İzmir’de Duruşmaya Katılım: UYAP, SEGBİS ve Mazeret

İzmir’de duruşmaya katılım üç yoldan olur: duruşma salonuna bizzat gelmek, hukuk davalarında UYAP üzerinden e-Duruşma ile bağlanmak ve ceza davalarında SEGBİS aracılığıyla sesli ve görüntülü olarak dinlenmek. Hangi yolun kullanılabileceğine mahkeme karar verir; talebin süresi ve gerekçesi bu kararda belirleyicidir.

Duruşmaya hiç katılamayacak olan taraf için ise mazeret ve sonuçlar önem kazanır. Aşağıda e-Duruşma talebinin süresini, SEGBİS’in hangi hâllerde kullanıldığını, İzmir’deki adliyelerin teknik altyapısına ilişkin resmi verileri ve duruşmaya gelinmemesinin hukuk ve ceza davasındaki sonuçlarını madde madde açıklıyoruz.

İzmir’de Duruşmaya Katılım Hangi Yollarla Olur?

İzmir’de duruşmaya katılım; salonda bizzat bulunma, hukuk davasında e-Duruşma ve ceza davasında SEGBİS yoluyla olur. 6100 s. HMK md. 149, 2020’deki değişiklikle taraf, vekil, tanık ve bilirkişinin ses ve görüntü nakli yoluyla bulundukları yerden duruşmaya katılmasına imkân tanır. Ceza yargılamasında dayanak 5271 s. CMK md. 196/4 ve 180/5’tir.

Bu yollardan hangisinin kullanılacağına mahkeme karar verir. Taraf, e-Duruşma isteyebilir; ancak bu bir hak değil, mahkemenin değerlendireceği bir taleptir. Ceza davasında SEGBİS kullanımı ise hâkim veya mahkemenin zorunlu gördüğü durumlara bağlıdır.

İzmir adliyelerinin teknik altyapısı

İzmir Adalet Komisyonu’nun 2025 faaliyet raporundaki teknolojik kaynaklar tablosunda İzmir Adliyesi için SEGBİS sayısı 110, e-Duruşma 141 olarak gösterilmiştir. Mülhakat adliyelerde bu sayılar Kemalpaşa’da 9 ve 5, Menderes’te 3 ve 2, Seferihisar’da 2 ve 2, Urla’da 4 ve 3’tür. Rakamlar, küçük adliyelerde aynı anda yapılabilecek bağlantı sayısının sınırlı olduğunu ve talebin erken yapılmasının önemini gösterir.

Duruşma Gününü ve Salonunu Nereden Öğrenirim?

Duruşma günü, mahkemenin gönderdiği davetiyeyle ve UYAP kayıtlarından öğrenilir. HMK md. 147/2 uyarınca taraflara gönderilen davetiyede, geçerli bir özür olmadan gelinmezse duruşmaya yoklukta devam edileceği ve yapılan işlemlere itiraz edilemeyeceği yazılır. Davetiye tebliğ edilmeden yapılan duruşma, tarafa karşı sonuç doğurmaz; bu nedenle tebligatın usulüne uygunluğu önemlidir.

İzmir’de salonu bulmak için önce mahkemenin hangi binada olduğunu bilmek gerekir. İzmir Adliyesi’nin duyurusuna göre asliye hukuk mahkemelerinin tamamı 01.09.2026’dan itibaren Halkapınar Ek Hizmet Binası’nda görev yapmaktadır. Sulh hukuk, iş, aile ve tüketici mahkemeleri Bayraklı’daki Gültekinler Plaza ek binasında; ağır ceza ve asliye ceza mahkemeleri ise Konak Çınarlı’daki ana binadadır. Ayrıntılı bina haritası İzmir Adliyesi’nde hangi mahkeme nerede rehberinde, ulaşım ve giriş kuralları ise İzmir Adliyesi’ne ulaşım yazımızda yer alıyor.

