Sosyal Medyada Hakaret ve Tehdit: Şikâyet Süresi ve İspat

Sosyal medyada hakaret, bir paylaşım, yorum, hikâye veya doğrudan mesaj yoluyla bir kişinin onur, şeref ve saygınlığına saldırılmasıdır ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (TCK) md. 125 kapsamında suçtur. Aynı ortamda sıkça görülen tehdit ise TCK md. 106 ile ayrıca cezalandırılır. İki suçun şikâyet kuralları, uzlaşma imkânı ve ispat yöntemleri birbirinden farklıdır; bu farkı bilmeyen mağdur, süreyi kaçırabilir veya delilini kaybedebilir.

Sosyal Medyada Hakaret Hangi Durumlarda Suç Olur?

Sosyal medyada hakaret, bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edecek somut bir fiil veya olgu isnat edilmesi ya da sövülmesiyle oluşur. 5237 s. TCK md. 125/1 bu suç için üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası öngörür. Paylaşımın bir platformda yapılmış olması, suçun unsurlarını değiştirmez.

Her sert eleştiri hakaret değildir. Bir kişinin davranışının veya hizmetinin olumsuz değerlendirilmesi, kaba bir üslup taşısa bile ifade özgürlüğü kapsamında kalabilir. Sınır, sözlerin kişinin onurunu hedef alıp almadığıdır. “Hizmetiniz kötüydü” demek ile kişiye sövmek veya ona “dolandırıcı” demek aynı değildir. İkinci örnekte somut bir suç isnadı vardır ve iddianın doğruluğu ayrıca tartışılır.

Doğrudan mesaj ile herkese açık paylaşım farkı

TCK md. 125/2 uyarınca fiil, mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü bir iletiyle işlenirse aynı ceza uygulanır. Bu nedenle özel mesaj, sesli not veya mesajlaşma uygulamasında yazılan hakaret, kimse görmese de suçtur. Mağdurun göremeyeceği bir grupta veya gıyabında yazılan hakaret için ise fiilin en az üç kişiyle ihtilat ederek işlenmesi gerekir (md. 125/1). Herkese açık bir gönderi ise hakaretin alenen işlenmesi sayılır ve ceza altıda bir oranında artırılır (md. 125/4).

İsim verilmeden yapılan imalı paylaşımlar

Hikâyelerde sıkça görülen “anlayan anladı” tarzı paylaşımlar da suç oluşturabilir. TCK md. 126 uyarınca mağdurun adı açıkça yazılmasa bile, paylaşımın niteliğinden kime yöneldiği konusunda duraksanmayacak bir durum varsa, isim belirtilmiş sayılır. Önceki yazışmalar, etiketler, ortak takipçiler ve paylaşımın zamanlaması bu bağlantıyı kurmak için kullanılabilir.

Gerçeği yazmak hakaret sayılır mı?

TCK md. 127/1 uyarınca isnat edilen ve suç oluşturan fiil ispat edilirse kişiye ceza verilmez; hakaret edilen kişi hakkında bu fiil nedeniyle kesinleşmiş mahkûmiyet kararı varsa isnat ispatlanmış sayılır. Diğer hâllerde ispat isteminin kabulü, iddianın doğruluğunun anlaşılmasında kamu yararı bulunmasına veya şikâyetçinin ispata razı olmasına bağlıdır. İspat edilmiş bir fiilden söz edilerek sövülmesi ise yine cezalandırılır (md. 127/2). Resmî makamlara yapılan başvurularda, gerçek ve uyuşmazlıkla bağlantılı somut isnatlar ise md. 128 kapsamında cezalandırılmaz.

