İzmir’de Nöbetçi Mahkeme ve Nöbetçi Savcılık

İzmir’de nöbetçi savcılık, adliyenin olağan çalışma saatleri dışında da işleyen ceza adaletinin ilk durağıdır. Gece yaşanan bir trafik kazası, hafta sonu gözaltına alınan bir yakın ya da bayram tatilinde gelen bir şiddet ihbarı, mesai başlamasını beklemez. Bu durumlarda dosyayı nöbetçi Cumhuriyet savcısı ve gerekirse nöbetçi sulh ceza hâkimliği yürütür.

Bu yazıda nöbet sisteminin kanuni çerçevesini, İzmir’deki adliyelere göre hangi başsavcılığın nöbet tuttuğunu, gözaltı ve tutuklama aşamasında hangi sürelerin işlediğini ve yakınların pratikte neye dikkat etmesi gerektiğini anlatıyoruz. İzmir’e özgü bilgileri İzmir Adalet Komisyonunun 2025 faaliyet raporu ve HSK kararlarından aldık.

İzmir’de Nöbetçi Savcılık Ne İş Yapar?

İzmir’de nöbetçi savcılık, mesai dışında ve tatil günlerinde acil soruşturma işlemlerini yürütür. 5271 s. CMK md. 161/2’ye göre adli kolluk, el koyduğu olayları, yakaladığı kişileri ve uyguladığı tedbirleri Cumhuriyet savcısına derhâl bildirir. Saat kaç olursa olsun bu bildirimi karşılayan makam nöbetçi Cumhuriyet savcısıdır.

Nöbetçi savcı, olay yerine gidilmesi, delillerin korunması, gözaltı kararı, yakalanan kişinin serbest bırakılması veya hâkime sevki gibi kararları verir. Ölüm, ağır yaralanma veya yakalama içeren olaylar çoğunlukla bu kanaldan soruşturmaya girer. İzmir Adalet Komisyonu 2025 faaliyet raporu, İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı bünyesinde “Müracaat, Kayıt ve Nöbet İşlemleri Bürosu” bulunduğunu ve nöbet hizmetlerinde yeknesaklık sağlamak için Nöbet İşlemleri Bürosunun 02 Ocak 2025’te kurulduğunu belirtir.

Uzmanlaşmış bürolarda nöbet sistemi

Aynı rapora göre uyuşturucu suçlarına ilişkin soruşturmaların tek merkezden yürütülmesi için Uyuşturucu Suçları Soruşturma Bürosunda nöbet sistemine geçilmiştir. Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddet Suçları Soruşturma Bürosu da nöbet hizmeti yürütür. Bu nedenle aile içi şiddet veya uyuşturucu dosyasında gece yapılan bildirim, genel nöbetçi savcının yanında ilgili büronun nöbetçisine de ulaşabilir.

Hangi İlçede Hangi Adliyenin Nöbetçi Savcılığı Görevlidir?

Nöbetçi savcılık, olayın gerçekleştiği yerin bağlı olduğu adliyede tutulur. İzmir Adalet Komisyonu 2025 raporuna göre İzmir Cumhuriyet Başsavcılığının yargı sınırı Bayraklı, Bornova, Buca, Karabağlar, Konak, Gaziemir, Balçova, Narlıdere ve Güzelbahçe ilçeleridir. Diğer ilçelerin kendi adliyesi ve başsavcılığı vardır; ağır ceza işleri ise bağlı oldukları merkezde görülür.

Tablodaki Torbalı ve Çeşme değişikliği, HSK Genel Kurulunun 03.07.2024 tarihli 1271 sayılı kararı ile yapılmıştır. Pratik sonuç şudur: Selçuk’ta işlenen ve ağır ceza mahkemesinin görevine giren bir suçta soruşturma Selçuk’ta başlayabilir, ancak dava Torbalı’da açılır. İlçe bazında ayrıntıyı Torbalı Adliyesi ve dava süreci ile Karşıyaka Adliyesinin yapısı yazılarında anlattık.

Mülhakat adliyelerde sulh ceza hâkimliği

İzmir’in mülhakatı olan Kemalpaşa, Menderes, Seferihisar ve Urla adliyelerinde, 2025 faaliyet raporuna göre birer sulh ceza hâkimliği bulunur. Bu ilçelerde yürütülen soruşturmada tutuklama istemi kural olarak ilçedeki hâkimliğe yapılır. Fark itiraz aşamasında ortaya çıkar: CMK md. 268/3-a, ağır ceza mahkemesi bulunmayan ve tek sulh ceza hâkimliği olan yerlerde itirazı, yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine bırakır. Tutuklama ve adli kontrol kararlarında ise md. 268/3-b uyarınca yargı çevresindeki asliye ceza hâkimi itirazı inceler.

