İzmir İş Mahkemeleri: Görev, Yetki ve Dosya Akışı

İzmir iş mahkemeleri, işçi ile işveren arasındaki iş ilişkisinden doğan uyuşmazlıklara ve Sosyal Güvenlik Kurumu’nun taraf olduğu davaların büyük bölümüne bakan özel mahkemelerdir. Ancak İzmir’in her ilçesinde iş mahkemesi yoktur; dosyanın hangi adliyede, hangi sıfatla görüleceği 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun görev ve yetki kurallarına göre belirlenir.

Bu yazı, görev ve yetki kurallarının İzmir ilçelerine nasıl uygulandığını, dosyanın arabuluculuktan istinafa kadar hangi binalarda ilerlediğini ve yanlış mahkemede dava açmanın doğurduğu süre kayıplarını anlatır.

İzmir İş Mahkemeleri Hangi Davalara Bakar?

İzmir iş mahkemeleri, 4857 s. İş Kanunu’na veya TBK’daki hizmet sözleşmesi hükümlerine tabi işçiler ile işverenler arasında iş ilişkisinden doğan her türlü hukuk uyuşmazlığına bakar. İdari para cezalarına itiraz hariç SGK ve İŞKUR’un taraf olduğu davalar da bu mahkemelerin görevindedir (7036 s. K. md. 5).

İş mahkemesinin görevi ve sınırları

Görev kuralı kamu düzenine ilişkindir: davanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden gözetilir. Kıdem ve ihbar tazminatı, ücret, fazla çalışma, yıllık izin ücreti, işe iade, mobbing nedeniyle tazminat ve iş kazası tazminatı iş mahkemesinde görülür. Gazeteciler (5953 s. K.) ve gemiadamları (854 s. Deniz İş K.) da kanunun açık hükmüyle bu kapsama girer; İzmir Limanı ve körfezdeki deniz işletmelerinde çalışanlar için bu ayrıntı pratik önem taşır.

Buna karşılık bağımsız çalışan bir danışmanın ücret alacağı ya da şirket ortakları arasındaki uyuşmazlık, iş ilişkisi bulunmadığı için asliye hukuk veya asliye ticaret mahkemesinde görülür. Sözleşmenin adı “hizmet alımı” olsa bile bağımlılık unsuru varsa ilişki iş sözleşmesi sayılabilir; bu değerlendirme dosyanın içeriğine göre yapılır.

Görevli mahkemenin tespitinde davanın adı değil, talebin dayandığı ilişki belirleyicidir. İşçinin işverene verdiği borç para nedeniyle açtığı alacak davası iş ilişkisinden doğmadığı için genel mahkemede görülebilir; işverenin işçiden eğitim gideri veya cezai şart istemesi ise iş ilişkisinden kaynaklandığı için iş mahkemesinin görevindedir. Bu ayrım, aynı kişiler arasındaki birden fazla uyuşmazlığın farklı mahkemelerde görülmesine yol açabilir.

İzmir’de İş Mahkemeleri Hangi Adliyelerde Bulunuyor?

İzmir Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu’nun 2025 faaliyet raporuna göre 31.12.2025 itibarıyla İzmir Adliyesi bünyesinde 28 iş mahkemesi vardır. Bu mahkemeler Bayraklı’daki Gültekinler Plaza ek hizmet binasında görev yapar (İzmir Adliyesi Ek Hizmet Binası); Karşıyaka ve Aliağa’da da ayrı iş mahkemeleri bulunur.

Sayılar resmi raporların tarihine bağlıdır ve sonradan değişebilir. Bina bazında ayrıntı için İzmir Adliyesi bina ve mahkeme haritası yazısına, Karşıyaka’nın yapısı için Karşıyaka Adliyesi ve mahkemeleri rehberine bakılabilir. Aliağa’daki iş yükü verileri Aliağa Adliyesi ve dava süreci yazısında ele alınmıştır.

İş mahkemesi kurulmayan yerler

7036 s. K. md. 2/3’e göre iş mahkemesi kurulmamış yerlerde iş davalarına o yerdeki asliye hukuk mahkemesi, iş mahkemesi sıfatıyla ve aynı kanunun usul kurallarına göre bakar. Ödemiş’te çalışan bir işçi, Ödemiş Asliye Hukuk Mahkemesi’nde dava açtığında da basit yargılama usulü uygulanır ve dosya istinafta İzmir Bölge Adliye Mahkemesi’nin iş dairelerine gider. Ödemiş’in mahkeme yapısı Ödemiş Adliyesi ve dava süreci yazısında anlatılmıştır.

