İzmir’de İfadeye Çağrılmak: Nereye, Nasıl?

İzmir’de ifadeye çağrılmak, çoğu kişi için bir telefon ya da kapıya gelen bir kâğıtla başlar ve ilk soru hep aynıdır: Nereye gideceğim, ne söyleyeceğim, gitmezsem ne olur? Çağrının hangi sıfatla yapıldığı (şüpheli, tanık, mağdur veya şikâyetçi) bu soruların yanıtını tamamen değiştirir. Şüpheli olarak çağrılan kişinin susma hakkı varken, tanığın gerçeği söyleme yükümlülüğü vardır.

Bu yazıda çağrının nasıl yapıldığını, İzmir’de ifadenin hangi birimde verildiğini, ifade sırasında nelere dikkat edilmesi gerektiğini ve çağrıya uymamanın sonuçlarını anlatıyoruz. Gözaltındaki kişinin süreleri ve itiraz yolu ayrı bir konudur; onu İzmir’de gözaltı süreci yazısında ele aldık.

İzmir’de İfadeye Çağrılmak Ne Anlama Gelir?

İzmir’de ifadeye çağrılmak, yürütülen bir soruşturmada kolluğun veya Cumhuriyet savcısının sizi dinlemek istediği anlamına gelir. 5271 s. CMK md. 2/1-g ifade almayı, şüphelinin kolluk görevlileri veya savcı tarafından soruşturma konusu suçla ilgili dinlenmesi olarak tanımlar. Hâkimin dinlemesi ise sorgudur (md. 2/1-h).

Çağrı, hakkınızda dava açıldığı anlamına gelmez. Savcılık, bir şikâyet veya ihbar üzerine olayı aydınlatmak için hem şikâyetçiyi hem de şüpheliyi ve tanıkları dinler. Dosyanın sonunda kovuşturmaya yer olmadığına dair karar da verilebilir, iddianame de düzenlenebilir. Bu nedenle ifadeyi bir formalite olarak görmemek, ama paniğe de kapılmamak gerekir.

Şüpheli, tanık ve şikâyetçi sıfatının farkı

Tabloda en çok gözden kaçan nokta, tanığın susma hakkının olmamasıdır. Tanık, kendisini veya CMK md. 45’te sayılan yakınlarını suçlayabilecek sorulara cevap vermekten çekinebilir (md. 48). Bunun dışında gerçeğe aykırı tanıklık, 5237 s. TCK md. 272’de ayrı bir suçtur. Çağrı kâğıdında sıfatınız yazmıyorsa, ifade başlamadan önce bunu sormak en doğal hakkınızdır.

İfade Çağrısı Nasıl Yapılır, Telefonla Çağrı Geçerli midir?

Şüpheli kural olarak yazılı davetiyeyle çağrılır. CMK md. 145’e göre davetiyede çağrılma nedeni açıkça belirtilir ve gelinmezse zorla getirileceği yazılır. Tanıklar için md. 43/1 çağrı kâğıdını esas alır; md. 43/2 telefon, faks veya e-posta ile çağrıya izin verir, ancak bu durumda çağrı kâğıdına bağlanan sonuçlar uygulanmaz.

Uygulamada karakol ve jandarma birimleri ilk temas için çoğunlukla telefonu kullanır. Telefonla gelen çağrıyı görmezden gelmek yerine, çağıran birimin adını, dosya numarasını ve sizin hangi sıfatla çağrıldığınızı not almak gerekir. Ardından birimin resmî santral numarasını kendiniz bularak arayıp çağrıyı teyit edebilirsiniz. İzmir Adliyesi santrali, resmî iletişim sayfasında 0232 411 20 00 olarak yayımlanmıştır.

Sahte ifade çağrılarına karşı kontrol listesi

• Kolluk veya savcılık, ifadeniz için sizden para, IBAN, kart bilgisi ya da şifre istemez.
• “Hesabınız suça karıştı, paranızı güvenli hesaba aktarın” gibi talepler dolandırıcılık işaretidir.
• Arayan kişinin verdiği numarayı değil, kurumun resmî sitesindeki numarayı arayarak teyit edin.
• Gerçek bir çağrıda bile ifadeyi telefonda vermezsiniz; ifade, ilgili birimde tutanağa bağlanarak alınır (CMK md. 147/1-i).

Kamu görevlisi veya banka çalışanı gibi davranılarak yapılan dolandırıcılık, TCK md. 158’de nitelikli hâl olarak düzenlenmiştir. Bu tür olaylarda izlenecek yol için nitelikli dolandırıcılık ve bilişim yoluyla işlenmesi yazısına bakılabilir.

İzmir’de İfade Nereye Verilir?