Gözaltındaki Kişi İçin Hangi Süreler İşler?

Gözaltı kararını Cumhuriyet savcısı verir ve süre kısadır. CMK md. 91/1 uyarınca gözaltı süresi, yakalama yerine en yakın hâkim veya mahkemeye gönderme için zorunlu süre hariç, yakalama anından itibaren 24 saati geçemez; bu gönderme süresi de 12 saatten fazla olamaz. Toplu suçlarda savcı süreyi her defasında bir günü geçmemek üzere üç gün uzatabilir (md. 91/3).

Yakalanan kişinin yakınlarına haber verilmesi de kanuni bir zorunluluktur. CMK md. 95/1’e göre şüpheli yakalandığında, gözaltına alındığında veya gözaltı süresi uzatıldığında, Cumhuriyet savcısının emriyle bir yakınına ya da belirlediği kişiye gecikmeksizin haber verilir. Yabancı uyruklu kişinin durumu, yazılı olarak karşı çıkmadıkça konsolosluğuna bildirilir. Gözaltının ayrıntılarını İzmir’de gözaltı süreci ve şüphelinin hakları yazısında, ifade aşamasındaki hakları şüphelinin ilk 24 saatteki hakları yazısında ele aldık.

Mesai saatleri dışında yakalanan kişi serbest bırakılabilir mi?

Belirli bir durumda evet. CMK md. 94/3, ifadesi alınmak amacıyla düzenlenen yakalama emri üzerine mesai saatleri dışında yakalanan ve belirlenen tarihte yargı mercii önünde hazır bulunmayı taahhüt eden kişinin, Cumhuriyet savcısının emriyle serbest bırakılabileceğini düzenler. Bu imkân her yakalama emri için yalnızca bir kez kullanılabilir. Taahhüdüne uymayan kişiye, yakalama emrinin düzenlendiği yer savcısı tarafından bin Türk lirası idari para cezası verilir.

Nöbetçi Sulh Ceza Hâkimliği Hangi Kararları Verir?

Soruşturma evresinde özgürlüğü kısıtlayan kararları sulh ceza hâkimliği verir. CMK md. 101/1’e göre şüphelinin tutuklanmasına Cumhuriyet savcısının istemi üzerine sulh ceza hâkimi karar verir; istemde adli kontrolün neden yetersiz kalacağı gösterilmelidir. İzmir’de sulh ceza hâkimlikleri, resmi iletişim sayfasına göre ana binada hizmet verir.

İzmir Adliyesinde 31.12.2025 itibarıyla 7 sulh ceza hâkimliği vardır. 2025 faaliyet raporuna göre bu yedi hâkimliğe yıl içinde toplam 114.243 dosya gelmiş, her birine düşen dosya sayısı 15.084 ile 17.199 arasında kalmıştır. Rapor, nöbet hizmetleri sırasında ısrarlı takip suçundan tutuklamaya sevk edilen 200 kişiden 79’unun, kadına karşı basit yaralama suçundan sevk edilen 657 kişiden 331’inin tutuklandığını gösterir. Bu oranlar, sevkin tutuklama anlamına gelmediğini de ortaya koyar.

Çocuklar hakkında nöbet işlemleri

Suça sürüklenen çocuklar için ayrı bir düzen vardır. İzmir Cumhuriyet Başsavcılığının Çocuk Bürosunda 2025’te 8.438 soruşturma açılmış; rapora göre tutuklamaya sevk edilen 388 çocuktan 265’i tutuklanmış, 122’si hakkında adli kontrol kararı verilmiş, biri serbest bırakılmıştır. CMK md. 150/2 uyarınca müdafii bulunmayan çocuk şüpheliye istem aranmaksızın müdafi görevlendirilir; aile bu nedenle avukat seçmemiş olsa bile çocuk ifade sırasında avukatsız kalmaz.

Sulh ceza hâkimliği kararına itiraz nereye yapılır?

