İzmir’de İş Kazası Sonrası Hukuki Süreç

İzmir’de iş kazası yaşandığında hukuki süreç tek bir dosyadan ibaret değildir. Aynı olay için kolluk ve savcılıkta ceza soruşturması, Sosyal Güvenlik Kurumunda (SGK) iş kazası dosyası ve iş mahkemesinde tazminat davası birbirine paralel ilerler. Bu üç hattın hangi adliyede, hangi birimde ve hangi sürelerle yürüdüğünü bilmek, ilk günlerde yapılan hataların sonradan telafi edilemez hâle gelmesini önler.

Bu yazı, iş kazasının genel kurallarını tekrar etmek yerine İzmir’deki dosya akışına odaklanıyor: kazanın olduğu ilçeye göre hangi başsavcılığın ve ceza mahkemesinin devreye girdiği, SGK bildiriminin nasıl izleneceği, tespit ve tazminat davasının hangi mahkemede açılabileceği. Kaza anındaki ilk adımlar ve tazminat kalemleri için iş kazası sonrası hak kaybını önleyen adımlar rehberimize bakabilirsiniz.

İzmir’de İş Kazası Olduğunda İlk Bildirimler Kime Yapılır?

İzmir’de iş kazası olduğunda işveren, 5510 s. K. md. 13 uyarınca olayı o yerin yetkili kolluk kuvvetine derhal, SGK’ya ise en geç kazadan sonraki üç iş günü içinde bildirmek zorundadır. Hastaneler de 6331 s. K. md. 14/4 gereği kendilerine intikal eden iş kazalarını en geç on gün içinde SGK’ya bildirir.

Kolluk bildirimi, ceza soruşturmasının da başlangıcıdır. Kentsel ilçelerde polis, jandarma sorumluluk bölgesindeki fabrika, şantiye ve tarım alanlarında jandarma tutanak düzenler ve nöbetçi Cumhuriyet savcısını bilgilendirir. İzmir Cumhuriyet Başsavcılığında Nöbet İşlemleri Bürosu, resmi 2025 faaliyet raporuna göre 02.01.2025’ten beri faaliyettedir. Ağır yaralanma veya ölümle sonuçlanan olaylarda olay yeri incelemesi, fotoğraflama ve iş güvenliği bilirkişisi görevlendirmesi savcılık talimatıyla yapılır.

Kaza işverenin kontrolü dışındaki bir yerde olmuşsa, örneğin müşterinin tesisinde, üç iş günlük süre kazanın öğrenildiği tarihten başlar. İşçinin işverence sağlanan taşıtla işe gidip gelirken yaşadığı kaza da 5510 s. K. md. 13/1-e kapsamında iş kazasıdır.

İşveren bildirim yapmazsa işçi ne yapabilir?

Bildirimin yapılmaması işçiyi haksız bırakmaz. 5510 s. K. md. 21/2’ye göre iş kazası süresinde bildirilmezse, bildirim tarihine kadar geçen süre için sigortalıya ödenecek geçici iş göremezlik ödeneği Kurumca işverenden tahsil edilir. İşçi veya yakınları hastane kayıtları, ilk müdahale raporu ve tanık bilgileriyle SGK’ya yazılı başvuru yapabilir; Kurum gerekirse denetim memurları veya Bakanlık iş müfettişleri aracılığıyla soruşturma yaptırır (md. 13/3).

Kazanın Olduğu İlçeye Göre Hangi Savcılık ve Mahkeme Bakar?

Ceza davasına bakma yetkisi 5271 s. CMK md. 12/1 uyarınca suçun işlendiği yer mahkemesine aittir; bu nedenle soruşturmayı kazanın meydana geldiği ilçenin bağlı olduğu başsavcılık yürütür. İzmir’de ağır ceza merkezleri İzmir, Karşıyaka, Menemen, Torbalı, Çeşme, Bergama ve Ödemiş’tir; asliye ceza davaları ilçenin kendi adliyesinde görülür.

