Selçuk Adliyesi ve Selçuk’ta Dava Süreci

Selçuk dava süreci, ilçenin küçük ama özel bir adliyesinde yürür: Selçuk Adliyesi, kendi hizmet binası olmadan Selçuk Kaymakamlığı binasının zemin katında çalışır. 2 Eylül 2024’ten beri Torbalı ağır ceza merkezine bağlıdır. Efes’i ve geniş sit alanlarını barındıran ilçede, ceza mahkemelerinin en sık gördüğü suçlardan biri 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’na aykırılıktır.

Bu yazıda Selçuk Adliyesi’ndeki mahkemeleri, ağır cezalık dosyaların Torbalı’ya gidişini, aile ve iş mahkemesi olmayan bir yerde bu davaların nasıl görüldüğünü ve sit alanındaki taşınmaz sahiplerinin karşılaştığı izin, ceza ve itiraz süreçlerini resmi kaynaklara dayanarak anlatıyoruz.

Selçuk Dava Süreci Hangi Adliyede Yürür?

Selçuk’taki hukuk davaları, asliye ceza davaları ve icra işleri Selçuk Adliyesi’nde görülür. Torbalı Adliyesi’nin mülhakat sayfasına göre adliye Atatürk Mahallesi Atatürk Caddesi No:151, Selçuk Hükümet Konağı zemin katındadır. Selçuk, Torbalı Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu’nun tek mülhakat adliyesidir.

Torbalı Adalet Komisyonu 2025 Faaliyet Raporu, Selçuk Adliyesi’nin kendi hizmet binası bulunmadığını ve Kaymakamlık binası içinde faaliyet gösterdiğini açıkça yazar. Raporda Selçuk için bir hukuk mahkemeleri tevzi bürosu da listelenir; dava dilekçeleri ve harç işlemleri buradan ya da avukatlar aracılığıyla UYAP üzerinden yürütülür.

Selçuk Adliyesi’nde Hangi Mahkemeler Var?

2025 raporuna göre Selçuk’ta 3 asliye ceza mahkemesi, 1 sulh ceza hâkimliği, 2 asliye hukuk mahkemesi, 1 sulh hukuk mahkemesi, icra mahkemesi (icra hukuk ve icra ceza işleri) ve Selçuk İcra Dairesi bulunur. Başsavcılıkta uzlaştırma bürosu, seri muhakeme usulü soruşturma bürosu ve kamu davasının açılmasının ertelenmesi bürosu yer alır.

Selçuk’taki Ağır Ceza Davaları Neden Torbalı’da Görülür?

HSK Genel Kurulu’nun 03.07.2024 tarihli 1271 sayılı kararı Torbalı Ağır Ceza Mahkemesi’nin yargı çevresini Torbalı ve Selçuk ilçeleri olarak belirlemiştir. Torbalı raporuna göre Torbalı Adalet Komisyonu 02.09.2024’te faaliyete başlamıştır. Bu tarihten beri Selçuk’ta işlenen ağır cezalık suçların kovuşturması Torbalı Adliyesi’nde yapılır.

Selçuk ağır ceza davaları ve soruşturma aşaması

Soruşturma Selçuk Cumhuriyet Başsavcılığı’nda yürür; iddianame ağır ceza mahkemesinin görevine giren bir suç için düzenlenirse dosya Torbalı Ağır Ceza Mahkemesi’ne gider. Ağır cezanın görevini 5235 s. Kanun md. 12 belirler. Kararın infazına ilişkin şikâyetler de HSK’nın aynı tarihli 1272 sayılı kararı uyarınca Torbalı İnfaz Hâkimliği’nin çevresindedir. Torbalı’daki birimler için Torbalı Adliyesi ve dava süreci yazısına bakılabilir.

Selçuk Sulh Ceza Hâkimliği soruşturmada ne yapar?

Soruşturma aşamasında hâkim kararı gerektiren işler, 5235 s. Kanun md. 10 uyarınca sulh ceza hâkimliği tarafından yürütülür. Selçuk’ta bir sulh ceza hâkimliği bulunur; arama, el koyma, tutuklama ve adli kontrol gibi talepler burada karara bağlanır ve bu kararlara karşı itiraz da sulh ceza hâkimliği sistemi içinde incelenir. Ayrıntılar için tutuklamaya itiraz ve adli kontrol yazısına bakılabilir.

Selçuk’ta Boşanma ve İş Davaları Hangi Mahkemede Açılır?

