Konkordato: Başvuru Şartları, Mühlet ve Alacaklıya Etkisi

Konkordato başvurusu, borçlarını vadesinde ödeyemeyen ya da ödeyememe tehlikesiyle karşı karşıya olan bir borçlunun, alacaklılarıyla mahkeme denetiminde vade veya tenzilat üzerinde anlaşarak iflastan kurtulmasını amaçlayan bir yoldur. 2018 yılında 7101 sayılı Kanunla baştan yazılan sistemde süreç geçici mühletle başlar, kesin mühletle devam eder ve tasdik kararıyla bağlayıcı hâle gelir.

Aşağıda konuyu hem başvuran şirket hem de alacaklı gözünden ele alıyoruz: hangi belgeler gerekir, mühlet ne kadar sürer, takipler ne olur ve alacaklı hangi süreleri kaçırmamalıdır.

Konkordato Başvurusu Kimler Tarafından ve Nereye Yapılır?

2004 s. İİK md. 285 uyarınca konkordato başvurusu, borçlarını vadesinde ödeyemeyen veya ödeyememe tehlikesi altındaki her borçlu tarafından yapılabilir. İflas talebinde bulunabilecek alacaklılar da gerekçeli dilekçeyle borçlu hakkında konkordato işlemlerinin başlatılmasını isteyebilir. Görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir; yetki, borçlunun iflasa tabi olup olmamasına göre değişir.

Düzenleme 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu md. 285 ve devamı hükümlerinde yer alır. İflasa tabi borçlu (örneğin bir anonim şirket veya tacir) için yetkili mahkeme İİK md. 154’ün birinci veya ikinci fıkrasında gösterilen yerdeki, yani kural olarak ticari merkezin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesidir. İflasa tabi olmayan borçlu içinse borçlunun yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesi yetkilidir.

İflasa tabi olmayan borçlu da konkordato isteyebilir mi?

Evet. Kanun “herhangi bir borçlu” ifadesini kullandığından tacir olmayan gerçek kişiler de konkordato talep edebilir. Fark, başarısızlık hâlinde ortaya çıkar: iflasa tabi olmayan borçlu için talebin reddi iflas sonucunu doğurmaz, iflasa tabi borçlu için ise mahkeme koşulları varsa resen iflasa karar verir (İİK md. 292 ve 308).

Konkordato gider avansı neden önemlidir?

Talepte bulunan, Adalet Bakanlığının yürürlüğe koyduğu tarifede belirtilen konkordato gider avansını yatırmak zorundadır (İİK md. 285/4). Avansın eksik yatırılması hâlinde HMK md. 114 ve 115 kıyasen uygulanır; yani eksiklik giderilmezse talep usulden reddedilebilir. Başvuru öncesinde güncel tarifenin kontrol edilmesi gerekir.

Konkordato Talebine Hangi Belgeler Eklenmelidir?

İİK md. 286 beş temel belge sayar: konkordato ön projesi, malvarlığını gösteren mali tablolar, alacaklılar listesi, konkordato ile iflas hâlindeki tahsil imkânını karşılaştıran tablo ve bağımsız denetim raporu. Mahkeme, md. 287 uyarınca bu belgelerin eksiksiz olduğunu tespit ettiğinde derhâl geçici mühlet kararı verir.

Bağımsız denetim raporu neyi göstermelidir?

Rapor, Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumunca yetkilendirilmiş bir bağımsız denetim kuruluşu tarafından Türkiye Denetim Standartlarına göre hazırlanır ve ön projedeki teklifin gerçekleşeceği konusunda makul güvence vermelidir. Uygulamada en çok eleştirilen belge budur: rakamların defter kayıtlarıyla örtüşmemesi, geçici komiser raporunda ilk sorgulanan konudur.

Karşılaştırma tablosu da basit bir formalite değildir. İİK md. 305/1-a uyarınca tasdik için teklif edilen tutarın, iflas hâlinde alacaklıların eline geçebilecek muhtemel miktardan fazla olduğunun anlaşılması gerekir. Tabloyu zayıf hazırlanan bir başvuru, ilk aşamada geçse bile tasdik aşamasında sorun yaşar.

