Vekâletname Nasıl Çıkarılır? Genel ve Özel Vekâlet Farkı

Vekâletname nasıl çıkarılır sorusunun kısa cevabı şudur: vekâletname, yetki verecek kişinin kimliğiyle birlikte notere başvurması ve vekile hangi işler için yetki verdiğini açıkça belirtmesiyle düzenlenir. Yurt dışında yaşayanlar aynı işlemi dış temsilciliklerde yapabilir. Asıl önemli olan, vekâletnamenin yapılacak işe uygun kapsamda hazırlanmasıdır.

Birçok işlem, genel bir vekâletnameyle yapılamaz ve kanunda sayılan özel yetkilerin açıkça yazılmasını gerektirir. Aşağıda genel ve özel vekâletname farkını, noterde izlenen adımları, dava vekâletnamesinin özelliklerini ve vekâletnamenin nasıl sona erdirileceğini açıklıyoruz.

Vekâletname Nasıl Çıkarılır? Temel Adımlar

Vekâletname nasıl çıkarılır sorusunda ilk adım, yetki verilecek işin netleştirilmesidir. Ardından vekâlet veren kimliğiyle notere başvurur; noter, 1512 s. Noterlik K. md. 72 uyarınca iş yaptıracak kişinin kimliğini, adresini, yeteneğini ve gerçek isteğini tespit eder. Metin okunur, imzalanır ve noter tarafından belgelendirilir.

Uygulamadaki sıralama genellikle şöyledir: vekilin kimlik bilgileri hazırlanır, yetki verilecek işler tek tek belirlenir, noter taslak metni hazırlar veya getirilen metni inceler, vekâlet veren metni okuyup imzalar ve harç ile noter ücreti ödenir. Vekâlet verenin bizzat noterde bulunması esastır; hasta veya yaşlı kişiler için noter, Noterlik K. md. 83 uyarınca işlemin dairede yapılması zorluk arz ediyorsa daire dışında da işlem yapabilir.

Vekâletname için hangi bilgiler hazır olmalı?

Vekâlet verenin kimlik belgesi, vekilin adı, soyadı ve kimlik numarası ile yetki verilecek işin açık tanımı temel bilgilerdir. İşlem bir taşınmaza ilişkinse ada, parsel ve tapu bilgileri, bir şirkete ilişkinse şirket unvanı ve sicil bilgileri eklenmelidir. Tüzel kişi adına vekâletname verilecekse, işlemi yapanın yetkisini gösteren belge Noterlik K. md. 79 uyarınca ibraz edilir. Noterlik K. md. 80’e göre yönetmelikte gösterilen işlemlerde fotoğraf yapıştırılması zorunludur.

Genel ve Özel Vekâletname Arasındaki Fark Nedir?

Genel vekâletname, vekile belirli bir işle sınırlı olmayan, geniş bir işlem alanında yetki verir. Özel vekâletname ise belirli bir iş veya işlem türü için verilir. Asıl fark, 6098 s. TBK md. 504/3’te sayılan işlemlerin ancak açıkça yazılmış özel yetkiyle yapılabilmesidir; genel ifadeler bu işlemler için yeterli değildir.

Genel vekâletname neleri kapsar?

TBK md. 504/1-2 uyarınca vekâletin kapsamı sözleşmede açıkça gösterilmemişse görülecek işin niteliğine göre belirlenir ve vekâlet, işin görülmesi için gerekli hukuki işlemleri yapma yetkisini de kapsar. Genel vekâletname günlük yönetim işlemleri, resmi dairelerde evrak takibi veya kira tahsili gibi işler için kullanılabilir. Ancak kapsamı geniş görünse de, kanunun özel yetki aradığı işlemler için tek başına yeterli değildir.

Özel vekâletname hangi işlemler için gerekir?

TBK md. 504/3 uyarınca vekil, özel olarak yetkili kılınmadıkça dava açamaz, sulh olamaz, hakeme başvuramaz, iflas, iflasın ertelenmesi ve konkordato talep edemez, kambiyo taahhüdünde bulunamaz, bağışlama yapamaz, kefil olamaz, taşınmazı devredemez ve bir hak ile sınırlandıramaz. Bu işlemlerden biri yapılacaksa özel vekâletname hazırlanmalı veya genel vekâletnameye bu yetkiler tek tek yazılmalıdır. Taşınmaz satışı için verilen vekâletnamede satış bedelini tahsil yetkisinin de açıkça yazılması, sonradan çıkabilecek tartışmaları önler.

Noterde Düzenleme ve Onaylama Şekli Arasındaki Fark Nedir?

