İzmir’de Tutuklamaya İtiraz ve Sulh Ceza Hâkimliği

İzmir’de tutuklamaya itiraz, kararın hangi aşamada ve hangi merci tarafından verildiğini doğru tespit etmekle başlar. Soruşturmada sulh ceza hâkimliğinin verdiği tutuklama kararını başka bir merci, kovuşturmada mahkemenin verdiği kararı yine başka bir merci inceler. Dilekçenin içeriği kadar, sürenin ne zaman başladığı ve dilekçenin nereye verildiği de sonucu etkiler.

Tutuklamanın şartları, tahliye talebiyle farkı ve azami süreler gibi genel konuları tutuklamaya itiraz ve adli kontrol kararları yazısında anlattık. Bu yazı İzmir’e odaklanıyor: İzmir Adliyesindeki sulh ceza hâkimlikleri, itirazı inceleyen merciler, ilçe adliyelerindeki durum ve 2025 resmî verileri.

İzmir’de Tutuklamaya İtiraz Hangi Merciye Yapılır?

İzmir’de tutuklamaya itiraz dilekçesi, kararı veren merciye verilir; inceleme ise kanunda gösterilen başka bir merci tarafından yapılır. 5271 s. CMK md. 268/1’e göre itiraz, kararı veren hâkim veya mahkemeye dilekçeyle ya da zabıt kâtibine beyanla yapılır. Kararı veren merci itirazı yerinde görürse kararını kendisi düzeltir.

Yerinde görmezse en çok üç gün içinde dosyayı itirazı incelemeye yetkili merciye gönderir (md. 268/2). Bu nedenle dilekçeyi doğrudan inceleme merciine değil, kararı veren hâkimliğe hitaben yazmak gerekir. İnceleme merciinin hangisi olduğu ise tutuklamanın soruşturmada mı kovuşturmada mı verildiğine göre değişir.

Tablonun İzmir’deki karşılığı şöyledir: İzmir Adliyesinde 23 ağır ceza mahkemesi bulunduğu için ağır cezanın verdiği tutuklama kararına itirazı numara olarak izleyen daire inceler. Torbalı ve Çeşme’de ise 2025 resmî raporlarına göre birer ağır ceza mahkemesi vardır; bu adliyelerde ağır cezanın kararına itiraz en yakın ağır ceza mahkemesine gider.

Sulh Ceza Hâkimliği Kararına İtirazı İzmir’de Kim İnceler?

Soruşturmada verilen tutuklama kararına itirazı, 7331 s. Kanunla 2021’de yapılan değişiklikten bu yana yargı çevresindeki asliye ceza mahkemesi hâkimi inceler (CMK md. 268/3-b). Daha önce itirazı bir sonraki sulh ceza hâkimliği incelerdi; bu sistem tutuklama ve adli kontrol kararları için terk edildi. Diğer sulh ceza kararlarında ise numara sırası kuralı sürmektedir (md. 268/3-a).

İzmir Cumhuriyet Başsavcılığının yürüttüğü soruşturmalarda tutuklama kararlarını, İzmir Adliyesi ana binasındaki 7 sulh ceza hâkimliği verir. İtirazı inceleyecek asliye ceza mahkemesi de aynı binadadır; resmî rapora göre ana binada 31.12.2025 itibarıyla 65 asliye ceza mahkemesi bulunur. Hangi asliye ceza hâkiminin inceleyeceği adalet komisyonunun iş bölümüne göre belirlenir ve dosya UYAP üzerinden gönderilir.

İlçe adliyelerinde tutuklama itirazı

Sayılar 2025 faaliyet raporlarından ve Karşıyaka’nın 2026 hâkim listesinden alınmıştır ve sonradan değişmiş olabilir. Mülhakat bir adliyedeki tutuklama kararına itiraz da o adliyenin yargı çevresindeki asliye ceza hâkimince incelenir. Gece ve tatil günlerinde verilen kararlar için nöbet düzenini İzmir’de nöbetçi mahkeme ve savcılık yazısında anlattık.

Tutuklamaya İtiraz Süresi Ne Zaman Başlar?

İtiraz süresi iki haftadır ve ilgilinin kararı öğrendiği günden başlar (CMK md. 268/1). Bu süre 2 Mart 2024 tarihli 7499 s. Kanunla yedi günden iki haftaya çıkarıldı. Tutuklama kararı sorgu sırasında şüpheliye sözlü olarak bildirilir ve bir örneği verilir (md. 101/2); öğrenme tarihi çoğunlukla sorgu günüdür.