Duruşma saatini ve olası erteleme kararlarını UYAP Vatandaş veya Avukat Portalı’ndan izlemek, gereksiz adliye ziyaretini önler. Ekranda görülen bir kaydın tebliğ yerine geçmediğini de unutmamak gerekir; dosya takibinin ayrıntıları İzmir’de UYAP’tan dosya takibi yazımızda anlatılıyor. Tebligatın usulsüz olduğu durumlarda izlenecek yol için usulsüz tebligat yazımıza bakılabilir.

Hukuk Davasında e-Duruşma Nasıl Talep Edilir?

e-Duruşma, UYAP mobil uygulamaları, Avukat Portalı veya Vatandaş Portalı üzerinden duruşma gününden en az iki iş günü önce mahkemeden talep edilir. Hukuk Muhakemelerinde Ses ve Görüntü Nakledilmesi Yoluyla Duruşma İcrası Hakkında Yönetmelik (RG 30.06.2021) md. 8 talebin gerekçeli olmasını ister; md. 9 uyarınca hâkim en az bir iş günü önce karar verir.

Hâkimin kabul veya ret kararı kesindir. Talep süresinde yapılmamışsa, hakkın kötüye kullanılması veya yargılamayı uzatma amacı taşıyorsa ya da e-Duruşmayı zorlaştıran hukuki, fiilî veya teknik bir engel varsa gerekçe gösterilerek reddedilebilir (md. 9/2). Buna karşılık hastalığı, yaşlılığı veya engelliliği nedeniyle mahkemeye gelmekte zorlanacak taraf, tanık veya bilirkişinin talebi öncelikle kabul edilir (md. 9/3).

1. Duruşma gününü UYAP’tan teyit edin ve iki iş günü sınırını hafta sonu ve resmi tatilleri dışarıda bırakarak hesaplayın.
2. Talebi UYAP üzerinden gerekçesiyle birlikte gönderin; sağlık sorunu varsa belgeyi ekleyin.
3. Kabul kararını UYAP’tan kontrol edin; davetiyede bağlantının nasıl kurulacağı yazılır (md. 10/4).
4. Bağlanılacak yerin sessiz ve etkiden uzak olmasını sağlayın; görüntü yüz ifadelerini gösterecek nitelikte olmalıdır (md. 11/5).
5. Vekil, kimlik tespiti için güvenli elektronik imza veya mobil imzasını hazır bulundurmalıdır (md. 12/1).

e-Duruşmaya nereden bağlanılır?

Yönetmelik md. 11 bağlantı yerini kişiye göre ayırır. Talep eden vekil avukatlık bürosundan, baronun bu amaçla belirlediği bölümden, adliyede ayrılan yerden veya şartları taşıyan başka uygun bir yerden katılabilir. Taraf, tanık ve bilirkişi ise kural olarak bulundukları yerdeki adliye veya ceza infaz kurumunda e-Duruşma için ayrılan yerden bağlanır; kimlik tespitini orada görevli yazı işleri müdürü veya zabıt kâtibi yapar (md. 12/2). Hastalık, yaşlılık veya engellilik nedeniyle izin verilen kişi ise evinden ya da bulunduğu kurumdan katılabilir. İsticvap edilecek veya yemin edecek olan hariç, taraf vekiliyle birlikte avukatlık bürosundan da bağlanabilir (md. 11/3).

e-Duruşmada imza, feragat ve sulh beyanları

e-Duruşma, mahkeme huzurunda yapılan duruşmayla aynı hukuki sonuçları doğurur (Yönetmelik md. 13/1). Ancak davaya son veren feragat, kabul ve sulh beyanlarında Yönetmelik md. 13/4 yeni bir duruşma günü belirlenmesini ve beyanın mahkeme huzurunda yenilenip tutanağın imzalanmasını öngörür. Ayrıca 7589 s. Kanun (RG 31.07.2026) md. 22 ile HMK md. 149’a 31.10.2026’da yürürlüğe girecek yeni bir fıkra eklenmiştir: ses ve görüntü nakliyle katılanlar hakkında, ikrar, yeminin edası, davanın geri alınmasına muvafakat, feragat, kabul ve sulh hâlleri dışında elle atılan imzaya ilişkin hükümler uygulanmayacaktır.