Noter vekâletnameyi iki şekilde belgelendirir. Düzenleme şeklinde metni noter tutanak hâlinde hazırlar (Noterlik K. md. 84). Onaylama şeklinde ise dışarıda hazırlanan metnin altındaki imzanın vekâlet verene ait olduğu belgelendirilir (md. 90). Md. 82’ye göre onaylama yalnızca imzayı belgeler, metnin içeriğini kapsamaz.

Bu ayrımın pratik önemi büyüktür. Noterlik K. md. 89 uyarınca niteliği bakımından tapuda işlem yapılmasını gerektiren vekâletnameler düzenleme şeklinde yapılmak zorundadır. Onaylama şeklindeki bir vekâletname tapu müdürlüğünde kabul görmez. Mahkemede kullanılacak dava vekâletnamesi için ise HMK md. 76 uyarınca noterce onaylanan veya düzenlenen vekâletname yeterlidir. Tapu işlemleri için vekâletname veriliyorsa, tapu iptali ve tescil davalarında sık görülen yetki uyuşmazlıklarını önlemek için yetkilerin eksiksiz yazılması gerekir.

Dava Vekâletnamesi Nasıl Hazırlanır?

Dava vekâletnamesi, avukata dava ve takip işleri için verilen vekâletnamedir. 6100 s. HMK md. 73 uyarınca davaya vekâlet, özel yetki gerektiren hususlar saklı kalmak üzere hüküm kesinleşinceye kadar davanın takibi için gereken bütün işlemleri, hükmün yerine getirilmesini ve yargılama giderlerinin tahsilini kapsar.

Dava vekâletnamesinde özel yetki gerektiren işlemler

HMK md. 74 uyarınca açıkça yetki verilmemişse vekil sulh olamaz, hâkimi reddedemez, davanın tamamını ıslah edemez, yemin teklif edemez, başkasını tevkil edemez, haczi kaldıramaz, tahkim sözleşmesi yapamaz, alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına başvuramaz, davadan veya kanun yollarından feragat edemez, davayı kabul edemez ve kişiye sıkı sıkıya bağlı haklara ilişkin davaları açamaz. Bu nedenle dava vekâletnamesinde bu yetkilerin açıkça yazılı olması gerekir. Özellikle boşanma gibi kişiye sıkı sıkıya bağlı davalarda, hangi dava için yetki verildiğinin açıklanması aranır. Hangi davalarda avukatla temsilin zorunlu olduğunu avukatla temsil zorunluluğunu inceleyen yazımızda ele aldık.

Vekâletname pulu ve avukatın onayladığı örnek

1136 s. Av. K. md. 27 uyarınca avukatların yetkili mercilere sunduğu vekâletnamelere vekâletname pulu yapıştırılır; pulu eksik vekâletname işleme konulmaz. Av. K. md. 56’ya göre avukat, kendisine verilen vekâletnamenin örneğini çıkarıp aslına uygunluğunu onaylayarak kullanabilir ve bu örnek bütün yargı mercileri ve resmi daireler için resmi örnek hükmündedir. Bu sayede aynı vekâletname birden fazla dosyada kullanılabilir.

Yurt Dışında Vekâletname Nasıl Verilir?

Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşları vekâletnameyi Türkiye’nin dış temsilciliklerinde, yani büyükelçilik ve başkonsoloslukların noterlik birimlerinde verebilir. Bu şekilde düzenlenen vekâletname Türkiye’de ayrıca bir onaya gerek olmadan kullanılır. Yabancı bir ülkenin noterinde düzenlenen vekâletnamenin Türkiye’de kullanılması ise ek tasdik ve tercüme işlemlerini gerektirir.

Yurt dışında vekâletname verirken dikkat edilecekler

Yabancı noterde düzenlenen vekâletnamenin Türkiye’de kullanılabilmesi için belgenin düzenlendiği ülke yabancı resmi belgelerin tasdiki zorunluluğunun kaldırılmasına ilişkin Lahey Sözleşmesine tarafsa apostil şerhi, değilse konsolosluk tasdiki aranır; ardından yeminli tercümanca Türkçeye çevrilip noterce onaylanması gerekir. Tapu işlemleri için verilecek yurt dışında vekâletname düzenlenirken de Noterlik K. md. 89’daki düzenleme şekli şartı gözetilmelidir. Mirasçıların yurt dışından dosya takibi için yurt dışındaki mirasçının vekâletle takibi ve mirasçılık belgesinin nasıl alındığı yazılarımız, yabancıların taşınmaz işlemleri için ise yabancı taşınmaz alımı rehberimiz yol gösterebilir.

Vekâletname Nasıl İptal Edilir veya Sona Erer?

6098 s. TBK md. 512 uyarınca vekâlet veren ve vekil sözleşmeyi her zaman tek taraflı olarak sona erdirebilir; uygun olmayan zamanda sona erdiren taraf diğerinin zararını gidermekle yükümlüdür. Md. 513’e göre ölüm, ehliyetin kaybı veya iflas hâllerinde vekâlet, aksi anlaşılmadıkça kendiliğinden sona erer.