Selçuk’ta aile ve iş mahkemesi bulunmaz. 4787 s. Kanun md. 2 aile mahkemesi kurulamayan yerlerde HSK’nın belirlediği asliye hukuk mahkemesinin bakacağını, 7036 s. Kanun md. 2/3 ise iş mahkemesi kurulmamış yerlerde iş davalarına o yerdeki asliye hukuk mahkemesinin bakacağını düzenler. İki dava türü de bu nedenle Selçuk’ta görülür.

Selçuk asliye hukuk mahkemesi ve aile davaları

2025 raporundaki tablolarda boşanma, mal rejimi, nafaka ve velayet davaları hem Selçuk 1. hem 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin en sık baktığı işler arasında yer alır. Anlaşmalı boşanmanın ortalama bitirilme süresi 13 ve 18 gün, çekişmeli boşanmanınki 221 ve 139 gün olarak verilmiştir. Bu rakamlar 2025 ortalamasıdır, tek bir dosya için öngörü değildir. Yetki TMK md. 168’e göre belirlenir; ayrıntı için İzmir’de boşanma davasının açılacağı yer yazısına bakılabilir.

İşçi alacağı ve işe iade taleplerinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur (7036 s. K. md. 3/1). Turizm sezonunda çalışan işçilerin alacakları da bu kapsamdadır; sezonluk çalışmanın özellikleri için turizm sezonu ve mevsimlik işçi hakları yazısı yol gösterir.

Sit Alanında Yapı ve Tadilat Neden Ayrı İzin İster?

2863 s. Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu md. 9 uyarınca korunması gerekli taşınmaz kültür varlıkları, koruma alanları ve sit alanlarında koruma bölge kurulu kararlarına aykırı inşai ve fiziki müdahalede bulunulamaz. Esaslı onarım, inşaat, tesisat, sondaj, kısmen veya tamamen yıkma ve kazı bu kapsamda sayılır.

Sit alanında tadilat izni ve imar planı

Md. 17/a’ya göre bir alanın sit olarak ilanı, o alandaki her ölçekteki plan uygulamasını durdurur. Koruma amaçlı imar planı yapılıncaya kadar koruma bölge kurulu üç ay içinde geçiş dönemi koruma esasları ve kullanma şartlarını belirler; belediyeler ve ilgili kurumlar koruma amaçlı imar planını üç yıl içinde hazırlatmakla yükümlüdür. Bu nedenle Selçuk’ta bir parselin imar durumu, yalnızca belediyenin imar planına değil, geçerli koruma esaslarına da bakılarak anlaşılabilir.

Ruhsata tabi olmayan küçük tadilat ve tamiratlar bile sit alanında serbest değildir. Md. 65/4, bu işleri koruma, uygulama ve denetim bürosu (KUDEB) kurulmuş yerlerde yetkili idareden, kurulmamış yerlerde koruma bölge kurulu müdürlüğünden izin almadan yapanları altı aydan üç yıla kadar hapis veya adli para cezasıyla cezalandırır. Efes, 2015’ten beri UNESCO Dünya Mirası Listesi’ndedir; bu da ilçedeki denetimin yoğunluğunu açıklar.

2863 Sayılı Kanuna Muhalefet Davaları Selçuk’ta Nasıl Görülür?

Torbalı Adalet Komisyonu’nun 2025 raporunda Selçuk 2. ve 3. Asliye Ceza Mahkemelerinin en sık baktığı suç türü “2863 sayılı Yasaya Muhalefet” olarak yer alır; ortalama bitirilme süreleri 308 ve 220 gündür. Aynı listelerde imar kirliliğine neden olma suçu da bulunur. Bu tablo, Selçuk’a özgü uyuşmazlık yapısını resmi veriyle gösterir.

2863 sayılı kanuna muhalefette ceza ve görevli mahkeme

Md. 65/1, tescilli sit alanı veya kültür varlığının zarar görmesine kasten sebep olanları ve izin almaksızın inşai ve fiziki müdahale yapanları iki yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıyla cezalandırır. Üst sınır beş yıl olduğundan dava Selçuk Asliye Ceza Mahkemesi’nde görülür. CMK md. 253/2 uyarınca diğer kanunlardaki suçlarda uzlaştırma için açık hüküm gerekir; 2863’te böyle bir hüküm yoktur. Ruhsatsız yapı ayrıca TCK md. 184 kapsamında da değerlendirilebilir; bu suçun unsurları imar kirliliğine neden olma suçu, yıkım ve pişmanlık boyutu imar kirliliğinde etkin pişmanlık ve yıkım yazısında işlenir.