Ceza Davasında SEGBİS ile Katılım Nasıl İşler?

Ceza davasında SEGBİS, hâkim veya mahkemenin zorunlu gördüğü durumlarda kullanılır. 5271 s. CMK md. 196/4 uyarınca yurt içinde bulunan sanığın sorgusu veya duruşmalara katılması aynı anda görüntülü ve sesli iletişim tekniğiyle yapılabilir. Tanık ve bilirkişi için md. 180/5 bu yöntemin uygulanmasını öngörür; usul, 20.09.2011 tarihli SEGBİS Yönetmeliği’nde düzenlenmiştir.

İzmir bakımından özel bir kural vardır. CMK md. 180/3 uyarınca davayı gören mahkeme, zorunluluk olmadıkça büyükşehir belediye sınırları içinde bulunan şikâyetçi, katılan, sanık, müdafi veya vekil, tanık ve bilirkişinin istinabe yoluyla dinlenmesine karar veremez. İzmir bir büyükşehir olduğundan, örneğin Bergama’da oturan bir tanığın İzmir’deki ağır ceza mahkemesinde dinlenmesi kural olarak doğrudan çağrıyla yapılır; SEGBİS veya istinabe ancak zorunlu hâllerde gündeme gelir.

Tutuklu sanıklar için SEGBİS, ceza infaz kurumundan duruşmaya bağlanmayı sağlar. Ancak savunmanın etkinliği bakımından sanığın duruşma salonunda bulunmasını istemesi mümkündür; bu talep gerekçeli olarak mahkemeye iletilmelidir. Tutukluluğa itiraz ve adli kontrol konuları tutuklamaya itiraz yazımızda ele alınıyor. Yabancı sanık veya tanık SEGBİS ile dinlenecekse tercüman ihtiyacı ayrıca bildirilmelidir; bu konu İzmir’de mahkemede tercüman talebi yazımızda anlatılıyor.

Sanığın duruşmadan bağışık tutulması

Sorgusu yapılmış sanık veya bu konuda yetkili kıldığı müdafii isterse, mahkeme sanığı duruşmada hazır bulunmaktan bağışık tutabilir (CMK md. 196/1). Alt sınırı beş yıl ve daha fazla hapis cezasını gerektiren suçlar hariç, sanık istinabe yoluyla da sorguya çekilebilir (md. 196/2). Başka şehirde çalışan sanıklar için bu imkânlar, her duruşmaya gelme yükünü azaltır.

Duruşmaya Gidemezsem Ne Olur?

Hukuk davasında usulüne uygun davet edilen taraflar duruşmaya gelmezse dosya işlemden kaldırılır. 6100 s. HMK md. 150/4-5 uyarınca dava üç ay içinde dilekçeyle yenilenebilir; bir aydan sonra yapılan yenilemede harç yeniden alınır, üç ay içinde yenilenmeyen dava açılmamış sayılır. Yenilenen dava, ilk yenilemeden sonra bir defadan fazla takipsiz bırakılamaz (md. 150/6).

Taraflardan yalnızca biri gelirse, gelen tarafın talebiyle yargılamaya gelmeyenin yokluğunda devam edilir veya dosya işlemden kaldırılır. Geçerli bir özrü olmaksızın gelmeyen taraf, yokluğunda yapılan işlemlere itiraz edemez (md. 150/2). İsticvap için çağrılan taraf özürsüz gelmezse isticvap konusu vakıaları ikrar etmiş sayılabilir (md. 171); yemin için çağrılan kişi gelmezse yemin konusu vakıaları ikrar etmiş sayılır (md. 229).