İfade, kural olarak sizi çağıran birimde verilir. Kolluk çağırdıysa ilgili karakol, ilçe emniyet veya jandarma birimine, savcılık çağırdıysa soruşturmayı yürüten başsavcılığa gidilir. Merkez ilçelerde savcılık birimleri İzmir Adliyesi ana binasında bulunur; adres Çınarlı Mah. Şehit Polis Fethi Sekin Cad. No:11/A Konak’tır.

Halk arasında “Bayraklı Adliyesi” denilen yer, İzmir Adliyesinin Konak’taki ana binasıdır; Bayraklı’daki Gültekinler Plaza ek binası ise aile, iş, sulh hukuk ve tüketici mahkemelerine ayrılmıştır. Savcılık ifadesi için ek binaya gitmek zaman kaybına yol açar. Karşıyaka’da ise ceza birimleri ana binada; asliye hukuk, sulh hukuk ve aile mahkemeleri Çiğli ek binasındadır.

Başka şehirde yaşıyorsanız ifade nasıl verilir?

CMK md. 161/1’e göre savcı, yargı çevresi dışında bir işlem yapmak gerektiğinde o yer Cumhuriyet savcısından işlemin yapılmasını ister. Bu nedenle İstanbul’da yaşayan ve İzmir’deki bir dosyada ifadeye çağrılan kişi, durumu çağıran birime bildirerek ifadesinin bulunduğu yer savcılığı veya kolluğu aracılığıyla alınmasını talep edebilir. Talep yazılı yapılmalı ve dosya numarası belirtilmelidir. Tersine, İzmir’de yaşayan biri başka ildeki bir dosya için de İzmir’de ifade verebilir.

İfadeye Avukatla Gitmek Gerekir mi?

Şüpheli sıfatıyla çağrılan kişi için avukat zorunlu değildir, ancak çoğu zaman yararlıdır. CMK md. 149/2’ye göre soruşturmada ifade alınırken en çok üç avukat hazır bulunabilir. Çocuklar, kendini savunamayacak derecede malul olanlar ve alt sınırı beş yıldan fazla hapis gerektiren suçlarda istem aranmaksızın müdafi görevlendirilir (md. 150/2-3).

Avukat, ifadeden önce dosyayı inceleyebilir ve istediği belgelerin örneğini harçsız alabilir (CMK md. 153/1). Bu yetki yalnızca kasten öldürme, örgüt, uyuşturucu ticareti gibi md. 153/2’de sayılan suçlarda hâkim kararıyla kısıtlanabilir; şüphelinin ifade tutanağı ve bilirkişi raporları ise hiçbir durumda kısıtlanamaz (md. 153/3). Yönetmelik md. 22’ye göre kollukta bulunan dosya için yetkili savcının yazılı emri gerekir.

Aile veya şüpheli tarafından seçilen avukat, Yönetmelik md. 21 uyarınca ifadede vekâletname aranmaksızın hazır bulunabilir. Dosyanın sonraki aşamalarında, örneğin itiraz veya kovuşturma evresinde, vekâletname sunulması uygulamada beklenir; nasıl düzenlendiğini vekâletname nasıl çıkarılır yazısında anlattık.

Avukatın ifade sırasındaki rolü

Avukat, sorulara sizin yerinize cevap veremez. Yakalama, Gözaltına Alma ve İfade Alma Yönetmeliği md. 23/d, müdafiin yalnızca hukuki yardımda bulunabileceğini, şüpheliye bütün kanuni haklarını hatırlatabileceğini ve her müdahalesinin tutanağa geçirileceğini düzenler. Pratikte avukatın en önemli katkısı, sorunun kapsamını netleştirmek, lehe delillerin tutanağa yazılmasını sağlamak ve tutanağın imzadan önce eksiksiz okunmasını takip etmektir.

İfade Sırasında Hangi Haklarınız Var?

İfade, CMK md. 147’de sayılan adımlarla alınır: kimlik tespit edilir, yüklenen suç anlatılır, müdafi seçme ve susma hakkı hatırlatılır, şüpheyi gidermek için somut delillerin toplanmasını isteyebileceğiniz söylenir. Kimlik sorularına doğru cevap vermek ise bir hak değil, yükümlülüktür (md. 147/1-a); kişisel ve ekonomik durumunuz hakkında da bilgi alınır.

Md. 148 baskı, aldatma, yorma, tehdit ve kanuna aykırı yarar vaadini yasaklar; bu yollarla alınan ifade rıza ile verilmiş olsa da delil olarak değerlendirilemez. Aynı olay için yeniden ifade alınması gerekirse bunu ancak Cumhuriyet savcısı yapabilir (md. 148/5). Haklarınızın ayrıntılı açıklaması için şüpheli hakları ve ifade usulü rehberine bakılabilir.

