İstinaf ve Temyiz: Süreler, Parasal Sınırlar ve Kapsam

İstinaf ve temyiz süreleri, bir mahkeme kararına karşı üst mahkemeye gidebilmek için kaçırılmaması gereken en kısa ve en katı sürelerdir. Hukuk davalarında bu süre çoğu zaman yalnızca iki haftadır ve gerekçeli kararın tebliğiyle işlemeye başlar. Süre kaçırıldığında karar, içeriği ne kadar hatalı olursa olsun kesinleşir.

Aşağıda hukuk, ceza ve idari yargıdaki başvuru sürelerini, hangi kararların parasal sınır nedeniyle kesin olduğunu, 2026 yılında 7589 s. Kanunla temyiz kapsamında yapılan değişikliği ve üst mahkemenin kararı hangi sınırlar içinde incelediğini tablolarla açıklıyoruz.

İstinaf ve Temyiz Süreleri Ne Kadardır?

Hukuk davalarında istinaf süresi 6100 s. HMK md. 345 uyarınca 2 hafta, temyiz süresi md. 361/1 uyarınca yine 2 haftadır ve ilamın tebliğiyle başlar. Ceza davalarında süre CMK md. 273 ve 291’e göre 2 hafta, idari yargıda ise İYUK md. 45 ve 46’ya göre 30 gündür.

Sürelerin kısa olması tesadüf değildir; kanun koyucu uyuşmazlığın makul sürede kesinleşmesini amaçlar. Bu nedenle kanun yolu süreleri “kesin süre”dir ve mahkeme tarafından uzatılamaz. HMK md. 94/1 kanunun belirlediği sürelerin kesin olduğunu açıkça düzenler. Süre içinde verilmeyen dilekçe, kararı veren mahkeme tarafından reddedilir (HMK md. 346/1).

İş mahkemesi kararlarında süre

İş mahkemesi kararlarına karşı da HMK’nın kanun yolu hükümleri uygulanır. 7036 s. İş Mahkemeleri K. md. 7 kanun yolu süresinin ilamın taraflara tebliğinden itibaren işlemeye başladığını ayrıca vurgular. Bu nedenle kısa kararın duruşmada açıklanması süreyi başlatmaz; gerekçeli kararın tebliği beklenir.

Süre Nasıl Hesaplanır, Adli Tatil Süreyi Uzatır mı?

Hafta olarak belirlenen süre, HMK md. 92/2 uyarınca başladığı güne son haftada karşılık gelen günün tatil saatinde biter. Örneğin karar bir çarşamba tebliğ edildiyse süre iki hafta sonraki çarşamba mesai bitiminde sona erer. Son gün resmî tatile denk gelirse md. 93 uyarınca süre izleyen ilk iş günü biter.

Adli tatil her yıl 20 Temmuz’da başlar, 31 Ağustos’ta biter (HMK md. 102). Adli tatile tabi dava ve işlerde süre tatil içinde doluyorsa, md. 104 gereğince süre tatilin bittiği günden itibaren 1 hafta uzatılmış sayılır. Ancak nafaka, velayet, ihtiyati tedbir ve işçilerin iş sözleşmesinden açtığı davalar gibi adli tatilde de görülen işlerde bu uzama yoktur; bu işler md. 103’te sayılmıştır.

Elektronik tebligat ve tebliğ tarihi

Süre, tebliğ tarihinden başladığı için tebliğin hangi gün yapılmış sayıldığı belirleyicidir. Elektronik tebligatta muhatabın elektronik adresine ulaşan belge, ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda tebliğ edilmiş sayılır (7201 s. Tebligat K. md. 7/a). UYAP ve e-Devlet üzerinden gelen bildirimlerin düzenli takibi, sürenin fark edilmeden dolmasını önler. Tebliğ tarihinden şüphe varsa, ilgili mahkeme kaleminden veya UYAP kaydından tebliğ şerhi mutlaka kontrol edilmelidir.

Hangi Kararlar İstinaf Edilemez? Kesinlik Sınırı

HMK md. 341/2 uyarınca miktar veya değeri kanunda 3.000 TL olarak belirlenen ve her yıl güncellenen sınırı geçmeyen malvarlığı davalarına ilişkin kararlar kesindir. Manevi tazminat davalarında ise miktar ne olursa olsun istinaf yoluna gidilebilir. Güncelleme, ek md. 1 uyarınca yeniden değerleme oranıyla her takvim yılı başında yapılır.