Uygulamada itiraz, süresinin sonu beklenmeden yapılır; çünkü tutuklu geçen her gün kişinin aleyhinedir. Yine de ilk günlerde dosyaya yeni delil eklenemiyorsa, itirazın birkaç gün içinde toplanacak belgelerle güçlendirilmesi düşünülebilir. Md. 269/1’e göre itiraz kararın yerine getirilmesini durdurmaz; kişi itiraz incelenirken tutuklu kalır.

Süre hesabında CMK md. 39/2 uygulanır: hafta olarak belirlenen süre, başladığı günün son haftada isim olarak karşılığı olan günün mesai bitiminde sona erer. Örneğin (temsilidir) tutuklama kararı bir salı günü sorgu sırasında öğrenildiyse, iki haftalık süre iki hafta sonraki salı günü mesai bitiminde dolar. Son gün tatile rastlarsa süre tatilin ertesi günü biter (md. 39/4). Kanun yoluna başvuru hakkı kişiye bildirilmemişse, süreyi kaçıran kişi kusursuz sayılır ve eski hâle getirme isteyebilir (md. 40/2).

Tutuklu kişi dilekçeyi nereye verebilir?

CMK md. 263/1’e göre tutuklu, zabıt kâtibine veya bulunduğu ceza infaz kurumu ve tutukevi müdürüne beyanda bulunarak ya da dilekçe vererek kanun yollarına başvurabilir. Kurum müdürüne yapılan başvuru deftere kaydedilir, tutanağın bir örneği tutukluya verilir ve dilekçe derhâl mahkemeye gönderilir. Md. 263/4’e göre bu işlem yapıldığında süre kesilmiş sayılır. İzmir Cumhuriyet Başsavcılığına bağlı 14 ceza infaz kurumunun hepsinde bu imkân vardır.

İtiraz Nasıl İncelenir, Karar Ne Zaman Çıkar?

İtiraz kural olarak duruşma yapılmadan, dosya üzerinden incelenir (CMK md. 271/1). Merci gerekli görürse savcıyı ve müdafii dinleyebilir, inceleme ve araştırma yapabilir veya yaptırabilir (md. 270/1). Kanun belirli bir gün sayısı vermez; md. 271/3 kararın mümkün olan en kısa sürede verilmesini ister.

Usuldeki önemli bir güvence md. 270/2’dedir: Merci tutuklamaya itiraz üzerine savcının görüşünü alırsa, bu görüş şüpheliye veya müdafiine bildirilir ve onlar üç gün içinde kendi görüşlerini sunabilir. İtiraz yerinde görülürse merci aynı zamanda işin esası hakkında da karar verir (md. 271/2); yani dosyayı geri göndermeden tahliye veya adli kontrol kararını kendisi verebilir.

Merci kararı kesin midir?

Evet, kural olarak kesindir (CMK md. 271/4). İstisna, merciin ilk kez verdiği tutuklama kararıdır. Örneğin sulh ceza hâkimliği tutuklama istemini reddeder, savcı itiraz eder ve asliye ceza hâkimi itiraz üzerine tutuklamaya karar verirse, bu karara karşı itiraz yolu açıktır. Bu itirazı inceleyecek merci, md. 268/3’teki sıralamaya göre belirlenir; süre yine iki haftadır.

Tutuklama Talebinin Reddine Savcı İtiraz Ederse Ne Olur?

Sulh ceza hâkimliği tutuklama istemini reddedip kişiyi serbest bırakırsa savcı da itiraz edebilir. CMK md. 98/1’e göre tutuklama isteminin reddi kararına itiraz hâlinde itiraz mercii yakalama emri de düzenleyebilir. Bu nedenle serbest bırakılan kişinin, adresini ve iletişim bilgisini güncel tutması ve dosyayı avukatı aracılığıyla takip etmesi önemlidir.

Uygulamada bu durum, serbest bırakılan kişinin kısa süre sonra yeniden yakalanmasıyla karşılaşmasına yol açabilir. Md. 106’ya göre salıverilen kişi adresini ve telefon numarasını bildirmek zorundadır; adres değişikliklerini de bildirmezse eski adrese yapılan tebligat geçerli sayılır. Serbest bırakılma sonrasında avukatın itiraz dosyasını takip etmesi ve gerekirse mercie yazılı görüş sunması, sonucun öngörülmesini kolaylaştırır.

İtiraz Dışında Hangi Yollar Kullanılabilir?

İtirazın reddi her şeyin bittiği anlamına gelmez. Şüpheli her aşamada salıverilmesini isteyebilir (CMK md. 104/1) ve bu istem hakkında merci üç gün içinde karar verir (md. 105). Ayrıca soruşturmada tutukluluk, en geç otuzar günlük aralıklarla sulh ceza hâkimince kendiliğinden incelenir (md. 108/1); şüpheli bu incelemeyi süre içinde kendisi de isteyebilir.