TCK md. 184/1 ruhsatsız veya ruhsata aykırı bina yapmayı bir yıldan beş yıla kadar hapisle cezalandırır; md. 184/4’e göre bu hüküm belediye sınırları içinde veya özel imar rejimine tabi yerlerde uygulanır. Sit alanındaki ruhsatsız bir yapıda iki kanunun birlikte gündeme gelmesi bu nedenle olağandır. Hangi suçun oluştuğu, yapılan işin niteliğine, alınmış izinlere ve parselin koruma statüsüne göre dosya bazında belirlenir.

Koruma kurulu kararına karşı iptal davası

Koruma bölge kurulu kararları idari işlemdir ve iptal davası idare mahkemesinde açılır. İYUK md. 7 uyarınca dava süresi yazılı bildirimden itibaren 60 gündür; md. 34/1’e göre imar, yıkım ve ruhsat gibi taşınmazla ilgili davalarda taşınmazın bulunduğu yer idare mahkemesi yetkilidir. Ayrıca 24.07.2026 tarihli 7590 s. Kanunla 2863’e eklenen ek md. 9, Kültür ve Turizm Bakanlığı’na yapılan belge talepleri ile itiraz ve yeniden değerlendirme başvurularından tarifedeki hizmet bedelinin alınmasını öngörür. Süre hesabı için idari işlemde iptal davası süresi yazısına bakılabilir.

Selçuk İcra Dairesi ve Sulh Hukuk Mahkemesi Hangi İşlere Bakar?

Selçuk’ta takipler Selçuk İcra Dairesi’nde açılır; 2004 s. İİK md. 4 uyarınca şikâyet ve itirazları icra mahkemesi hâkimi inceler. 2025 raporuna göre Selçuk İcra Hukuk Mahkemesi’nin en sık baktığı işler icra memuru işlemine şikâyet, kiralananın tahliyesi, kıymet takdirine itiraz, meskeniyet iddiası ve ihalenin feshidir.

Takibin Selçuk’ta açılabilmesi için Selçuk İcra Dairesi’nin yetkili olması gerekir. İİK md. 50/1, para alacaklarında HMK’nın yetki kurallarının kıyasen uygulanacağını ve sözleşmenin yapıldığı yer icra dairesinin de yetkili olduğunu düzenler. Yetkiye itiraz, borca itirazla birlikte yapılmalıdır; ayrı ve sonradan yapılan yetki itirazı dikkate alınmayabilir.

Selçuk icra dairesi ve sulh hukuk işleri

Selçuk Sulh Hukuk Mahkemesi’nde 2025’te mirasçılık belgesi taleplerinin ortalama 18 günde, kiralananın tahliyesi davalarının 384 günde, paylı mülkiyette ortaklığın giderilmesi davalarının 596 günde sonuçlandığı raporlanmıştır. Sit alanındaki paylı bir taşınmazın satışla giderilmesinde kültür varlığı kısıtlamaları satış değerini doğrudan etkiler. Genel kurallar için ortaklığın giderilmesi davası ve icra memuru işlemine şikâyet yazılarına bakılabilir.

Selçuk’ta Verilen Kararlar Nereye Taşınır?

Selçuk’taki adli yargı kararlarına karşı istinaf mercii İzmir Bölge Adliye Mahkemesi’dir; İzmir BAM’ın yargı çevresi İzmir, Aydın ve Manisa’dır. Hukuk davalarında süre ilamın tebliğinden itibaren 2 hafta (HMK md. 345), ceza davalarında gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren 2 haftadır (CMK md. 273/1). İdare mahkemesi kararları ise idari istinaf yoluyla İzmir Bölge İdare Mahkemesi’ne gider.

Kesinlik sınırları için istinaf ve temyiz süreleri, idari istinafın uygulaması için İzmir Bölge İdare Mahkemesi ve idari istinaf yazısı incelenebilir.

Selçuk’ta Dava Açmadan Önce Hangi Belgeler Hazırlanmalı?

Selçuk’taki dosyaların önemli bir kısmı taşınmaz, miras ve sit alanı kısıtlamalarıyla iç içedir. Bu nedenle dava açmadan önce taşınmazın hem tapu hem koruma durumunu belgelemek, sonradan çıkacak sürprizleri azaltır. Aşağıdaki liste genel bir çerçevedir; somut durumunuzun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir.

