İzmir’de Trafik Kazası Sonrası Tazminat Süreci

İzmir’de trafik kazası tazminat süreci, kaza yerinde tutulan kayıtla başlar ve çoğu dosyada sigorta şirketine yazılı başvuru, ardından tahkim ya da mahkeme aşamasıyla devam eder. Sıralama doğru kurulmazsa haklı bir talep bile usulden takılabilir. Bu yazı, yolun İzmir’deki adliye binalarına ve mahkemelere nasıl bağlandığını adım adım gösterir.

Hangi zarar kaleminin istenebileceği ayrı bir konudur; kalemlerin tamamı trafik kazasında maddi ve manevi tazminat kalemleri yazısında anlatılıyor. Burada odak, dosyanın İzmir’de hangi kapıdan, hangi sırayla ve hangi sürelere dikkat edilerek yürütüleceğidir.

İzmir’de Trafik Kazası Tazminat Süreci Hangi Aşamalardan Oluşur?

İzmir’de trafik kazası tazminat süreci genellikle dört aşamada ilerler: kaza kaydı, sigortaya yazılı başvuru, tahkim veya dava seçimi ve yargılama. 2918 s. KTK md. 97 uyarınca dava ya da tahkimden önce sigorta kuruluşuna yazılı başvuru yapılmalı ve 15 günlük cevap süresi beklenmelidir.

Bu aşamalar birbirine bağlıdır. Kaza yerinde eksik tutulan bir tutanak, sigortanın değerlendirmesini de mahkemedeki kusur incelemesini de etkiler. Sigortaya yapılan başvurunun içeriği ise tahkimde ve davada talep edilebilecek tutarın çerçevesini çizer. Aşağıdaki tablo, sürecin İzmir’deki genel akışını özetler; her aşama ilgili başlıkta ayrıca açıklanmıştır.

Kaza Yerinde ve İlk Günlerde Hangi Kayıtlar Oluşturulmalı?

Kaza yerinde oluşturulan kayıtlar, tazminat dosyasının temel delilidir. Yalnızca maddi hasarlı kazalarda tarafların birlikte doldurduğu tutanak çoğu zaman yeterli olur; yaralanma veya ölüm varsa kolluk kaydı ve savcılık süreci devreye girer. Sağlık kayıtları da ilk günden saklanmalıdır, çünkü bedensel zarar 6098 s. TBK md. 54’e göre bunlarla ispatlanır.

Kaza tespit tutanağı ve kolluk kaydı

Tutanakta kaza yeri, saati, araçların konumu ve çarpma noktası net yazılmalıdır. “Arkadan çarptı” gibi tek cümlelik açıklamalar, sonradan kusur tartışması çıktığında yetersiz kalır. Kaza İzmir’de şehir içinde olmuşsa olay yeri kamerası, araç içi kamera ve tanıkların iletişim bilgileri aynı gün güvenceye alınmalıdır; bu kayıtlar birkaç gün içinde silinebilir. Kusur oranına sonradan itiraz gerekirse izlenecek yol kusur tespitine itiraz yöntemleri yazısında ayrıca ele alındı.

Hastane ve adli rapor kayıtları

Yaralanmalı kazada acil servis kayıtları, epikriz, görüntüleme sonuçları ve kontrol muayeneleri tek bir klasörde toplanmalıdır. Ceza soruşturmasında alınan adli raporlar, İzmir’de Adli Tıp Kurumu İzmir Grup Başkanlığı’na bağlı birimlerin incelemesine konu olabilir ve tazminat dosyasında da delil olarak kullanılır. Kalıcı bir sakatlık ihtimali varsa, iyileşme tamamlanmadan maluliyet oranı tartışmasına girmek çoğu zaman erkendir; tedavinin tamamlanması beklenmelidir.

Sigorta Şirketine Yazılı Başvuru Neden Zorunludur?

2918 s. KTK md. 97, zarar görenin zorunlu trafik sigortası sınırları içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvurmasını şart koşar. Şirket 15 gün içinde yazılı cevap vermezse veya cevap talebi karşılamazsa zarar gören dava açabilir ya da 5684 s. Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.

Zorunlu trafik sigortası başvurusunda nelere dikkat edilmeli?

Başvuru, karşı aracın zorunlu trafik sigortacısına yapılır. Dilekçede kaza tarihi, plaka, poliçe bilgisi, istenen kalemler ve banka hesabı yer almalı; tutanak, sağlık belgeleri, ekspertiz ve fatura eklenmelidir. Başvurunun tarihli kanıtı (iadeli taahhütlü posta, noter, kayıtlı elektronik posta veya şirketin verdiği başvuru numarası) saklanmalıdır. Karayolları Trafik Kanunu md. 99 ayrıca, gerekli belgelerin iletilmesinden itibaren sigortacıya sekiz iş günü içinde ödeme yükümlülüğü getirir. Bu iki süre karıştırılmamalıdır: 15 gün cevap için, sekiz iş günü belgeleri tamamlanmış ödeme içindir.

