Konak’ta Ceza Yargılaması ve Görevli Mahkemeler

Konak ceza yargılaması, olay Konak sınırları içinde gerçekleştiğinde İzmir Cumhuriyet Başsavcılığının yürüttüğü soruşturmayla başlar; dava açılırsa dosya yine Konak’taki İzmir Adliyesi ana binasında, asliye ceza veya ağır ceza mahkemesinde görülür. Kemeraltı, Alsancak ya da Basmane’de yaşanan bir olayda dosyanın ilçe dışına hiç çıkmaması, Konak’ı İzmir’in diğer ilçelerinden ayıran pratik bir özelliktir.

Bu yazı soruşturma evresine şüpheli ve müdafi gözüyle bakıyor: savcılığın delil toplama yetkisi, arama ve el koyma kararları, dosyaya erişim, iddianamenin hazırlanması ve mahkemece incelenmesi. Suç duyurusunun nereye yapılacağını İzmir’de suç duyurusu kanalları yazısında, gözaltı sürelerini ise İzmir’de gözaltı süreci ve şüphelinin hakları yazısında ayrıca anlattık; burada tekrar etmiyoruz.

Konak Ceza Yargılaması Hangi Adliyede ve Hangi Mahkemelerde Görülür?

Konak ceza yargılaması, İzmir Cumhuriyet Başsavcılığının yargı çevresinde yürür. İzmir Adalet Komisyonunun 2025 faaliyet raporu Konak’ı bu başsavcılığın sınırları içinde sayar. Ceza mahkemeleri de Çınarlı Mahallesi Şehit Polis Fethi Sekin Caddesi No:11/A adresindeki ana binada, yani yine Konak’ta görev yapar.

Aynı rapora göre ana binadaki ceza birimlerinin 31.12.2025 itibarıyla dağılımı aşağıdadır. Sayılar zamanla değişebilir; güncel bilgi için İzmir Adliyesi ana bina iletişim sayfası esas alınmalıdır. Hangi uyuşmazlığın hangi binada görüldüğünü İzmir Adliyesi bina rehberi ayrıntılı gösteriyor.

Bornova, Buca ve Bayraklı da aynı başsavcılığa bağlıdır; fark, Konak’taki olayda soruşturma ve kovuşturmanın tamamen ilçe içinde kalmasıdır. Bayraklı’daki Gültekinler Plaza ek binasında ceza mahkemesi bulunmaz. Konak’taki genel dava yolunu Konak’ta dava açma rehberi anlatıyor; görev ayrımının ayrıntısı ise İzmir ağır ceza mahkemesinin görev alanı yazısında.

Soruşturma Evresi Konak’ta Nasıl Başlar ve Kim Yönetir?

5271 s. CMK md. 160/1’e göre Cumhuriyet savcısı, bir suçun işlendiği izlenimini veren hâli öğrenir öğrenmez işin gerçeğini araştırmaya başlar. Konak’ta kolluğun el koyduğu olaylar md. 161/2 uyarınca derhâl İzmir Cumhuriyet Başsavcılığına bildirilir. Soruşturmanın sahibi bundan sonra savcıdır; kolluk onun emriyle çalışır.

Başsavcılığa 2025 yılında 223.397 yeni soruşturma dosyası gelmiştir (İzmir Adalet Komisyonu 2025 faaliyet raporu). Bu yoğunlukta dosyanın ilerleyişi, büyük ölçüde tarafların zamanında ve somut taleplerde bulunmasına bağlıdır. Gece veya hafta sonu yaşanan olaylarda işlemler nöbet düzeniyle yürür; bunu İzmir’de nöbetçi savcılık düzeni yazısında ele aldık. İfadeye çağrılan kişinin nereye gideceğini ise İzmir’de ifadeye çağrılmak başlıklı yazı açıklıyor.

Soruşturma evresi boyunca lehe delil toplatmak

CMK md. 160/2, savcıya şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplama görevi verir. Md. 147/1-f ise ifade sırasında şüpheliye, şüpheden kurtulması için somut delillerin toplanmasını isteyebileceğinin hatırlatılmasını zorunlu tutar. Bu hak ancak somut kullanıldığında işe yarar: hangi kamera kaydının, hangi tanığın, hangi banka hareketinin istendiği tek tek yazılmalıdır.