Mazeret Dilekçesi Nasıl Verilir?

Mazeret dilekçesi, duruşmadan önce UYAP üzerinden veya mahkeme kalemine verilir ve mazereti kanıtlayan belgeyle desteklenir. HMK md. 147/2 ve 150/2 geçerli özrü olan tarafı korur; ancak özrün geçerli olup olmadığına mahkeme karar verir. Duruşma günü sabahı verilen ve belgesiz bir dilekçe, çoğu zaman kabul görmez.

Mazeretin türüne göre belge değişir: hastalıkta tarihli ve muayeneyi gösteren sağlık raporu, yurt dışında olmada seyahat belgesi, başka bir mahkemede aynı saatte duruşması olan avukat için o duruşmanın kaydı. Sağlık sorunu mahkemeye gelmeyi engelliyor ama bilgisayar başına geçmeyi engellemiyorsa, mazeret yerine e-Duruşma talep etmek daha sağlıklıdır; Yönetmelik md. 9/3 hastalık, yaşlılık ve engellilikte bu talebe öncelik tanır.

Mazeret kabul edilse bile dosya süresiz beklemez. Kesin süreler mazeret nedeniyle kendiliğinden uzamaz; örneğin tanık listesinin veya gider avansının yatırılması için verilen süre ayrıca takip edilmelidir. Adli tatil döneminde hangi işlerin görüldüğü İzmir’de adli tatil ve süreler yazımızda açıklanıyor. Kanun yolu süreleri ise istinaf ve temyiz süreleri rehberinde yer alıyor.

Duruşma Günü İçin Hazırlık Kontrol Listesi

İzmir’de duruşmaya katılım için bina ve salon bilgisini, fotoğraflı kimlik belgesini, varsa vekâletname örneğini ve delil asıllarını duruşmadan önce hazırlamak gerekir. Tanık dinlenecekse HMK md. 245 uyarınca tanığın gelme yükümlülüğü bulunduğunu hatırlatmak ve adresini doğru bildirmek, duruşmanın ertelenmesini önleyen en etkili adımdır.

• Bina ve salon: Mahkemenin Halkapınar, Gültekinler Plaza, ana bina veya BAM binasından hangisinde olduğunu kontrol edin.
• Kimlik ve belgeler: Fotoğraflı kimlik, varsa vekâletname örneği ve delil olarak sunulacak belgelerin asılları.
• Tanıklar: Tanık listesindeki adreslerin güncel olduğundan emin olun; tanık gösterme usulü için İzmir’de tanık gösterme yazımıza bakabilirsiniz.
• e-Duruşma alternatifi: Gelemeyecekseniz en az iki iş günü önce e-Duruşma talep etmeyi değerlendirin.
• Masraflar: Tanık ve bilirkişi giderleri yargılama gideridir; yargılama giderleri yazımız paylaştırmayı açıklar, harç iadesi yazımız ise davanın sona ermesi hâlini ele alır.

Boşanma davalarında duruşma akışı ayrıca önem taşır; çekişmeli dosyanın aşamaları İzmir’de çekişmeli boşanma süreci yazısında, anlaşmalı boşanmada tek duruşmanın işleyişi ise İzmir’de anlaşmalı boşanma rehberinde anlatılıyor. Avukatla temsilin gerekip gerekmediği avukatla temsil zorunluluğu yazımızda tartışılıyor. Uyuşmazlık çözümüne ilişkin diğer yazılara uyuşmazlık çözümü sayfamızdan ulaşabilirsiniz; bu yazı Av. Yahya Köse tarafından hazırlanmıştır. Somut durumunuzun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

Duruşmaya katılımla ilgili sorular çoğunlukla avukatsız e-Duruşma talebi, ret kararına itiraz imkânı, işlemden kaldırılan dosyanın yenilenmesi, tanığın gelmemesinin sonuçları ve SEGBİS ile ifade verme zorunluluğu üzerinde yoğunlaşıyor. Aşağıdaki kısa ve pratik cevaplar HMK, CMK ve e-Duruşma Yönetmeliği esas alınarak hazırlandı.