Geçici Mühlet Ne Zaman Verilir ve Ne Kadar Sürer?

İİK md. 287 uyarınca belgeler eksiksizse mahkeme derhâl geçici mühlet kararı verir ve bir geçici konkordato komiseri görevlendirir. Geçici mühlet 3 aydır; borçlunun veya komiserin talebiyle en fazla 2 ay uzatılabilir ve toplam süre 5 ayı geçemez. Bu karara ve uzatmaya karşı kanun yoluna başvurulamaz.

Geçici mühlet hangi sonuçları doğurur?

İİK md. 288/1’e göre geçici mühlet, kesin mühletin sonuçlarını doğurur. Yani alacaklılar açısından takip yasağı, geçici mühlet kararıyla başlar. Karar ticaret sicili gazetesinde ve Basın İlan Kurumunun resmî ilan portalında ilan edilir; tapu müdürlüğü, vergi dairesi, Türkiye Bankalar Birliği gibi kurumlara bildirilir.

Alacaklı geçici mühlete nasıl itiraz eder?

İlanda, alacaklıların ilandan itibaren 7 günlük kesin süre içinde dilekçeyle itiraz ederek mühlet verilmesini gerektiren bir hâl bulunmadığını delilleriyle ileri sürebilecekleri belirtilir (İİK md. 288/2). Bu süre kesin olduğundan, borçlunun gerçek mali durumuna ilişkin bilgisi olan alacaklının itirazını hızla hazırlaması gerekir. Mahkeme kesin mühlet kararında bu itirazları dikkate alır.

Kesin Mühlet Nasıl Verilir ve Ne Kadar Uzatılabilir?

İİK md. 289 uyarınca mahkeme, geçici mühlet içinde borçluyu duruşmaya çağırır ve geçici komiserin yazılı raporunu değerlendirir. Konkordatonun başarıya ulaşması mümkün görülürse borçluya 1 yıllık kesin mühlet verilir. Güçlük arz eden özel durumlarda bu süre, komiserin gerekçeli raporu ve talebi üzerine 6 aya kadar uzatılabilir.

Kesin mühlet kararında alacaklılar kurulu oluşturulabilir mi?

Evet. Mahkeme kesin mühlet kararıyla veya sonrasında, 7 alacaklıyı geçmeyen, tek sayıda üyeden oluşan ve üyelerine ücret takdir edilmeyen bir alacaklılar kurulu oluşturabilir. Farklı nitelikteki alacaklı sınıfları ve varsa rehinli alacaklılar kurulda hakkaniyete uygun şekilde temsil edilir. Kurul her ay en az bir kez toplanır ve komisere tavsiyede bulunabilir.

Konkordato komiseri hangi görevleri üstlenir?

İİK md. 290’a göre konkordato komiseri, projenin tamamlanmasına katkı sağlar, borçlunun faaliyetlerine nezaret eder, mahkemeye ara raporlar sunar ve alacaklıları sürecin seyri hakkında bilgilendirir. Bir kişi eş zamanlı olarak beşten fazla dosyada komiserlik yapamaz. Komiserin işlemlerine karşı şikâyetler asliye ticaret mahkemesince kesin olarak karara bağlanır.

Mühlet Alacaklının İcra Takibini Nasıl Etkiler?

2004 s. İİK md. 294 uyarınca mühlet içinde borçlu aleyhine, 6183 sayılı Kanuna göre yapılanlar dahil hiçbir takip yapılamaz, başlamış takipler durur, haciz." aria-label="ihtiyati haciz — tanım">ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir kararları uygulanmaz. Takip işlemiyle kesilebilen zamanaşımı ve hak düşürücü süreler de işlemez. Rehinli ve imtiyazlı alacaklar için ise ayrı kurallar vardır.

Yeni bir takip başlatmayı düşünen alacaklı için icra takibine itiraz süreleri ve sonuçları yazısı genel çerçeveyi verir; ancak mühlet ilan edilmişse bu yol, rehinli ve imtiyazlı alacaklar dışında kapanır. Mühletten önce alınmış ihtiyati haciz kararlarının da uygulanamayacağını hesaba katmak gerekir; bu iki kurum arasındaki farkları ihtiyati haciz ile ihtiyati tedbir farkı yazısında ayrıca ele alıyoruz.

