İzmir’de Manevi Tazminat Davası Nereye Açılır?

İzmir’de manevi tazminat davası açmak isteyen kişinin ilk sorusu genellikle “ne kadar isteyebilirim” olur; oysa önce cevaplanması gereken soru “davayı nerede açmalıyım” sorusudur. Yanlış mahkemede açılan dava görevsizlik ya da yetkisizlik kararıyla aylar kaybettirir; bazı uyuşmazlıklarda ise arabulucuya gitmeden açılan dava usulden reddedilir.

Manevi tazminatın miktarının nasıl belirlendiği manevi tazminat miktarı ve ölçütleri yazısında ayrıntılı olarak anlatıldı. Bu yazı, aynı talebin uyuşmazlığın kaynağına göre hangi mahkemede, İzmir’in hangi adliyesinde ve hangi ön şartlarla açılacağını ele alıyor.

İzmir’de Manevi Tazminat Davası Hangi Mahkemede Açılır?

İzmir’de manevi tazminat davası, zararın kaynağı olan ilişkiye göre farklı mahkemelerde açılır. Kural olarak görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir; 6100 s. HMK md. 2 şahıs varlığına ilişkin davalarda, aksine düzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesini görevli kılar. Özel mahkemeler ise bu kuralın istisnasıdır.

Görev kuralları kamu düzenindendir ve taraflar anlaşarak değiştiremez. Bu yüzden önce olayın hangi hukuki ilişkiden doğduğu belirlenmelidir. Aynı hakaret eylemi bir sosyal medya paylaşımında yapılmışsa asliye hukuk, işyerinde amir tarafından yapılmışsa iş mahkemesi, boşanmaya yol açan olaylar arasında yer alıyorsa aile mahkemesi gündeme gelir.

Asliye hukuk mahkemesi ne zaman görevlidir?

Bedensel bütünlüğün zedelenmesi (TBK md. 56) ve kişilik hakkının ihlali (TBK md. 58) kaynaklı taleplerde, özel bir mahkemeyi görevlendiren kural yoksa asliye hukuk mahkemesi bakar. İzmir Adliyesi asliye hukuk mahkemelerinin tamamı 01.09.2026 tarihinden itibaren Halkapınar Ek Hizmet Binasında çalışıyor. Karşıyaka Adliyesinin yargı çevresinde ise asliye hukuk mahkemeleri Çiğli Ek Hizmet Binasındadır.

Aile, iş ve tüketici mahkemesinin görev alanı

Boşanmaya yol açan olaylar nedeniyle manevi tazminat, TMK md. 174/2 uyarınca boşanma davasıyla birlikte aile mahkemesinde istenir. İşçi ile işveren arasındaki iş ilişkisinden doğan talepler 7036 s. Kanun md. 5/1-a gereğince iş mahkemesinde, tüketici işleminden doğan talepler 6502 s. TKHK md. 73 gereğince tüketici mahkemesinde görülür. Bu mahkemelerin kurulmadığı ilçelerde görev, asliye hukuk mahkemesine geçer (7036 s. K. md. 2/3; 4787 s. K. md. 2).

Hangi Şehirde Dava Açılabilir? Yetki Kuralları Nelerdir?

Genel yetkili mahkeme davalının yerleşim yeri mahkemesidir (HMK md. 6). Haksız fiillerde ise HMK md. 16, fiilin işlendiği yeri, zararın meydana geldiği yeri ve zarar görenin yerleşim yerini de yetkili kılar; bu nedenle İzmir’de oturan zarar gören çoğu durumda davayı İzmir’de açabilir.

Bu seçimlik yetki, uygulamada önemli bir kolaylık sağlar. Örneğin başka bir ilde yaşayan kişinin internet üzerinden yaptığı saldırı nedeniyle İzmir’de oturan kişi, davalının şehrine gitmek zorunda kalmadan kendi yerleşim yerinde dava açabilir. Yetki itirazı davalı tarafından cevap dilekçesinde ileri sürülmezse mahkeme kesin yetki hâlleri dışında yetkili hâle gelir.

Birden fazla davalı varsa, davalılardan birinin yerleşim yeri mahkemesi hepsi için yetkili olabilir (HMK md. 7). Örneğin bir trafik kazasında sürücü İzmir’de, araç işleteni başka bir ilde oturuyorsa dava İzmir’de birlikte açılabilir. Yetkisizlik kararı verilirse dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesi için kararın kesinleşmesinden itibaren 2 hafta içinde başvurmak gerekir (HMK md. 20); bu süre kaçırılırsa dava açılmamış sayılır.

