Yabancılar ve Göç Hukuku

Ret kararının gerekçesi incelenir ve eksikliğin giderilebilir nitelikte olup olmadığı değerlendirilir. Bazı hâllerde yeni başvuru daha hızlı sonuç verir.

Gerekçe hukuka aykırı görülüyorsa dava açma süresi içinde idare mahkemesinde iptal davası açılır. Sürenin tebliğ tarihinden hesaplanması gerekir.

Başvuru sırasında sunulan belgelerin kopyalarının saklanması önemlidir. Dosya içeriği, davada idarenin savunmasına karşı delil oluşturur.

Çalışma izni başvurusu kural olarak işveren tarafından yapılır. Başvuruda işyerinin çalışan sayısı, sermaye ve ciro gibi ölçütler değerlendirilir.

Bazı meslek ve statüler bakımından muafiyet veya kolaylık öngörülmüştür. Bu nedenle başvuru öncesinde statünün belirlenmesi gerekir.

İznin reddi hâlinde itiraz ve dava yolu bulunur. Süreler kısa olduğundan ret kararının tebliğ tarihi takip edilmelidir.

Vatandaşlık doğumla veya sonradan kazanılabilir. Sonradan kazanma yolları arasında yetkili makam kararı, evlenme ve istisnai vatandaşlık bulunur.

Yetkili makam kararıyla kazanmada belirli süre ikamet, Türkçe bilme ve geçim imkânına sahip olma gibi koşullar aranır. Koşulların tamamının belgelenmesi gerekir.

Evlenme yoluyla kazanmada belirli bir süre evliliğin devam etmiş olması ve aile birliği içinde yaşama koşulu bulunur. İnceleme bu yönden yapılır.

6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu md. 53 uyarınca yabancı veya yasal temsilcisi ya da avukatı, sınır dışı etme kararına karşı kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde idare mahkemesine başvurabilir.

Aynı maddede, yabancının rızası saklı kalmak kaydıyla dava açma süresi içinde veya yargı yoluna başvurulması hâlinde yargılama sonuçlanıncaya kadar yabancının sınır dışı edilmeyeceği düzenlenmiştir.

Mahkeme başvuruyu on beş gün içinde sonuçlandırır ve bu karar kesindir. Süre kısa olduğundan başvurunun eksiksiz hazırlanması gerekir.

Sınır dışı etmek üzere verilen idari gözetim kararına karşı sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir. Başvuru, gözetimin hukuka aykırılığı iddiasına dayanır.

Gözetimin süresi ve uzatma kararlarının gerekçesi ayrıca denetlenir. Uzatmanın koşullarının bulunmadığı ileri sürülebilir.

Alternatif yükümlülüklerin uygulanabileceği hâllerde bunların tercih edilmesi istenebilir. İkamet bildirimi ve teminat bu kapsamda değerlendirilir.

Giriş yasağı, sınır dışı etme veya vize ihlali gibi sebeplere dayanır. Yasağın süresi ve kodu, hangi işlemin sonucunda konulduğunu gösterir.

Yasağın kaldırılması veya süresinin kısaltılması için idareye başvurulabilir. Başvurunun reddi hâlinde idari yargıda iptal davası açılabilir.

Aile birliği veya sağlık gibi haklı gerekçelerin belgelenmesi başvurunun sonucunu etkiler. Belgelerin tercüme ve onay işlemlerinin tamamlanması gerekir.

Başvuru, valiliklere bizzat yapılır ve kayıt işlemleri tamamlanır. Kayıt sırasında verilen bilgiler sonraki mülakatın temelini oluşturur.

Mülakat sonrasında verilen karara karşı idari itiraz ve dava yolları bulunur. Süreler kısa olduğundan tebliğ tarihi önemlidir.

Başvuru sahibinin sağlık ve eğitim hizmetlerine erişimi ile çalışma iznine ilişkin kurallar ayrıca düzenlenmiştir. Statü değişiklikleri bu hakları etkiler.

Yabancı gerçek kişilerin taşınmaz edinmesi karşılıklılık ve yüzölçümü sınırları ile askeri ve güvenlik bölgelerine ilişkin kısıtlamalara tabidir. Başvuru öncesinde bu durum sorgulanır.

Yabancı sermayeli şirketlerin edinimi ayrı bir izin sürecine bağlıdır. Ortaklık yapısındaki değişiklik yeniden değerlendirme gerektirir.

Taşınmaz yoluyla vatandaşlık başvurusunda belirli bedel ve satılmama taahhüdü koşulları gündeme gelir. Taahhüt tapu kaydına işlenir.

Yabancı gerçek ve tüzel kişiler Türk mahkemelerinde dava açabilir. Bazı hâllerde teminat gösterilmesi istenebilir; karşılıklılık bu değerlendirmede rol oynar.

Yabancı unsurlu uyuşmazlıklarda uygulanacak hukukun tespiti ayrı bir aşamadır. Sözleşmede hukuk seçimi yapılmışsa bu tercih gözetilir.

Yabancı resmî belgelerin apostil veya konsolosluk onayı ile yeminli tercümesinin sunulması gerekir. Eksik belge en sık görülen gecikme sebebidir.

Kararın hüküm doğurması için tanıma, icrası için tenfiz kararı alınması gerekir. Boşanmanın nüfusa işlenmesinde tanıma yeterli olur.

Kararın kesinleştiğini gösteren onaylı örnek, apostil ve tercümesi dosyaya sunulur. Kamu düzenine aykırılık bulunmaması aranır.

Nafaka ve tazminat gibi icrası istenen kalemler bakımından tenfiz gerekir. Talebin kapsamı dilekçede açıkça belirtilmelidir.

İkamet izni başvuruları, uzatma talepleri ve idari gözetim işlemleri 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu kapsamında İzmir İl Göç İdaresi Müdürlüğü tarafından yürütülür.

İdarenin ret, iptal veya sınır dışı etme kararlarına karşı iptal davası idare mahkemesinde açılır. İzmir'de yerleşik yabancılar bakımından bu dosyalar İzmir idare mahkemelerinde görülür; istinaf incelemesini İzmir Bölge İdare Mahkemesi yapar.

Yabancıların taşınmaz edinimi, miras ve vatandaşlık başvuruları ayrı yollardan ilerler ve sırasıyla tapu müdürlükleri, sulh hukuk mahkemeleri ile nüfus müdürlükleri üzerinden yürütülür.