Avukatım yoksa e-Duruşma talep edebilir miyim?

Evet. Yönetmelik md. 8 talebin UYAP mobil uygulamaları, Avukat Portalı veya Vatandaş Portalı üzerinden yapılabileceğini belirtir. Ancak avukatsız taraf, kural olarak bulunduğu yerdeki adliyede e-Duruşma için ayrılan yerden bağlanır; hastalık, yaşlılık veya engellilik hâlinde evden katılım da mümkündür (md. 11).

e-Duruşma talebim reddedilirse itiraz edebilir miyim?

Hayır. Yönetmelik md. 9/1 uyarınca hâkimin e-Duruşma talebi hakkındaki kabul veya ret kararı kesindir. Bu durumda duruşmaya bizzat katılmak ya da belgeli bir mazeret dilekçesi vermek gerekir. Ret gerekçesi süre aşımıysa sonraki duruşma için talep zamanında yenilenebilir.

Dosyam işlemden kaldırıldı, ne yapmalıyım?

HMK md. 150/4 uyarınca dava, işlemden kaldırıldığı tarihten itibaren üç ay içinde dilekçeyle yenilenebilir. Bir aydan sonra yapılan yenilemede harç yeniden alınır. Üç ay içinde yenilenmeyen dava, sürenin dolduğu gün açılmamış sayılır ve mahkeme kaydı kapatır.

Tanık olarak çağrıldım ama gidemiyorum, ne olur?

Tanıklık için çağrılan kişi gelmek zorundadır. Hukuk davasında mazeret bildirmeden gelmeyen tanık zorla getirilir, giderlere ve 500 TL’ye kadar disiplin para cezasına hükmolunur (HMK md. 245). Mazeretinizi önceden mahkemeye bildirmeniz veya e-Duruşma talep etmeniz gerekir.

SEGBİS ile ifade vermek zorunlu mu?

SEGBİS kullanımına hâkim veya mahkeme karar verir (CMK md. 196/4, 180/5). Kişi bulunduğu yerdeki adliyeye çağrılır ve oradaki SEGBİS odasından dinlenir. Çağrıya uyulmaması, bizzat çağrılmaya uymamakla aynı sonuçları doğurabilir; mazeret varsa önceden bildirilmelidir.

Duruşma saatinde salon değişirse nasıl öğrenirim?

Salon ve saat değişiklikleri genellikle adliyedeki duruşma listelerinden ve mahkeme kaleminden öğrenilir; UYAP’taki duruşma kaydı da kontrol edilmelidir. İzmir’de bina ayrımı önemli olduğundan önce mahkemenin hangi binada bulunduğu teyit edilmeli, ardından o binadaki kalemle görüşülmelidir.

Kaynaklar

• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• Hukuk Muhakemelerinde Ses ve Görüntü Nakledilmesi Yoluyla Duruşma İcrası Hakkında Yönetmelik, RG 30.06.2021/31527 (adalet.gov.tr)
• 7589 sayılı Kanun, Resmî Gazete 31.07.2026 (resmigazete.gov.tr)
• İzmir Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu 2025 Faaliyet Raporu (adalet.gov.tr)

İlgili yazılar

• İzmir'de Bilirkişi Raporu Süreci ve İtiraz
• İzmir'de İhtarname Çekmek: Noter Üzerinden Adımlar
• İzmir'de Keşif ve Bilirkişi İncelemesi Nasıl Yürür?
• İzmir'de Gider Avansı ve Yargılama Masrafları

Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için dosyanızın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Bu yazı 10.10.2026 tarihli mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.