Uygulamada iki ayrıntı sık gözden kaçar. Birincisi, alacağın bir kısmı dava edilmişse kesinlik sınırı alacağın tamamına göre belirlenir (md. 341/3). İkincisi, alacağın tamamı dava edilmişse, asıl talebinin reddedilen bölümü sınırı geçmeyen taraf istinafa gidemez (md. 341/4). Yani davacı ile davalı için istinaf imkânı aynı dosyada farklı sonuçlanabilir.

Hangi yılın parasal sınırı uygulanır?

Bu konuda 2025’te önemli bir değişiklik yapılmıştır. HMK ek md. 1/2, 7550 s. Kanunla değiştirilerek md. 341, 362 ve 369’daki parasal sınırların uygulanmasında davanın açıldığı tarihteki miktarın esas alınacağını düzenlemiştir. Bu nedenle 2026 yılında verilen bir kararın kesin olup olmadığı, davanın hangi yıl açıldığına bakılarak ve o yıl için ilan edilen güncel tutarla belirlenmelidir. Aynı kural idari yargı için İYUK ek md. 1/2’de yer alır.

Hangi Kararlar Temyiz Edilemez?

HMK md. 362/1 bazı bölge adliye mahkemesi kararlarını temyize kapatır: miktar veya değeri kanunda 40.000 TL olarak belirlenen ve her yıl güncellenen sınırı geçmeyen davalar, sulh hukuk mahkemesinin görevine giren bazı davalar, görev ve yetki kararları, çekişmesiz yargı işleri ve geçici hukuki korumalar bunların başında gelir.

• Kira ilişkisinden doğan davalarda, temyiz sınırını aşan alacak davaları ve üç aylık kira tutarı temyiz sınırının üzerinde olanlar temyize açıktır (md. 362/1-b).
• Soybağı sonucu doğuranlar dışında nüfus kaydının düzeltilmesine ilişkin kararlar temyiz edilemez (md. 362/1-d).
• İhtiyati tedbir ve haciz." aria-label="ihtiyati haciz — tanım">ihtiyati haciz gibi geçici hukuki korumalar hakkındaki kararlar temyiz edilemez (md. 362/1-f).
• Kısmi davada temyiz sınırı alacağın tamamına göre belirlenir; alacağın tamamı dava edilmişse reddedilen kısmı sınırı geçmeyen tarafın temyiz hakkı yoktur (md. 362/2).

7589 s. Kanunla gelen yeni fıkra

31.07.2026 tarihli Resmî Gazetede yayımlanan 7589 s. Kanunun 25. maddesiyle HMK md. 362’ye 3. fıkra eklenmiş ve yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir. Buna göre bölge adliye mahkemesinin istinaf başvurusunu kısmen veya tamamen kabul ederek yeniden esas hakkında verdiği kararın kabul veya ret kısmı, md. 341/2’deki istinaf sınırını aşıyorsa karar temyiz edilebilir.

Fıkra iki istisna getirir. Temyiz sınırının altında kalan yeniden esas hakkındaki karar ile ilk derece kararı arasındaki fark istinaf sınırını geçmiyorsa temyiz yolu kapalıdır. Yine temyiz sınırının altında kalan karar yalnızca yargılama gideri veya vekâlet ücretine ilişkinse temyiz edilemez. Düzenleme, Anayasa Mahkemesinin md. 362/1-a’yı istinaf başvurusunun kabulü hâli yönünden iptal etmesinin ardından gelmiştir; bu nedenle temyiz sınırının altındaki dosyalarda bölge adliye mahkemesinin kararı esastan değiştirip değiştirmediği ayrıca kontrol edilmelidir.

Ceza ve İdari Yargıda Kesin Kararlar Nelerdir?

Ceza yargısında CMK md. 272/3 hapisten çevrilenler hariç 15.000 TL dâhil adli para cezasına mahkûmiyet hükümlerini, üst sınırı 500 günü geçmeyen adli para cezası gerektiren suçlardan beraat hükümlerini ve kanunlarda kesin olduğu yazılı hükümleri istinafa kapatır. Temyiz edilemeyen kararlar ise CMK md. 286/2’de sayılmıştır.

Örneğin ilk derece mahkemesince verilen 5 yıl veya daha az hapis cezasına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin bölge adliye mahkemesi kararları kural olarak temyiz edilemez (md. 286/2-a). Hakaret (TCK md. 125/3) gibi md. 286/3’te sayılan bazı suçlarda ise bu sınırlamalara rağmen temyiz yolu açıktır. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararlarının kendine özgü itiraz rejimi için HAGB şartları ve denetim süresi yazımıza bakılabilir.