• Taşınmazın tapu kaydı ve tapudaki şerhler; tescilli kültür varlığı veya sit alanı içinde olup olmadığına ilişkin belge.
• Varsa koruma bölge kurulu kararı, geçiş dönemi koruma esasları ve kararın size tebliğ edildiği tarih (60 günlük dava süresi bu tarihten işler).
• Ceza soruşturmasında tutanaklar, fotoğraflar ve yapılan işin ruhsata tabi olup olmadığını gösteren teknik bilgiler.
• İş ve alacak davalarında arabuluculuk son tutanağı; harç için dava harcı hesaplama aracı.
• Maddi imkânı yetersiz olanlar için adli yardım şartları.

Genel usul konularında hukuki danışmanlık sayfamız, tarihi yapılarda izin sürecinin İzmir merkezdeki karşılığı için Konak’ta tarihi yapı ve koruma kurulu izni yazısı fikir verir.

Sıkça Sorulan Sorular

Selçuk’ta yaşayanların ve ilçede taşınmazı bulunanların en sık sorduğu sorular; adliyenin yeri ve bağlı olduğu ağır ceza merkezi, boşanma davasının görüleceği mahkeme, sit alanında küçük tadilatın izne bağlı olup olmadığı, 2863 suçlarında uzlaştırma ve koruma kurulu kararına karşı dava süresidir.

Selçuk Adliyesi hangi ağır ceza mahkemesine bağlıdır?

Selçuk Adliyesi, HSK Genel Kurulu’nun 03.07.2024 tarihli 1271 sayılı kararıyla Torbalı Ağır Ceza Mahkemesi’nin yargı çevresine alınmıştır. Torbalı Ağır Ceza 02.09.2024’te faaliyete geçmiştir. Selçuk’ta işlenen ağır cezalık suçların kovuşturması Torbalı Adliyesi’nde yapılır.

Selçuk Adliyesi nerede?

Torbalı Adliyesi’nin resmi mülhakat sayfasına göre Selçuk Adliyesi, Atatürk Mahallesi Atatürk Caddesi No:151 adresindeki Selçuk Hükümet Konağı’nın zemin katındadır. Adliyenin ayrı bir hizmet binası bulunmamaktadır.

Selçuk'ta boşanma davası nerede açılır?

Selçuk’ta aile mahkemesi yoktur; boşanma davası 4787 s. K. md. 2 uyarınca HSK’nın belirlediği Selçuk Asliye Hukuk Mahkemesi’nde aile mahkemesi sıfatıyla görülür. Yetkili yer TMK md. 168’e göre eşlerden birinin yerleşim yeri veya son altı aydır birlikte oturulan yerdir.

Sit alanındaki evimde boya badana için izin gerekir mi?

Ruhsata tabi olmayan tadilat ve tamiratlar da sit alanında izne bağlıdır. 2863 s. K. md. 65/4, bu işleri KUDEB veya koruma bölge kurulu müdürlüğünden izin almadan yapanlara altı aydan üç yıla kadar hapis veya adli para cezası öngörür. İşe başlamadan önce yetkili birimden yazılı izin alınmalıdır.

2863 sayılı Kanuna muhalefet suçunda uzlaştırma var mı?

Hayır. CMK md. 253/2 uyarınca TCK dışındaki kanunlarda yer alan suçlarda uzlaştırma için kanunda açık hüküm bulunması gerekir; 2863 sayılı Kanunda böyle bir hüküm yoktur. Bu nedenle dosya uzlaştırma bürosuna gönderilmez, soruşturma ve kovuşturma genel kurallara göre yürür.

Koruma kurulu kararına itiraz süresi ne kadar?

Koruma bölge kurulu kararına karşı iptal davası, İYUK md. 7 uyarınca kararın yazılı bildiriminden itibaren 60 gün içinde açılır. Taşınmazla ilgili davalarda yetkili mahkeme, İYUK md. 34/1’e göre taşınmazın bulunduğu yer idare mahkemesidir. Süre kaçarsa karar kesinleşir.

Kaynaklar

• Torbalı Adalet Komisyonu 2025 Yılı Faaliyet Raporu, Selçuk Adliyesi bölümü (adalet.gov.tr)
• HSK Genel Kurulu 03.07.2024 tarihli kararlar (1269, 1271, 1272) (hsk.gov.tr)
• Selçuk Adliyesi iletişim, Torbalı mülhakat sayfası (torbali.adalet.gov.tr)
• 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (mevzuat.gov.tr)

İlgili yazılar

• Foça'da Hukuki Süreç ve Bağlı Adliye
• Dikili'de Hukuki Süreç ve Bağlı Adliye
• Tire Adliyesi ve Tire'de Dava Süreci
• Kemalpaşa Adliyesi ve Kemalpaşa'da Dava Süreci

Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için dosyanızın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Bu yazı 10.10.2026 tarihli mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.