Bu dağılım, İzmir’in sanayi ve turizm bölgeleri açısından önemlidir. Torbalı ve Çeşme ağır ceza mahkemeleri 02.09.2024’te faaliyete geçmiştir; bu tarihten sonra Torbalı ve Selçuk’taki ağır ceza işleri Torbalı’da, Çeşme ve Karaburun’daki işler Çeşme’de görülür. Aliağa ve Foça ise HSK’nın 2025 kararıyla Menemen Ağır Ceza Mahkemesi yargı çevresine bağlanmıştır. Kemalpaşa, Urla, Seferihisar ve Menderes’in ağır ceza işleri hâlâ İzmir’dedir.

Taksirle yaralama ve taksirle öldürmede görev ayrımı

İş kazalarında savcılık çoğunlukla taksirle yaralama (5237 s. TCK md. 89) veya taksirle öldürme (TCK md. 85) suçlarını inceler. 7571 s. K. ile değişen güncel metne göre taksirle yaralamanın temel cezası dört aydan iki yıla, birden fazla kişinin yaralanmasında dokuz aydan beş yıla kadar hapistir. Bu suçlar asliye ceza mahkemesinde görülür. Birden fazla kişinin ölümü veya ölümle birlikte yaralanma hâlinde ceza iki yıldan on beş yıla çıktığından, 5235 s. K. md. 12 uyarınca dava ağır ceza mahkemesine gider. Taksirle yaralama, bilinçli taksir hâlleri dışında şikâyete bağlıdır ve CMK md. 253 kapsamında uzlaştırmaya tabidir; İzmir, Karşıyaka, Kemalpaşa ve Çeşme başsavcılıklarında uzlaştırma bürosu bulunur. Uzlaşmanın sonuçları için uzlaştırma kapsamındaki suçlar yazısına bakılabilir.

SGK’daki İş Kazası Dosyası Nasıl Takip Edilir?

SGK, bildirilen olayın iş kazası sayılıp sayılmayacağına karar vermek için 5510 s. K. md. 13/3 uyarınca gerektiğinde denetim memurları veya Bakanlık iş müfettişleri aracılığıyla soruşturma yaptırabilir. Bu süreçte istirahat raporlu günler için md. 18 gereği yatarak tedavide günlük kazancın yarısı, ayaktan tedavide üçte ikisi oranında geçici iş göremezlik ödeneği ödenir.

Dosya, işyerinin kayıtlı olduğu sosyal güvenlik biriminde yürür. Uygulamada sık görülen sorun, olayın “işyeri dışında, kişisel nedenle” yaşanmış gibi bildirilmesidir. İşçinin müfettiş incelemesinde ifade vermesi, tanıkların adını ve iletişim bilgisini bildirmesi ve ilk hastane kaydındaki “iş kazası” ibaresini kontrol etmesi bu nedenle önemlidir. Ödenek tutarının kabaca hesabı için geçici iş göremezlik hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.

Maluliyet ve sürekli iş göremezlik oranı nasıl belirlenir?

Tedavi bittikten sonra yetkili hastanenin sağlık kurulu raporu SGK’ya gönderilir; meslekte kazanma gücü kaybını Kurum Sağlık Kurulu belirler. 5510 s. K. md. 19’a göre kayıp en az %10 ise sürekli iş göremezlik geliri bağlanır; tam iş göremezlikte gelir, aylık kazancın %70’idir. Orana itiraz ve Adli Tıp Kurumu süreci için sürekli iş göremezlik ve maluliyet oranı yazımız ile İzmir’de maluliyet tespiti rehberine bakılabilir.

SGK Olayı İş Kazası Saymazsa Hangi Dava Açılır?

SGK olayı iş kazası saymazsa iş mahkemesinde iş kazasının tespiti davası açılır. 7036 s. İş Mahkemeleri K. md. 4 uyarınca dava açmadan önce SGK’ya başvurmak zorunludur; Kurum altmış gün içinde cevap vermezse talep reddedilmiş sayılır ve Kuruma başvuruda geçen süre zamanaşımı ile hak düşürücü sürelerin hesabında dikkate alınmaz.

