İzmir’de HAGB ve Denetim Süresi

İzmir’de HAGB ve denetim süresi, 31.07.2026’dan beri yeni bir metne göre uygulanıyor: 7589 s. Kanun, 5271 s. CMK md. 231’in beşinci ila on dördüncü fıkralarını baştan yazdı. Kararı veren mahkeme ister Konak’taki İzmir Adliyesi ana binasında, ister Karşıyaka, Torbalı ya da Ödemiş’te olsun, dosyada artık güncel metin esas alınıyor.

Bu yazı, HAGB kararının İzmir’de nasıl verildiğini, beş yıllık denetim süresinin pratikte nasıl izlendiğini, yükümlülük ihlalinde ve yeni suçta neler olduğunu ve karara karşı hangi yola gidileceğini anlatır. Kurumun genel teorisi için HAGB şartları ve denetim süresi yazımıza bakabilirsiniz.

İzmir’de HAGB ve Denetim Süresi 7589 ile Nasıl Değişti?

İzmir’de HAGB ve denetim süresi, 31.07.2026 tarihli Resmî Gazete‘de yayımlanan 7589 s. Kanun’un 15. maddesine göre uygulanır. Bu madde CMK md. 231’in 5-14. fıkralarını değiştirmiş ve Kanun’un 26. maddesi uyarınca yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir. Değişiklik için ayrı bir geçiş hükmü öngörülmemiştir.

Uygulamaya en çok yansıyan fark, sanığın kabulüne ilişkin cümlenin güncel metinde yer almamasıdır. Eski düzende sanık “HAGB istemiyorum” diyerek mahkûmiyet hükmünün açıklanmasını ve kanun yoluna gitmeyi seçebiliyordu. Güncel metin ayrıca denetim süresi içinde kasıtlı bir suç nedeniyle kişi hakkında bir daha HAGB kararı verilemeyeceğini açıkça söyler. Diğer şartlar ise büyük ölçüde korunmuştur.

HAGB Kararı İçin Hangi Şartlar Aranır?

CMK md. 231/5-6 uyarınca mahkemenin kurduğu ceza iki yıl veya daha az hapis ya da adli para cezası olmalı, sanık daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamalı, mahkeme yeniden suç işlemeyeceği kanaatine varmalı ve suçun yol açtığı zarar tamamen giderilmelidir. Uzlaşmaya ilişkin hükümler saklıdır.

Zararın giderilmesi şartı

Uygulamada en çok dosyanın takıldığı şart budur. Zarar, aynen iade, suçtan önceki hâle getirme veya tazmin yoluyla tamamen giderilmelidir. Sanık bunu hemen yapamıyorsa CMK md. 231/9, zararı denetim süresince aylık taksitlerle ödeme koşuluyla HAGB verilmesine izin verir. Pratik tavsiye: ödeme dekontunu veya mağdurla yapılan yazılı anlaşmayı karar duruşmasından önce dosyaya sunmak, mahkemenin taksit planını kurmasını kolaylaştırır.

Sanığın kabulü şartının kalkması

Eski metindeki kabul şartı, beraat beklentisi olan sanığa bir seçim imkânı veriyordu. Güncel metinde bu şarta yer verilmediğinden, şartları oluşan dosyada mahkeme HAGB kararı verebilir. Sanığın beraat yönündeki itirazları artık istinaf incelemesine taşınabilir; çünkü md. 231/12 bu karara karşı istinafı açıkça düzenler ve istinaf incelemesi usul ve esasa ilişkin hukuka aykırılıkları kapsar.

Denetim Süresi İzmir’de Nasıl İşler?

CMK md. 231/8’e göre HAGB kararıyla sanık beş yıl süreyle denetime tabi tutulur. Mahkeme bu sürenin en çok bir yılı için eğitim programına devam, gözetim altında çalışma, belli yerlere gitmeme veya başka bir yükümlülük öngörebilir. Denetim süresi boyunca dava zamanaşımı durur; yani dosya zamanaşımıyla düşmez.