CMK md. 268/1 uyarınca itiraz, kararı öğrenmeden itibaren iki hafta içinde kararı veren merciye yapılır. Md. 268/3-a’ya göre birden fazla sulh ceza hâkimliği olan yerde itirazı numara olarak izleyen hâkimlik inceler; tutuklama ve adli kontrol kararlarında ise 268/3-b uyarınca yargı çevresindeki asliye ceza hâkimi bakar. Uygulamayı İzmir’de tutuklamaya itiraz ve tutuklamaya itiraz ve adli kontrol kararları yazılarında ayrıntılı anlattık.

Gece Yaşanan Olayda Şikâyet veya Suç Duyurusu Nereye Yapılır?

Şikâyet için adliyenin açılmasını beklemek gerekmez. CMK md. 158/1’e göre suça ilişkin ihbar veya şikâyet Cumhuriyet başsavcılığına ya da kolluk makamlarına yapılabilir; md. 158/5’e göre yazılı olabileceği gibi tutanağa geçirilmek üzere sözlü de yapılabilir. Gece veya tatilde en yakın polis ya da jandarma birimi şikâyeti alır ve olayı nöbetçi savcıya bildirir.

Acil olmayan bir şikâyetin mesai içinde başsavcılığın ön bürosuna verilmesi de mümkündür. Hangi yolu seçerseniz seçin, olayın tarihi ve saati, varsa tanıkların adı, görüntü kaydı veya sağlık raporu gibi deliller şikâyetle birlikte bildirilmelidir. Şikâyete bağlı suçlarda süre de önemlidir; konuyu İzmir’de suç duyurusunun yapılacağı yerler ve İzmir Cumhuriyet Başsavcılığına şikâyet süreci yazılarında ayrıca ele aldık.

Aile İçi Şiddette Gece Koruma Kararı Nasıl Alınır?

Koruma kararı için mesai beklemek gerekmez. 6284 s. Kanun md. 8/1’e göre tedbir kararları en çabuk ve en kolay ulaşılabilecek yer hâkiminden, mülki amirden ya da kolluk biriminden talep edilebilir; md. 8/3’e göre koruyucu tedbir için şiddetin uygulandığına dair delil veya belge aranmaz. Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde kolluk da tedbir kararı verebilir.

Md. 8/4’e göre gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde ilgili kolluk biriminin verdiği tedbir kararı, şiddet uygulayana tutanakla derhâl tebliğ edilir. 2025 faaliyet raporuna göre İzmir Cumhuriyet Başsavcılığında ailenin korunması ve kadına karşı şiddet kapsamında 2025’te 15.691 evrak soruşturmaya kaydedilmiştir. Koruma kararının İzmir’de nereden alınacağını İzmir’de 6284 koruma kararı başvurusu yazısında, kanunun genel işleyişini koruma ve uzaklaştırma kararı süreci yazısında anlattık.

Adli Tatilde Nöbetçi Mahkemeler Nasıl Çalışır?

Ceza işlerinde adli tatil soruşturmayı durdurmaz. CMK md. 331/1’e göre ceza işlerini gören makam ve mahkemeler her yıl 20 Temmuz ile 31 Ağustos arasında çalışmaya ara verir; md. 331/2’ye göre soruşturma ile tutuklu işlere ilişkin kovuşturmaların ve ivedi işlerin bu dönemde nasıl yürütüleceğini HSK belirler. Nöbetçi mahkeme düzeni bu yetkiye dayanır.

Md. 331/4 uyarınca adli tatile rastlayan süreler işlemez ve tatilin bittiği günden itibaren üç gün uzatılmış sayılır. Ancak tutuklu dosyalar ve gözaltı işlemleri tatilde de görüldüğü için bu kural tutukluluk incelemesini veya gözaltı süresini uzatmaz. Hukuk tarafında durum farklıdır: 6100 s. HMK md. 103/1-a uyarınca ihtiyati tedbir, haciz." aria-label="ihtiyati haciz — tanım">ihtiyati haciz ve delil tespiti gibi geçici hukuki koruma talepleri adli tatilde de karara bağlanır. Örneğin dava açılmadan önce acil bir ihtiyati tedbir gerektiğinde başvuru, tatil döneminde de görevli hukuk mahkemesine yapılabilir. Hukuk ve idari yargıdaki farklı kuralları İzmir’de adli tatil ve sürelerin uzaması yazısında karşılaştırdık.

Nöbetçi Savcılığa Başvururken Hangi Bilgiler Hazır Olmalı?

