İzmir’de Uzlaştırma Bürosu ve Uzlaşma Süreci

İzmir’de uzlaştırma bürosu, uzlaşmaya tabi bir suçla ilgili soruşturma dosyasının savcının masasından çıkıp bir uzlaştırmacıya ulaştığı birimdir. Şüpheli ya da mağdur için süreç genellikle tanımadıkları bir numaradan gelen bir telefonla veya tebligatla başlar. O andan sonra işleyen yedi günlük cevap süresi ve otuz günlük müzakere süresi, dosyanın kaderini belirler.

Bu yazı, uzlaştırma bürosunun İzmir’deki yerini, dosyanın büroya nasıl geldiğini, uzlaştırmacının görevini ve süreçteki süreleri adım adım anlatır. Hangi suçların uzlaştırma kapsamında olduğu ise ayrı yazının konusudur.

İzmir’de Uzlaştırma Bürosu Nerede ve Nasıl Çalışır?

İzmir’de uzlaştırma bürosu, 5271 sayılı CMK md. 253/24 gereği Cumhuriyet başsavcılığı bünyesinde kurulur ve yeterli sayıda savcı ile personel görevlendirilir. İzmir C. Başsavcılığı’nın Uzlaştırma Bürosu, resmî 2025 raporuna göre Konak Çınarlı’daki İzmir Adliyesi Ana Hizmet Binası’ndaki başsavcılık birimleri arasında yer alır.

Dosya, suçun işlendiği yerin başsavcılığındaki büroda yürür. Bornova’da yaşayıp Karşıyaka’da yaralanan bir kişinin dosyası Karşıyaka’daki büroya gider. İzmir C. Başsavcılığı’ndaki büroda resmî rapora göre 1 yazı işleri müdürü, 7 zabıt kâtibi ve 1 memur görev yapar; uzlaştırmacılar ise bu kadronun dışında, listeden görevlendirilen kişilerdir.

Uzlaştırma bürosu ile arabuluculuk bürosu farkı

İki birim sıkça karıştırılır. Uzlaştırma bürosu ceza soruşturmalarında şüpheli ile mağdur arasında çalışır ve başsavcılığa bağlıdır. Arabuluculuk bürosu ise işçi alacağı, ticari alacak, kira gibi hukuk uyuşmazlıklarında dava şartı olan arabuluculuk sürecini yürütür; İzmir’de Bayraklı’daki Gültekinler Plaza ek hizmet binasında bulunur. Hukuk tarafındaki süreç için İzmir arabuluculuk bürosu yazısına bakılabilir.

Dosya Uzlaştırma Bürosuna Ne Zaman Gönderilir?

CMK md. 253/4’e göre soruşturma konusu suçun uzlaşmaya tabi olması ve kamu davası açılması için yeterli şüphenin bulunması halinde dosya uzlaştırma bürosuna gönderilir. Yani savcı önce delilleri toplar; dosya yeterli şüphe yoksa takipsizlikle kapanır, varsa büroya gider. Uzlaştırma bir ‘ilk adım’ değil, soruşturmanın olgunlaşmış bir aşamasıdır.

Bu sıralama, şikâyetçinin beklentisini doğru kurması bakımından önemlidir. Şikâyet ettiğiniz olay uzlaştırma kapsamındaysa dosyanın büroya gitmesi aylar alabilir; çünkü önce ifadeler alınır, raporlar beklenir. Suçun kapsamda olup olmadığını ve hangi hâllerin dışarıda kaldığını İzmir’de uzlaştırma kapsamındaki suçlar yazısında ele aldık; genel çerçeve için uzlaştırma kapsamındaki suçlar ve sonuçları yazısı incelenebilir.

Kanun bazı durumlarda uzlaştırmayı atlar. Resmî mercilere bildirilen adreste bulunmama, yurt dışında olma veya başka bir nedenle taraflardan birine ulaşılamaması halinde uzlaştırma yoluna gidilmeksizin soruşturma sonuçlandırılır (md. 253/6). Adres değişikliğini bildirmemek, bu nedenle uzlaşma imkânını kaybetmek anlamına gelebilir.

