Menemen Adliyesi ve Menemen’de Dava Süreci

Menemen’de dava süreci, 2025’te alınan bir HSK kararıyla yeni bir düzene geçti. Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK), Menemen’i Karşıyaka Ağır Ceza yargı çevresinden çıkararak ağır ceza merkezi yaptı; Aliağa ve Foça da Menemen’e bağlandı. Böylece Menemen Adliyesi, kuzey İzmir’in üç ilçesi için ağır ceza ve infaz işlerinin görüldüğü merkez adliye hâline geldi.

Bu yazıda Menemen Adliyesi’nin hangi mahkemelere sahip olduğunu, Menemen’de bulunmayan iş ve ticaret mahkemelerinin yerine hangi kuralın uygulandığını ve Menemen Ovası’ndaki tarım arazileri için büyük ova koruma statüsünün dava süreçlerine etkisini resmî kaynaklarla anlatıyoruz. Karşıyaka tarafındaki düzen için Karşıyaka Adliyesi ve mahkemeleri yazımıza bakılabilir.

Menemen’de Dava Süreci Hangi Adliyede Yürür?

Menemen’de hukuk ve ceza davaları Menemen Adliyesi’nde görülür. Adliyenin resmî internet sitesinde adresi Kasımpaşa Mahallesi Atatürk Caddesi No:1-1 Menemen olarak gösterilir. HSK’nın 1070 sayılı kararıyla Menemen, ağır ceza işleri bakımından da Karşıyaka’dan ayrılmış ve kendi ağır ceza yargı çevresinin merkezi olmuştur.

Menemen ağır ceza mahkemesi ve yargı çevresi

12.08.2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan kararın ifadesi şöyledir: “Menemen ilçesinin Karşıyaka Ağır Ceza Mahkemesi yargı çevresinden çıkartılmasına, Menemen Ağır Ceza Mahkemesi yargı çevresinin; Menemen, Aliağa ve Foça ilçeleri olarak belirlenmesine”. Aynı tarihli 1071 sayılı kararla Menemen İnfaz Hâkimliğinin yargı çevresi de Menemen Ağır Ceza yargı çevresi olarak belirlenmiştir. Her iki karar mahkemelerin faaliyete geçirildiği tarihten itibaren uygulanır.

Menemen adalet komisyonu ne işe yarar?

Ağır ceza mahkemesinin bulunduğu her yargı çevresinde bir adli yargı ilk derece mahkemesi adalet komisyonu kurulur (5235 s. K. md. 23). Menemen Adliyesi’nin komisyon başkanlığı sayfası bu komisyonun kurulduğunu gösteriyor. Komisyon; Menemen, Aliağa ve Foça adliyelerindeki personel, bilirkişi listeleri ve idari işlerin merkezidir. Vatandaş açısından anlamı şudur: bilirkişi yemini, personel ve adliye hizmetlerine ilişkin duyurular artık Karşıyaka’nın değil, Menemen Adliyesi’nin sitesinden takip edilmelidir.

Menemen Adliyesi’nde Hangi Mahkemeler Var?

Menemen Adliyesi’nin resmî sitesi mahkemeleri şöyle listeler: ağır ceza, asliye ceza, asliye hukuk, sulh hukuk, aile, infaz hâkimliği, sulh ceza hâkimliği, icra hukuk ve icra ceza. HSK’nın 23.12.2024 tarihli verilerine göre Menemen’de 2 asliye hukuk mahkemesi, asliye ceza listesine göre 6 asliye ceza mahkemesi bulunuyordu.

Sayılar zamanla değişebilir; dava dilekçesinde mahkeme numarası yazılmaz, dosya tevzi ile dağıtılır. Önemli olan, aradığınız mahkeme türünün Menemen’de bulunup bulunmadığıdır. Aile mahkemesi bulunduğu için Menemen’de oturan eşlerin boşanma davaları, yetki kuralları Menemen’i gösteriyorsa burada görülür; yetkinin nasıl belirlendiği İzmir’de boşanma davasının nerede açılacağı yazısında anlatılıyor.

Menemen’de İş Davası ve Ticari Dava Nerede Açılır?

Menemen Adliyesi’nin mahkeme listesinde iş ve asliye ticaret mahkemesi bulunmuyor. 7036 s. İş Mahkemeleri Kanunu md. 2/3’e göre iş mahkemesi kurulmamış yerlerde iş davalarına o yerdeki asliye hukuk mahkemesi bakar. Ancak HSK, bir iş mahkemesinin yargı çevresini birden fazla ilçeyi kapsayacak şekilde belirleyebilir (5235 s. K. md. 7).