Tahliye talebi ve adli kontrol önerisi

Savcı, tutuklanan şüphelinin adli kontrol altına alınarak serbest bırakılmasını sulh ceza hâkiminden isteyebilir; aynı istemi şüpheli ve müdafii de yapabilir (CMK md. 103/1). Yeni bir delil, iş ilişkisi veya sağlık raporu ortaya çıktığında, tutuklamanın yerine konutu terk etmeme, imza veya yurt dışı yasağı gibi bir yükümlülük önermek etkili bir yoldur. Bu yükümlülüklerin İzmir’deki uygulamasını İzmir’de adli kontrol ve yurt dışı yasağı yazısında anlattık.

İzmir Verileri Tutuklama Hakkında Ne Gösteriyor?

İzmir Adalet Komisyonunun 2025 faaliyet raporuna göre İzmir Cumhuriyet Başsavcılığının tutuklama talebiyle mahkemeye sevk ettiği şüphelilere ilişkin 24.962 dosyanın 9.363’ünde tutukluluk kararı verilmiş, 15.599’unda verilmemiştir. Aynı yıl 7 sulh ceza hâkimliği yaptıkları 27.542 sorgunun 9.151’inde tutuklama, 15.731’inde adli kontrol kararı vermiştir.

Bu veriler bireysel bir dosyanın sonucunu öngörmeye yetmez; ama savcının tutuklama talep etmesinin tek başına tutuklama anlamına gelmediğini gösterir. Sulh ceza hâkimliği, CMK md. 101/1 gereği savcının adli kontrolün neden yetersiz kalacağını gerekçelendirmesini bekler. İtiraz dilekçesinde de en çok bu gerekçenin somut olgularla karşılanması üzerinde durulmalıdır.

Bazı suçlarda kanun, tutuklama nedeninin var sayılabileceğini kabul eder. CMK md. 100/3’teki bu katalogda kasten öldürme, uyuşturucu ticareti ve 7406 s. Kanunla eklenen kadına karşı kasten yaralama gibi suçlar yer alır. Katalog suçlarda bile kuvvetli şüphenin somut delillere dayanması ve tedbirin ölçülü olması gerekir; suçun unsurları için kasten yaralamanın nitelikli hâlleri yazısına bakılabilir.

Tutukluluk Haksız Çıkarsa Tazminat Nereye İstenir?

Tutuklanan kişi hakkında sonradan kovuşturmaya yer olmadığına veya beraatine karar verilirse, CMK md. 141/1-e uyarınca maddi ve manevi zararını Devletten isteyebilir. Kararı veren merci, tazminat hakkını kişiye bildirmek ve bunu karara geçirmek zorundadır (md. 141/2). Başvuru, kesinleşmenin tebliğinden itibaren üç ay ve her hâlde kesinleşmeden itibaren bir yıl içinde yapılır (md. 142/1).

7499 s. Kanunla 2024’te önemli bir değişiklik yapıldı. Kovuşturmaya yer olmadığı veya beraat kararı, cezası tutuklulukta geçen süreden az kalan mahkûmiyet (141/1-f) ve konutu terk etmeme gibi bazı adli kontrol yükümlülüklerinden sonra gelen beraat (141/1-l) hâllerinde istemler artık 6384 s. Kanundaki Tazminat Komisyonuna yapılır. Kanuna aykırı tutuklama veya gözaltı süresinin aşılması gibi diğer hâllerde ise başvuru, zarara uğrayanın oturduğu yer ağır ceza mahkemesine yapılır (md. 142/2). İzmir merkez ilçelerinde oturan biri için bu, İzmir ağır ceza mahkemeleridir.

İtiraz Dilekçesi Hazırlanırken Nelere Dikkat Edilmeli?

Dilekçenin gücü, tutuklama kararındaki gerekçeye somut cevap vermesinden gelir. CMK md. 101/2’ye göre karar; kuvvetli suç şüphesini, tutuklama nedenini, ölçülülüğü ve adli kontrolün yetersizliğini somut olgularla göstermek zorundadır. İtiraz, bu dört unsurdan hangisinin eksik veya soyut kaldığını açıkça ve belgeyle hedeflemelidir.

• Kararın tarihini, sayısını ve veren hâkimliği doğru yazın; dilekçe kararı veren hâkimliğe hitaben düzenlenir.
• Kaçma şüphesine karşı sabit adres, iş, aile ve mal varlığı belgelerini ekleyin.
• Delil karartma gerekçesine karşı delillerin toplanmış olduğunu, tanık beyanlarının alındığını gösterin.
• Ölçülülük için suçun cezasının alt ve üst sınırını, kişinin sabıka durumunu ve tutuklu kalınan süreyi belirtin.
• Tutuklama yerine önerdiğiniz adli kontrol yükümlülüğünü açıkça yazın.
• Sağlık sorunu, bakmakla yükümlü olunan çocuk veya yaşlı gibi kişisel durumları raporlarla belgeleyin; ölçülülük değerlendirmesinde bu belgeler dikkate alınır.
• Dilekçenin bir örneğini ve gönderim kaydını saklayın; süre tartışması çıkarsa bu kayıt belirleyici olur.