Uzlaştırmacı Kimdir, Nasıl Görevlendirilir?

Uzlaştırmacılar, hukuk fakültesi mezunlarının yer aldığı ve Adalet Bakanlığı tarafından belirlenen listelerden görevlendirilir (CMK md. 253/24). Hâkimin davaya bakamayacağı haller ile reddi sebepleri uzlaştırmacı görevlendirilmesinde de göz önünde tutulur (md. 253/10). Taraflardan biriyle akrabalık veya benzeri yakınlığı olan kişi bu nedenle uzlaştırmacı olarak görevlendirilmemelidir; böyle bir durumu fark eden taraf büroya bildirebilir.

Uzlaştırmacı ve dosya belgeleri

Görevlendirilen uzlaştırmacıya, soruşturma dosyasında yer alan ve Cumhuriyet savcısınca uygun görülen belgelerin örnekleri verilir; büro, uzlaştırmacıya soruşturmanın gizliliğine uyma yükümlülüğünü hatırlatır (md. 253/11). Uzlaştırmacı müzakere yöntemi konusunda savcıyla görüşebilir, savcı ona talimat verebilir (md. 253/14). Uzlaştırmacı karar veren kişi değildir; tarafları bir araya getirir, önerileri aktarır ve sonucu raporlar. Uzlaşmanın hukuka uygunluğunu ve tarafların özgür iradesini denetleme yetkisi ise savcıdadır.

Uzlaştırmacının ücreti Bakanlık tarifesine göre ödenir ve yargılama giderlerinden sayılır; uzlaşma gerçekleşirse bu giderleri Hazine karşılar (md. 253/22). Uygulamaya ilişkin genel duyurular ve mevzuat için Adalet Bakanlığı’nın Alternatif Çözümler Daire Başkanlığı sayfası izlenebilir.

Uzlaşma Teklifine Kaç Gün İçinde Cevap Verilir?

Şüpheli, mağdur veya suçtan zarar gören, kendisine uzlaşma teklifi yapıldıktan itibaren yedi gün içinde kararını bildirmezse teklifi reddetmiş sayılır (CMK md. 253/4). Bu süre 7531 sayılı Kanunla üç günden yedi güne çıkarılmıştır. Taraf reşit değilse teklif kanuni temsilcisine yapılır; teklif sırasında uzlaşmanın mahiyeti ve sonuçları anlatılır (md. 253/5).

Uzlaşma teklifi nasıl gelir?

Uygulamada teklif çoğu zaman uzlaştırmacının telefonla aramasıyla başlar; ancak Kanun uzlaştırmacının teklifi açıklamalı tebligat veya istinabe yoluyla da yapabileceğini açıkça düzenler (md. 253/4). Tebligatla gelen teklifte yedi günlük süre tebliğ tarihinden başlar. Tebligatın usulüne uygun yapılıp yapılmadığı tartışmalıysa İzmir’de tebligat ve usulsüz tebliğ yazısı yol gösterir.

Sessiz kalmak en riskli seçenektir. Teklifi düşünmek için zamana ihtiyacınız varsa, yedi gün dolmadan uzlaştırmacıya bunu bildirmek ve müzakere tarihi istemek gerekir. Çünkü uzlaştırma sonuçsuz kalırsa aynı dosyada tekrar uzlaştırma yoluna gidilemez (md. 253/18).

Uzlaşma Müzakeresi Nasıl Yürür, Ne Kadar Sürer?

Uzlaştırmacı, dosya belgelerinin örnekleri kendisine verildikten itibaren en geç otuz gün içinde işlemleri sonuçlandırır; uzlaştırma bürosu bu süreyi her defasında yirmi günü geçmemek üzere en fazla iki kez uzatabilir (CMK md. 253/12). Böylece uzlaştırmacının çalışma süresi en fazla yetmiş günü bulabilir. Müzakereler gizli yürütülür (md. 253/13).