Konak gibi işyeri ve kamera yoğunluğu yüksek bir ilçede en sık kaybedilen delil görüntü kaydıdır. İşyeri ve sokak kameralarının kayıtları kalıcı değildir. Bu nedenle kaydın korunması ve dosyaya alınması talebi, olaydan sonraki ilk günlerde başsavcılığa yazılı olarak verilmelidir. Sözlü talep tutanağa geçmezse sonradan ispatı zorlaşır.

Soruşturma Dosyası Gizli midir, Şüpheli Neleri Görebilir?

CMK md. 157’ye göre soruşturma evresindeki usul işlemleri, savunma haklarına zarar vermemek koşuluyla gizlidir. Bu gizlilik müdafiye karşı değildir: md. 153/1 uyarınca müdafi dosya içeriğini inceleyebilir ve istediği belgelerin örneğini harçsız alabilir. Kısıtlama ancak savcının istemi ve hâkim kararıyla, kanunda sayılan suçlarda mümkündür.

Dosya inceleme kısıtlaması hangi suçlarda verilebilir?

CMK md. 153/2, kısıtlama kararının yalnızca belirli suçlarda verilebileceğini söyler: kasten öldürme, cinsel saldırı (birinci fıkra hariç), çocukların cinsel istismarı, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti, suç işlemek amacıyla örgüt kurma, devletin güvenliğine ve anayasal düzene karşı suçlar, 6136 s. Kanundaki silah kaçakçılığı, 5411 s. Bankacılık Kanunundaki zimmet ve 5607 s. Kanundaki kaçakçılık suçları. Bunların dışındaki bir Konak dosyasında, örneğin hırsızlık veya kasten yaralama suçu soruşturmasında, kısıtlama kararı verilemez.

Kısıtlama verilen dosyada bile her şey kapalı değildir. Md. 153/3’e göre şüphelinin ifade tutanağı, bilirkişi raporları ve şüphelinin hazır bulunmaya yetkili olduğu işlemlerin tutanakları müdafiden saklanamaz. İddianame mahkemece kabul edildiği anda ise md. 153/4 uyarınca kısıtlama sona erer ve müdafi bütün dosyayı inceleyebilir. Md. 153/5, aynı hakları suçtan zarar görenin vekiline de tanır.

Konak’ta Arama Kararı Nasıl Verilir ve Nasıl Uygulanır?

CMK md. 119/1 uyarınca arama, hâkim kararıyla veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısının, ona ulaşılamazsa kolluk amirinin yazılı emriyle yapılır. Konut, işyeri ve kamuya açık olmayan kapalı alanlarda ise yalnızca hâkim kararı ya da savcının yazılı emri yeterlidir; kolluk amirinin emri bu yerler için kullanılamaz.

Konak’ta hâkim kararı gereken aramalarda karar, ana binadaki sulh ceza hâkimliklerinden alınır. Md. 116 ve 117, aramayı makul şüphe şartına bağlar; şüpheli dışındaki bir kişinin yerinin aranması için ayrıca aranan kişinin veya delilin orada bulunduğunu düşündüren olaylar gerekir. Md. 119/2’ye göre karar veya emirde aramanın nedeni olan fiil, aranacak yerin adresi ve kararın geçerli olacağı süre açıkça yazılır.

Arama kararı uygulanırken dikkat edilecekler

• Konut, işyeri ve kapalı yerlerde gece arama yapılamaz; suçüstü, gecikmesinde sakınca bulunan hâller ve firari yakalama istisnadır (md. 118).
• Savcı hazır değilse aramada o yer ihtiyar heyetinden veya komşulardan iki kişi bulundurulur (md. 119/4).
• Yer sahibi aramada hazır bulunabilir; kişinin avukatının hazır bulunmasına engel olunamaz (md. 120/1, 120/3).
• Arama sonunda, istem üzerine aramanın dayanağını ve el konulan eşyanın listesini gösteren belge verilir (md. 121/1).

