İzmir’de Islah ve Talep Artırımı

İzmir’de ıslah ve talep artırımı, 31.07.2026’dan itibaren yeni bir zemine oturdu: 7589 s. Kanun belirsiz alacak davasını düzenleyen HMK md. 107’yi yürürlükten kaldırdı ve kısmi davaya, talep konusunun bir defaya mahsus artırılmasını sağlayan md. 109/4’ü ekledi. Islahın kendisini düzenleyen HMK md. 176-182 ise değişmedi.

Bu yazıda ıslahın ne zamana kadar ve nasıl yapılacağını, İzmir’deki bir dosyada dilekçe, harç ve teminatın nasıl tamamlanacağını, 7589 s. Kanun sonrasında kısmi davada talep artırımının ıslahtan farkını ve ıslahın yapılamadığı hâlleri anlatıyoruz. Harç tutarının hesabı için dava harcı hesaplama aracımız kullanılabilir.

İzmir’de Islah Nedir, Ne Zamana Kadar Yapılır?

İzmir’de ıslah, bir tarafın davada yaptığı usul işlemlerini kısmen veya tamamen düzeltmesidir. 6100 s. HMK md. 176 uyarınca her taraf aynı davada yalnızca bir kez ıslah yoluna başvurabilir. Md. 177/1’e göre ıslah tahkikatın sona ermesine kadar yapılabilir; tahkikatın bittiği md. 184/2 uyarınca taraflara tefhim edilir.

Islahla iddia veya savunma genişletilebilir ya da değiştirilebilir; talep sonucu artırılabilir, yeni bir vakıa ileri sürülebilir veya gösterilmemiş bir delil gösterilebilir. Islah, iddianın ve savunmanın genişletilmesi yasağının (md. 141, 319) kanuni istisnasıdır. Bu nedenle ıslah, dilekçeler aşamasında yapılan hataları düzeltmenin son ve tek seferlik imkânıdır.

Bozma veya kaldırma kararından sonra ıslah

HMK md. 177/2 uyarınca Yargıtayın bozma kararından veya bölge adliye mahkemesinin kaldırma kararından sonra dosya ilk derece mahkemesine döndüğünde, mahkeme tahkikata ilişkin bir işlem yaparsa tahkikat sona erinceye kadar ıslah yapılabilir. Ancak bozma kararına uymakla ortaya çıkan hukuki durum ıslahla ortadan kaldırılamaz. İzmir BAM’ın kaldırma kararıyla İzmir’deki mahkemeye dönen dosyalarda bu kural önemlidir.

7589 Sayılı Kanunla Belirsiz Alacak ve Kısmi Dava Nasıl Değişti?

31.07.2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7589 s. Kanun md. 19 ile HMK md. 107’yi yürürlükten kaldırdı; md. 20 ile md. 109’a dördüncü fıkrayı ekledi. Her iki değişiklik yayım tarihinde yürürlüğe girdi. Aynı Kanunun geçici md. 1/10’u, kaldırılma tarihinden önce açılan davalarda md. 107’nin uygulanmaya devam edeceğini öngörür.

Belirsiz alacak davası olarak açılmış dosyalar

İzmir’de 31.07.2026’dan önce açılmış belirsiz alacak davalarında, örneğin iş mahkemelerindeki işçilik alacağı veya asliye hukuktaki tazminat dosyalarında, md. 107 hükmü geçici md. 1/10 uyarınca uygulanmaya devam eder. Bu dosyalarda bilirkişi raporundan sonra talebin artırılması mevcut usule göre sürdürülür. Davanın hangi tarihte açıldığı, UYAP’taki esas kaydından kontrol edilmelidir.

Kısmi dava ve talep artırımı

Md. 109/4 uyarınca alacağın yalnızca bir kısmının dava edildiği durumlarda talep konusu, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilir. Bu durumda zamanaşımı, artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır. Kısmi dava açılırken kalan kısımdan açıkça feragat edilmemelidir (md. 109/3).

7589 s. Kanun, md. 109/4 için ayrı bir geçiş hükmü öngörmemiştir. HMK md. 448 uyarınca kanun hükümleri tamamlanmış işlemleri etkilememek kaydıyla derhâl uygulanır; bu nedenle 31.07.2026’dan önce açılmış ve hâlen tahkikat aşamasında olan kısmi davalarda da artırımın md. 109/4’e dayandırılması gündeme gelebilir. Bu yeni bir konu olduğundan dosyaya özgü değerlendirme gerekir.

Islah ile Talep Artırımı Arasındaki Fark Nedir?