Denetimli serbestlik yükümlülüğü

Mahkeme yükümlülük belirlemişse dosya denetimli serbestlik müdürlüğüne gönderilir ve yükümlü, müdürlüğün çağrısına göre başvuru yapar. İzmir Adalet Komisyonu’nun 2025 faaliyet raporu, İzmir Denetimli Serbestlik Müdürlüğü binasını Buca’da, İnkılap Mahallesi Akdoğan Caddesi No:4 (Şirinyer) adresinde gösterir. Müdürlüğün davetine uyulmaması veya yükümlülüğün aksatılması, mahkemeye bildirilecek bir ihlal sayılabilir; bu nedenle tebligat adresinin güncel tutulması önemlidir.

Yükümlülük öngörülmeyen kararlarda ise sanığın beş yıl boyunca yapması gereken tek şey kasten yeni bir suç işlememektir. Bu süre, kararın kesinleşmesiyle başlar. Denetim süresi yükümlülüklere uygun ve yeni bir kasıtlı suç olmadan geçerse, md. 231/10 uyarınca açıklanması geri bırakılan hüküm ortadan kaldırılır ve davanın düşmesine karar verilir.

Denetim Süresinde Yeni Suç İşlenirse Ne Olur?

Denetim süresinde kasten yeni bir suç işlenir veya yükümlülüklere aykırı davranılırsa CMK md. 231/11 uyarınca mahkeme hükmü açıklar. Bildirim, yeni suçun soruşturmasını yürüten savcılıktan veya denetimli serbestlik müdürlüğünden HAGB kararını veren mahkemeye ulaşır. Taksirli yeni bir suç, kasıt şartı aranan bu sonucu doğurmaz.

İzmir’de bu bildirimlerin hacmi küçük değildir. İzmir Adalet Komisyonu’nun 2025 faaliyet raporundaki tablolar, ağır ceza, asliye ceza ve çocuk mahkemeleri dahil İzmir Adliyesi ceza mahkemelerine, hakkında HAGB verilip denetim süresi içinde yeniden suç işlediği bildirilen toplam 4.299 sanık için ihbar ulaştığını gösterir. Bu rakam, HAGB’nin “kayıt silindi” anlamına gelmediğini ve beş yılın dikkatle geçirilmesi gerektiğini somut biçimde ortaya koyar.

Hükmün açıklanması ve mahkemenin seçenekleri

Hüküm açıklandığında mahkeme kural olarak daha önce kurduğu hükmü açıklar. Ancak yükümlülüklerini yerine getiremeyen sanığın durumunu değerlendirerek cezanın yarısına kadar bir kısmının infaz edilmemesine karar verebilir ya da şartlar varsa hapis cezasını erteleyebilir veya seçenek yaptırıma çevirebilir. Açıklanan veya yeniden kurulan hükme itiraz edilebilir; itiraz mercii yalnızca bu fıkradaki koşullarla sınırlı bir inceleme yapar.

HAGB Kararına Karşı Hangi Yola Gidilir?

HAGB kararına karşı yol istinaftır. CMK md. 231/12, 272. maddenin üçüncü fıkrası saklı kalmak üzere istinafı öngörür; istinaf süresi ise md. 273/1 uyarınca hükmün gerekçesiyle tebliğinden itibaren iki haftadır. Dilekçe kararı veren mahkemeye verilir. İzmir’deki ilk derece kararları İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ceza dairelerinde incelenir.

İstinaf incelemesi

İzmir Bölge Adliye Mahkemesi‘nin resmi sitesine göre yargı çevresi İzmir, Aydın ve Manisa’dır ve 30 ceza dairesi bulunur. Bölge adliye mahkemesinin HAGB’ye ilişkin kararları hakkında md. 286 uygulanır; ilk derece sıfatıyla bölge adliye mahkemesi veya Yargıtay tarafından verilen HAGB kararlarına karşı ise temyiz yoluna gidilebilir. İzmir BAM’daki istinaf akışının ayrıntısı İzmir Bölge Adliye Mahkemesi istinaf süreci yazısında, sürelerin genel tablosu istinaf ve temyiz süreleri yazısında yer alıyor.

Bilgi kazanımı notu: CMK md. 272/3, hapisten çevrilenler hariç, hükümde belirlenen 15.000 TL dahil adli para cezasına ilişkin mahkûmiyet hükümlerini ve kesin olduğu kanunda yazılı hükümleri istinafın dışında bırakır. HAGB bu fıkrayı saklı tuttuğundan, düşük tutarlı adli para cezası içeren bir HAGB kararında kanun yolunun açık olup olmadığı karar tebliğ edilir edilmez değerlendirilmelidir.