Kamu görevlisine yönelik paylaşımlar

Kamu görevlisine görevinden dolayı yapılan hakarette cezanın alt sınırı bir yıldan az olamaz (TCK md. 125/3-a) ve soruşturma şikâyete bağlı değildir (md. 131/1). Aynı alt sınır; dini, siyasi, sosyal veya felsefi inanç ve düşüncelerinden dolayı ya da kişinin dinince kutsal sayılan değerlerden bahisle yapılan hakarette de uygulanır. Kurum veya belediye hesaplarının altına yazılan yorumlarda bu ayrım, dosyanın seyrini doğrudan etkiler.

Tehdit Suçu Sosyal Medyada Nasıl Oluşur?

Tehdit, bir kişiyi kendisinin veya bir yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına saldırı gerçekleştirileceğinden bahisle korkutmaktır. 5237 s. TCK md. 106/1 bu hâl için altı aydan iki yıla kadar hapis cezası öngörür; suç kadına karşı işlenirse alt sınır dokuz aydan az olamaz. Mesajın ciddi ve korkutucu nitelikte olması yeterlidir.

Tehdit suçunun türleri ve cezası

Nitelikli tehdidin üst sınırı 4 Haziran 2025 tarihli 7550 sayılı Kanunla beş yıldan yedi yıla çıkarıldı. Sahte veya anonim bir hesaptan gönderilen tehdit mesajının, failin “kendisini tanınmayacak hâle koyması” kapsamında md. 106/2-b’ye girip girmediği, somut olayın koşullarına göre değerlendirilen tartışmalı bir konudur.

Şantaj ve ifşa tehdidi

“Fotoğraflarını yayarım” veya “sırlarını herkese anlatırım” gibi mesajlar, bir çıkar sağlamak amacıyla yapılıyorsa TCK md. 107/2 kapsamında şantaj suçunu oluşturabilir; ceza bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıdır. Özel görüntülerin gerçekten paylaşılması ise ayrıca özel hayatın gizliliğini ihlal suçu doğurur.

Şikâyet Süresi Ne Kadar, Ne Zaman Başlar?

Şikâyete bağlı suçlarda süre, şikâyet hakkı olan kişinin fiili ve failin kim olduğunu öğrendiği günden itibaren altı aydır (TCK md. 73/1 ve 73/2). Hakaret için 7531 sayılı Kanunla eklenen cümleye göre bu süre, her durumda fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yılı geçemez.

Hakarette şikâyet süresi ve iki yıllık üst sınır

Uygulamada en sık hata, sürenin paylaşım tarihinden değil öğrenme tarihinden başladığının bilinmemesidir. Mağdur, üç yıl önce yapılmış bir paylaşımı bugün görse bile, iki yıllık üst sınır dolduğu için artık şikâyet edemez. Bir yıl önce yapılmış paylaşımı bugün öğrenen kişinin ise altı ay süresi vardır. Anonim hesaplarda süre, failin kimliği öğrenildiğinde işlemeye başlar; ancak iki yıllık sınır hakarette yine uygulanır. Kamu görevlisine görevinden dolayı yapılan hakaret şikâyete bağlı değildir (TCK md. 131/1).

Uzlaşma veya Önödeme Mümkün mü, Şikâyetten Vazgeçilebilir mi?

Hakaret suçunda uzlaştırma yoluna gidilemez; 5271 s. CMK md. 253/3 24 Aralık 2025 tarihli 7571 sayılı Kanunla hakareti (md. 125) tamamen uzlaştırma dışına çıkardı. Aynı Kanunla hakaret, kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hâl (md. 125/3-a) hariç, TCK md. 75/6 uyarınca önödeme kapsamına alındı.

Önödemede Cumhuriyet savcılığı faile belirlenen miktarı bildirir; fail bu miktarı soruşturma giderleriyle birlikte tebliğden itibaren on gün içinde öderse kamu davası açılmaz (TCK md. 75/1). Fail on gün içinde isterse ödeme birer ay arayla üç eşit taksitle yapılabilir. Değişiklik yürürlüğe girdiğinde uzlaşması zaten sağlanmış dosyalar ise eski hükümlere göre sonuçlandırılır (CMK geçici md. 8). Önödemenin kişisel hakların istenmesine etkisi yoktur (TCK md. 75/5); mağdur tazminat davası açabilir. Buna karşılık TCK md. 106’nın birinci fıkrasındaki tehdit, şikâyete bağlı olmasa bile uzlaştırmaya tabidir; sonuçları için uzlaştırma kapsamındaki suçlar yazısına bakılabilir.