Islah ve md. 109/4’teki talep artırımı benzer sonuç doğursa da hukuki rejimleri farklıdır. Islahta teminat (md. 178) ve süre (md. 180-181) kuralları vardır ve ıslah hakkı her taraf için bir kezdir. Md. 109/4 ise yalnızca kısmi davada ve yalnızca talep konusunun artırılması için öngörülmüş, zamanaşımına ilişkin özel bir koruma getirmiştir.

Talep artırımı ıslah hakkını tüketir mi?

Kanun metni md. 109/4’teki artırımı ıslahtan ayrı bir fıkrada, ıslaha atıf yapmadan düzenlemiştir. Bu nedenle metne göre artırım, ıslahın bir türü olarak değil, kısmi davaya özgü bir imkân olarak görünmektedir. Ancak düzenleme çok yenidir ve artırımdan sonra ayrıca ıslah yapılıp yapılamayacağına ilişkin yerleşik bir uygulama henüz oluşmamıştır; bu nedenle iki imkânın sırası dikkatle planlanmalıdır.

İzmir’de Islah Nasıl Yapılır? Dilekçe, Harç ve Teminat

HMK md. 177/3 uyarınca ıslah sözlü veya yazılı yapılabilir; karşı taraf duruşmada yoksa veya ıslah duruşma dışında yapılıyorsa dilekçe ya da tutanak örneği karşı tarafa bildirilir. Talep artırılıyorsa artırılan kısım üzerinden harç tamamlanmalıdır; 492 s. Harçlar Kanunu md. 32 uyarınca harç ödenmedikçe sonraki işlemler yapılmaz.

İzmir’deki dosyalarda ıslah dilekçesi UYAP üzerinden veya dosyanın bulunduğu mahkemenin ön bürosuna verilir. İzmir Adliyesinde asliye hukuk mahkemeleri 01.09.2026’dan beri Halkapınar Ek Hizmet Binasında, iş, sulh hukuk, aile ve tüketici mahkemeleri Bayraklı’daki Gültekinler Plaza ek binasında, asliye ticaret mahkemeleri BAM binasındadır. Harcın vezneye, bankaya veya UYAP üzerinden ödenmesi İzmir’de dava harcı yatırma yazımızda anlatılmıştır.

Karşıyaka Adliyesine bağlı dosyalarda asliye hukuk ve sulh hukuk mahkemeleri Çiğli Ek Hizmet Binasında, iş mahkemeleri Karşıyaka Çarşı Ek-1 binasında görev yapar ve bu binalarda vezne bulunur. Ödemiş, Bergama veya Çeşme gibi ayrı adliyesi olan ilçelerde ise ıslah dilekçesi ve harç, davaya bakan o adliyedeki mahkemeye ve veznesine yöneltilir.

Islah harcı ve peşin harç

Harçlar Kanunu md. 28/a uyarınca nispi karar ve ilam harcının dörtte biri peşin alınır; ölüm ve cismani zarar nedeniyle açılan tazminat davalarında peşin oran yirmide birdir. Talep artırıldığında artırılan miktar üzerinden peşin harç tamamlanır. Harç tutarı dava değerine göre değiştiğinden hesap, dosyanın türüne göre ayrıca yapılmalıdır.

Teminat ve bir haftalık süreler

Islah eden taraf, ıslah nedeniyle geçersiz hâle gelen işlemlerin giderleri ile karşı tarafın zararlarını karşılamak üzere hâkimin takdir ettiği teminatı bir hafta içinde mahkeme veznesine yatırmak zorundadır; yatırmazsa ıslah yapılmamış sayılır (md. 178/1). Davasını tamamen ıslah eden taraf bir hafta içinde yeni dava dilekçesi verir (md. 180); kısmen ıslahta işlemin yapılması için bir haftalık süre verilir (md. 181).

Vekâletnamede özel yetki

HMK md. 74 uyarınca vekil, açıkça yetki verilmemişse davanın tamamını ıslah edemez. Kısmen ıslah ve talep artırımı için kanunda böyle bir özel yetki şartı sayılmamıştır. Yine de vekâletnamenin kapsamı, özellikle tamamen ıslah ihtimali olan dosyalarda baştan kontrol edilmelidir. Vekâletname çıkarma adımları İzmir’de vekâletname çıkarmak yazımızdadır.

İzmir’deki Dosyalarda Talep Artırımı Hangi Durumlarda Gündeme Gelir?

Talep artırımı en çok bilirkişi raporundan sonra gündeme gelir: tazminat davalarında kusur ve maluliyet hesabı, işçilik alacaklarında ücret ve süre hesabı, inşaat davalarında eksik iş bedeli rapordan sonra netleşir. HMK md. 281/1 uyarınca rapora itiraz süresi iki haftadır; artırım ise tahkikat sona erene kadar yapılabildiği için iki süre birbirinden ayrı izlenmelidir.