HAGB Kararı Adli Sicilde Görünür mü?

CMK md. 231/13’e göre HAGB kararı, bunlara mahsus bir sisteme kaydedilir. Bu kayıtlar ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından istenirse ve yalnızca HAGB amacıyla kullanılabilir. Bu nedenle kişinin e-Devlet’ten aldığı adli sicil kaydı belgesinde mahkûmiyet olarak görünmez.

Belgeyi İzmir’de e-Devlet veya adliye üzerinden alma yolları İzmir adli sicil kaydı alma yazısında, mahkûmiyet ve arşiv kayıtlarının silinmesi ise adli sicil ve arşiv kaydının silinmesi yazısında anlatılıyor. Unutulmaması gereken nokta, HAGB kaydının ileride yeni bir ceza dosyasında hâkim ve savcı tarafından görülebilmesidir; ikinci HAGB yasağı da bu kayıt üzerinden uygulanır.

Hangi Durumlarda HAGB Verilmez?

Ceza iki yılı aşıyorsa, sanık daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmuşsa, zarar giderilmemişse veya mahkeme yeniden suç işleneceği kanaatindeyse HAGB verilmez. CMK md. 231/14 ayrıca işkence ve eziyet suçları ile kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği kötü muamele niteliğindeki suçları tamamen dışarıda bırakır.

• Uzlaşma önceliği: Uzlaştırma kapsamındaki suçlarda önce uzlaştırma yoluna gidilir; HAGB ancak uzlaşma sağlanamazsa gündeme gelir. İzmir’deki büro işleyişi için İzmir uzlaştırma bürosu yazısına bakılabilir.
• Ertelemeyle birleşmez: Açıklanması geri bırakılan hükümdeki hapis cezası ertelenemez ve kısa süreliyse seçenek yaptırıma çevrilemez (md. 231/7).
• Denetim süresindeki ikinci dosya: Beş yıllık süre içinde kasıtlı bir suçtan yeniden yargılanan kişi, ikinci dosyada HAGB’den yararlanamaz.

Temsili bir örnek: Buca’da yaşayan ve sabıkası olmayan bir kişi, hırsızlık suçundan yargılanıyor ve mahkeme bir yıl hapis cezası kuruyor. Kişi çalınan eşyanın bedelini karar duruşmasından önce ödemiş. Mahkeme HAGB kararı verir; kişi itiraz etse de güncel metinde kabul şartı aranmadığından karar kurulabilir ve kişi beraat iddiasını istinafta ileri sürer. Üç yıl sonra kasten yeni bir suç işlerse ilk hüküm açıklanır (temsilidir).

Önceki HAGB kararı engel mi?

Sık yapılan bir hata, geçmişte HAGB almış olmayı “sabıka” saymaktır. HAGB bir mahkûmiyet değildir; bu nedenle md. 231/6-a’daki “daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamak” şartını kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Engel, güncel metnin md. 231/8’de öngördüğü yasaktır: önceki HAGB’nin beş yıllık denetim süresi devam ederken kasıtlı bir suçtan yargılanan kişi hakkında yeniden HAGB verilemez. Önceki denetim süresi düşme kararıyla tamamlanmışsa, yeni dosyada şartlar baştan değerlendirilir. Bu ayrım, özellikle birden fazla dosyası bulunan sanıklar için karar duruşmasından önce UYAP kayıtları üzerinden kontrol edilmelidir.

Karşıyaka, Menemen, Torbalı, Çeşme, Bergama ve Ödemiş gibi ayrı adliyelerde verilen HAGB kararlarında da aynı kurallar uygulanır; değişen yalnızca kararı veren mahkeme ve tebligatın geldiği adliyedir. Denetim süresindeki ihlal bildirimleri, CMK md. 231/11 uyarınca hükmü açıklayacak olan, kararı veren mahkemeye yapılır. Bu nedenle sanık İzmir içinde veya dışında taşınsa bile dosyanın sahibi mahkeme değişmez ve adres değişikliğinin hem mahkemeye hem denetimli serbestlik müdürlüğüne bildirilmesi gerekir.

İzmir’de HAGB Dosyası İçin Hangi Hazırlık Yapılmalı?