İfade tutanağını imzalamadan önce

• Tutanak size veya avukatınıza okunur; okunduğu tutanağa yazılır (md. 147/1-i-4).
• Söylemediğiniz bir cümle varsa düzeltilmesini isteyin; düzeltilmezse imzadan çekinebilirsiniz ve bunun nedeni tutanağa geçer (md. 147/1-i-5).
• Lehe delil, tanık veya kamera kaydı belirttiyseniz bunların tutanağa yazıldığını kontrol edin.
• Tutanağın bir örneğini avukatınız aracılığıyla dosyadan alabilirsiniz (md. 153/1).

İfadeye Gitmeden Önce Hangi Hazırlıklar Yapılmalı?

Hazırlığın amacı, ifadede söylenecekleri ezberlemek değil, olayın kronolojisini ve elinizdeki belgeleri düzenlemektir. CMK md. 147/1-f size şüpheden kurtulmak için somut delillerin toplanmasını isteme hakkı verir; bu hakkı etkili kullanmak için tanık adlarını, kamera bulunan yerleri ve yazışmaları önceden belirlemek gerekir.

• Olay tarihini, saatini ve yerini bir kâğıda yazın; tahmin ettiğiniz bilgileri kesin bilgi gibi sunmayın.
• Mesaj, e-posta ve sosyal medya yazışmalarının ekran görüntülerini tarih bilgisiyle saklayın; orijinal cihazdaki kayıtları silmeyin.
• Olayı gören kişilerin adlarını ve ulaşılabilir adreslerini not edin.
• Olay yerinde iş yeri veya site kamerası varsa kayıtların belirli bir süre sonra silinebileceğini dikkate alarak bunu ifadede hemen belirtin.
• Sağlık raporu, fatura veya sözleşme gibi belgelerin birer kopyasını hazırlayın.

Sık görülen ifade konuları

İzmir’deki soruşturmalarda ifade çağrılarının önemli bir kısmı sosyal medya paylaşımları, komşu ve trafik tartışmaları, internet alışverişi ve kira uyuşmazlıklarından doğan şikâyetlerle ilgilidir. Örneğin bir paylaşım nedeniyle şüpheli sıfatıyla çağrıldıysanız, şikâyet süresi ve ispat konuları için sosyal medyada hakaret ve tehdit yazısı yol gösterici olabilir. Paylaşımı ifadeden önce silmek, delil karartma şüphesi doğurabileceği için avukatla konuşulmadan yapılmamalıdır.

Çağrıya Gitmezseniz Ne Olur?

Usulüne uygun çağrıya rağmen gelmeyen şüpheli hakkında zorla getirme kararı verilebilir (CMK md. 146/1). Zorla getirilen kişi derhâl, olanak yoksa yol süresi hariç en geç 24 saat içinde çağıran savcı veya hâkim önüne götürülür (md. 146/4). Çağrıya gelmeyen veya çağrı yapılamayan şüpheli için sulh ceza hâkimi yakalama emri de düzenleyebilir (md. 98/1).

Tablodaki ayrım, özellikle tanıklar için pratik bir sonuç doğurur: Yalnızca telefonla aranmış bir tanığın gelmemesi zorla getirme veya gider yaptırımına bağlanamaz; çağrının yazılı olarak yenilenmesi gerekir. Şüpheli için ise çağrının şekli ne olursa olsun ifadeye gitmemek, kişinin kendisini açıklama fırsatını kaybetmesi ve hakkında daha ağır bir tedbir istenmesi riskini taşır.

Tanıklar için yaptırım farklıdır. CMK md. 44/1’e göre usulüne uygun çağrılıp mazeret bildirmeden gelmeyen tanık zorla getirilir ve gelmemesinin yol açtığı giderler kamu alacağı olarak ödettirilir; tanık sonradan haklı mazeretini gösterirse bu giderler kaldırılır. Mağdur ve şikâyetçi hakkında da zorla getirme kararı verilebilir (md. 146/7). Hastalık, yurt dışında bulunma veya sınav gibi mazeretler belgesiyle birlikte, ifade gününden önce çağıran birime bildirilmelidir.

İfadeden Sonra Dosya Nasıl İlerler?

İfade verildikten sonra savcı delilleri toplamaya devam eder ve sonunda iddianame düzenler, kovuşturmaya yer olmadığına karar verir ya da kamu davasının açılmasını erteler. İzmir Adalet Komisyonunun 2025 faaliyet raporuna göre İzmir Cumhuriyet Başsavcılığına yıl içinde 223.397 yeni soruşturma dosyası gelmiştir; bu yoğunluk ifade tarihlerinin ileri bir güne verilmesinde de etkilidir.

Savcılığın verebileceği kararlar ve takipsizliğe itiraz yolu için İzmir Başsavcılığına şikâyet süreci yazısını, uzlaştırma kapsamındaki suçlarda izlenen yol için uzlaştırma kapsamındaki suçlar ve sonuçları yazısını okuyabilirsiniz. İfadeye çağrıldığınız dosyada mağdur tarafla uzlaştırma önerisi gelirse, kabul veya reddin sonuçlarını önceden değerlendirmek gerekir.