Hakarette uzlaşma olmasa da mağdur, şikâyetinden her aşamada vazgeçebilir ve bu durumda dava düşer (TCK md. 73/4). Vazgeçme beyanında şahsi haklardan da vazgeçildiği açıkça yazılırsa, sonradan tazminat davası açılamaz (TCK md. 73/7). Tarafların sulh olması hâlinde bu ifadenin beyanda yer alıp almadığı dikkatle kontrol edilmelidir.

Karşılıklı hakaret ve tepki olarak hakaret

Sosyal medya tartışmaları çoğunlukla karşılıklıdır. TCK md. 129/3 uyarınca hakaret karşılıklı işlenmişse, taraflardan birine veya ikisine verilecek ceza üçte birine kadar indirilebilir ya da ceza vermekten vazgeçilebilir. Haksız bir fiile tepki olarak yapılan hakarette de aynı imkân vardır (md. 129/1). Bu nedenle yalnızca karşı tarafın mesajlarını değil, tartışmanın tamamını gösteren yazışmaları saklamak, hem şikâyetçi hem şüpheli için önemlidir.

Sosyal Medyadaki Hakaret ve Tehdit Nasıl İspat Edilir?

İspatın temel sorunu, paylaşımın silinebilmesi ve hesabın kime ait olduğunun gösterilmesidir. Ceza muhakemesinde delil serbestliği geçerlidir; ancak 5271 s. CMK md. 217/2 uyarınca delillerin hukuka uygun olarak elde edilmiş olması gerekir. Kendisine gönderilen mesajın kaydedilmesi, mağdur açısından hukuka uygun bir delil elde etme yoludur.

Ekran görüntüsü nasıl alınmalı?

Ekran görüntüsü, tarih ve saat bilgisi, kullanıcı adı ve paylaşımın tamamı görünecek şekilde alınmalıdır. Yalnızca mesaj balonunu gösteren kırpılmış bir görüntü, sonradan “montajdır” itirazıyla karşılaşabilir. Aşağıdaki bilgiler birlikte saklanmalıdır:

• Paylaşımın veya profilin tam bağlantısı (URL) ve hesabın kullanıcı adı.
• Tarih ve saatin göründüğü tam ekran görüntüsü; mümkünse ekran kaydı videosu.
• Yorumlarda ve beğenilerde görünen, içeriği gören kişilerin listesi (aleniyet ve ihtilat için).
• Mesajların bulunduğu cihazın kendisi; mesajlar silinmeden ve cihaz sıfırlanmadan korunmalıdır.
• Hesabın faile ait olduğunu gösteren diğer paylaşımlar, fotoğraflar veya ortak arkadaş beyanları.

Hesabın faile ait olduğunun gösterilmesi

Şüpheliler sık sık “hesap bana ait değil” veya “hesabım çalındı” savunmasında bulunur. Savcılık, hesap bilgilerini ve erişim kayıtlarını platformlardan ve internet servis sağlayıcılardan isteyebilir; ancak yurt dışında bulunan platformlardan bilgi alınması uzun sürebilir. Bu nedenle hesabın faile ait olduğunu gösteren dolaylı deliller (kişisel fotoğraflar, telefon numarası, tanıdıkların beyanı) baştan toplanmalıdır. Dijital delil gerektiren dosyalarda, bilişim yoluyla işlenen dolandırıcılık yazısındaki delil koruma adımları da yol gösterir.

İçerik Kaldırma ve Erişimin Engellenmesi İstenebilir mi?