Temsili örnek: Karşıyaka’da trafik kazası tazminatı

Bu örnek temsilidir. Eylül 2026’da Karşıyaka Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan bir trafik kazası tazminat davasında davacı, maluliyet oranı henüz belli olmadığı için alacağının 50.000 TL’lik kısmını kısmi dava olarak talep etmiştir. Belirsiz alacak davası 31.07.2026’dan sonra açılamadığı için bu yol tercih edilmiştir. Bilirkişi raporu tazminatı daha yüksek bir tutarda hesaplayınca davacı, md. 109/4 uyarınca talebini tahkikat bitmeden bir defaya mahsus artırır ve artırılan kısım için peşin harcı tamamlar.

Bu örnekte artırılan kısım bakımından zamanaşımı dava tarihinde kesilmiş sayılır; ıslahla yapılan artırımda ise zamanaşımı, Yargıtay uygulamasında ıslah tarihine göre değerlendirilmektedir. Fark özellikle kazanın üzerinden uzun zaman geçmiş dosyalarda belirleyicidir. Zamanaşımı sürelerinin kontrolü için zamanaşımı hesaplama aracı yol gösterebilir; tazminat kalemleri için trafik kazası tazminat kalemleri yazımıza bakılabilir.

Islahın Sonuçları Nelerdir, Kötüniyetli Islah Ne Demektir?

HMK md. 179/1 uyarınca ıslah, yapan tarafın belirlediği noktadan itibaren usul işlemlerinin yapılmamış sayılması sonucunu doğurur. Ancak ikrar, tanık ifadeleri, bilirkişi raporları, keşif ve isticvap tutanakları ile belirli koşullarda yemin işlemleri ıslahla geçersiz kılınamaz (md. 179/2). Bu nedenle ıslah, toplanmış delilleri ortadan kaldırmanın aracı değildir.

Islahın davayı uzatmak veya karşı tarafı rahatsız etmek gibi kötüniyetli amaçlarla yapıldığı anlaşılırsa mahkeme ıslahı dikkate almadan karar verir. Hâkim ayrıca ıslah edeni karşı tarafın bütün zararlarını ödemeye ve 500 TL ile 5.000 TL arasında disiplin para cezasına mahkûm eder (md. 182). Islah ihtimali olan bir dosyada gerekçenin açık ve dürüst yazılması bu riski azaltır.

Islah Hangi Hâllerde Yapılamaz?

Islah tahkikatın sona ermesinden sonra yapılamaz (md. 177/1) ve aynı davada ikinci kez başvurulamaz (md. 176/2). HMK md. 357/1 uyarınca bölge adliye mahkemesinde davanın ıslahı istenemez; İzmir Bölge Adliye Mahkemesine taşınan bir dosyada talep artırımı için ıslah yoluna gidilemez. Taraf değişikliği de ıslahla değil, md. 124’teki şartlarla yapılır.

• Tahkikatın bittiği tefhim edildikten sonra yapılan ıslah talebi dikkate alınmaz.
• Daha önce ıslah yapmış taraf, aynı davada ikinci kez ıslah edemez.
• İstinaf aşamasında, İzmir BAM önünde, ıslah yapılamaz; dosya kaldırma kararıyla ilk derece mahkemesine dönerse md. 177/2 değerlendirilir.
• Davacı veya davalıyı değiştirmek için ıslah değil, karşı tarafın rızası veya md. 124/3-4’teki şartlar gerekir.

Islah hakkı kullanıldıysa ek dava mümkün mü?

HMK md. 109/3 uyarınca kısmi dava açılması, dava açılırken açıkça feragat edilmemişse talep konusunun geri kalan kısmından feragat anlamına gelmez. Bu nedenle ıslah veya md. 109/4’teki artırım imkânı kullanılmış ya da kaçırılmışsa, kalan alacak için ayrı bir ek dava açılması düşünülebilir. Ek davada zamanaşımı ayrıca değerlendirilir ve yeni bir harç, gider avansı ile gerekiyorsa zorunlu arabuluculuk aşaması gündeme gelir; bu yolun maliyeti ve süresi, mevcut davadaki artırımla karşılaştırılarak seçilmelidir.

İstinaf aşamasının İzmir’deki işleyişi için İzmir Bölge Adliye Mahkemesi istinaf başvurusu ve istinaf ve temyiz süreleri yazılarımıza bakılabilir.

Islah veya Talep Artırımı Öncesi Kontrol Listesi

Islah tek seferlik bir haktır ve md. 109/4’teki artırım da bir defaya mahsustur. Bu nedenle karar, dosyanın tamamı görülerek ve ideal olarak bilirkişi raporu ile varsa ek rapor tamamlandıktan sonra verilmelidir. Aşağıdaki liste, İzmir’deki dosyalarda bu kararı vermeden önce kontrol edilecek noktaları toplar.

