İzmir’de sigorta tahkim başvurusu, sigorta şirketiyle yaşanan bir tazminat uyuşmazlığının mahkeme yerine Sigorta Tahkim Komisyonu önünde çözülmesini sağlar. Tahkim dosya üzerinden yürüdüğü için başvurucunun İzmir’de ya da başka bir ilde olması yöntemi değiştirmez; değişen, başvurudan önce ve karardan sonra İzmir’de atılması gereken adımlardır.
Tahkim ile mahkeme arasındaki genel karşılaştırma sigorta şirketi ödemeyi reddederse tahkim mi mahkeme mi yazısında yapıldı. Bu yazı, 5684 s. Sigortacılık Kanunu md. 30’daki süreleri, başvurunun engellerini ve kararın İzmir’de nasıl takip edileceğini somutlaştırıyor.
Önemli Çıkarımlar
- Komisyona gitmeden önce sigorta şirketine başvurulmuş ve talebin kısmen ya da tamamen reddedildiği belgelenmiş olmalıdır; 15 iş günü cevapsızlık da yeterlidir (5684 s. K. md. 30/13).
- Zorunlu sigortalarda (örneğin trafik sigortası) şirket tahkim sistemine üye olmasa bile hak sahibi Komisyona başvurabilir (md. 30/1).
- Mahkemeye veya tüketici hakem heyetine taşınmış bir uyuşmazlık için Komisyona başvurulamaz (md. 30/14).
- Hakemler görevlendirmeden itibaren 4 ay içinde karar verir; kanundaki parasal sınırların üzerindeki kararlara 10 gün içinde itiraz edilebilir (md. 30/12, 30/16).
- Tahkimde aleyhe hükmedilecek vekâlet ücreti, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesindeki ücretin beşte biridir (md. 30/17).
İzmir’de Sigorta Tahkim Başvurusu Kimler Tarafından Yapılabilir?
İzmir’de sigorta tahkim başvurusu; sigorta ettiren, sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişiler ve Güvence Hesabı’ndan yararlanacak kişiler tarafından yapılabilir. 5684 s. Sigortacılık K. md. 30/1’e göre Komisyon, bu kişilerle riski üstlenen sigortacı arasındaki sözleşmeden doğan uyuşmazlıkları çözmek için Birlik nezdinde kurulmuştur.
Uygulamada başvuranların büyük kısmı iki gruptan oluşur: kendi kasko poliçesine dayanarak ödeme isteyen araç sahipleri ve karşı tarafın zorunlu trafik sigortasından tazminat isteyen zarar görenler. Hayat, sağlık, konut ve işyeri sigortalarından doğan uyuşmazlıklar da şirketin sisteme üye olması şartıyla Komisyona taşınabilir. Kişi, sözleşmede özel bir tahkim hükmü bulunmasa bile bu yoldan yararlanabilir.
Zorunlu sigortalarda üyelik şartı aranmaz
Md. 30/1’e 2013’te eklenen cümleye göre, mevzuatla zorunlu tutulan sigortalardan doğan uyuşmazlıklarda ilgili sigorta kuruluşu tahkim sistemine üye olmasa da hak sahipleri tahkim usulünden yararlanabilir. Bu nedenle trafik kazasından doğan zorunlu trafik sigortası talepleri için şirketin üyelik durumu araştırılmadan başvuru yapılabilir. İhtiyari sigortalarda (örneğin kasko) ise şirketin üye olup olmadığı önceden kontrol edilmelidir.
Başvurudan Önce Sigorta Şirketine Ne Yapılmalı?
Komisyona gidebilmek için önce sigorta şirketine başvurmak gerekir. 5684 s. K. md. 30/13’e göre başvuran, olayla ilgili gerekli başvuruları yaptığını ve talebinin kısmen ya da tamamen olumsuz sonuçlandığını belgelemelidir. Şirketin başvuru tarihinden itibaren 15 iş günü içinde yazılı cevap vermemesi de Komisyona başvuru için yeterlidir.