İçeriğin kaldırılması ceza soruşturmasından ayrı bir taleptir. Kişilik haklarına ilişkin içerik kaldırmayı düzenleyen 5651 s. Kanun md. 9 Anayasa Mahkemesi kararıyla iptal edildiğinden, bu yolun bugün farklı dayanaklarla işletilmesi gerekir. Özel hayatın gizliliğini ihlal eden içerikler için md. 9/A başvurusu ayrıca mevcuttur.

Erişimin engellenmesi ve platforma başvuru

Türkiye’den günlük erişimi bir milyonu aşan sosyal ağ sağlayıcılar, 5651 s. Kanun ek md. 4/3 uyarınca kişilerin başvurularına en geç 48 saat içinde gerekçeli cevap vermekle yükümlüdür. Platformun bildirim formu kullanıldığında başvuru tarihi ve içeriği kaydedilmelidir. Kişilik hakkına saldırı devam ediyorsa, 4721 s. TMK md. 24 ve 25 uyarınca hukuk mahkemesinden saldırıya son verilmesi ve gerekirse tedbir talep edilebilir. Konunun ayrıntıları erişimin engellenmesi ve içerik kaldırma ile unutulma hakkı başvurusu yazılarında ele alınmaktadır.

Manevi Tazminat Davası Açılabilir mi?

Evet. Kişilik hakkı zedelenen kişi, ceza davasının sonucunu beklemeden hukuk mahkemesinde manevi tazminat isteyebilir (6098 s. TBK md. 58). 4721 s. TMK md. 25 ayrıca saldırının durdurulmasını, hukuka aykırılığın tespitini ve kararın yayımlanmasını isteme imkânı tanır; dava davacının kendi yerleşim yeri mahkemesinde de açılabilir.

Manevi tazminat miktarını etkileyen unsurlar

Mahkeme miktarı belirlerken hakaretin ağırlığını, paylaşımın kaç kişiye ulaştığını, içeriğin ne kadar süre yayında kaldığını ve tarafların sosyal ve ekonomik durumunu dikkate alır. Ceza dosyasındaki mahkûmiyet kararı, hukuk davasında önemli bir delil olur. Tazminat talebinin süresi için zamanaşımı süresi hesaplama aracından genel bilgi alınabilir. Dava açılmadan önce yargılama giderini öngörmek isteyenler dava harcı hesaplama aracı sayfasını kullanabilir.

Şikâyet Dilekçesinden Önce Neler Hazırlanmalı?

Şikâyet, Cumhuriyet başsavcılığına yazılı olarak veya kolluğa sözlü beyanla yapılabilir. Dilekçenin güçlü olması için olay tarihi, paylaşımın bağlantısı ve delillerin bir arada sunulması gerekir. Hakarette altı aylık ve iki yıllık süreler (5237 s. TCK md. 73/2) göz önünde tutularak aşağıdaki hazırlık yapılabilir:

• Olayların tarih sırasına göre kısa bir özeti; ilk paylaşımdan son mesaja kadar.
• Her paylaşım için ayrı ekran görüntüsü, bağlantı ve tarih bilgisi.
• Paylaşımı gören ve beyan vermeye hazır kişilerin isimleri.
• Tehdit içeriyorsa, kişinin güvenliğine yönelik endişeyi gösteren somut bilgiler; aile içi şiddet boyutu varsa koruma ve uzaklaştırma kararı talebi.
• Tehdit fiilen bir saldırıya dönüşmüşse, kasten yaralama suçu ve nitelikli hâlleri bakımından alınan adli rapor.