İş Davalarında Yetkili Mahkeme Nasıl Belirlenir?

7036 s. K. md. 6/1’e göre iş davalarında yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin dava tarihindeki yerleşim yeri mahkemesi ile işin veya işlemin yapıldığı yer mahkemesidir. Davalı birden fazlaysa birinin yerleşim yeri yeterlidir (md. 6/2); bu kurallara aykırı yetki sözleşmeleri ise geçersizdir (md. 6/5).

İş davalarında yetkili mahkeme seçimi

İşçi, bu iki yetki yerinden birini seçebilir. Şirket merkezi Konak’ta, fabrikası Torbalı’da olan bir işverene karşı dava İzmir iş mahkemelerinde de Torbalı Asliye Hukuk Mahkemesi’nde (iş mahkemesi sıfatıyla) de açılabilir. Seçimi tanıkların nerede oturduğu, keşif ihtimali ve duruşmalara ulaşım belirler. İş sözleşmesine konulan “uyuşmazlıklarda İstanbul mahkemeleri yetkilidir” şartı işçiyi bağlamaz.

Temsili bir örnek (temsilidir): Merkezi Bornova’da bulunan bir lojistik şirketinin Kemalpaşa’daki deposunda çalışan işçi, kıdem ve fazla çalışma alacakları için İzmir iş mahkemelerinde ya da Kemalpaşa Asliye Hukuk Mahkemesi’nde iş mahkemesi sıfatıyla dava açabilir. Tanıkların çoğu Kemalpaşa’da oturuyorsa ve depoda keşif gerekebilecekse işin yapıldığı yer tercih edilebilir. Tanıklar farklı adliyelerin çevresindeyse dinlenme yöntemi ayrıca planlanmalıdır; bu konu İzmir tanık gösterme ve delil sunma yazısında anlatılmıştır.

Asıl işveren ve alt işverenin birlikte dava edildiği dosyalarda, davalılardan birinin yerleşim yeri mahkemesi de yetkili olur. Alt işveren ilişkisinde sorumluluğun kapsamı asıl işveren ve alt işveren sorumluluğu yazısında açıklanmıştır. İş kazasından doğan tazminat davalarında ek olarak kazanın veya zararın meydana geldiği yer ile zarar gören işçinin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir (md. 6/3).

Yanlış Mahkemede Açılan Dava Ne Olur?

Yanlış mahkemede açılan dava kendiliğinden düşmez; görevsizlik veya yetkisizlik kararı kesinleştikten sonra iki hafta içinde kararı veren mahkemeye başvurup dosyanın gönderilmesi istenmelidir. Bu süre kaçırılırsa dava açılmamış sayılır (6100 s. HMK md. 20/1). Kesin olmayan yetkide itiraz cevap dilekçesinde yapılır (HMK md. 19/2).

Uygulamada iş mahkemelerinin yetkisi kesin yetki olarak görülmediğinden davalı işveren yetki itirazını cevap dilekçesinde, yetkili mahkemeyi de göstererek ileri sürmelidir; aksi hâlde davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir (HMK md. 19/4). Görev ise farklıdır: işçilik alacağı yanlışlıkla asliye hukuk mahkemesinde açılmışsa, iş mahkemesinin bulunduğu yerde mahkeme görevsizlik kararı verir.

Sık yapılan bir hata, arabuluculuk bürosunun yetkisi ile mahkemenin yetkisini aynı şey sanmaktır. Büro yetkisine itiraz en geç ilk toplantıda yapılır ve sulh hukuk mahkemesince kesin olarak çözülür (7036 s. K. md. 3/9). Arabuluculuk aşamasında yetki itirazı yapılmamış olması, dava aşamasındaki yetki itirazını ortadan kaldırmaz.

İzmir’de İş Davası Dosyası Hangi Aşamalardan Geçer?

İşçilik alacakları ve işe iade taleplerinde dosya arabuluculukla başlar; arabulucuya başvurmak dava şartıdır ve son tutanak dava dilekçesine eklenir (7036 s. K. md. 3/1-2). İş mahkemelerinde basit yargılama usulü uygulanır (md. 7/1), cevap süresi tebliğden itibaren iki haftadır (HMK md. 317/2).