Sigortasız veya kimliği belirsiz araçta Güvence Hesabı

Karşı aracın sigortası yoksa ya da araç kaçıp tespit edilemiyorsa, bedensel zararlar için Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği nezdindeki Güvence Hesabı’na başvurulabilir (5684 s. Sigortacılık K. md. 14). Hesabın sorumluluğu kural olarak kişiye gelen bedensel zararlarla ve geçerli teminat tutarlarıyla sınırlıdır; araç hasarı bakımından ayrı koşullar aranır. Teminat dışında kalan zararlar için sürücü ve işletene başvurma imkânı devam eder.

Tahkim mi, İzmir’deki Mahkeme mi?

Sigortaya başvuru olumsuz sonuçlanırsa iki yol açılır: Sigorta Tahkim Komisyonu veya mahkeme. 5684 s. Sigortacılık K. md. 30/1, zorunlu sigortalardan doğan uyuşmazlıklarda şirket sisteme üye olmasa bile tahkime başvurulabileceğini öngörür. Hangi yolun uygun olduğu talep tutarına, delil durumuna ve karşı tarafın kimliğine göre değişir.

Tahkim yazılı yürür ve hakemlerin karar süresi kanunda dört ayla sınırlanmıştır (md. 30/16). Buna karşılık sürücü veya işletene karşı ileri sürülen, sigorta teminatını aşan ya da manevi tazminat içeren talepler zorunlu trafik sigortasının kapsamında değildir (KTK md. 92/f); bunlar için İzmir’deki mahkemeye gitmek gerekebilir. İki yolun karşılaştırması sigorta ödemeyi reddettiğinde tahkim ve mahkeme karşılaştırması yazısında, İzmir’den başvurunun pratik adımları ise İzmir’den Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuru yazısında yer alıyor.

Sigorta tahkim komisyonu ile dava arasında tercih

Uygulamada, yalnızca sigortacıya yöneltilen ve belgeleri hazır bir maddi hasar talebi için tahkim çoğu zaman daha hızlı sonuç verir. Birden fazla davalı, tanık dinletilmesi gereken bir kusur tartışması veya manevi tazminat söz konusuysa dava yolu daha uygun olabilir. Mahkemeye intikal etmiş bir uyuşmazlık için ayrıca Komisyona başvurulamayacağı da gözden kaçırılmamalıdır (md. 30/14). Somut durumun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir.

Tazminat Davası İzmir’de Hangi Mahkemede Açılır?

Görevli mahkeme davalının kim olduğuna göre değişir. Sigortacıya karşı açılan davalar, sigorta hukuku 6102 s. TTK’da düzenlendiği için Yargıtay uygulamasında TTK md. 4/1-a ve md. 5 uyarınca mutlak ticari dava sayılır ve asliye ticaret mahkemesinde görülür. Yalnızca sürücü ve işletene karşı açılan davada genel görevli mahkeme asliye hukuktur.

Sigortacıya karşı asliye ticaret mahkemesi

İzmir Adliyesi’nin asliye ticaret mahkemeleri, icra mahkemeleri ve icra daireleriyle birlikte BAM Ek Hizmet Binası‘nda (Çınarlı, Stadyum Metro karşısı) bulunur. Karşıyaka Adliyesi’nde ise bir asliye ticaret mahkemesi vardır. Zorunlu trafik sigortacısına karşı açılan davalarda KTK md. 97’deki başvurunun özel bir ön şart olduğu ve TTK md. 5/A’daki arabuluculuğun aranmadığı yönünde Yargıtay uygulaması bulunur. Aynı dosyada ihtiyari sigortaya dayalı başka talepler varsa arabuluculuk ihtimali ayrıca değerlendirilmelidir.

Sürücü ve işletene karşı asliye hukuk mahkemesi

Sürücü ve araç işleteni, KTK md. 85 uyarınca zarardan müteselsilen sorumludur ve tacir değillerse onlara karşı dava asliye hukuk mahkemesinde açılır. İzmir Adliyesi asliye hukuk mahkemelerinin tamamı 01.09.2026 itibarıyla Halkapınar Ek Hizmet Binası‘na taşındı; ön büro, tevzi ve vezne de bu binada. Sigortacı ile sürücünün birlikte davalı gösterildiği dosyalarda görev sorunu çıkabileceğinden, dilekçe yazılmadan önce bu nokta netleştirilmelidir. Görev hatasının sonuçları İzmir’de görevsizlik ve yetkisizlik kararları yazısında anlatılıyor.