Bu davada arabulucuya gidilmez; 7036 s. K. md. 3/3, iş kazasından kaynaklanan tespit davalarını açıkça arabuluculuk şartının dışında tutar. Tespit davası SGK’ya karşı açılır; olayın tarafı olan işverenin de davada yer alması, kararın tazminat davasında ileri sürülebilmesi bakımından faydalıdır. İzmir Adliyesi yargı çevresindeki dosyalarda dava, Bayraklı’daki Gültekinler Plaza ek hizmet binasında bulunan iş mahkemelerine tevzi edilir.

Pratik bir tuzak şudur: SGK’nın ret yazısını veya altmış günlük sürenin dolmasını beklemeden dava açılırsa dava şartı eksikliği gündeme gelir. Başvurunun tarihli bir örneğini saklamak, sürenin ne zaman dolduğunu ispat etmeyi kolaylaştırır.

Tazminat Davası İzmir’de Hangi İş Mahkemesinde Açılabilir?

İş kazası tazminat davasında 7036 s. K. md. 6/1 davalının yerleşim yeri ile işin yapıldığı yer mahkemesini, md. 6/3 ise ayrıca kazanın veya zararın meydana geldiği yer ile zarar gören işçinin yerleşim yeri mahkemesini yetkili kılar. Md. 6/5’e göre bu kurallara aykırı yetki sözleşmeleri geçersizdir; işçi bu seçeneklerden birini serbestçe seçebilir.

Temsili bir örnekle açıklayalım (temsilidir): Karşıyaka’da oturan bir işçi, merkezi Konak’ta bulunan bir şirketin Kemalpaşa’daki tesisinde yaralanmış olsun. Bu işçi davasını Karşıyaka iş mahkemesinde (yerleşim yeri), İzmir iş mahkemesinde (şirket merkezi) veya Kemalpaşa asliye hukuk mahkemesinde (kaza yeri) açabilir. Seçim yapılırken keşif ihtimali, tanıkların nerede oturduğu ve ceza dosyasının hangi adliyede olduğu birlikte düşünülmelidir. Kaza yerinde keşif gerekecekse kaza yerindeki mahkeme, tanıklar işçiyle aynı ilçedeyse yerleşim yeri mahkemesi pratik avantaj sağlayabilir.

İş mahkemesi kurulmamış yerlerde 7036 s. K. md. 2/3 uyarınca davaya o yerdeki asliye hukuk mahkemesi, bu Kanundaki usul ve esaslara göre bakar. Görev ve yetki ayrıntıları için İzmir iş mahkemelerinin görev ve yetki haritası yazısına bakılabilir.

Asıl işveren ve alt işveren birlikte dava edilebilir mi?

Evet. 4857 s. İş K. md. 2/6 uyarınca asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeriyle ilgili yükümlülüklerden alt işverenle birlikte sorumludur. Davalı birden fazlaysa 7036 s. K. md. 6/2 gereği bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir. Taşeron ilişkilerinin ayrıntısı için asıl işveren ve alt işveren sorumluluğu yazımıza bakılabilir.

Arabuluculuk gerekmeyen davaya işçilik alacağı eklenirse

Tazminat davası arabuluculuğa tabi değildir; ancak aynı dilekçede ödenmemiş ücret, kıdem veya fazla mesai gibi işçilik alacakları da isteniyorsa, bu kalemler için 7036 s. K. md. 3/1’deki dava şartı devam eder. Bu alacaklar için önce arabuluculuk bürosuna başvurmak gerekir; İzmir’deki başvuru usulü İzmir’de iş davalarında arabuluculuk yazısında anlatılıyor.

Ceza Dosyası ile Tazminat Davası Birbirini Nasıl Etkiler?

Ceza dosyasının sonucunu beklemek zorunlu değildir. 6098 s. TBK md. 74 uyarınca hukuk hâkimi, kusurun varlığı konusunda ceza hâkiminin beraat kararıyla ve kusur değerlendirmesiyle bağlı değildir. Buna karşılık ceza dosyasındaki olay yeri tespitleri, kamera kayıtları ve bilirkişi raporları tazminat davasında güçlü delil olarak kullanılabilir.