Müzakere sırasında yapılan açıklamalar hiçbir soruşturma, kovuşturma veya davada delil olarak kullanılamaz (md. 253/20). Bu kural tarafların rahat konuşabilmesi için konmuştur. Öte yandan teklifin yapılması veya kabul edilmesi, delillerin toplanmasına ve koruma tedbirlerine engel değildir (md. 253/8).

Uzlaşma Raporu Nasıl Düzenlenir, Sonra Ne Olur?

Müzakere sonunda uzlaştırmacı bir rapor hazırlar ve belgelerle birlikte uzlaştırma bürosuna verir; uzlaşma sağlanmışsa tarafların imzalarını içeren raporda ne suretle uzlaşıldığı ayrıntılı yazılır (CMK md. 253/15). Büro dosyayı, raporu ve varsa yazılı anlaşmayı savcıya gönderir. Savcı, uzlaşmanın özgür iradeye dayandığını ve edimin hukuka uygun olduğunu denetler (md. 253/17).

Uzlaşma raporu ve edimin yerine getirilmesi

Şüpheli edimini tek seferde yerine getirirse kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir; edim ileri tarihe bırakılmış, taksitlendirilmiş veya süreklilik arz ediyorsa kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilir (md. 253/19). Edim yerine getirilmezse uzlaşma raporu İİK md. 38 anlamında ilam niteliğinde belge sayılır. Uzlaşma sağlanırsa, uzlaşma anında tespit edilemeyen zararlar hariç, aynı suç nedeniyle tazminat davası açılamaz; manevi zararın da müzakerede konuşulması bu yüzden önemlidir. Tazminatın belirlenmesine ilişkin ölçütler için manevi tazminat miktarı yazısına bakılabilir.

Uzlaştırma sonunda dosyalar, büroda görevli Cumhuriyet savcıları tarafından sonuçlandırılır (md. 253/24). Uzlaşma sağlanamazsa dosya soruşturmaya kaldığı yerden devam eder ve iddianame düzenlenebilir. İzmir C. Başsavcılığı’nda 2025’te 6.303 dosyada uzlaşma sağlanamamıştır; Karşıyaka’da ise büroya 10.714 dosya gönderilmiş, 1.627 dosya uzlaşmayla sonuçlanmıştır (resmî faaliyet raporları).

Bu sayıları okurken dikkatli olmak gerekir. İzmir’de büroya gönderilen 14.251 dosyadan 4.974’ü uzlaşmayla, 6.303’ü uzlaşmazlıkla sonuçlanmış görünmektedir; aradaki 2.974 dosyanın durumu raporda ayrıca sınıflandırılmamıştır. Sayılar, uzlaşmanın hiç de kendiliğinden gerçekleşmediğini, tarafların hazırlığına ve beklentilerin makul olmasına bağlı olduğunu gösterir. Uzlaşma sağlanamaması şüpheli açısından dosyanın sona erdiği anlamına gelmez: soruşturma devam eder ve yeterli şüphe varsa iddianame düzenlenir. Suç şikâyete bağlıysa mağdurun şikâyetten vazgeçme imkânı ise uzlaşmadan bağımsız olarak varlığını korur (TCK md. 73/4).

Temsilî örnek (temsilidir): Karabağlar’da iki komşu arasında çıkan tartışmada biri hafif şekilde yaralanır. Olay İzmir C. Başsavcılığı’na intikal eder; ifadeler alınıp doktor raporu geldikten sonra savcı dosyayı uzlaştırma bürosuna gönderir. Uzlaştırmacı 3 Kasım’da tarafları arar; mağdur iki gün sonra kabul eder, şüpheli ise yedinci günün sonunda kabulünü bildirir. Müzakerede tedavi masrafının ödenmesi ve özür üzerinde anlaşılır, ödeme tek seferde yapılır ve savcı kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu örnek temsilidir.

Şüpheli veya Mağdur Çocuksa Uzlaştırma Nasıl Yürür?