Urla, Seferihisar, Menderes, Kemalpaşa, Torbalı, Çeşme veya Ödemiş gibi asliye ticaret mahkemesi bulunmayan adliyelerde, ticari davanın hangi mahkemede görüleceği HSK’nın yargı çevresi kararlarına bağlıdır. TTK md. 5/4 uyarınca asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yargı çevresinde asliye hukuk mahkemesi davaya bakmaya devam eder.

Yetki: Dava İzmir’de Açılabilir mi?

Yetki kuralları geniştir. 2918 s. KTK md. 110/2’ye göre motorlu araç kazalarından doğan davalar sigortacının şubesinin veya poliçeyi yapan acentenin bulunduğu yerde ya da kazanın olduğu yerde açılabilir. 6100 s. HMK md. 16 ise haksız fiil davalarında zarar görenin yerleşim yeri mahkemesini de yetkili kılar.

Kaza başka bir ilde olduysa

İzmir’de oturan bir kişi tatilde Muğla’da kaza geçirmişse, HMK md. 16 sayesinde davayı kendi yerleşim yeri olan İzmir’de açabilir. Davalı sürücünün yerleşim yeri (HMK md. 6) ve kazanın olduğu yer de seçenekler arasındadır. Anayasa Mahkemesi’nin 14.03.2024 tarihli kararıyla KTK md. 110/2’deki “merkez” ibaresi iptal edildiğinden, şirket merkezinin bulunduğu yer artık bu özel fıkraya göre değil, yalnızca HMK md. 6’daki genel yetki kuralı çerçevesinde gündeme gelir. Yetki itirazı ilk cevap dilekçesinde ileri sürülür; seçim baştan doğru yapılmalıdır.

Ceza Soruşturması Tazminat Dosyasını Nasıl Etkiler?

Yaralanmalı veya ölümlü kazada savcılık soruşturması tazminat dosyasından ayrı yürür. 6098 s. TBK md. 74’e göre hukuk hâkimi, ceza hâkiminin kusur değerlendirmesiyle ve beraat kararıyla bağlı değildir. Yine de ceza dosyasındaki bilirkişi raporu, tanık ifadeleri ve kamera kayıtları tazminat davasında önemli delil kaynağıdır.

İzmir’de ceza dosyasının nasıl yürüdüğü İzmir’de trafik kazası ceza soruşturması yazısının konusu. Tazminat açısından pratik nokta şudur: ceza dosyasının sonucunu beklemek zorunlu değildir, ancak hukuk mahkemesi gerekirse dosyayı getirtir. Ölümlü kazalarda iki dosyanın ilişkisi ölümlü kazada ceza ve tazminat davası ilişkisi yazısında ayrıntılı anlatıldı.

Zamanaşımı ve Süreler Nasıl İşler?

2918 s. KTK md. 109’a göre motorlu araç kazalarından doğan maddi tazminat talepleri, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren 2 yıl ve her hâlde kaza gününden itibaren 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar. Fiil suç oluşturuyorsa ceza kanunundaki daha uzun süre uygulanır.

Zamanaşımı sorumluya karşı kesilirse sigortacıya karşı da kesilmiş sayılır (md. 109/3). Sigortaya yazılı başvurunun ve tahkim sürecinin zamanaşımına etkisi her dosyada ayrıca değerlendirilmelidir; başvuruyu yapıp beklerken sürenin dolması sık görülen bir hatadır. Genel süre hesabı için zamanaşımı süresi hesaplama aracı fikir verebilir.

Son satır pratikte önemlidir: sigorta şirketiyle yapılan ve açıkça yetersiz olduğu belli olan bir anlaşma, yapıldığı tarihten itibaren iki yıl içinde iptal ettirilebilir (KTK md. 111/2). Kısmi ödemeyi kabul ederken imzalanan ibra metni bu nedenle dikkatle okunmalıdır.

Dosyayı Hazırlarken Hangi Belgeler Toplanmalı?

Tazminat dosyasının gücü belgelerin eksiksizliğine bağlıdır. 6098 s. TBK md. 50 uyarınca zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispatla yükümlüdür; bu yüzden belgeler sigortaya başvurudan önce toplanmalıdır. Aşağıdaki liste İzmir’deki dosyalarda en sık istenen belgeleri sıralar ve hesap araçlarıyla birlikte kullanılabilir.