Somut durumunuzun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir. Ceza muhakemesine ilişkin diğer içeriklerimiz ceza hukuku uzmanlık sayfasında yer alır; Av. Yahya Köse bu alanda çalışmaktadır. Mahkûmiyet hâlinde tutuklulukta geçen sürenin cezadan mahsubu için infaz hesaplama sayfası genel bir fikir verir.

Sıkça Sorulan Sorular

Tutuklamaya itiraz sürecinde yakınların en çok sorduğu konular, itirazı kimin yapabileceği, dilekçenin İzmir’de hangi birime verileceği, kararın ne zaman çıkacağı ve ret hâlinde başka hangi yolların bulunduğudur. Aşağıdaki kısa yanıtlar 5271 sayılı CMK’nın güncel metnine ve İzmir’e ilişkin resmî bilgilere dayanır.

Tutuklamaya itirazı aile üyeleri yapabilir mi?

Kısmen. CMK md. 262’ye göre şüphelinin eşi ve yasal temsilcisi, şüpheliye açık kanun yollarına süresi içinde kendiliklerinden başvurabilir. Anne, baba veya kardeş gibi diğer yakınların kendi adlarına itiraz hakkı yoktur; onlar adına itirazı, şüphelinin açık arzusuna aykırı olmamak koşuluyla müdafi yapar (md. 261).

İzmir'de tutuklamaya itiraz kaç günde sonuçlanır?

Kanun gün sayısı vermez; CMK md. 271/3 kararın mümkün olan en kısa sürede verilmesini ister. Kararı veren hâkimlik itirazı yerinde görmezse en çok üç gün içinde inceleme merciine gönderir (md. 268/2). Savcı görüşü alınmışsa şüpheliye üç günlük cevap süresi tanınır (md. 270/2).

İtiraz reddedilirse yeniden itiraz edilebilir mi?

Merciin itiraz üzerine verdiği karar kural olarak kesindir (CMK md. 271/4). Ancak tahliye talebi her zaman yapılabilir (md. 104) ve soruşturmada tutukluluk en geç 30 günde bir incelenir (md. 108). Yeni delil veya koşul değişikliği bu yolların temelini oluşturur.

Tutuklama kararının gerekçesini nereden öğrenebilirim?

CMK md. 101/2’ye göre kararın içeriği şüpheliye sözlü bildirilir ve bir örneği kendisine verilir. Müdafi de dosyayı inceleyerek kararın gerekçesine ulaşabilir (md. 153). Yakınların kararın bir örneğini avukat aracılığıyla görmesi, itirazın hazırlanması için en hızlı yoldur.

Torbalı'da verilen tutuklama kararına itiraz İzmir'de mi incelenir?

Soruşturmada Torbalı Sulh Ceza Hâkimliğinin verdiği karara itirazı, CMK md. 268/3-b uyarınca yargı çevresindeki asliye ceza hâkimi inceler; resmî rapora göre Torbalı’da sekiz asliye ceza mahkemesi vardır. Kovuşturmada Torbalı Ağır Ceza Mahkemesinin kararına itiraz ise tek daire olduğu için en yakın ağır ceza mahkemesine gider.

İtiraz dilekçesi UYAP üzerinden verilebilir mi?

Avukat, itiraz dilekçesini UYAP Avukat Portal üzerinden kararı veren hâkimliğe gönderebilir. Tutuklu kişi ise dilekçesini ceza infaz kurumu müdürüne verebilir; bu durumda md. 263 uyarınca süre, kurumdaki işlemle kesilmiş sayılır. Şüphelinin eşi veya yasal temsilcisi ise dilekçeyi kararı veren hâkimliğe hitaben adliyeye verebilir.

Kaynaklar

• 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• İzmir Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu 2025 Faaliyet Raporu (rayp.adalet.gov.tr)
• İzmir Adliyesi Ana Bina İletişim Bilgileri (izmir.adalet.gov.tr)
• HSK Genel Kurulu 03.07.2024 tarihli kararlar (hsk.gov.tr)

İlgili yazılar

• İzmir Ağır Ceza Mahkemesi Hangi Suçlara Bakar?
• İzmir'de İfadeye Çağrılmak: Nereye, Nasıl?
• İzmir'de Uzlaştırma Kapsamındaki Suçlar
• İzmir'de Gözaltı Süreci ve Şüphelinin Hakları

Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için dosyanızın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Bu yazı 10.10.2026 tarihli mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.