Büroya başvuru ve son tutanak aşaması İzmir iş davalarında zorunlu arabuluculuk yazısında ayrıntılı anlatılmıştır. Dava dilekçesinde her alacak kalemi ayrı ayrı gösterilmelidir; 7036 s. K. md. 7/2’ye göre davaların yığılması hâlinde ispat yükü ve deliller her talep için ayrı değerlendirilir.

SGK’ya Karşı Açılacak Davalarda Ön Başvuru Gerekir mi?

Evet. 5510 s. K. ve diğer sosyal güvenlik mevzuatından doğan uyuşmazlıklarda dava açmadan önce Sosyal Güvenlik Kurumu’na başvurmak zorunludur. Kurum 60 gün içinde cevap vermezse talep reddedilmiş sayılır; bu bekleme süresi zamanaşımı ve hak düşürücü süre hesabında dikkate alınmaz (7036 s. K. md. 4/1).

SGK davalarında ön başvuru istisnası

Hizmet sözleşmesine dayalı zorunlu sigortalılık süresinin tespiti, yani hizmet tespiti talebi, bu ön başvuru şartından açıkça ayrık tutulmuştur. İşveren aleyhine açılan bu davalar mahkemece Kuruma kendiliğinden ihbar edilir; Kurum davalı yanında fer’i müdahil olarak katılabilir ve kesinleşen kararı uygulamakla yükümlüdür (md. 4/2). Ayrıntılar İzmir hizmet tespiti davası rehberi yazısında yer alır.

Sosyal güvenlik davaları istinafta iş hukuku dairelerine değil, İzmir BAM’ın sosyal güvenlik hukuku dairesi olan 10. Hukuk Dairesi ile ikizi 28. Hukuk Dairesine gider. Emeklilik, prim borcu, hizmet birleştirme ve yurt dışı borçlanma uyuşmazlıkları bu gruptadır; konu için yurt dışı borçlanma ve emeklilik yazısı da incelenebilir.

İzmir’de İş Davalarının İstinaf İncelemesini Hangi Daireler Yapar?

HSK’nın 01.09.2026’dan itibaren uygulanan iş bölümü kararına göre iş mahkemelerince veya iş mahkemesi sıfatıyla verilen kararların istinaf incelemesini İzmir BAM 3. Hukuk Dairesi ve ikizleri olan 7, 9, 15, 19 ve 29. Hukuk Daireleri yapar (HSK iş bölümü kararı). Dosyalar bu daireler arasında dağıtılır.

İzmir Bölge Adliye Mahkemesi iş daireleri

İzmir BAM’ın yargı çevresi İzmir, Aydın ve Manisa’dır (İzmir BAM yargı çevresi). Bu nedenle Aliağa’dan, Karşıyaka’dan veya Ödemiş’ten gelen iş dosyaları aynı daire grubunda incelenir. İstinaf süresi ilamın tebliğinden başlar (7036 s. K. md. 7/4) ve kanun yoluna başvurulan kararlar ivedilikle karara bağlanır (md. 7/5). Kurum yapısı için İzmir Bölge Adliye Mahkemesi istinaf rehberi, süre hesabı için İzmir istinaf ve temyiz süreleri yazısına bakılabilir.

İşe iade davalarında bölge adliye mahkemesinin kararı kesindir (4857 s. İş K. md. 20/3); 7036 s. K. md. 8/1-a da bu davalarda temyiz yolunu kapatır. Diğer işçilik alacağı davalarında temyiz, HMK’daki parasal sınırlara bağlıdır; genel çerçeve istinaf ve temyiz süreleri ile parasal sınırlar yazısında açıklanmıştır.

Dava Açmadan Önce Hangi Bilgiler Toplanmalı?

Doğru mahkemeyi seçmek için işverenin unvanı, dava tarihindeki adresi ve işin fiilen yapıldığı yer belgelenmelidir. Ticaret sicil kaydı, SGK hizmet dökümündeki işyeri sicil numarası ve iş sözleşmesi bu bilgileri verir; 7036 s. K. md. 6/1’deki iki yetki yeri bu belgelerle somutlaşır.

• İşverenin ticaret unvanı ve merkez adresi; birden fazla şirket varsa her birinin adresi.
• Çalışılan işyerinin ilçesi; şantiye veya saha çalışmasında işin fiilen yürütüldüğü yer.
• e-Devlet’ten alınan SGK hizmet dökümü ve işten çıkış kodu; kodların anlamı SGK işten çıkış kodları yazısında açıklanmıştır.
• Arabuluculuk son tutanağının aslı veya arabulucu onaylı örneği.
• Tanıkların ad, soyad ve tebliğe elverişli adresleri; tanıkların hangi adliyenin çevresinde oturduğu yetki tercihini etkileyebilir.