• Kaza tespit tutanağı veya kolluk tutanağı, olay yeri fotoğrafları, kamera kayıtları.
• Karşı aracın ruhsat ve poliçe bilgisi, sürücü belgesi bilgisi.
• Hastane kayıtları, epikriz, raporlar, ilaç ve tedavi faturaları.
• Çalışma ve gelir belgeleri (bordro, SGK hizmet dökümü, vergi kayıtları).
• Ekspertiz raporu, onarım faturaları, ikame araç belgeleri.
• Sigortaya yazılı başvurunun tarihli kanıtı ve şirketin cevabı.

Geçici iş göremezlik döneminin kabaca hesabı için geçici iş göremezlik hesaplama aracı, genel bir tahmin için trafik kazası tazminatı hesaplama aracı kullanılabilir. Araç hasarında İzmir’de araç değer kaybı talebi yazısına, ölümlü kazalarda İzmir’de destekten yoksun kalma tazminatı yazısına bakılabilir. Sigorta teminatının kapsamadığı durumlar için zorunlu trafik sigortasında teminat dışı haller yazısı yol gösterir. Tazminat uyuşmazlıklarına ilişkin çalışma alanımız tazminat hukuku sayfasında, bu alandaki çalışmalar ise Av. Mehmet İlker Dinç profilinde yer alıyor.

Sıkça Sorulan Sorular

Trafik kazasından sonra İzmir’de tazminat almak isteyenlerin en çok sorduğu konular; başvurunun kime yapılacağı, davanın nerede açılacağı, karşı tarafın sigortasız olması ve ödemenin ne zaman yapılacağı üzerinde toplanıyor. Aşağıdaki kısa cevaplar genel bir çerçeve verir; somut dosyanın ayrıntıları sonucu değiştirebilir.

Trafik kazasında tazminat için önce nereye başvurulur?

Önce karşı aracın zorunlu trafik sigortası şirketine yazılı başvuru yapılır. KTK md. 97’ye göre şirket 15 gün içinde cevap vermez veya talebi karşılamazsa dava açılabilir ya da Sigorta Tahkim Komisyonu’na gidilebilir. Başvurunun tarihli kanıtı saklanmalıdır.

Kaza İzmir dışında oldu, davayı İzmir'de açabilir miyim?

Çoğu durumda evet. HMK md. 16 haksız fiil davalarında zarar görenin yerleşim yeri mahkemesini de yetkili kılar. Bunun yanında kazanın olduğu yer ve sigortacının şubesi veya acentesinin bulunduğu yer de seçilebilir (KTK md. 110/2).

Karşı tarafın sigortası yoksa tazminat alınabilir mi?

Bedensel zararlar için Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği nezdindeki Güvence Hesabı’na başvurulabilir (5684 s. K. md. 14). Bunun dışında kalan zararlar için sürücü ve araç işletenine karşı genel hükümlere göre dava açma imkânı vardır.

Sigorta şirketi ödemeyi ne kadar sürede yapmak zorundadır?

KTK md. 99’a göre sigortacı, hak sahibinin genel şartlarda belirtilen belgeleri iletmesinden itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu sigorta sınırları içindeki tutarı ödemek zorundadır. Belgeler eksikse bu süre işlemeye başlamayabilir.

Manevi tazminat sigorta şirketinden istenebilir mi?

Hayır. KTK md. 92/f uyarınca manevi tazminat talepleri zorunlu trafik sigortası kapsamı dışındadır. Manevi tazminat sürücü ve araç işletenine karşı istenir; bu talep için dava genellikle asliye hukuk mahkemesinde açılır.

Sigortanın teklif ettiği düşük tutarı kabul edersem ne olur?

İmzalanan ibraname veya sulh metni kural olarak bağlayıcıdır. Ancak KTK md. 111/2’ye göre tazminat miktarına ilişkin olup açıkça yetersiz veya fahiş olduğu belli olan anlaşmalar, yapıldıkları tarihten itibaren iki yıl içinde iptal ettirilebilir.

Tazminat davası ceza davasının bitmesini beklemek zorunda mı?

Hayır. Tazminat davası ceza davasından bağımsız açılabilir ve TBK md. 74’e göre hukuk hâkimi ceza hâkiminin kusur değerlendirmesiyle bağlı değildir. Mahkeme gerekirse ceza dosyasını getirtip delil olarak değerlendirir.

Kaynaklar

• 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• İzmir Adliyesi: Asliye hukuk mahkemelerinin Halkapınar Ek Hizmet Binası'na taşınması

İlgili yazılar

• İzmir'de Malpraktis İddiası ve Bilirkişi Süreci
• İzmir'de Manevi Tazminat Davası Nereye Açılır?
• İzmir'de İş Göremezlik ve Maluliyet Tespiti
• İzmir'de Hayvan Saldırısı ve İdarenin Sorumluluğu

Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için dosyanızın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Bu yazı 10.10.2026 tarihli mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.