Menemen iş davası: yetki ve arabuluculuk

İşçi, davayı işverenin yerleşim yerinde veya işin yapıldığı yerde açabilir (7036 s. K. md. 6/1). İşyeri Menemen’de ise ilk akla gelen yer Menemen’dir; fakat iş mahkemesi sıfatıyla hangi mahkemenin baktığını gösteren güncel bir HSK iş bölümü kararı bulamadık. Bu nedenle dava açmadan önce UYAP’taki mahkeme seçenekleri ve Menemen Adliyesi tevzi bürosu kontrol edilmelidir. Dava şartı arabuluculuk için başvuru, karşı tarafın yerleşim yerindeki veya işin yapıldığı yerdeki arabuluculuk bürosuna; büro kurulmamışsa komisyonun görevlendirdiği sulh hukuk mahkemesi yazı işleri müdürlüğüne yapılır (md. 3/4-5). Menemen’e komşu Aliağa’da ise HSK’nın 23.12.2024 tarihli verilerine göre 4 iş mahkemesi bulunur; ayrıntılar Aliağa Adliyesi rehberinde.

Ticari davalarda kural benzerdir: asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yargı çevresinde ticari dava asliye hukuk mahkemesinde açılmışsa görevsizlik kararı verilmez, asliye hukuk mahkemesi davaya devam eder (6102 s. TTK md. 5/4). Konusu para olan ticari alacak davalarında önce arabuluculuk dava şartıdır (TTK md. 5/A); süreç ticari davalarda zorunlu arabuluculuk yazısında anlatılıyor.

Menemen Ovası Büyük Ova Koruma Alanı Davaları Nasıl Etkiler?

Bakanlar Kurulunun 2016/9620 sayılı kararıyla belirlenen büyük ova koruma alanları listesinde İzmir’den “Menemen Ovası (Gediz)” ve “Aliağa Ovası” yer alır (Resmî Gazete, 21.01.2017 mükerrer). 5403 s. Kanun md. 14’e göre büyük ovalardaki tarım arazileri hiçbir surette amacı dışında kullanılamaz; istisnalar Tarım ve Orman Bakanlığı iznine bağlıdır.

Menemen ovası tarım arazisi: bölünme ve miras

Menemen’de en sık karşılaşılan arazi uyuşmazlıkları miras yoluyla paylı hâle gelen tarlalarla ilgilidir. 5403 s. Kanun md. 8 uyarınca Bakanlıkça belirlenen asgari tarımsal arazi büyüklüğüne ulaşmış araziler bölünemez eşya niteliği kazanır. Kanunda gösterilen alt sınırlar mutlak, marjinal ve özel ürün arazilerinde 2 hektar, dikili tarım arazilerinde 0,5 hektar, örtü altı tarımında 0,3 hektardır; tarım arazileri bu büyüklüklerin altında ifraz edilemez ve hisselendirilemez.

Bunun dava süreçlerine iki etkisi vardır. Birincisi, mirasçılar arasındaki ortaklığın giderilmesi davasında aynen taksim çoğu zaman mümkün olmaz ve satış yoluyla ortaklığın giderilmesi gündeme gelir; bu dava Menemen sulh hukuk mahkemesinde görülür (6100 s. HMK md. 4/1-b) ve taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir (md. 12). İkincisi, büyük ova içinde izinsiz yapılaşma hem idari yaptırım hem de ceza soruşturması riski taşır. Konunun ayrıntıları ortaklığın giderilmesi davası, tarım arazisinde ehil mirasçı ve imar kirliliğine neden olma suçu yazılarında ele alınıyor.

Bir örnek (temsilidir): Üç kardeşe babalarından kalan ve Menemen Ovası’nda bulunan 3 hektarlık bir tarla, her birine 1 hektar düşecek şekilde bölünmek istenir. Arazi mutlak tarım arazisi ise 2 hektarlık asgari büyüklüğün altına inilemeyeceği için tapu müdürlüğü bu ifrazı yapmaz. Kardeşler anlaşamazsa çözüm, ortaklığın giderilmesi davasında satış veya miras hukukundaki özel düzenlemeler çerçevesinde arazinin bir mirasçıya bırakılması olabilir.

Aliağa ve Foça Dosyaları Menemen’e Gelir mi?

Hayır, dosyaların çoğu kendi ilçesinde kalır. 1070 sayılı karar yalnızca ağır ceza yargı çevresini, 1071 sayılı karar infaz hâkimliği çevresini belirler. Aliağa ve Foça’daki asliye hukuk, sulh hukuk ve asliye ceza davaları bu ilçelerin kendi adliyelerinde görülmeye devam eder; Menemen’e gelen işler ağır ceza ve infaz hâkimliği dosyalarıdır.