Zamanaşımı bakımından iki hat birlikte düşünülmelidir. İşverenin iş güvenliği borcu iş sözleşmesinden doğduğu için TBK md. 417/3 uyarınca sözleşmeye aykırılık hükümleri uygulanır ve TBK md. 146’daki on yıllık süre gündeme gelir. Haksız fiil esasına dayanan taleplerde ise TBK md. 72/1, ceza kanunundaki daha uzun zamanaşımını uygulanabilir kılar. Somut tarih hesabı için zamanaşımı hesaplama aracı yol gösterici olabilir.

Bilirkişi raporlarına itiraz

İş kazası davalarının sonucu büyük ölçüde kusur ve hesap bilirkişisi raporlarına bağlıdır. İzmir, Aydın ve Manisa’daki bilirkişi listeleri İzmir Bilirkişilik Bölge Kurulunca tutulur; kurulun 2025 faaliyet raporunda bölgede 3.028 bilirkişi kayıtlıdır. Rapor tebliğ edildiğinde süresinde ve somut gerekçeyle itiraz etmek gerekir; usul için bilirkişi raporuna itiraz yazımıza bakılabilir.

İstinaf Aşamasında Dosya İzmir BAM’da Hangi Daireye Gider?

İzmir’deki iş mahkemelerinin ve iş mahkemesi sıfatıyla bakan asliye hukuk mahkemelerinin kararlarına karşı istinaf incelemesini İzmir Bölge Adliye Mahkemesi yapar. 7036 s. K. md. 7/4 uyarınca kanun yolu süresi ilamın taraflara tebliğinden başlar. İzmir BAM’ın yargı çevresi resmi sayfasına göre İzmir, Aydın ve Manisa’dır.

HSK’nın 01.09.2026’dan itibaren uygulanan iş bölümü kararında iş uyuşmazlıkları için 3. Hukuk Dairesi ve ikiz daireleri, sosyal güvenlik uyuşmazlıkları için 10. Hukuk Dairesi ve ikizi gösterilmiştir. Bu nedenle tazminat davası ile SGK’ya karşı tespit davası istinafta farklı dairelerde incelenebilir. Süreler ve parasal sınırlar için istinaf ve temyiz süreleri yazısına bakılabilir.

Kazadan Sonraki İlk Haftada Hangi Belgeler Toplanmalı?

İlk haftada toplanan belgeler, hem SGK dosyasının hem de davanın omurgasını oluşturur. 6331 s. K. md. 14/1 uyarınca işveren bütün iş kazalarının kaydını tutmak ve inceleme raporu düzenlemek zorundadır; bu kayıtlar, işçinin aldığı eğitimler ve risk değerlendirmesiyle birlikte dava sırasında mahkemeden istenebilir.

• İlk müdahale ve hastane kayıtları, epikriz, istirahat raporları ve görüntüleme sonuçları.
• Kolluk tutanağı ve savcılık soruşturma numarası; ifade tutanaklarının örnekleri.
• SGK’ya yapılan iş kazası bildirgesinin örneği ve bildirim tarihi.
• İş sözleşmesi, bordrolar ve SGK hizmet dökümü (kazanç kaybı hesabı için).
• İSG eğitim belgeleri, kişisel koruyucu donanım zimmet tutanakları ve risk değerlendirmesi.
• Tanıkların adı, telefonu ve olay anında nerede bulunduklarına dair kısa not.
• Olay yerinin ve ekipmanın fotoğrafları; varsa kamera kayıtlarının korunması için yazılı talep.