İdari yargıda parasal sınırlar ve 7589 değişikliği

İdari yargıda İYUK md. 45/1 konusu kanunda 31.000 TL olarak belirlenen sınırı geçmeyen vergi, tam yargı ve iptal davalarındaki kararları kesin sayar; md. 46/1-b ise konusu 920.000 TL’yi aşan davalarda Danıştay temyizini açar. Her iki tutar İYUK ek md. 1 uyarınca her yıl güncellenir. 7589 s. Kanunla eklenen md. 46/2, bölge idare mahkemesinin ilk derece kararını kaldırıp yeniden verdiği kararları, tek hâkimle görülen davalar gibi istisnalar dışında, 30 gün içinde temyize açmıştır. Bu hüküm 31.07.2026’dan sonra verilen bölge idare mahkemesi kararlarına uygulanır.

İstinaf ile Temyizin Kapsamı Arasındaki Fark Nedir?

İstinaf, dosyanın hem maddi vakıa hem hukuki değerlendirme yönünden yeniden incelendiği ikinci derece yargılamadır; ancak HMK md. 355 uyarınca inceleme istinaf dilekçesindeki sebeplerle sınırlıdır, kamu düzenine aykırılık ise resen gözetilir. Temyizde Yargıtay, md. 369/1 uyarınca ileri sürülen sebeplerle bağlı değildir ve hukuka uygunluk denetimi yapar.

İstinafta yeni delil yasağı

HMK md. 357/1, bölge adliye mahkemesinde ilk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunmaların dinlenemeyeceğini ve yeni delillere dayanılamayacağını düzenler. İstisna md. 357/3’tedir: ilk derecede usulüne uygun gösterildiği hâlde incelenmeden reddedilen veya mücbir sebeple gösterilemeyen deliller incelenebilir. Bu kural, delillerin ilk derece aşamasında eksiksiz sunulmasının neden hayati olduğunu gösterir. Bilirkişi raporuna ilk derecede itiraz edilmemesi de istinafta ciddi bir kayıptır; bu konuda bilirkişi raporuna itiraz yazımıza bakılabilir.

Kanun Yoluna Başvurmak Kararın İcrasını Durdurur mu?

Hayır. HMK md. 350/1 ve 367/1 uyarınca istinaf ve temyiz başvurusu kararın icrasını kendiliğinden durdurmaz. İcranın durması için İİK md. 36 uyarınca teminat gösterilerek icranın geri bırakılması istenmelidir. Nafaka kararlarında ise icranın geri bırakılmasına hiçbir durumda karar verilemez; alacaklı takibe devam edebilir.

Buna karşılık kişiler hukuku, aile hukuku ve taşınmaz üzerindeki ayni haklara ilişkin kararlar kesinleşmeden yerine getirilemez (md. 350/2 ve 367/2). Boşanma, tapu iptali ve tescil gibi kararlar bu nedenle kanun yolu süreci tamamlanmadan uygulanmaz. Karşı tarafın istinaf dilekçesinin tebliğinden itibaren 2 hafta içinde verilecek cevap dilekçesiyle katılma yoluyla istinaf da mümkündür (md. 348); bu imkân, kendi süresini kaçıran taraf için bir kurtarma yolu olabilir.

İstinaf veya Temyiz Dilekçesi Verirken Nelere Dikkat Edilmeli?

Dilekçe süresi içinde, kararı veren mahkemeye veya başka bir yer mahkemesine verilmeli ve HMK md. 344 uyarınca başvuru harcı ile tebligat giderleri birlikte yatırılmalıdır. Eksik harç için mahkeme 1 haftalık kesin süre verir; bu sürede tamamlanmazsa başvuru yapılmamış sayılır. Dilekçe, başvuru sebeplerini ve talep sonucunu açıkça içermelidir.

1. Gerekçeli kararın tebliğ tarihini UYAP veya tebliğ mazbatasından kesin olarak belirleyin ve son günü takvime işleyin.
2. Davanın açıldığı yıl için geçerli parasal sınıra göre kararın kesin olup olmadığını kontrol edin.
3. İtiraz ettiğiniz her bölüm için gerekçe yazın; istinafta inceleme bu sebeplerle sınırlıdır.
4. Harç ve gider avansını dilekçeyle birlikte yatırın; eksiklik bildirimini takip edin.
5. İcranın durması gerekiyorsa teminatla icranın geri bırakılması talebini ayrıca değerlendirin.
6. Karşı taraf başvurduysa, süreniz geçmiş olsa bile cevap dilekçesiyle katılma yolunu değerlendirin.