Tablodaki sayılar HSK’nın bölge asliye ceza mahkemeleri ve asliye hukuk mahkemeleri verilerinden alınmıştır. Komisyonun Menemen’de olması, Aliağa veya Foça’da oturan birinin her iş için Menemen’e gitmesi gerektiği anlamına gelmez. Örneğin Foça’daki bir kira uyuşmazlığı Foça’da, Aliağa’daki bir işçi davası Aliağa iş mahkemelerinde görülür. Buna karşılık Aliağa’da işlenen ve on yıldan fazla hapis cezası gerektiren bir suçun kovuşturması Menemen Ağır Ceza Mahkemesi’nde yapılır; tutuklu sanığın duruşmaları da orada gerçekleşir. Foça’ya özgü konular Foça’da hukuki süreç ve bağlı adliye yazısında anlatılıyor.

Menemen’de Ceza Soruşturması ve Kovuşturma Nasıl İlerler?

Menemen’deki olaylarda soruşturmayı Menemen Cumhuriyet Başsavcılığı yürütür; gözaltı, arama ve tutuklama gibi kararlar Menemen sulh ceza hâkimliğinden çıkar (5235 s. K. md. 10). On yıldan fazla hapis cezası gerektiren suçlar ile yağma ve irtikap gibi sayılan suçlarda dava ağır ceza mahkemesinde açılır (md. 12).

Faaliyete geçişle birlikte Menemen, Aliağa ve Foça’daki ağır ceza dosyalarının Karşıyaka yerine Menemen’de görülmesi beklenir. Ancak HSK kararı yalnızca yeni düzenin başlangıç kuralını koyar; tek tek dosyaların hangi mahkemede olduğu UYAP Vatandaş Portal’dan kontrol edilmelidir. Tutuklama kararına itiraz usulü tutuklamaya itiraz ve adli kontrol yazısında, uzlaştırmaya tabi suçlar uzlaştırma kapsamındaki suçlar rehberinde anlatılıyor. İnfaz süresi için infaz hesaplama aracımız yaklaşık bir fikir verir.

Menemen’de suç duyurusu nereye yapılır?

Suç duyurusu Menemen Cumhuriyet Başsavcılığına veya kolluğa, yani olayın yerine göre polis ya da jandarmaya yapılabilir (5271 s. CMK md. 158/1). Kaymakamlığa veya mahkemeye verilen şikâyet dilekçesi de ilgili başsavcılığa gönderilir (md. 158/2). Şikâyet yazılı yapılabileceği gibi sözlü olarak da tutanağa geçirilebilir (md. 158/5). Uygulamada sık görülen bir hata, Aliağa veya Foça’da yaşanan bir olay için dilekçenin doğrudan Menemen’e götürülmesidir. Soruşturmayı olayın gerçekleştiği ilçenin başsavcılığı yürütür; dosya ancak ağır ceza mahkemesinde dava açılması gerektiğinde Menemen’e gelir. Bu ayrım, hem ifade için çağrılacağınız yeri hem de dosyayı takip edeceğiniz adliyeyi belirler.

Menemen’de İcra ve İstinaf İşleri Nereye Gider?

Menemen Adliyesi’nde icra hukuk ve icra ceza mahkemeleri bulunur; icra memuru işlemlerine şikâyet ve itirazın kaldırılması gibi talepler buraya yapılır. İlk derece mahkemelerinin kararlarına karşı istinaf merci ise İzmir, Aydın ve Manisa illerini kapsayan İzmir Bölge Adliye Mahkemesidir. Bölge adliye mahkemesi Konak’ta, Stadyum metro istasyonunun karşısındadır.

Para alacaklarında takibin açılacağı icra dairesi, 2004 s. İİK md. 50 uyarınca HMK’nın yetki kurallarına göre belirlenir. Menemen’de kaç icra dairesi bulunduğunu gösteren güncel bir resmî liste bulamadık; takip açılırken UYAP’taki daire seçeneklerine bakılmalıdır. İcra memurunun işlemine karşı yol icra memuru işlemine şikâyet yazısında, istinaf süreleri istinaf ve temyiz süreleri rehberinde yer alıyor.

Menemen’de Dava Açmadan Önce Nelere Dikkat Edilmeli?

Menemen’de dava açacak kişi için en önemli kontrol, aradığı mahkeme türünün Menemen’de bulunup bulunmadığıdır. Aile, sulh hukuk, asliye hukuk ve ceza işleri için Menemen Adliyesi yeterlidir; iş, ticaret ve tüketici uyuşmazlıklarında görevli mahkeme ayrıca teyit edilmelidir. Aşağıdaki liste, en sık yapılan hataları önlemeye yöneliktir.