Sona erme sebebine göre sonuçlar farklılaşır. Aşağıdaki tablo, vekâletin hangi hâllerde bittiğini ve bunun vekâlet veren ile üçüncü kişiler bakımından ne anlama geldiğini gösterir. Vekâletin sona ermesi vekâlet verenin menfaatlerini tehlikeye düşürüyorsa, vekil veya mirasçıları TBK md. 513/2 uyarınca işler devralınana kadar vekâleti ifaya devam etmekle yükümlüdür.

Vekâletnamenin iptali için azilname ve bildirim

Vekâletnamenin iptali uygulamada noter aracılığıyla düzenlenen bir azilnamenin vekile tebliğ edilmesiyle yapılır. Ancak yalnızca vekile bildirmek yetmeyebilir. TBK md. 42/3 uyarınca yetkisini üçüncü kişilere bildirmiş olan temsil olunan, geri aldığını onlara bildirmediği takdirde bunu iyiniyetli üçüncü kişilere karşı ileri süremez. TBK md. 45 ve 514 uyarınca vekilin azli öğrenmeden yaptığı işlemler de vekâlet vereni bağlar. Bu nedenle vekâletnameyi görmüş banka, tapu müdürlüğü veya şirket gibi kurumlara da azil bildirilmelidir. TBK md. 44 uyarınca vekil, yetki belgesini geri vermekle yükümlüdür.

Davalarda ayrıca usul kuralları uygulanır. 6100 s. HMK md. 81’e göre azil veya istifanın mahkeme ve karşı taraf bakımından hüküm doğurması için dilekçeyle bildirilmesi veya tutanağa geçirilmesi gerekir. Md. 82 uyarınca istifa eden vekilin görevi, istifanın müvekkile tebliğinden itibaren iki hafta devam eder.

Vekil Vekâletnameyi Kullanırken Hangi Yükümlülüklere Tabidir?

Vekâletname vekile yetki verir, ancak sınırsız bir serbestlik tanımaz. 6098 s. TBK md. 505 uyarınca vekil, vekâlet verenin açık talimatına uymakla yükümlüdür. Md. 506’ya göre işi kural olarak bizzat görür ve vekâlet verenin haklı menfaatlerini gözeterek sadakat ve özenle yürütür. Özen borcunda basiretli bir vekilin davranışı esas alınır.

Vekilin hesap verme yükümlülüğü de önemlidir. TBK md. 508 uyarınca vekil, istem üzerine yürüttüğü işin hesabını vermek ve vekâletle ilgili olarak aldıklarını vekâlet verene teslim etmekle yükümlüdür; teslimde geciktiği paranın faizini de öder. Örneğin satış yetkisiyle taşınmaz satan vekil, tahsil ettiği bedeli vekâlet verene aktarmak zorundadır. Vekil yetkisini aşarak işlem yaparsa TBK md. 46 uyarınca bu işlem, vekâlet veren onamadıkça onu bağlamaz; onamama hâlinde karşı taraf zararını md. 47 uyarınca yetkisiz temsilciden isteyebilir.

Vekilin işi başkasına gördürmesi de sınırlıdır. TBK md. 507 uyarınca vekil yetkisi dışına çıkarak işi başkasına gördürürse, onun fiilinden kendisi yapmış gibi sorumludur. Başkasına vekâlet verme yetkisi varsa yalnızca seçme ve talimat vermede özen göstermekle yükümlüdür. Bu nedenle vekâletnamede tevkil yetkisi verilip verilmediği, sorumluluğun kapsamını doğrudan etkiler.

Vekâletname Verirken Hangi Hatalardan Kaçınılmalı?

Vekâletnamedeki en sık hata, yetkinin gereğinden dar veya gereğinden geniş tutulmasıdır. Dar yetki, TBK md. 504/3 ve HMK md. 74’teki özel yetkiler eksik olduğunda işlemin yapılamamasına yol açar. Geniş yetki ise taşınmaz devri veya kefalet gibi riskli işlemlerin vekâlet verenin bilgisi dışında yapılabilmesi sonucunu doğurur.

• Yetki verilecek işi somut olarak yazın; taşınmazda ada ve parsel, davada dava türü belirtilsin.
• Gerekmiyorsa taşınmaz devri, bağışlama ve kefalet yetkilerini vermeyin; gerekiyorsa sınırlarını yazın.
• Satış yetkisi veriliyorsa bedelin tahsili ve kime ödeneceği açıkça belirtilsin.
• İş bittiğinde veya güven ilişkisi sona erdiğinde azilnameyi noterden tebliğ ettirin ve ilgili kurumlara bildirin (TBK md. 42/3).
• Avukata verilen vekâletnamede ücretin vekâletnameyle değil ayrı bir sözleşmeyle düzenlendiğini unutmayın; tarifenin hukuki niteliği için asgari ücret tarifesi yazımıza bakabilirsiniz.