Fesih nedeniyle doğan alacaklarda kaba bir tutar fikri için kıdem ve ihbar tazminatı hesaplama aracı, süre kontrolü için zamanaşımı süresi hesaplama aracı kullanılabilir. Somut durumunuzun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir; iş hukuku alanındaki diğer yazılara iş hukuku çalışma alanı sayfasından, yazarın çalışma alanlarına Av. Mehmet İlker Dinç profili üzerinden ulaşılabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Aşağıdaki sorular, İzmir’de iş davası açmaya hazırlanan işçi ve işverenlerin en sık takıldığı görev, yetki ve bina konularını kısa yanıtlarla ele alır. Yanıtlar 7036 sayılı Kanun ile HMK hükümlerine ve resmi faaliyet raporlarındaki mahkeme listelerine dayanır; somut dosyanın koşulları sonucu değiştirebilir.

Bayraklı'da oturuyorum, iş davamı hangi binada açarım?

Bayraklı, İzmir Adliyesi’nin yargı çevresindedir. İzmir iş mahkemeleri Bayraklı’daki Gültekinler Plaza ek hizmet binasında görev yapar. Ancak yetki işçinin değil, davalı işverenin yerleşim yerine veya işin yapıldığı yere göre belirlenir; işyeriniz başka bir adliyenin çevresindeyse orada da dava açılabilir.

Karşıyaka'da çalıştığım işyeri için İzmir iş mahkemesinde dava açabilir miyim?

İşverenin merkezi İzmir Adliyesi çevresindeki bir ilçedeyse evet; davalının yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir (7036 s. K. md. 6/1). İşveren merkezi de Karşıyaka’daysa yetkili yer Karşıyaka iş mahkemeleridir. İşveren süresinde yetki itirazında bulunmazsa davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir.

Ödemiş'te iş mahkemesi olmadığı için davam daha uzun mu sürer?

Kanun, iş mahkemesi kurulmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesinin aynı usul kurallarıyla bakmasını öngörür (7036 s. K. md. 2/3). Süre mahkemenin iş yüküne, bilirkişi ve tanık sayısına bağlıdır. Genel bir uzunluk farkı söylemek mümkün değildir; dosyanın kendi koşulları belirleyicidir.

İş sözleşmemde başka bir şehrin mahkemesi yetkili gösterilmişse ne olur?

Bu şart geçersizdir. 7036 s. K. md. 6/5, kanundaki yetki kurallarına aykırı yetki sözleşmelerinin geçersiz olduğunu açıkça düzenler. İşçi, davalının yerleşim yeri veya işin yapıldığı yer mahkemesinde dava açabilir; sözleşmedeki şart işçiyi başka bir şehre gitmeye zorlamaz.

İş mahkemesinde avukatsız dava açılabilir mi?

Evet, kanunda iş davalarında avukatla temsil zorunluluğu yoktur. Ancak alacak kalemlerinin ayrı ayrı somutlaştırılması, tanık listesinin süresinde verilmesi ve bilirkişi raporuna itiraz gibi usul işlemleri süreye bağlıdır. Mali durumu yetersiz olanlar için İzmir Barosu’nun adli yardım başvurusu yolu bulunur.

İşe iade kararını Yargıtay'a taşıyabilir miyim?

Hayır. İşe iade davasında istinaf üzerine bölge adliye mahkemesinin verdiği karar kesindir (4857 s. İş K. md. 20/3) ve 7036 s. K. md. 8/1-a temyiz yolunu kapatır. İzmir’de bu inceleme İzmir BAM’ın iş hukuku dairelerinde tamamlanır.

Kaynaklar

• 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• 4857 sayılı İş Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• İzmir Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu 2025 Faaliyet Raporu
• HSK, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi iş bölümü kararı (01.09.2026)
• Karşıyaka Adliyesi hâkim listesi (24.07.2026)

İlgili yazılar

• İzmir'de İşe İade Davası: Arabuluculuk ve Süreler
• İzmir'de Kıdem ve İhbar Tazminatı Davası
• İzmir'de İş Kazası Sonrası Hukuki Süreç
• İzmir'de Fazla Mesai Alacağının İspatı

Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için dosyanızın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Bu yazı 10.10.2026 tarihli mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.