Şüphelinin, mağdurun veya suçtan zarar görenin reşit olmaması halinde uzlaşma teklifi kanuni temsilcilerine yapılır (CMK md. 253/4). Ayrıca adli süreçteki çocuklar bakımından, mağdur gerçek veya özel hukuk tüzel kişisi olmak koşuluyla, üst sınırı üç yılı geçmeyen hapis veya adli para cezasını gerektiren suçlar da uzlaştırma kapsamındadır (md. 253/1-c).

Bu bentteki ‘adli süreçteki çocuklar’ ifadesi, 8 Ağustos 2026 tarihli 7593 sayılı Kanunla ‘suça sürüklenen’ ifadesinin yerine getirilmiştir. İzmir C. Başsavcılığı’nda çocuklara ilişkin soruşturmalar için ayrı bir Çocuk Bürosu bulunur (2025 faaliyet raporu). Çocuğun taraf olduğu müzakerede veli veya vasinin katılımı, edimin çocuğun yararına uygun belirlenmesi ve okul ya da ailevi koşulların dikkate alınması pratikte belirleyici olur.

Kovuşturma Aşamasında Uzlaştırma Nasıl Olur?

Kamu davası açıldıktan sonra suçun uzlaşma kapsamında olduğu anlaşılırsa mahkeme dosyayı aynı usulle yürütülmek üzere uzlaştırma bürosuna gönderir (CMK md. 254/1). 7531 sayılı Kanunla değişen md. 254/2’ye göre edim def’aten yerine getirilirse davanın düşmesine, ileri tarihe bırakılmışsa durma kararına hükmedilir.

Kovuşturma aşamasında uzlaştırma ve suç vasfı

Bu durum en çok, iddianamede uzlaşmaya tabi olmayan bir suç olarak nitelenen fiilin yargılamada farklı bir suç olarak değerlendirilmesiyle ortaya çıkar. Örneğin nitelikli yaralama iddiasıyla açılan bir dava, delillere göre basit kasten yaralamaya dönüşebilir; bu hâllerin ayrımı için kasten yaralama ve nitelikli hâller yazısı incelenebilir. Durma süresince zamanaşımı işlemez; uzlaşmanın gerekleri yerine getirilmezse yargılamaya kaldığı yerden devam edilir.

Uzlaştırma Görüşmesine Gitmeden Önce Neler Hazırlanmalı?

Görüşmeden önce taraflar ne talep ettiklerini somutlaştırmalıdır. Mağdur için bu, tedavi giderleri, iş göremezlik, eşya zararı ve manevi zarar gibi kalemlerin belgeleriyle hesaplanması demektir. Şüpheli için ise ödeme gücü ve takvimin gerçekçi belirlenmesi gerekir; çünkü taksitle yapılan uzlaşmada edimin aksaması davayı geri getirir.

Edim, rapora tutar, vade ve ödeme yöntemiyle birlikte açıkça yazılmalıdır; belirsiz ifadeler hem savcının denetiminde hem de ilerideki icra takibinde sorun çıkarır.

• Soruşturma numarası ve uzlaştırmacının iletişim bilgileri not edildi mi?
• Zarar kalemleri belgelendi mi (fatura, rapor, bordro)?
• Edim para mı, özür mü, eşyanın iadesi mi, kamu yararına bir çalışma mı?
• Ödeme takvimi gerçekçi mi ve rapora açıkça yazıldı mı?
• Birden fazla mağdur varsa hepsinin kabulü gerekir (md. 253/7); birden fazla şüpheli varsa yalnızca uzlaşan kişi yararlanır (md. 255/1).

Ceza soruşturmalarına ilişkin diğer konular için ceza hukuku çalışma alanı sayfası incelenebilir. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; uzlaşma teklifini kabul edip etmemek ve edimin nasıl belirleneceği, delil durumuna ve tarafların konumuna göre değişir. Somut durumunuzun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir. Uzlaştırma dosyalarında Av. Yahya Köse çalışmaktadır.

Sıkça Sorulan Sorular

Aşağıdaki sorular, İzmir’de uzlaştırmacıdan arama veya tebligat alan şüpheli ve mağdurların en sık sorduğu konuları cevaplar. Cevaplar 5271 sayılı CMK md. 253-255’in güncel metnine ve İzmir adliyelerinin resmî 2025 faaliyet raporlarına dayanır. Kendi dosyanızdaki süreleri tebligat tarihine göre ayrıca kontrol edin.