KTK md. 97’deki 15 gün ile md. 30/13’teki 15 iş günü farkı
Trafik kazalarında iki ayrı ön şart yan yana durur. 2918 s. KTK md. 97, zorunlu trafik sigortası taleplerinde dava veya tahkimden önce yazılı başvuru ve 15 günlük cevap süresi öngörür. Sigortacılık Kanunu ise Komisyon için 15 iş günü cevapsızlıktan söz eder. İş günü hesabı takvim gününden daha uzun sürer; resmi tatiller de araya girerse fark büyür. Usulden ret riskini azaltmanın yolu, Komisyona başvurmadan önce iki sürenin de dolduğundan emin olmaktır.
| Konu | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Trafik sigortacısının yazılı başvuruya cevabı | 15 gün | KTK md. 97 |
| Komisyona başvuru için şirketin cevapsız kalması | 15 iş günü | 5684 s. K. md. 30/13 |
| Raportör incelemesi | En geç 15 gün | md. 30/15 |
| Hakemin reddi talebi | Öğrenmeden itibaren 5 iş günü | md. 30/15 |
| Hakem kararı | Görevlendirmeden itibaren 4 ay | md. 30/16 |
| Kararın taraflara bildirimi | 3 iş günü | md. 30/16 |
| Hakem kararına itiraz | Bildirimden itibaren 10 gün | md. 30/12 |
| İtiraz hakem heyeti kararı | Heyete intikalden itibaren 2 ay | md. 30/12 |
Hangi Durumlarda Komisyona Başvurulamaz?
5684 s. K. md. 30/14’e göre mahkemeye ve Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun uyarınca tüketici hakem heyetine intikal etmiş uyuşmazlıklar için Komisyona başvuru yapılamaz. Yani aynı uyuşmazlık için mahkeme, tüketici hakem heyeti ve tahkim aynı anda kullanılamaz; tercih baştan bilinçli yapılmalıdır.
Tüketici hakem heyeti ile tahkim arasındaki seçim
Kasko gibi bir tüketici işleminde uyuşmazlık değeri 2026 yılı için 186.000 TL’nin altındaysa, tüketici mahkemesinde dava açmadan önce tüketici hakem heyetine başvuru zorunludur (6502 s. TKHK md. 68; sınır RG 23.12.2025, 33116). İzmir İl Tüketici Hakem Heyeti, İzmir Ticaret İl Müdürlüğü bünyesinde Alsancak İş Merkezi’nde (Talatpaşa Bulvarı No:59, Kat 7-8, Konak) bulunur. Sigorta Tahkim Komisyonu ise isteğe bağlı ayrı bir yoldur. Hakem heyetine başvurduktan sonra aynı uyuşmazlığı Komisyona taşımak mümkün değildir. Hakem heyeti süreci İzmir’de tüketici hakem heyetine başvuru yazısında anlatılıyor.
Başvuru Dosyası Nasıl Hazırlanır?
Hakemler, 5684 s. K. md. 30/15 uyarınca yalnızca kendilerine verilen evrak üzerinden karar verir. Duruşma ve tanık dinleme yoktur; dosyada olmayan bir belge karara yansımaz ve eksik belgeyi sonradan tamamlama imkânı sınırlıdır. Bu nedenle başvuru dosyası, mahkemedeki bir dava dilekçesinden daha eksiksiz ve düzenli hazırlanmalıdır.
Dosyada en az şunlar bulunmalıdır: poliçe veya poliçe numarası, hasar dosya numarası, sigortacıya yapılan başvurunun tarihli kanıtı ve şirketin ret ya da kısmi ödeme yazısı, ekspertiz raporu, faturalar, fotoğraflar, kaza tespit tutanağı ve talep edilen kalemlerin ayrı ayrı gösterildiği bir tablo. Trafik kazasında bedensel zarar varsa sağlık kayıtları ve maluliyet raporu da eklenir. Başvuru formu ve kabul edilen gönderim yolları için Komisyonun güncel duyuruları kontrol edilmelidir.
Başvuru ücreti ve vekâlet ücreti
Md. 30/12’ye göre Komisyona başvuranlardan başvuru ücreti alınır; ücretin tutarı md. 30/18 uyarınca Komisyonun görüşü alınarak Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenir ve uyuşmazlık tutarına göre değişebilir. Güncel tutar başvuru tarihinde Komisyondan teyit edilmelidir. Talebi kısmen veya tamamen reddedilen taraf aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesindeki ücretin beşte biridir (md. 30/17). Bu oran, mahkemedeki yargılama giderleri riskinden belirgin biçimde düşüktür.
Raportör ve Hakem Aşaması Nasıl İşler?