HAGB kararı çoğunlukla asliye ceza mahkemelerinde verilir; İzmir Adliyesi’nin asliye ceza mahkemeleri Konak’taki ana binadadır. Mülhakat adliyelerde ve Karşıyaka’da karar, o adliyenin asliye ceza mahkemesince verilir. Karar duruşmasından önce aşağıdaki belgelerin hazır olması, şartların dosyada kanıtlanmasını kolaylaştırır ve ek süre istenmesini önler.

Trafik kazası gibi taksirli dosyalarda HAGB’nin nasıl gündeme geldiğini İzmir trafik kazası ceza soruşturması yazısında, uyuşturucu kullanma suçundaki özel erteleme rejimini ise TCK 191 ve denetimli serbestlik yazısında anlattık. Olası bir mahkûmiyetin infaz süresini görmek için infaz süresi hesaplama aracı kullanılabilir. Diğer ceza yazılarımız ceza hukuku çalışma alanı sayfasında; yazının yazarı Av. Yahya Köse. Her dosyada şartların varlığı ayrı değerlendirilir; somut durumunuzun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

HAGB kararı alan kişiler en çok beş yılın nasıl geçeceğini, kaydın kimler tarafından görüleceğini ve yeni bir dosyanın sonuçlarını soruyor. Aşağıdaki cevaplar, 7589 s. Kanun sonrası güncel CMK md. 231 metnine dayanarak İzmir’deki dosyalarda sık karşılaşılan soruları kısaca ve sade bir dille yanıtlar.

HAGB kararına itiraz mı edilir, istinafa mı gidilir?

HAGB kararına karşı yol istinaftır. CMK md. 231/12 istinafı açıkça düzenler ve süre, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftadır. Dilekçe kararı veren mahkemeye verilir; İzmir’deki kararlar İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ceza dairelerinde incelenir.

HAGB'yi kabul etmezsem karar yine verilir mi?

7589 s. Kanun sonrası CMK md. 231’in güncel metninde sanığın kabulü şartına yer verilmemiştir. Bu nedenle şartlar oluşmuşsa mahkeme HAGB kararı verebilir. Beraat yönündeki itirazlar ise karara karşı istinaf yoluyla ileri sürülür.

HAGB denetim süresi ne zaman başlar?

Beş yıllık denetim süresi, HAGB kararının kesinleşmesiyle başlar. İstinafa gidilmişse süre, istinaf incelemesi sonucunda kararın kesinleştiği tarihten itibaren işler. Bu süre boyunca dava zamanaşımı durur.

Denetim süresinde trafik kazası yaparsam HAGB bozulur mu?

Hükmün açıklanması için denetim süresinde kasten yeni bir suç işlenmesi veya yükümlülüklere aykırı davranılması gerekir. Trafik kazasındaki taksirle yaralama gibi taksirli bir suç, tek başına önceki hükmün açıklanması sonucunu doğurmaz.

HAGB kararı iş başvurusunda görünür mü?

HAGB kararı adli sicil kaydına değil, ayrı bir sisteme kaydedilir ve yalnızca savcı, hâkim veya mahkeme tarafından bir soruşturma ya da kovuşturmayla bağlantılı olarak görülebilir. Bu nedenle e-Devlet’ten alınan adli sicil kaydında görünmez.

Zararı hemen ödeyemezsem HAGB alabilir miyim?

Evet. CMK md. 231/9, zararı derhal gideremeyen sanık için zararın denetim süresince aylık taksitlerle tamamen ödenmesi koşuluyla HAGB kararı verilmesine imkân tanır. Taksitlerin aksatılması ise hükmün açıklanmasına yol açabilir.

Kaynaklar

• 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• 7589 sayılı Kanun, Resmî Gazete 31.07.2026
• İzmir Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu 2025 Faaliyet Raporu (adalet.gov.tr)
• İzmir Bölge Adliye Mahkemesi yargı çevresi (adalet.gov.tr)

İlgili yazılar

• İzmir'de Uzlaştırma Kapsamındaki Suçlar
• İzmir'de Adli Kontrol ve Yurt Dışı Yasağı
• İzmir'de Tutuklamaya İtiraz ve Sulh Ceza Hâkimliği
• İzmir Ağır Ceza Mahkemesi Hangi Suçlara Bakar?

Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için dosyanızın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Bu yazı 10.10.2026 tarihli mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.