Vekâlet ilişkisine ilişkin kuralların tam metni 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu ve 1512 sayılı Noterlik Kanunu içinde yer alır. Hukuki danışmanlık alanındaki diğer konular için hukuki danışmanlık sayfamızı inceleyebilir, ekip bilgisine ekibimiz sayfasından ulaşabilirsiniz. Somut işlemin dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

Vekâletname konusunda en sık sorulan soruları aşağıda kısa yanıtlarla topladık. Yanıtlar 6098 sayılı TBK, 6100 sayılı HMK, 1512 sayılı Noterlik Kanunu ve 1136 sayılı Avukatlık Kanunu hükümlerine dayanır. Genel sorular için sıkça sorulan sorular sayfasına bakabilir, özel durumlar için dosyanızın ayrıca değerlendirilmesini isteyebilirsiniz.

Vekâletnamenin geçerlilik süresi var mı?

Kanunda genel bir geçerlilik süresi yoktur. Vekâletname, içinde süre yazılmadıkça TBK md. 512 uyarınca azil veya istifa ile ya da md. 513’teki ölüm, ehliyet kaybı ve iflas gibi sebeplerle sona erene kadar geçerlidir. Bazı kurumlar uygulamada yakın tarihli vekâletname isteyebilir.

Vekâletname e-Devlet üzerinden çıkarılabilir mi?

Vekâletnamenin mahkeme ve tapu gibi mercilerde kullanılabilmesi için noterce düzenlenmesi veya onaylanması gerekir (HMK md. 76, Noterlik K. md. 89). Bu nedenle vekâletname kural olarak noterde, yurt dışında ise dış temsilciliklerde yapılır.

Vekâletname için hangi belgeler gerekir?

Noter, Noterlik K. md. 72 uyarınca iş yaptıranın kimliğini, adresini ve yeteneğini tespit eder; bu nedenle geçerli kimlik belgesi temel belgedir. Vekilin kimlik bilgileri ve yetki verilecek işin açıkça tarifi de gerekir. Tüzel kişi adına işlemde yetki belgesi aranır (md. 79).

Avukata verilen vekâletnameye neden pul yapıştırılır?

1136 s. Av. K. md. 27 uyarınca avukatların yetkili mercilere sunduğu vekâletnamelere TBB’nin bastırdığı vekâletname pulu yapıştırılır. Pulu eksik vekâletnameyi merciler kabul edemez; gerektiğinde 10 günlük süre verilir ve pul tamamlanmadıkça vekâletname işleme konulamaz.

Vekil kendi adına işlem yapabilir mi?

Vekil, vekâlet verenin adına ve hesabına hareket eder; TBK md. 40 uyarınca yetki dahilinde yaptığı işlemin sonuçları doğrudan vekâlet vereni bağlar. Vekil, TBK md. 505 ve 506 uyarınca talimata uymak ve işi sadakat ve özenle yürütmekle yükümlüdür.

Okuma yazma bilmeyen kişi vekâletname verebilir mi?

Evet. Noterlik K. md. 75 uyarınca imza atamayan kişi, mühür veya parmak izi kullanabilir. İşitme, konuşma veya görme engelli kişilerde işlem, isteğe bağlı olarak iki tanık huzurunda yapılır (md. 73); Türkçe bilmeyen kişi için yeminli tercüman bulundurulur (md. 74).

Vekâletname başka bir kişiye devredilebilir mi?

Vekil, TBK md. 506 uyarınca işi kural olarak bizzat görür. Vekâletnamede başkasını tevkil yetkisi açıkça verilmişse vekil işi başka birine gördürebilir; verilmemişse yetkisi dışına çıkarak işi başkasına gördüren vekil, TBK md. 507 uyarınca onun fiilinden kendisi yapmış gibi sorumlu olur.

Kaynaklar

• 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• 1512 sayılı Noterlik Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• 1136 sayılı Avukatlık Kanunu (mevzuat.gov.tr)

İlgili yazılar

• Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru: Şartlar ve Süre
• AİHM'e Başvuru: İç Hukuk Yollarının Tüketilmesi ve Süre
• İsim ve Soyisim Değiştirme Davası: Şartlar ve Süreç
• İstinaf ve Temyiz: Süreler, Parasal Sınırlar ve Kapsam
• Bilirkişi Raporuna İtiraz ve Yeniden Rapor Talebi

Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için dosyanızın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Bu yazı 27.09.2026 tarihli mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.