Uzlaştırmacı beni telefonla aradı, bu resmî bir işlem mi?

Uzlaştırmacı, uzlaştırma bürosunun görevlendirdiği ve Adalet Bakanlığı listesinden seçilen kişidir (CMK md. 253/24). Teklifi açıklamalı tebligat veya istinabe yoluyla da yapabilir (md. 253/4). Şüphe duyarsanız soruşturma numarasıyla ilgili başsavcılığın uzlaştırma bürosuna danışarak görevlendirmeyi teyit edebilirsiniz.

Uzlaştırmacıya ücret ödeyecek miyim?

Kanuna göre uzlaştırmacıya Adalet Bakanlığı tarifesine göre ücret ödenir ve bu ücret yargılama giderlerinden sayılır; uzlaşma gerçekleşirse giderler Hazine tarafından karşılanır (CMK md. 253/22). Bu nedenle taraflardan doğrudan ücret istenmesi kanuni sisteme uymaz.

Uzlaşma görüşmesine avukatla katılabilir miyim?

Evet. CMK md. 253/13 uyarınca müzakerelere şüpheli, mağdur, suçtan zarar gören, kanuni temsilci, müdafi ve vekil katılabilir. Tarafın kendisinin, temsilcisinin ya da vekilinin katılmaktan kaçınması ise uzlaşmayı kabul etmemiş sayılmasına yol açar.

Başka şehirde yaşıyorum, İzmir'deki uzlaştırmaya nasıl katılırım?

Kanun, uzlaştırmacının teklifi istinabe yoluyla da yapabileceğini öngörür (CMK md. 253/4). Bulunduğunuz yerdeki başsavcılık aracılığıyla teklif iletilebilir. Adresiniz dosyada kayıtlı değilse ve size ulaşılamazsa uzlaştırma yapılmadan soruşturma sonuçlandırılabilir (md. 253/6); bu yüzden adres bildirimi önemlidir.

Uzlaşma raporunu imzaladıktan sonra caymak mümkün mü?

Rapor, tarafların imzasıyla uzlaştırma bürosuna ve oradan Cumhuriyet savcısına gönderilir; savcı uzlaşmanın özgür iradeye dayandığını ve edimin hukuka uygun olduğunu denetler (CMK md. 253/15, 17). İradenin sakatlandığı iddiası varsa bunun savcıya derhal bildirilmesi gerekir.

Uzlaştırma süreci sonuçlanana kadar zamanaşımı işler mi?

Hayır. İlk uzlaşma teklifinin yapıldığı tarihten, girişimin sonuçsuz kaldığı ve en geç uzlaştırmacının raporunu büroya verdiği tarihe kadar dava zamanaşımı ile şikâyet gibi dava süreleri işlemez (CMK md. 253/21).

Uzlaşma teklifini reddettim, sonradan anlaşabilir miyiz?

Evet. Teklif reddedilmiş olsa bile şüpheli ile mağdur, uzlaştıklarını gösteren belgeyle en geç iddianamenin düzenlendiği tarihe kadar savcıya başvurarak uzlaştıklarını beyan edebilir (CMK md. 253/16). Ancak büro üzerinden yeni bir uzlaştırma süreci başlatılamaz (md. 253/18).

Kaynaklar

• 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü Alternatif Çözümler Daire Başkanlığı
• İzmir Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu 2025 Faaliyet Raporu
• Karşıyaka Adalet Komisyonu 2025 Faaliyet Raporu

İlgili yazılar

• İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı'na Şikâyet Süreci
• İzmir'de Suç Duyurusu Nereye Yapılır?
• İzmir'de Adli Sicil Kaydı ve E-Devlet'ten Alma
• İzmir'de Nöbetçi Mahkeme ve Nöbetçi Savcılık

Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için dosyanızın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Bu yazı 10.10.2026 tarihli mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.