Başvuru önce raportöre gider. 5684 s. K. md. 30/15’e göre raportörler incelemelerini en geç 15 gün içinde tamamlar ve çözümleyemedikleri başvuruları sigorta hakemine iletir. Uyuşmazlık tutarı 15.000 TL ve üzerindeyse en az üç hakemden oluşan heyet kurulması zorunludur; heyet kararını çoğunlukla verir.
Hakemler görevlendirildikleri tarihten itibaren en geç dört ay içinde karar vermek zorundadır (md. 30/16). Bu süre tarafların açık ve yazılı muvafakatiyle uzatılabilir; uzatılmaz ve karar verilmezse uyuşmazlık yetkili mahkemece çözülür. İzmir’de oturan bir başvurucu için bu durumda uyuşmazlığın niteliğine göre İzmir’deki asliye ticaret veya tüketici mahkemesi gündeme gelir. Görevli mahkemenin seçimi İzmir’de trafik kazası tazminat süreci yazısındaki tabloda gösterildi.
Hakemin reddi
Taraflar, HMK’daki hâkimin reddi sebeplerine dayanarak hakemi reddedebilir. Ret talebi, durumun öğrenildiği tarihten itibaren en geç beş iş günü içinde dilekçeyle Komisyona yapılır; Komisyon müdürü tarafları dinledikten sonra beş iş günü içinde karar verir (md. 30/15). Sigorta şirketleri, eksperler, acenteler ve brokerlerle bağlantılı kişiler md. 30/19 uyarınca hakemlik yapamaz.
Hakem Kararına İtiraz ve Temyiz Nasıl Yapılır?
5684 s. K. md. 30/12’ye göre 5.000 TL’nin altındaki uyuşmazlıklarda hakem kararları kesindir. Bu tutar ve üzerindeki uyuşmazlıklarda karara, Komisyonca bildirimden itibaren 10 gün içinde, bir defaya mahsus Komisyon nezdinde itiraz edilebilir. İtiraz için başvuru ücretinin yatırılması şarttır ve itiraz hakem kararının icrasını durdurur.
İtiraz, Komisyonun bu iş için oluşturduğu itiraz hakem heyetlerince incelenir ve heyete intikalden itibaren iki ay içinde karara bağlanır. İtiraz üzerine verilen karar kural olarak kesindir; ancak 40.000 TL’nin üzerindeki uyuşmazlıklarda yolu açıktır. Tahkim süresi dolduktan sonra karar verilmesi, talep dışında karar verilmesi, hakemlerin yetkisi dışında karar vermesi ve iddialar hakkında karar verilmemesi hâllerinde tutardan bağımsız olarak temyize gidilebilir. Temyiz usulünde HMK uygulanır.
İtiraz hakem heyeti ve parasal sınırların güncellenmesi
Kanun metnindeki 5.000 TL, 15.000 TL ve 40.000 TL gibi maktu tutarları md. 30/22, Hazine’ye Türkiye İstatistik Kurumu’nun açıkladığı üretici fiyat endeksi artışını aşmamak üzere artırma yetkisi verir. Bu nedenle itiraz ve temyiz yolunun açık olup olmadığı, kanundaki rakama bakılarak değil, başvuru tarihinde uygulanan güncel tutar Komisyondan teyit edilerek belirlenmelidir. Sürenin kaçırılması hâlinde karar kesinleşir.
| Uyuşmazlık tutarı (kanundaki metin) | Kanun yolu | Dayanak |
|---|---|---|
| 5.000 TL altı | Karar kesin | md. 30/12 |
| 5.000 TL ve üzeri | 10 gün içinde itiraz hakem heyetine itiraz | md. 30/12 |
| 40.000 TL üzeri | İtiraz kararına karşı temyiz | md. 30/12 |
| Tutardan bağımsız | Süre aşımı, talep dışı karar, yetki aşımı, eksik karar hâllerinde temyiz | md. 30/12 |
Tahkim Kararı İzmir’de Nasıl Takip Edilir?
Hakem kararı kesinleştiğinde sigortacı ödemeyi çoğu zaman kendiliğinden yapar. Ödeme yapılmazsa karar, ilamlı icra takibine dayanak yapılabilir. İzmir’de bu takip, İzmir Adliyesi icra dairelerinin bulunduğu BAM Ek Hizmet Binası‘nda (Çınarlı, Stadyum Metro karşısı) veya Karşıyaka Adliyesi icra dairelerinde başlatılabilir.