Şüpheli konumundaki kişinin ifade sırasındaki hakları için şüpheli hakları ve ilk 24 saat yazısı incelenebilir. Kişisel verilerin hukuka aykırı paylaşımı söz konusuysa bilişim hukuku ve KVKK alanındaki düzenlemeler de devreye girer. Ceza yargılamasına ilişkin diğer konular için ceza hukuku uzmanlık sayfası, yazar hakkında bilgi için Av. Yahya Köse profili ziyaret edilebilir. Somut durumun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

Sosyal medya kaynaklı ceza dosyalarında en çok sorulan konular, silinen paylaşımların ispatı, sahte hesaplar ve şikâyetin geri alınmasıdır. Aşağıdaki kısa cevaplar TCK, CMK ve 5651 sayılı Kanun hükümlerine dayanır; delil durumu her olayda farklı olduğundan somut dosyanın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Silinen paylaşım için şikâyette bulunulabilir mi?

Evet. Paylaşımın silinmesi suçu ortadan kaldırmaz. Silinmeden önce alınmış ekran görüntüleri, paylaşımı gören tanıkların beyanları ve gerekirse platformdan istenecek kayıtlarla ispat mümkündür. Bu nedenle içerik fark edildiği anda bağlantı ve tarih bilgisiyle kaydedilmelidir.

Sahte hesaptan hakaret edilirse ne yapılır?

Şikâyet, faili belli olmayan kişi hakkında da yapılabilir. Savcılık hesap bilgilerini ve erişim kayıtlarını ilgili platform ile servis sağlayıcılardan isteyebilir. Şikâyet süresi failin öğrenildiği tarihten başlar; ancak hakarette fiilden itibaren iki yıllık üst sınır aşılamaz.

WhatsApp grubunda yazılan hakaret suç mudur?

Mağdur grupta bulunuyor ve mesaj ona yönelikse suç oluşur (TCK md. 125/2). Mağdurun bulunmadığı bir grupta yazılan hakaret için fiilin en az üç kişiyle ihtilat ederek işlenmesi aranır. Grup üyelerinin sayısı ve mesajı görenler bu açıdan önem taşır.

Tehdit mesajı için şikâyeti geri çekebilir miyim?

Hayata veya vücut dokunulmazlığına yönelik tehdit şikâyete bağlı olmadığı için şikâyetin geri alınması davayı düşürmez. Ancak bu tür tehdit uzlaştırmaya tabidir ve uzlaşma sağlanırsa kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilebilir. Malvarlığına yönelik tehditte ise vazgeçme davayı düşürür.

Beğenmek veya paylaşımı yeniden paylaşmak suç olur mu?

Başkasına ait hakaret içerikli bir paylaşımı yeniden yayımlamak, içeriği benimseme olarak değerlendirilebilir ve suç oluşturabilir. Yalnızca beğenmek ise çoğu durumda tek başına hakaret sayılmaz. Sonuç, paylaşımın nasıl ve hangi açıklamayla yapıldığına göre değişir.

Hakaret davası hangi mahkemede görülür?

Hakaret suçunun cezası iki yıla kadar hapis veya adli para cezası olduğundan dava asliye ceza mahkemesinde görülür. Manevi tazminat talebi ise ceza davasından bağımsız olarak asliye hukuk mahkemesinde açılır ve davacı kendi yerleşim yeri mahkemesini seçebilir.

Kaynaklar

• 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (mevzuat.gov.tr)

İlgili yazılar

• Alkollü Araç Kullanma: İdari Yaptırım ve Trafik Güvenliği Suçu
• Tutuklamaya İtiraz ve Adli Kontrol Kararları
• Adli Sicil ve Arşiv Kaydının Silinmesi: Başvuru Yolu
• Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB): Şartlar ve Denetim Süresi
• İmar Kirliliği Suçunda Etkin Pişmanlık ve Yıkım Kararı
• Forex ve Yatırım Dolandırıcılığında Hukuki Başvuru Yolları
• Uyuşturucu Madde Kullanma ve Bulundurma (TCK 191): Denetimli Serbestlik
• Resmî Belgede Sahtecilik Suçu ve Unsurları
• Banka Hesabını ve IBAN'ını Başkasına Kullandırmanın Cezası

Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için dosyanızın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Bu yazı 26.09.2026 tarihli mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.