Rehinli alacaklı mühlet içinde neden takip başlatmalı?

Satış yapılamasa da rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatmak, tebligat." aria-label="ödeme emri — tanım">ödeme emri ve itiraz aşamalarının mühlet sürerken tamamlanmasını sağlar. Mühlet kalktığında veya konkordato başarısız olduğunda alacaklı sıfırdan başlamak yerine satış aşamasına daha hızlı geçer. Ayrıca İİK md. 295/2 uyarınca kıymeti düşecek veya muhafazası masraflı rehinli malın mahkeme izniyle satışı mümkündür.

Borçlunun sözleşmeleri mühlet nedeniyle feshedilebilir mi?

Hayır. İİK md. 296 uyarınca işletmenin faaliyeti için önem arz eden sözleşmelerin devamı esastır; konkordato talebini fesih sebebi sayan veya borcu muaccel kılan sözleşme hükümleri uygulanmaz. Bu sözleşmelerden doğan edimler mühlet süresince karşılıklı olarak ifa edilir. Buna karşılık borçlu, aşırı külfetli sürekli sözleşmeleri komiserin olumlu görüşü ve mahkemenin izniyle feshedebilir.

Alacaklı Alacağını Nasıl Bildirir ve Oy Kullanır?

İİK md. 299 uyarınca komiser, ilanla alacaklıları ilan tarihinden itibaren 15 gün içinde alacaklarını bildirmeye davet eder. Bildirimde bulunmayan alacaklı, bilançoda kayıtlı değilse proje müzakerelerine kabul edilmez. Ardından komiser, ilandan en az 15 gün sonrası için alacaklılar toplantısını ilan eder ve oylama md. 302’ye göre yapılır.

Alacaklılar toplantısında proje hangi çoğunlukla kabul edilir?

İİK md. 302 uyarınca proje; kaydedilmiş alacaklıların ve alacakların yarısını ya da alacaklıların dörtte birini ve alacakların üçte ikisini aşan çoğunluk tarafından imzalanırsa kabul edilmiş sayılır. Birinci sıra imtiyazlı alacaklar ile borçlunun eşi, çocuğu, anası, babası ve kardeşinin alacakları hesaba katılmaz. Rehinli alacak sadece teminatsız kalan kısmı için hesaba girer. Toplantıyı izleyen 7 gün içindeki katılımlar (iltihak) da geçerlidir.

Çekişmeli alacaklarda mahkeme, alacağın hesaba katılıp katılmayacağına ve hangi oranda katılacağına karar verir. Alacağı borçlu tarafından itiraza uğrayan alacaklı, İİK md. 308/b uyarınca tasdik kararının ilanından itibaren 1 ay içinde dava açmalıdır; aksi hâlde projeye göre ayrılan paydan ödeme isteyemez. Borçlu hakkında daha önce başlatılmış bir takipte alacağın varlığı tartışmalıysa, menfi tespit ve istirdat davası ile bu dava arasındaki ilişkiyi ayrıca değerlendirmek gerekir.

Konkordatonun Tasdiki Hangi Şartlara Bağlıdır?

İİK md. 305 beş şart arar: teklifin iflas hâlindeki muhtemel tahsilattan fazla olması, borçlunun kaynaklarıyla orantılı olması, md. 302’deki çoğunluğun sağlanması, birinci sıra imtiyazlı alacaklar ile komiser izniyle doğan borçların teminata bağlanması ve yargılama gideri ile harcın tasdikten önce depo edilmesi. Mahkeme yetersiz bulduğu projede düzeltme isteyebilir.

Konkordatonun tasdiki kararına karşı hangi kanun yolu açıktır?

İİK md. 308/a uyarınca konkordato hakkında verilen karara karşı borçlu veya talep eden alacaklı kararın tebliğinden, itiraz eden diğer alacaklılar ise tasdik kararının ilanından itibaren 2 hafta içinde istinaf yoluna başvurabilir. Bölge adliye mahkemesi kararına karşı da 2 hafta içinde temyiz yolu açıktır. Bu süreler 7499 sayılı Kanunla 10 günden 2 haftaya çıkarılmıştır.