Kişilik hakkı davalarında yetkili mahkeme

4721 s. TMK md. 25’in son fıkrası, kişilik haklarının korunmasına ilişkin davalarda davacıya kendi yerleşim yeri veya davalının yerleşim yeri mahkemesini seçme hakkı tanır. Saldırının önlenmesi, durdurulması veya hukuka aykırılığın tespiti istemleri manevi tazminatla birlikte aynı davada ileri sürülebilir. İçeriğin kaldırılması veya erişimin engellenmesi ise ayrı bir yoldur ve erişimin engellenmesi ve içeriğin kaldırılması yazısında anlatıldı.

Özel yetki kuralları

Tüketici davaları tüketicinin yerleşim yerindeki tüketici mahkemesinde de açılabilir (TKHK md. 73/5). İş mahkemesinde davalının yerleşim yeri ve işin yapıldığı yer yetkilidir; iş kazasından doğan tazminat davalarında kazanın veya zararın meydana geldiği yer ile işçinin yerleşim yeri de yetkilidir (7036 s. K. md. 6/1, 6/3). İdari yargıda ise zarar bir hizmetten doğmuşsa hizmetin görüldüğü yer idare mahkemesi yetkilidir (İYUK md. 36/b).

İzmir’de Hangi İlçe Hangi Adliyeye Bağlıdır?

Yetkili yer “İzmir” olarak belirlendikten sonra davanın hangi adliyede açılacağı, ilgili ilçenin bağlı olduğu yargı çevresine göre belirlenir. İzmir’de merkez ilçelerin büyük bölümü İzmir Adliyesine, Karşıyaka ve Çiğli ise Karşıyaka Adliyesine bağlıdır; birçok ilçenin de kendi adliyesi vardır. Dilekçe, bu adliyenin ön bürosuna veya UYAP üzerinden verilir.

Bu tablo hukuk mahkemelerinin bulunduğu adliyeyi gösterir. Örneğin Ödemiş Adliyesinde iş mahkemesi bulunmadığından iş ilişkisinden doğan manevi tazminat talebine orada asliye hukuk mahkemesi iş mahkemesi sıfatıyla bakar. İzmir Adliyesi içindeki binaların ayrıntılı haritası için İzmir Adliyesi bina rehberi yazısına bakılabilir.

Dava Açmadan Önce Arabuluculuğa Gitmek Gerekir mi?

Genel haksız fiilden doğan manevi tazminat davasında arabuluculuk dava şartı değildir. Buna karşılık iş ilişkisinden doğan tazminat taleplerinde 7036 s. K. md. 3/1, tüketici mahkemesinin görevine giren uyuşmazlıklarda 6502 s. TKHK md. 73/A uyarınca dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur.

İş hukukunda önemli bir istisna vardır: iş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davalarında arabuluculuk şartı aranmaz (7036 s. K. md. 3/3). İşyerinde psikolojik taciz iddiasına dayanan manevi tazminat ise bu istisnaya girmez; arabuluculuk şartı uygulanır. Mobbing iddiasının İzmir’deki başvuru haritası İzmir’de mobbing iddiası ve ispat yazısında ele alınıyor.

Zorunlu arabuluculuk başvurusu İzmir’de nereye yapılır?

İzmir Adliyesinin arabuluculuk bürosu, Bayraklı’daki Gültekinler Plaza ek hizmet binasında bulunur. Karşıyaka Adliyesinde büro Çiğli Ek Hizmet Binasında, Kemalpaşa’da ise adliye içindedir. Arabuluculuk bürosu kurulmayan yerlerde başvurular, komisyon başkanlığının görevlendirdiği sulh hukuk mahkemesi yazı işleri müdürlüğüne yapılır. Toplantıya katılmamanın masraf sonuçları ve süreler için İzmir arabuluculuk bürosu başvurusu yazısı incelenebilir.

Ceza Davası Sürerken Manevi Tazminat Davası Açılabilir mi?

Açılabilir. Ceza yargılaması ile tazminat davası birbirinden bağımsızdır ve 6098 s. TBK md. 74 uyarınca hukuk hâkimi, ceza hâkiminin beraat kararıyla da kusur ve zarar değerlendirmesiyle de bağlı değildir. Bu nedenle ceza dosyasının sonucunu beklemek zorunlu değildir; iki dosya aynı anda yürüyebilir.