Takip talebine hakem kararının ve itiraz süresinin geçtiğini ya da itirazın sonuçlandığını gösteren belgelerin eklenmesi gerekir; çünkü süresinde yapılan itiraz kararın icrasını durdurur. Hangi icra dairesinin hangi dosyaya baktığı İzmir icra müdürlükleri rehberi yazısında ayrıntılı anlatıldı. Kararın faiz başlangıcına ilişkin hükmü, takip talebindeki faiz hesabının temelini oluşturur; kabaca bir hesap için yasal faiz hesaplama aracı kullanılabilir.
Tahkim, Arabuluculuk ve İzmir’deki Mahkeme: Hangisi Ne Zaman?
Üç yolun her birinin ön şartı farklıdır. Tahkim için sigortacıya başvuru ve olumsuz sonuç yeterlidir. Ticari nitelikteki sigorta davalarında 6102 s. TTK md. 5/A arabuluculuğu yapar; tüketici mahkemesindeki uyuşmazlıklarda ise 6502 s. TKHK md. 73/A uyarınca dava şartıdır.
Zorunlu trafik sigortacısına karşı davalarda KTK md. 97’deki özel başvuru nedeniyle arabuluculuğun aranmadığı yönünde Yargıtay uygulaması bulunur. Arabuluculuk gereken dosyalarda İzmir’de başvuru, Gültekinler Plaza ek hizmet binası‘ndaki Arabuluculuk Bürosu’na yapılır; ayrıntılar İzmir Adliyesi Arabuluculuk Bürosu’na başvuru yazısında.
| Yol | Ne zaman uygun olabilir? | İzmir bağlantısı |
|---|---|---|
| Sigorta Tahkim Komisyonu | Belgeleri hazır, yalnızca sigortacıya yöneltilen talep | Dosya üzerinden; karar İzmir icra dairelerinde takip edilebilir |
| Tüketici hakem heyeti | Tüketici işlemi ve 2026 için 186.000 TL altı | İzmir İl Tüketici Hakem Heyeti (Alsancak İş Merkezi) |
| Arabuluculuk ve mahkeme | Birden fazla davalı, tanık veya gereken uyuşmazlık | Arabuluculuk Bürosu ve asliye ticaret ya da tüketici mahkemesi |
Temsili örnek: Karşıyaka’da kasko ödemesinin reddi
Bu örnek temsilidir. Karşıyaka’da oturan bir araç sahibinin kasko talebi, sigortacı tarafından ihbarın geç yapıldığı gerekçesiyle reddediliyor. Şirket tahkim sistemine üye. Talep tutarı tüketici hakem heyeti sınırının üzerinde olduğu için hakem heyeti yolu kapalı; araç sahibi tahkim ile arabuluculuk ve tüketici mahkemesi yolu arasında seçim yapıyor. Ret gerekçesi belgelerle çürütülebiliyorsa dosya üzerinden yürüyen tahkim öne çıkabilir; tanık gerekiyorsa mahkeme yolu tartışılır. Her iki durumda da, ihbarın hangi tarihte ve hangi kanaldan yapıldığını gösteren kayıtlar dosyanın merkezindedir. Somut durumun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir.
Aynı araç sahibi talebini tüketici hakem heyetine götürmüş olsaydı, md. 30/14 nedeniyle artık Komisyona başvuramayacaktı. Örneğin gösterdiği en önemli nokta, yol seçiminin geri dönüşü zor bir karar olmasıdır.
Başvurudan Önce Hangi Kontroller Yapılmalı?
Tahkimde dosyayı sonradan tamamlamak zordur. 5684 s. K. md. 30/15’e göre hakemler yalnızca verilen evrak üzerinden karar verdiği için başvuru öncesi kontrol, sonucu doğrudan etkiler. Aşağıdaki kontrol listesi, İzmir’den yapılan başvurularda en sık görülen eksikleri başvuru gönderilmeden önce gidermeye yöneliktir.
Tahkim başvurusu için kontrol listesi
- Sigortacıya yazılı başvurunun tarihi ve kanıtı var mı; 15 gün ve 15 iş günü doldu mu?