Tasdik duruşmasında itirazını dile getirmek isteyen alacaklı, itiraz sebeplerini duruşma gününden en az 3 gün önce yazılı olarak bildirmelidir (İİK md. 304/1). Mahkeme kararını kural olarak kesin mühlet içinde verir; verilemeyecekse mühlet hükümlerinin en fazla 6 ay daha devamına karar verebilir.

Tasdik Edilen Konkordato Alacaklıyı Nasıl Bağlar?

İİK md. 308/c uyarınca bağlayıcı hâle gelen konkordato, talepten önce veya komiserin izni olmaksızın mühlet içinde doğan bütün alacaklar için mecburidir. Birinci sıra imtiyazlı alacaklar, rehinli alacakların rehin değerini karşılayan kısmı ve 6183 sayılı Kanun kapsamındaki kamu alacakları bu bağlayıcılığın dışında kalır. Geçici mühletten önce başlatılan takiplerde konulup henüz paraya çevrilmemiş hacizler de düşer (md. 308/ç).

Borçlu projeye uygun ödeme yapmazsa, kendisine karşı ifada bulunulmayan alacaklı İİK md. 308/e uyarınca tasdik eden mahkemeye başvurarak konkordatoyu kendisi bakımından feshettirebilir. Proje dışında tek bir alacaklıya verilen fazladan vaatler ise md. 308/d uyarınca hükümsüzdür.

Kefil ve müşterek borçlulara karşı haklar korunur mu?

İİK md. 303/1 uyarınca konkordatoya muvafakat etmeyen alacaklı, borçtan birlikte sorumlu olanlara karşı bütün haklarını korur. Projeye olumlu oy veren alacaklı ise ancak bu kişilere alacağını ödeme karşılığında devir teklif etmek ve toplantı gün ve yerini en az 10 gün önce bildirmek şartıyla aynı korumadan yararlanır. Bu şart çoğu zaman gözden kaçar ve kefile başvuru imkânını tehlikeye sokar.

Adi kefalette de borçluya konkordato mehli verilmesi, alacaklıya doğrudan kefile başvurma imkânı tanır (6098 s. TBK md. 585/1-4). Kefilin sorumluluğunun sınırları için kefilin sorumluluğu ve şekil şartı yazısına bakabilirsiniz. Kanun metnine 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu üzerinden ulaşılabilir.

Alacaklı Konkordato Sürecinde Hangi Adımları Atmalı?

Alacaklının ilk işi, geçici mühlet ilanını takip ederek 2004 s. İİK md. 288’deki 7 günlük itiraz süresini ve md. 299’daki 15 günlük bildirim süresini takvime işlemektir. Ardından teminatların, kefillerin ve devam eden takiplerin durumu gözden geçirilmeli, oy verilecekse md. 303 uyarınca kefillere yapılacak bildirim hazırlanmalıdır.

• İlan takibi: Ticaret sicili gazetesi ve Basın İlan Kurumu portalındaki ilanlar düzenli izlenmeli; 7 günlük itiraz süresi ilandan başlar, tebliğ beklenmez.
• Alacak bildirimi: Fatura, cari hesap ekstresi, çek ve sözleşme gibi belgelerle 15 gün içinde komisere bildirim yapılmalı. Mutabakatı olmayan alacaklarda faturaya itiraz ve cari hesap mutabakatı kuralları ispat açısından önem taşır.
• Teminat haritası: Rehin, kefalet ve temlik gibi güvenceler listelenmeli; faktoring ilişkisi varsa faktoring rücu hakkı ve temlik bildirimi açısından durum ayrıca incelenmeli.
• Oy kararı: Olumlu oy verilecekse kefillere ve birlikte sorumlulara en az 10 gün önce yazılı bildirim ve devir teklifi yapılmalı.
• Faiz hesabı: Kesin mühlet tarihinden itibaren rehinsiz alacağa faiz işlemesi durduğundan, alacak tutarı bu tarihe göre hesaplanmalı; yasal faiz hesaplama aracı bu noktada yardımcı olur.