Ceza dosyasının sonucu beklenecekse zamanaşımı dikkatle izlenmelidir. TBK md. 72’ye göre tazminat istemi, zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenilmesinden itibaren 2 yıl, her hâlde 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar; fiil daha uzun zamanaşımına tabi bir suç oluşturuyorsa o süre uygulanır. Hakaret gibi şikâyete bağlı suçlarda şikâyet süresi ayrıca işler; sosyal medyadaki saldırılarda bu süreler için sosyal medyada hakaret ve tehdit yazısına bakılabilir.

Trafik kazası gibi bedensel zarar doğuran olaylarda ceza ve tazminat dosyalarının birbirini nasıl etkilediği ölümlü trafik kazasında ceza ve tazminat ilişkisi yazısında ayrıca açıklandı. Uygulamada ceza dosyasında alınan bilirkişi raporları tazminat davasına delil olarak getirtilebilir; ancak hukuk hâkimi bu raporla bağlı değildir.

Ceza mahkemesi, sanığın mahkûmiyetine karar verse bile mağdur lehine manevi tazminata hükmetmez; bunun için hukuk mahkemesinde ayrı dava açılması gerekir. Bu ayrım, katılan sıfatıyla ceza davasını takip eden kişilerin sıklıkla gözden kaçırdığı bir noktadır.

Harç ve Yargılama Giderleri Nasıl Karşılanır?

Manevi tazminat davasında talep edilen miktar üzerinden nispi harç alınır; ayrıca gider avansı yatırılır. Harcı ve masrafları karşılayacak durumda olmayan kişi, 6100 s. HMK md. 334 uyarınca kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zorlaştırmadan giderleri ödeyemiyorsa adli yardım talep edebilir.

Dava açılırken istenecek miktar dikkatli belirlenmelidir. Nispi harç talep edilen tutara göre hesaplandığından gerçekçi olmayan yüksek bir talep, peşin harç yükünü artırır. Davanın kısmen reddi hâlinde karşı taraf lehine vekâlet ücretine de hükmedilebilir. Harç tutarını önceden görmek için dava harcı hesaplama aracı kullanılabilir.

Adli yardım başvurusu

Adli yardım talebi dava dilekçesiyle birlikte mahkemeye yapılabilir; gelir durumunu gösteren belgelerin eklenmesi gerekir. Avukat yardımı için ayrıca baronun adli yardım bürosuna başvurulabilir. Genel şartlar için adli yardım ve adli müzaheret şartları, İzmir Barosunun usulü için İzmir Barosu adli yardım başvurusu yazıları yol gösterir.

Mahkeme Manevi Tazminatın Miktarını Neye Göre Belirler?

TBK md. 56, hâkimin olayın özelliklerini göz önünde tutarak “uygun bir miktar” paraya hükmedeceğini söyler; TBK md. 58/2 ise paranın yerine veya yanında başka bir giderim biçimine, örneğin kararın yayımlanmasına hükmedilebileceğini düzenler. Miktar, kanunda tarifeyle belirlenmemiş olup mahkemenin takdirine bırakılmıştır ve her olayda ayrıca değerlendirilir.

Bu takdirde tarafların sosyal ve ekonomik durumu, kusurun ağırlığı, saldırının etkisi ve süresi gibi ölçütler dikkate alınır. Ayrıntı manevi tazminat ölçütleri yazısında bulunduğundan burada tekrar edilmiyor. Usul açısından önemli olan nokta şudur: manevi tazminat bir bütün olarak değerlendirilir ve talep edilen miktarın gerekçesi dilekçede somut olaylarla desteklenmelidir.

Dava Dilekçesi Hazırlanırken Nelere Dikkat Edilmeli?

Dilekçede önce görevli mahkeme ve yetki dayanağı doğru gösterilmelidir; ardından olay, kişilik hakkına veya bedensel bütünlüğe etkisi ve talep edilen miktar açıkça yazılmalıdır. HMK md. 16 veya TMK md. 25’e dayanılarak İzmir’de dava açılıyorsa bu dayanak dilekçede açıkça belirtilmelidir; böylece olası yetki itirazına karşı baştan hazırlık yapılmış olur.

• Olayın tarihi, yeri ve hangi davranışın kişilik hakkını ya da bedensel bütünlüğü zedelediği.
• Ekran görüntüsü, tanık bilgisi, sağlık raporu, ceza dosyası numarası gibi deliller.
• Görev dayanağı: hangi ilişkinin söz konusu olduğu (iş, tüketici, aile, genel haksız fiil).
• Yetki dayanağı: davalının yerleşim yeri, olay yeri veya davacının yerleşim yeri.
• Gerekiyorsa arabuluculuk son tutanağı.
• Talep edilen miktar ve faiz başlangıç tarihi.