• Davanın 31.07.2026’dan önce mi sonra mı açıldığını UYAP’tan kontrol edin; belirsiz alacak ve kısmi dava rejimi buna göre değişir.
• Tahkikatın henüz bitmediğini, yani tahkikatın sona erdiğinin tefhim edilmediğini doğrulayın.
• Artırılacak tutarı bilirkişi raporu ve ek rapor kesinleştikten sonra belirleyin; ikinci bir artırım imkânı olmadığını unutmayın.
• Peşin harcı ve gerekiyorsa ıslah teminatını bir haftalık süre içinde yatırın.
• Vekâletnamede tamamen ıslah için özel yetki bulunup bulunmadığını kontrol edin.

Somut durumunuzun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir. Uyuşmazlık süreçleri hakkında genel bilgi için uyuşmazlık çözümü çalışma alanı sayfası, bu alandaki çalışmalar için Av. Yahya Köse profili incelenebilir. Bilirkişi raporu sonrası adımlar için İzmir’de bilirkişi raporu ve itiraz yazımız da yol gösterir.

Sıkça Sorulan Sorular

7589 s. Kanun değişikliğinden sonra en çok sorulan sorular, belirsiz alacak davasının akıbeti, ıslah süreleri, davalının ıslah hakkı, zamanaşımı etkisi ve istinafta talep artırımıdır. Aşağıdaki cevaplar 6100 s. HMK’nın 10.10.2026 itibarıyla güncel metnine ve 31.07.2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan değişikliklere dayanır.

Belirsiz alacak davası artık açılabilir mi?

Hayır. HMK md. 107, 7589 s. Kanunla 31.07.2026’da yürürlükten kaldırıldı. Bu tarihten sonra alacağın tamamını belirleyemeyen davacı kısmi dava açabilir ve md. 109/4 uyarınca talebini tahkikat sonuna kadar bir defaya mahsus artırabilir. Önceden açılmış belirsiz alacak davaları eski hükme göre sürer.

Islah için süre var mı?

Islah, tahkikatın sona ermesine kadar yapılabilir (HMK md. 177/1). Islahtan sonra ise kısa süreler işler: teminat bir hafta içinde yatırılır (md. 178), tamamen ıslahta yeni dava dilekçesi bir hafta içinde verilir (md. 180), kısmen ıslahta işlem için bir haftalık süre verilir (md. 181).

Davalı da ıslah yapabilir mi?

Evet. HMK md. 176 her iki tarafa da ıslah hakkı tanır. Davalı, örneğin cevap dilekçesinde ileri sürmediği bir savunmayı veya göstermediği bir delili ıslah yoluyla ileri sürebilir. Davalının ıslah hakkı da aynı davada bir kezdir ve tahkikatın sona ermesine kadar kullanılabilir.

Islahla zamanaşımı nasıl etkilenir?

Islahla artırılan kısım bakımından zamanaşımı, Yargıtay uygulamasında ıslah tarihine göre değerlendirilir; karşı taraf zamanaşımı itirazında bulunabilir. 7589 s. Kanunla eklenen HMK md. 109/4 ise kısmi davadaki artırımda zamanaşımının artırılan kısım için de dava tarihinde kesilmiş sayılacağını öngörür.

İstinafta talebimi artırabilir miyim?

Hayır. HMK md. 357/1 uyarınca bölge adliye mahkemesinde davanın ıslahı istenemez ve kural olarak yeni iddia ileri sürülemez. Talep artırımı ilk derece mahkemesinde, tahkikat sona ermeden yapılmalıdır. Dosya kaldırma kararıyla ilk derece mahkemesine dönerse md. 177/2’deki imkân değerlendirilebilir.

Islah dilekçesine ne yazılmalı?

Islah edilen usul işlemi, ıslahın kapsamı (kısmen veya tamamen), artırılıyorsa yeni talep miktarı ve gerekçesi açıkça yazılmalıdır. Talep artırımı md. 109/4’e dayanıyorsa bunun belirtilmesi, ıslahla karışmasını önler. Harcın tamamlandığını gösteren makbuz da dosyaya eklenmelidir.

Kaynaklar

• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• 7589 sayılı Kanun, Resmî Gazete 31.07.2026/33326 (resmigazete.gov.tr)
• 492 sayılı Harçlar Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• İzmir Adliyesi Halkapınar Ek Hizmet Binası duyurusu (adalet.gov.tr)

İlgili yazılar

• İzmir'de Tanık Gösterme ve Delil Sunma
• İzmir'de Görevsizlik ve Yetkisizlik Kararı
• İzmir'de Dava Dosyası UYAP'tan Nasıl Takip Edilir?
• İzmir'de Adli Tatil ve Süreler

Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için dosyanızın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Bu yazı 10.10.2026 tarihli mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.