- Aynı uyuşmazlık için mahkemeye veya tüketici hakem heyetine başvurulmadı mı?
- İhtiyari sigortada şirketin tahkim sistemine üyeliği kontrol edildi mi?
- Talep kalemleri ve tutarları ayrı ayrı gösterildi mi?
- Ekspertiz, fatura, fotoğraf ve sağlık kayıtları eksiksiz mi?
- süresi hesaplandı mı? Genel bir fikir için zamanaşımı hesaplama aracı kullanılabilir.
Araç hasarına bağlı talepler için İzmir’de araç değer kaybı talebi ve tahkim yazısına, kasko ile trafik sigortası arasındaki farklar için İzmir’de kasko ve trafik sigortası uyuşmazlıkları yazısına bakılabilir. Kasko reddinin gerekçeleri kasko ödemesinin reddi ve pert yazısında ele alındı. Sigorta uyuşmazlıklarına ilişkin çalışma alanımız sigorta hukuku sayfasında, bu alandaki çalışmalar Av. Mehmet İlker Dinç profilinde yer alıyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurmayı düşünenler en çok ücret, süre, avukat gerekip gerekmediği ve kararın bağlayıcılığı konularını soruyor. Aşağıdaki cevaplar 5684 s. Sigortacılık Kanunu md. 30’a dayanır ve genel bir çerçeve sunar; somut dosyada uyuşmazlık tutarı, sigortanın türü ve sunulan belgeler sonucu değiştirebilir.
Sigorta tahkim başvurusu için avukat zorunlu mu?
Hayır, kanunda avukatla başvuru zorunluluğu yoktur; sigortalı veya zarar gören başvuruyu kendisi yapabilir. Ancak hakemler yalnızca dosyadaki evrak üzerinden karar verdiği için talep kalemlerinin ve belgelerin eksiksiz sunulması önemlidir.
Sigorta tahkim komisyonu kaç ayda karar verir?
5684 s. K. md. 30/16’ya göre hakemler görevlendirildikleri tarihten itibaren en geç dört ay içinde karar vermek zorundadır. Taraflar açık ve yazılı muvafakatle bu süreyi uzatabilir; aksi hâlde uyuşmazlık yetkili mahkemece çözülür.
Sigorta şirketi tahkime üye değilse başvurabilir miyim?
Zorunlu sigortalarda evet. Md. 30/1’e göre trafik sigortası gibi zorunlu sigortalardan doğan uyuşmazlıklarda şirket üye olmasa da tahkime başvurulabilir. Kasko gibi ihtiyari sigortalarda ise şirketin sisteme üye olması gerekir.
Tahkim kararına itiraz süresi ne kadardır?
Kanundaki parasal sınırın üzerindeki uyuşmazlıklarda karara, Komisyonca bildirimden itibaren 10 gün içinde, bir defaya mahsus itiraz edilebilir (md. 30/12). İtiraz için başvuru ücreti yatırılır ve itiraz hakem kararının icrasını durdurur.
Önce tahkime başvurup sonra dava açabilir miyim?
Aynı uyuşmazlık için tahkim kararı kesinleştikten sonra aynı talebin mahkemede yeniden ileri sürülmesi kural olarak mümkün değildir. Hakemler dört ay içinde karar vermezse ise uyuşmazlık yetkili mahkemece çözülür (md. 30/16).
Tüketici hakem heyetine başvurduktan sonra tahkime gidilebilir mi?
Hayır. 5684 s. K. md. 30/14 uyarınca tüketici hakem heyetine veya mahkemeye intikal etmiş uyuşmazlıklar için Komisyona başvuru yapılamaz. Bu nedenle yol tercihi ilk başvurudan önce yapılmalıdır.
Kaynaklar
- 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu (mevzuat.gov.tr)
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (mevzuat.gov.tr)
- 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (mevzuat.gov.tr)
- İzmir Ticaret İl Müdürlüğü iletişim (İl Tüketici Hakem Heyeti)
- İzmir Adliyesi BAM Ek Hizmet Binası
İlgili yazılar
Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için dosyanızın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Bu yazı 10.10.2026 tarihli mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.
Yazar: Av. Mehmet İlker Dinç, Avukat
Çalışma alanları: Sigorta Hukuku, Tazminat Hukuku, İş Hukuku, Şirketler Hukuku, Kurumsal Danışmanlık