Temsilî bir örnek (temsilidir): Buca’da oturan bir öğretmen, başka bir ilde yaşayan bir kişinin sosyal medyadaki paylaşımlarıyla kişilik hakkının zedelendiğini düşünüyor. TMK md. 25 uyarınca davayı kendi yerleşim yerinde açabileceği için İzmir Adliyesi asliye hukuk mahkemesine, Halkapınar Ek Hizmet Binasında dilekçe veriyor. Talebi işyerindeki amirine ilişkin olsaydı önce arabulucuya gitmesi ve iş mahkemesinde dava açması gerekecekti. Bu örnek temsilidir.

Tazminat davalarına ilişkin diğer yazılara tazminat hukuku sayfasından ulaşılabilir; bu alanda çalışan Av. Mehmet İlker Dinç ekip sayfasında yer alıyor. Somut durumunuzun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

İzmir’de manevi tazminat davası açmayı düşünenlerin soruları çoğunlukla görevli mahkeme, başka şehirdeki kişiye dava açma imkânı, arabuluculuk şartı, zamanaşımı ve harç konularında yoğunlaşıyor. Aşağıdaki kısa cevaplar genel bilgi verir, belirli bir dosya hakkında görüş niteliği taşımaz; her olayın kendi belgeleri ve koşullarıyla ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Manevi tazminat davası hangi mahkemede açılır?

Kural olarak asliye hukuk mahkemesinde açılır (HMK md. 2). Ancak zarar boşanmaya yol açan olaylardan doğmuşsa aile mahkemesi, iş ilişkisinden doğmuşsa iş mahkemesi, tüketici işleminden doğmuşsa tüketici mahkemesi, idarenin eyleminden doğmuşsa idare mahkemesi görevlidir.

Başka şehirde yaşayan kişiye İzmir'de manevi tazminat davası açılabilir mi?

Çoğu durumda açılabilir. Haksız fiillerde zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir (HMK md. 16). Kişilik hakkının korunmasına ilişkin davalarda da davacı kendi yerleşim yerini seçebilir (TMK md. 25). İzmir’de oturan zarar gören bu kurallara dayanarak davayı İzmir’de açabilir.

Manevi tazminat davasında zorunlu arabuluculuk var mı?

Genel haksız fiil davalarında yoktur. İş ilişkisinden doğan tazminat taleplerinde (7036 s. K. md. 3/1) ve tüketici mahkemesinin görevine giren uyuşmazlıklarda (TKHK md. 73/A) arabuluculuk dava şartıdır. İş kazası ve meslek hastalığından doğan tazminat davaları bu şartın dışındadır.

Manevi tazminat davası için zamanaşımı süresi nedir?

Haksız fiilden doğan manevi tazminat istemi, zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren 2 yıl, her hâlde fiilden itibaren 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar (TBK md. 72). Fiil daha uzun zamanaşımına tabi bir suç oluşturuyorsa ceza zamanaşımı uygulanır.

Ceza davasında beraat kararı manevi tazminat davasını etkiler mi?

Doğrudan etkilemez. TBK md. 74 uyarınca hukuk hâkimi, ceza hâkiminin beraat kararıyla ve kusur değerlendirmesiyle bağlı değildir. Hukuk mahkemesi kusur ve zarar konusunda kendi değerlendirmesini yapar; ceza dosyasındaki deliller ise getirtilip değerlendirilebilir.

Manevi tazminat davası açmak için harç ödemek gerekir mi?

Evet. Talep edilen miktar üzerinden nispi harç ve ayrıca gider avansı yatırılır. Giderleri ödeyecek durumda olmayan kişi HMK md. 334 uyarınca adli yardım isteyebilir. Adli yardım kabul edilirse harç ve giderler geçici olarak ödenmeden yargılamaya devam edilir.

Kaynaklar

• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• İzmir Adliyesi Ek Hizmet Binası (Gültekinler Plaza) iletişim bilgileri

İlgili yazılar

• İzmir'de İş Göremezlik ve Maluliyet Tespiti
• İzmir'de Malpraktis İddiası ve Bilirkişi Süreci
• İzmir'de Destekten Yoksun Kalma Tazminatı
• İzmir'de Hayvan Saldırısı ve İdarenin Sorumluluğu

Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için dosyanızın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Bu yazı 10.10.2026 tarihli mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.