Kurallara aykırı bir aramada elde edilen delilin akıbeti kovuşturmada tartışılır. CMK md. 217/2 suçun hukuka uygun elde edilmiş delillerle ispat edilebileceğini söyler; md. 206/2-a ise kanuna aykırı elde edilen delilin ortaya konulma isteminin reddedileceğini düzenler. Bu nedenle arama tutanağının saati, katılanları ve el konulan eşya listesi, tutanak imzalanmadan önce dikkatle okunmalıdır.

El Koyma Kararına Karşı Ne Yapılabilir?

Hâkim kararı olmadan yapılan el koyma, CMK md. 127/3 uyarınca 24 saat içinde görevli hâkimin onayına sunulur; hâkim kararını el koymadan itibaren 48 saat içinde açıklamazsa el koyma kendiliğinden kalkar. Zilyedi olduğu eşyaya el konulan kişi ise md. 127/4’e göre hâkimden her zaman bu konuda karar verilmesini isteyebilir.

Uygulamada el konulan şey çoğu zaman telefon, bilgisayar veya işyerindeki belgedir. Md. 134/2’ye göre şifrenin çözülmesi ve gerekli kopyaların alınmasından sonra cihaz gecikmeksizin iade edilir. Md. 134/4 ise el koyma sırasında alınan yedeğin bir kopyasının şüpheliye veya vekiline verilmesini öngörür. Bu kopya, savunmanın kendi incelemesini yapabilmesi için istenmelidir.

Hesaplara el koyma ve bilgisayar araması

Taşınmaza, banka hesabına, araca veya şirket payına el koyma daha ağır bir tedbirdir. CMK md. 128/2 bu yolu hırsızlık, yağma, güveni kötüye kullanma, dolandırıcılık, uyuşturucu ticareti, rüşvet ve zimmet gibi sayılan suçlarla sınırlar; md. 128/9’a göre bu kararı yalnızca hâkim verebilir. Bilişim yoluyla dolandırıcılıkta hesabın 48 saat askıya alınmasını düzenleyen md. 128/A ise mağdur tarafını ilgilendirir; İzmir’de internet dolandırıcılığında başvuru sırası yazısında anlatılmıştır.

Sulh ceza hâkimliğinin arama ve el koyma kararlarına karşı itiraz, CMK md. 268/1 uyarınca kararın öğrenilmesinden itibaren iki hafta içinde yapılır. İzmir’de birden fazla sulh ceza hâkimliği bulunduğundan itirazı numara olarak izleyen hâkimlik inceler (md. 268/3-a). Tutuklama ve adli kontrol kararlarına itirazın farklı mercii için tutuklamaya itiraz ve adli kontrol yazısına bakılabilir. Bu itiraz düzenini Karşıyaka örneği üzerinden Karşıyaka’da sulh ceza kararlarına itiraz yazısında ayrıca ele alıyoruz.

Savcılık Soruşturmayı Hangi Kararlarla Bitirir?

Soruşturma sonunda deliller yeterli şüphe oluşturuyorsa savcı CMK md. 170/2 uyarınca iddianame düzenler; oluşturmuyorsa kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı 2025’te 57.428 iddianame düzenlemiş, 103.211 dosyada kovuşturmaya yer olmadığı kararı vermiştir (İzmir Adalet Komisyonu 2025 faaliyet raporu, s. 56).

Bu iki ana sonucun yanında başka yollar da vardır. Uzlaştırma kapsamındaki suçlarda dosya önce İzmir uzlaştırma bürosuna gönderilir. Üst sınırı üç yıl veya daha az hapis cezası gerektiren, uzlaştırma ve önödeme dışındaki suçlarda md. 171/2-3’teki şartlar birlikte varsa kamu davasının açılması beş yıl ertelenebilir. Kovuşturmaya yer olmadığı kararına karşı itiraz yolu ise İzmir Başsavcılığına şikâyet ve takipsizlik itirazı yazısının konusudur.

İddianamede Neler Yer Alır?

CMK md. 170/3, iddianamenin görevli ve yetkili mahkemeye hitaben düzenlenmesini ve şüphelinin kimliğinden suçun yeri, tarihi ve delillerine kadar belirli bilgileri içermesini ister. Md. 170/4’e göre olaylar delillerle ilişkilendirilerek anlatılır; md. 170/5 ise sonuç kısmında şüphelinin lehine olan hususların da yazılmasını zorunlu kılar.