İşverenin iş sağlığı ve güvenliği yükümlülükleri ve idari para cezaları için iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüğü yazımız, SGK’nın işverene rücu hakkı için ise SGK’nın işverene rücu davası yazımız tamamlayıcı bilgi verir. İş hukuku çalışma alanımız ve Av. Mehmet İlker Dinç sayfalarında da ilgili içeriklere ulaşabilirsiniz. Somut durumunuzun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

İzmir’de iş kazası geçiren işçiler ve yakınları en çok hangi mahkemeye gidileceğini, arabuluculuğun gerekip gerekmediğini ve SGK ile savcılık süreçlerinin tazminat davasını nasıl etkilediğini soruyor. Aşağıdaki yanıtlar genel çerçeveyi verir; her olayın tarihleri, sağlık kayıtları ve iş güvenliği belgeleri ayrıca ve birlikte incelenmelidir.

İzmir'de iş kazası tazminat davası için önce arabulucuya gitmek gerekir mi?

Hayır. 7036 s. K. md. 3/3, iş kazası veya meslek hastalığından doğan maddi ve manevi tazminat ile tespit, itiraz ve rücu davalarını arabuluculuk şartının dışında tutar. Ancak aynı davada ücret veya kıdem gibi işçilik alacakları da istenecekse, bu kalemler için arabuluculuk şartı devam eder.

Kaza Çeşme'de oldu, ben Buca'da oturuyorum; davayı İzmir'de açabilir miyim?

Evet. 7036 s. K. md. 6/3 uyarınca zarar gören işçinin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir. Buca, İzmir Adliyesi yargı çevresinde olduğu için dava İzmir iş mahkemelerinde açılabilir. Kaza yeri olan Çeşme’deki asliye hukuk mahkemesi ve davalının yerleşim yeri de seçenekler arasındadır.

İşveren kazayı SGK'ya bildirmediyse ödenek alabilir miyim?

Bildirimin yapılmaması ödenek hakkını ortadan kaldırmaz. 5510 s. K. md. 21/2’ye göre süresinde bildirim yapılmazsa, bildirim tarihine kadar geçen sürenin geçici iş göremezlik ödeneği Kurumca işverenden tahsil edilir. İşçi hastane kayıtları ve tanık bilgileriyle SGK’ya kendisi de başvurabilir.

Taksirle yaralama şikâyeti ne kadar sürede yapılmalı?

Taksirle yaralama, bilinçli taksir hâlleri dışında şikâyete bağlıdır. TCK md. 73/1 uyarınca şikâyet, fiili ve faili öğrenmeden itibaren altı ay içinde yapılmalıdır. Kolluğun kaza tutanağı tek başına şikâyet sayılmayabileceği için ifade sırasında şikâyetçi olunduğunu açıkça belirtmek gerekir.

Ceza davası bitmeden tazminat davası açılabilir mi?

Açılabilir. TBK md. 74 uyarınca hukuk hâkimi, ceza hâkiminin beraat kararıyla ve kusur değerlendirmesiyle bağlı değildir. Ceza dosyasındaki tespitler ve bilirkişi raporları ise tazminat davasında delil olarak getirtilebilir; bu nedenle iki dosyanın numarasını birlikte takip etmek faydalıdır.

Maluliyet oranına kim karar verir?

SGK bakımından meslekte kazanma gücü kaybını, yetkili hastanelerin sağlık kurulu raporlarına dayanarak Kurum Sağlık Kurulu belirler. 5510 s. K. md. 19’a göre oran en az %10 ise sürekli iş göremezlik geliri bağlanır. Tazminat davasında ise mahkeme gerekirse Adli Tıp Kurumundan ayrıca rapor alabilir.

Kaynaklar

• 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• İzmir Adliyesi Ek Hizmet Binası iletişim bilgileri (izmir.adalet.gov.tr)
• İzmir Bölge Adliye Mahkemesi yargı çevresi (izmirbam.adalet.gov.tr)

İlgili yazılar

• İzmir'de Fazla Mesai Alacağının İspatı
• İzmir'de Kıdem ve İhbar Tazminatı Davası
• İzmir'de Hizmet Tespiti Davası ve SGK
• İzmir'de İşe İade Davası: Arabuluculuk ve Süreler

Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için dosyanızın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Bu yazı 10.10.2026 tarihli mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.