Harçların hesabı için dava harcı hesaplama aracı ön fikir verir; yargılama giderlerinin kime yükletileceği için yargılama giderleri kim öder ve karşı vekâlet ücreti yazılarımıza bakılabilir. Temyiz sonrasında hak ihlali iddiası sürüyorsa Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru ve AİHM başvuru şartları gündeme gelebilir. Dilekçenin kim tarafından verilebileceği için avukatla temsil zorunluluğu yazımız yol gösterir. Somut durumunuzun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir; diğer içerikler için hukuki danışmanlık çalışma alanımız sayfasına bakılabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Kanun yolları hakkında en sık sorulanlar; sürenin başlangıcı, sürenin kaçırılması, 2026 parasal sınırları, adli tatilin etkisi, bölge adliye mahkemesinin değiştirdiği kararların temyizi, Yargıtayda duruşma ve idari yargıda Danıştay temyizidir. Yanıtlar 6100 s. HMK, 5271 s. CMK, 2577 s. İYUK ve 7589 s. Kanun esas alınarak hazırlanmıştır.

İstinaf süresi kısa kararın açıklandığı gün mü başlar?

Hukuk davalarında hayır. HMK md. 345 uyarınca istinaf süresi ilamın usulen taraflara tebliğiyle başlar; iş mahkemelerinde de 7036 s. K. md. 7 aynı kuralı tekrarlar. Ceza davalarında da süre hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğinden itibaren işler (CMK md. 273/1).

İstinaf süresini kaçırırsam ne olur?

Kararı veren mahkeme istinaf dilekçesini süre aşımı nedeniyle reddeder (HMK md. 346/1). Bu ret kararına karşı 2 hafta içinde istinaf yoluna gidilebilir; ancak süre gerçekten kaçırılmışsa karar kesinleşir. Karşı taraf istinafa başvurduysa katılma yolu (md. 348) değerlendirilebilir.

2026 yılı için istinaf ve temyiz parasal sınırları kaç TL?

HMK md. 341’de 3.000 TL, md. 362’de 40.000 TL olarak yazılan sınırlar, ek md. 1 uyarınca her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir. Önemli olan davanın açıldığı yılın tutarıdır (ek md. 1/2). Güncel tutar, Yargıtay ve mahkemelerin her yıl yaptığı duyurulardan doğrulanmalıdır.

Adli tatilde istinaf süresi işler mi?

Süre işler, ancak adli tatile tabi işlerde süre 20 Temmuz ile 31 Ağustos arasında doluyorsa tatilin bittiği günden itibaren 1 hafta uzamış sayılır (HMK md. 104). Nafaka, ihtiyati tedbir ve işçi davaları gibi HMK md. 103’te sayılan işler adli tatilde de görüldüğü için bu uzama uygulanmaz.

Bölge adliye mahkemesi kararı değiştirdiyse temyiz edebilir miyim?

7589 s. Kanunla eklenen HMK md. 362/3’e göre, yeniden esas hakkında verilen kararın kabul veya ret kısmı istinaf sınırını aşıyorsa temyiz mümkündür. Ancak iki karar arasındaki fark istinaf sınırını geçmiyorsa veya karar yalnızca yargılama gideri ve vekâlet ücretine ilişkinse temyiz yolu kapalıdır.

Temyiz dilekçesinde duruşma istenebilir mi?

Evet. HMK md. 369/2 uyarınca boşanma, velayet, soybağı gibi davalar ile kanunda belirlenen tutarı aşan alacak ve ayın davalarında taraflardan biri temyiz veya cevap dilekçesinde duruşma isterse Yargıtay duruşma günü belirler. Gider yatırılmazsa inceleme dosya üzerinden yapılır.

İdari davada bölge idare mahkemesi kararına karşı Danıştaya gidilebilir mi?

İYUK md. 46/1’de sayılan davalarda 30 gün içinde temyiz mümkündür. 7589 s. Kanunla eklenen md. 46/2’ye göre, bölge idare mahkemesinin ilk derece kararını kaldırıp yeniden verdiği kararlar da, tek hâkimle görülen davalar gibi istisnalar dışında, temyiz edilebilir.

Kaynaklar

• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• 7589 sayılı Kanun, Resmî Gazete 31.07.2026, sayı 33326
• 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu (mevzuat.gov.tr)

İlgili yazılar

• Bilirkişi Raporuna İtiraz ve Yeniden Rapor Talebi

Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için dosyanızın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Bu yazı 27.09.2026 tarihli mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.