İddianamenin hangi mahkemeye hitap ettiği, Konak dosyasında pratik bir sonuç doğurur: iddianame asliye ceza mahkemesine yazılmışsa dosya ana binadaki 65 asliye ceza mahkemesinden birine, ağır cezaya yazılmışsa 23 ağır ceza mahkemesinden birine tevzi edilir. Suç vasfı yargılamada değişirse ne olacağını Bornova’da asliye ceza ve ağır ceza görev ayrımı yazısında inceliyoruz. Md. 170/6 ayrıca istenen ceza ve güvenlik tedbirlerinin açıkça gösterilmesini ister.

Mahkeme İddianameyi Ne Zaman İade Eder?

CMK md. 174/1’e göre mahkeme, iddianame ve soruşturma evrakının verildiği tarihten itibaren 15 gün içinde bütün belgeleri inceler ve eksik veya hatalı noktaları göstererek iddianameyi başsavcılığa iade edebilir. Süre sonunda iade edilmeyen iddianame md. 174/3 uyarınca kabul edilmiş sayılır. İzmir’de 2025’te 55.577 iddianame kabul, 2.263 iddianame iade edilmiştir.

İddianamenin iadesi hangi sebeplerle olur?

• İddianamenin md. 170’teki içerik kurallarına aykırı düzenlenmesi (md. 174/1-a).
• Suçun sübutuna doğrudan etki edecek mevcut bir delil toplanmadan düzenlenmesi (174/1-b).
• Önödeme, uzlaştırma veya seri muhakemeye tabi olduğu açık dosyada bu usuller uygulanmadan düzenlenmesi (174/1-c).
• İzne veya talebe bağlı suçlarda izin ya da talep olmadan düzenlenmesi (174/1-d).
• 7593 s. Kanunla 8.8.2026’da eklenen bentle, 15 yaşını doldurmamış çocuklar hakkında sosyal inceleme yaptırılmadan düzenlenmesi (174/1-e).

İade yetkisinin sınırları da önemlidir. Md. 174/2’ye göre suçun hukuki nitelendirilmesi sebebiyle iddianame iade edilemez; mahkeme vasfı beğenmese bile dosyayı kabul edip yargılamada değerlendirir. Md. 174/4 uyarınca ilk iade kararında belirtilmeyen sebeplere dayanılarak ikinci kez iade yapılamaz. İade kararına karşı itiraz hakkı ise md. 174/5’e göre Cumhuriyet savcısına aittir.

Kabulden sonra kovuşturma evresi

Md. 175/1’e göre iddianamenin kabulüyle kamu davası açılmış olur ve kovuşturma evresi başlar; mahkeme duruşma gününü belirler. İddianame, çağrı kâğıdıyla birlikte sanığa tebliğ edilir ve tebliğ ile duruşma arasında en az bir hafta bulunmalıdır (md. 176/1, 176/4). Duruşma aşamasını Bayraklı’da kovuşturma ve duruşma süreci yazısında adım adım anlatıyoruz.

Konak’ta Soruşturması Süren Kişi Hangi Belgeleri Hazırlamalı?

CMK md. 147/1-f, şüpheliye aleyhine olan şüphe nedenlerini ortadan kaldırma ve lehine olan hususları ileri sürme olanağı tanır. Bu olanağın soruşturma bitmeden, yani iddianame yazılmadan kullanılması gerekir. Aşağıdaki liste, Konak’ta görülen tipik bir dosyada müdafiyle birlikte gözden geçirilecek belgeleri gösterir.

• Soruşturma numarası, ifade tutanağının örneği ve varsa arama ile el koyma tutanakları.
• Olay yeri ve saatini doğrulayan kamera kaydı talepleri, fiş, fatura, ulaşım kartı veya telefon konum bilgisi gibi belgeler.
• Tanıkların ad, adres ve telefonları ile her tanığın hangi olayı gördüğüne ilişkin kısa not.
• El konulan cihazlar için yedek kopya talebi ve iade dilekçesi.
• Yerleşim yeri değişikliği varsa güncel adres bildirimi: tebligat bu adrese yapılacaktır.