• Dosyanın hangi mahkemede olduğunu UYAP Vatandaş Portal’dan kontrol edin; 2025 öncesi ağır ceza dosyalarında mahkemenin adı Karşıyaka olarak kalmış olabilir.
• Taşınmaz davalarında arazinin büyük ova koruma alanında olup olmadığını ve tapudaki niteliğini önceden öğrenin; bu bilgi ifraz, satış ve miras paylaşımını doğrudan etkiler.
• Dava şartı arabuluculuk gerektiren uyuşmazlıklarda son tutanağı dava dilekçesine ekleyin.
• Harç ve gider avansını önceden hesaplayın; dava harcı hesaplama aracı yaklaşık bir tutar verir.
• Avukatla temsilin zorunlu olup olmadığını avukatla temsil zorunluluğu yazısından kontrol edin.

Somut durumunuzun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir. Yetki ve görev sorularındaki genel çerçeve için hukuki danışmanlık sayfamız incelenebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Menemen’de dava süreciyle ilgili okurlarımızdan bize gelen sorular, 2025 HSK kararından sonra ağır ceza işlerinin nerede görüleceği, adliyede hangi mahkemelerin bulunduğu ve ovadaki tarım arazilerinin paylaşımı üzerinde yoğunlaşıyor. Yanıtlar resmî kaynaklara dayanıyor; dosyanın görüleceği mahkeme UYAP üzerinden ayrıca kontrol edilmelidir.

Menemen Adliyesi nerede?

Menemen Adliyesi’nin resmî sitesindeki adresi Kasımpaşa Mahallesi Atatürk Caddesi No:1-1 Menemen/İzmir’dir. Adliyede ağır ceza, asliye ceza, asliye hukuk, sulh hukuk, aile, icra hukuk ve icra ceza mahkemeleri ile sulh ceza ve infaz hâkimlikleri bulunur.

Menemen hangi ağır ceza mahkemesine bağlı?

HSK’nın 06.08.2025 tarihli ve 1070 sayılı kararıyla Menemen, Karşıyaka Ağır Ceza yargı çevresinden çıkarıldı ve Menemen Ağır Ceza Mahkemesi yargı çevresi Menemen, Aliağa ve Foça olarak belirlendi. Karar, mahkemenin faaliyete geçtiği tarihten itibaren uygulanır.

Menemen'de iş mahkemesi var mı?

Menemen Adliyesi’nin resmî mahkeme listesinde iş mahkemesi yer almıyor. 7036 s. Kanun md. 2/3 uyarınca iş mahkemesi olmayan yerde iş davalarına asliye hukuk mahkemesi bakar; ancak HSK farklı bir yargı çevresi belirleyebileceği için görevli mahkeme dava öncesinde teyit edilmelidir.

Menemen'de boşanma davası nerede açılır?

Yetki kuralları Menemen’i gösteriyorsa dava Menemen Adliyesi’ndeki aile mahkemesinde açılır. Yetkili yer, eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son altı aydır birlikte oturdukları yerdir; ayrıntılar İzmir’de boşanma davasının nerede açılacağını anlatan yazımızda yer alıyor.

Menemen Ovası'ndaki tarla mirasçılar arasında bölünebilir mi?

Menemen Ovası büyük ova koruma alanıdır ve 5403 s. Kanun md. 8 uyarınca asgari tarımsal arazi büyüklüğüne ulaşmış araziler bölünemez. Bu sınırın altına inecek ifraz ve hisselendirme yapılamaz; anlaşma olmazsa ortaklığın giderilmesi davasında satış gündeme gelebilir.

Menemen mahkemelerinin kararlarına nereye itiraz edilir?

İstinaf yolu açık kararlarda istinaf merci İzmir Bölge Adliye Mahkemesidir. Dilekçe kararı veren Menemen mahkemesine veya UYAP üzerinden verilir; dosyayı bölge adliye mahkemesine o mahkeme gönderir. Süreler kararın türüne göre değişir.

Kaynaklar

• Resmî Gazete 12.08.2025, HSK Genel Kurulu 1070 ve 1071 sayılı kararlar
• Menemen Adliyesi resmî internet sitesi (menemen.adalet.gov.tr)
• HSK bölge asliye hukuk mahkemeleri verileri, 23.12.2024 (hsk.gov.tr)
• Resmî Gazete 21.01.2017 mükerrer, 2016/9620 sayılı Büyük Ova Koruma Alanları Kararı
• 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu (mevzuat.gov.tr)

İlgili yazılar

• Torbalı Adliyesi ve Torbalı'da Dava Süreci
• Güzelbahçe'de Hukuki Süreç ve Bağlı Adliye
• Ödemiş Adliyesi ve Ödemiş'te Dava Süreci
• Narlıdere'de Dava ve Adliye Rehberi

Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için dosyanızın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Bu yazı 10.10.2026 tarihli mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.