Ticari alacakların tahsilinde genel yol haritası için ihtardan icraya ticari alacak tahsili yazısı, konkordato öncesi ve sonrası aşamaları tamamlar. Konkordato dosyalarında hem başvuran hem alacaklı tarafta süreler kısa ve kesin olduğundan, somut durumun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir. İcra ve iflas hukuku alanındaki çalışmalarımız hakkında bilgiye ilgili sayfadan, yazarın mesleki bilgilerine Av. Muhammed Çakmak profil sayfasından ulaşılabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Konkordato sürecinde alacaklılar ve borçlular en çok takiplerin akıbetini, sürelerin uzunluğunu ve kefillere başvuru imkânını soruyor. Aşağıdaki yanıtlar 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu hükümlerine dayanır; her dosyada mühlet kararının tarihi ve ilanların içeriği ayrıca kontrol edilmelidir. Kısa yanıtlar genel bilgi niteliğindedir.

Konkordato ilan eden firmaya icra takibi yapılabilir mi?

Kural olarak hayır. Geçici mühlet kararıyla birlikte yeni takip yapılamaz, başlamış takipler durur (İİK md. 288/1 ve 294/1). Rehinli alacaklı rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatabilir ama satış yaptıramaz; birinci sıra imtiyazlı alacaklılar ise haciz yoluyla takip yapabilir.

Konkordato süreci toplam ne kadar sürebilir?

Geçici mühlet en fazla 5 ay, kesin mühlet 1 yıl olup 6 ay uzatılabilir. Tasdik yargılaması kesin mühlet içinde bitmezse mahkeme mühlet hükümlerinin 6 aya kadar devamına karar verebilir (İİK md. 287, 289, 304). İstinaf ve temyiz süreçleri bu sürelere dahil değildir.

Konkordatoda işçi alacakları ne olur?

İşçilerin İİK md. 206’daki birinci sıra imtiyazlı alacakları için mühlet içinde de haciz yoluyla takip yapılabilir. Bu alacaklar oylamada hesaba katılmaz ve tasdik için tam olarak ödenmelerinin yeterli teminata bağlanması gerekir (İİK md. 294/2, 302, 305/1-d).

Konkordato borçlusundan alınan çek için cirantalara başvurulabilir mi?

Konkordatoya muvafakat etmeyen alacaklı, borçtan birlikte sorumlu olan kişilere karşı bütün haklarını korur (İİK md. 303/1). Projeye olumlu oy veren alacaklı ise bu kişilere en az 10 gün önce toplantıyı bildirip alacağı ödeme karşılığında devretmeyi teklif etmelidir.

Konkordato reddedilirse şirket iflas eder mi?

İflasa tabi borçlu bakımından mahkeme, konkordatonun tasdik edilmemesi ve doğrudan iflas sebeplerinden birinin bulunması hâlinde resen iflasa karar verir (İİK md. 308). Kesin mühlet içinde konkordatonun başarıya ulaşamayacağı anlaşılırsa da md. 292 uyarınca iflas kararı verilebilir.

Tasdikten sonra borçlu ödeme planına uymazsa ne yapılabilir?

Kendisine karşı projeye uygun ifada bulunulmayan alacaklı, İİK md. 308/e uyarınca tasdik kararını veren mahkemeye başvurarak konkordatoyu kendisi bakımından feshettirebilir. Bu durumda konkordato ile kazandığı yeni haklar saklı kalır. Karara karşı 2 hafta içinde istinaf yolu açıktır.

Kaynaklar

• 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (mevzuat.gov.tr)

İlgili yazılar

• Taşınmaz Haczi ve Satış Süreci: Kıymet Takdirine İtiraz
• İhalenin Feshi Davası: Sebepler, Süre ve Yetkili Mahkeme
• İtirazın İptali Davası: Süre, İcra İnkâr Tazminatı ve Yetki
• E-Haciz: Banka Hesabındaki Blokeyi Kaldırma Yolları
• İcra Takibinin Kesinleşmesi ve Sonrasında Yapılacaklar

Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için dosyanızın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Bu yazı 26.09.2026 tarihli mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.