Her soruşturma kendi delil durumuna göre şekillenir. Somut durumunuzun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir. Şüpheli hakları konusundaki genel çerçeve için ifade ve sorguda şüphelinin hakları yazısına, ceza hukuku alanındaki diğer içeriklere ceza hukuku çalışma alanı sayfasından ulaşabilirsiniz. Yazı Av. Yahya Köse tarafından hazırlanmıştır.

Sıkça Sorulan Sorular

Konak’ta yürüyen bir ceza soruşturmasında en çok sorulan sorular, dosyanın hangi binada olduğu, aramada avukat bulunup bulunamayacağı, el konulan eşyanın iadesi ve iddianamenin ne zaman tebliğ edileceğidir. Aşağıdaki kısa cevaplar CMK’nın güncel metnine ve İzmir Adliyesine ait resmi verilere dayanmaktadır; ayrıntı için ilgili bölümlere bakılabilir.

Konak'ta işlenen bir suçta dava hangi adliyede açılır?

Konak’taki olaylarda soruşturmayı İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı yürütür; dava açılırsa Çınarlı Mahallesindeki İzmir Adliyesi ana binasında görülür. Suçun niteliğine göre dosya asliye ceza, ağır ceza veya çocuk mahkemelerinden birine tevzi edilir. Bayraklı’daki Gültekinler Plaza ek binasında ceza mahkemesi bulunmaz.

Evimde arama yapılırken avukatımı çağırabilir miyim?

Evet. CMK md. 120/3’e göre kişinin avukatının aramada hazır bulunmasına engel olunamaz. Ev sahibi de aramada hazır bulunabilir; bulunmazsa temsilcisi, birlikte oturan biri veya komşusu çağrılır. Savcı yoksa ihtiyar heyetinden veya komşulardan iki kişi bulundurulur (md. 119/4).

El konulan telefonum ne zaman geri verilir?

CMK md. 134/2’ye göre şifre çözümü yapılıp gerekli kopyalar alındıktan sonra cihaz gecikmeksizin iade edilir. İade gecikiyorsa md. 127/4 uyarınca hâkimden karar verilmesi istenebilir. Alınan yedeğin bir kopyasının şüpheliye veya vekiline verilmesi de md. 134/4’te düzenlenmiştir.

Soruşturma dosyasını avukatım her zaman inceleyebilir mi?

Kural olarak evet; CMK md. 153/1 müdafiye dosyayı inceleme ve belge örneği alma hakkı verir. Yalnızca md. 153/2’de sayılan suçlarda ve hâkim kararıyla kısıtlama getirilebilir. İfade tutanağı ve bilirkişi raporları kısıtlansa bile müdafiye gösterilir; iddianamenin kabulüyle kısıtlama tamamen sona erer.

İddianame bana ne zaman ve nasıl ulaşır?

Mahkeme iddianameyi kabul ettikten sonra duruşma gününü belirler ve iddianame çağrı kâğıdıyla birlikte sanığa tebliğ edilir (CMK md. 175, 176/1). Tebliğ ile duruşma günü arasında en az bir hafta bulunmalıdır. Telefon veya e-posta bilgisi dosyada varsa ayrıca bu yollarla da bilgi verilebilir.

Mahkeme iddianameyi beğenmezse dava düşer mi?

Hayır. İade, iddianameyi başsavcılığa geri gönderir; savcı eksikleri tamamlayıp yeniden iddianame düzenleyebilir (CMK md. 174/4). Suçun hukuki nitelendirilmesi iade sebebi olamaz. 15 günlük inceleme süresinde iade edilmeyen iddianame kabul edilmiş sayılır ve kovuşturma başlar.

Kaynaklar

• 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun (mevzuat.gov.tr)
• İzmir Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu 2025 Faaliyet Raporu (adalet.gov.tr)
• İzmir Adliyesi Ana Bina iletişim sayfası (izmir.adalet.gov.tr)

İlgili yazılar

• Buca'da Ceza Yargılaması ve Görevli Mahkemeler
• İzmir'de Adli Sicil Kaydı ve E-Devlet'ten Alma
• İzmir'de Tutuklamaya İtiraz ve Sulh Ceza Hâkimliği
• İzmir'de Adli Kontrol ve Yurt Dışı Yasağı

Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için dosyanızın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Bu yazı 10.10.2026 tarihli mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.