Örnek bir akış (temsilidir)

Buca’da oturan bir kişi, bir komşu tartışmasından sonra karakoldan telefonla aranır. Dosya numarasını not alır, karakolun resmî numarasından teyit eder ve şüpheli sıfatıyla çağrıldığını öğrenir. Avukatıyla birlikte karakola gider, ifadesinde olay anını gören bir tanığın adını verir ve bunun tutanağa yazıldığını kontrol eder. Dosya, birkaç ay sonra İzmir Cumhuriyet Başsavcılığında karara bağlanır. Somut durumunuzun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir; ceza hukuku alanındaki çalışmalarımız ve Av. Yahya Köse’nin profili hakkında bilgi bu sayfalarda yer alır.

Sıkça Sorulan Sorular

İfade çağrısı alan kişilerin en sık sorduğu konular, telefonla gelen çağrının geçerliliği, avukatsız gidilip gidilemeyeceği, başka şehirden ifade verme ve çağrıya uyulmamasının sonuçlarıdır. Yanıtlar 5271 sayılı CMK’nın güncel metnine ve İzmir’deki adliye düzenine ilişkin resmî bilgilere dayanır; her dosya ayrıca değerlendirilmelidir.

İfadeye çağrıldım ama ne için çağrıldığımı bilmiyorum, öğrenebilir miyim?

Evet. CMK md. 145’e göre davetiyede çağrılma nedeni açıkça yazılmalıdır. Telefonla çağrıldıysanız dosya numarasını ve sıfatınızı sorabilirsiniz. İfade başladığında da md. 147/1-b uyarınca size yüklenen suç anlatılır. Avukatınız ifadeden önce dosyayı inceleyerek kapsamı netleştirebilir.

Karakolda mı yoksa savcılıkta mı ifade vermek daha iyidir?

Seçim çoğu zaman sizin elinizde değildir; ifade, sizi çağıran birimde verilir. Ancak CMK md. 148/4’e göre müdafi bulunmadan kollukta alınan ifade, hâkim veya mahkeme önünde doğrulanmadıkça hükme esas alınamaz. Bu nedenle kollukta ifade verilecekse avukatla gitmek ayrıca önem taşır.

İfadeye giderken yanıma ne almalıyım?

Kimlik belgesi zorunludur; kimlik sorularına doğru cevap vermek md. 147/1-a gereği yükümlülüktür. Lehinize olan belgeler, mesaj ekran görüntüleri, fatura veya tanık bilgileri de faydalıdır. Belgeleri teslim edecekseniz birer kopyasını kendinize ayırın ve tutanağa yazıldığını kontrol edin.

Tanık olarak çağrıldım, yakınım hakkında konuşmak zorunda mıyım?

Hayır. CMK md. 45, şüphelinin nişanlısına, eşine, üstsoy ve altsoyuna, üçüncü derece dahil kan ve ikinci derece dahil kayın hısımlarına tanıklıktan çekinme hakkı tanır. Bu hak dinlenmeden önce size bildirilir ve dinlenirken de her zaman kullanılabilir.

Yurt dışında yaşıyorum, İzmir'deki ifade çağrısı için ne yapabilirim?

Durumu çağıran birime yazılı olarak bildirmek ve Türkiye’ye geliş tarihinizi ya da ifadenin başka bir yoldan alınması talebinizi iletmek gerekir. Yurt içindeki farklı bir ilde iseniz CMK md. 161/1 uyarınca bulunduğunuz yer savcılığı aracılığıyla ifade verilmesi mümkündür. Yurt dışı için izlenecek yol dosyaya göre değerlendirilmelidir.

İfade verdikten sonra hakkımda dava açılıp açılmadığını nasıl öğrenirim?

Savcılık kovuşturmaya yer olmadığına karar verirse karar size tebliğ edilir; iddianame düzenlenirse mahkeme tensip ve duruşma tebligatı gönderir. Avukatınız UYAP üzerinden dosyanın durumunu takip edebilir. Tebligat adresinizin güncel olması bu nedenle önemlidir.

Kaynaklar

• 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• İzmir Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu 2025 Faaliyet Raporu (rayp.adalet.gov.tr)
• İzmir Adliyesi Ana Bina İletişim Bilgileri (izmir.adalet.gov.tr)

İlgili yazılar

• İzmir Ağır Ceza Mahkemesi Hangi Suçlara Bakar?
• İzmir'de Tutuklamaya İtiraz ve Sulh Ceza Hâkimliği
• İzmir'de Adli Kontrol ve Yurt Dışı Yasağı
• İzmir'de Uzlaştırma Kapsamındaki Suçlar

Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için dosyanızın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Bu yazı 10.10.2026 tarihli mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.