Gece yapılan başvuruda en çok zaman kaybettiren şey eksik bilgidir. Gözaltındaki bir yakın için başvuranın, kişinin tam adını, T.C. kimlik numarasını ve yakalandığı birimi bilmesi işi hızlandırır. CMK md. 149/2’ye göre soruşturma evresinde ifade almada en çok üç avukat hazır bulunabilir.

1. Olayın yeri, tarihi ve saati; olay hangi ilçedeyse o ilçenin bağlı olduğu adliye.
2. Gözaltındaki kişinin kimlik bilgileri ve tutulduğu kolluk birimi.
3. Varsa sağlık raporu, görüntü kaydı, mesaj ekran görüntüleri ve tanıkların iletişim bilgileri.
4. Müdafi seçilecekse avukatın bilgisi; seçilemiyorsa CMK md. 150/1 uyarınca istem hâlinde baro tarafından müdafi görevlendirilir.
5. Yabancı uyruklu kişi için pasaport bilgisi ve konsolosluk tercihi.

CMK md. 150/2 ve 150/3’e göre şüpheli çocuksa, kendini savunamayacak derecede malulse ya da alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezası gerektiren bir suçtan soruşturma yürütülüyorsa, istem aranmadan müdafi görevlendirilir. Örnek olay (temsilidir): Cumartesi gecesi Bornova’da yakalanan bir kişinin ailesi, karakoldan kişinin İzmir Adliyesinde nöbetçi savcıya sevk edileceğini öğrenir; aile kimlik bilgisi ve avukat bilgisini hazırlayarak adliyeye gider. Bu örnek temsilidir. Somut durumunuzun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir. Ceza yargılamasına ilişkin diğer yazılara ceza hukuku uzmanlık sayfası üzerinden ulaşabilir, yazarımız Av. Yahya Köse’nin profiline göz atabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

İzmir’de nöbetçi savcılık ve nöbetçi sulh ceza hâkimliğiyle ilgili en sık sorulan soruları kısa cevaplarla derledik. Cevaplar Ceza Muhakemesi Kanunu, 6284 sayılı Kanun, HSK kararları ve İzmir Adalet Komisyonunun 2025 faaliyet raporuna dayanır; somut bir gözaltı veya şikâyet durumunda dosyanın özellikleri ayrıca değerlendirilmelidir.

İzmir'de nöbetçi savcılık nerede?

Bayraklı, Bornova, Buca, Karabağlar, Konak, Gaziemir, Balçova, Narlıdere ve Güzelbahçe için İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı görevlidir; başsavcılığın resmi adresi Konak’taki İzmir Adalet Sarayıdır. Karşıyaka, Torbalı, Çeşme ve diğer ilçelerde ise o ilçenin bağlı olduğu adliyenin başsavcılığı nöbet tutar.

Gözaltına alınan yakınım hakkında nasıl bilgi alabilirim?

CMK md. 95/1 uyarınca gözaltı, savcının emriyle bir yakına veya kişinin belirlediği kişiye gecikmeksizin bildirilir. Bildirim gelmediyse kişinin yakalandığı kolluk birimine başvurulabilir. Avukat, ifade sırasında hazır bulunabilir; ifade almada en çok üç avukat bulunabilir (CMK md. 149/2).

Hafta sonu tutuklama kararı verilebilir mi?

Evet. Tutuklama kararını savcının istemi üzerine sulh ceza hâkimi verir (CMK md. 101/1) ve gözaltı süresi 24 saatle sınırlı olduğu için bu kararlar hafta sonu ve gece de nöbetçi sulh ceza hâkimliği tarafından verilir.

Gece karakola yapılan şikâyet geçerli midir?

Geçerlidir. CMK md. 158/1’e göre ihbar ve şikâyet Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluk makamlarına yapılabilir; sözlü şikâyet tutanağa geçirilir. Kolluk, CMK md. 161/2 uyarınca olayı derhâl nöbetçi Cumhuriyet savcısına bildirmekle yükümlüdür.

Selçuk'taki bir olayın ağır ceza davası nerede görülür?

HSK Genel Kurulunun 03.07.2024 tarihli 1271 sayılı kararıyla Torbalı Ağır Ceza Mahkemesinin yargı çevresi Torbalı ve Selçuk olarak belirlendi. Mahkeme 02.09.2024’ten beri çalıştığı için Selçuk’taki ağır ceza davaları Torbalı’da görülür.

Adli tatilde gözaltı ve tutuklama işleri durur mu?

Durmaz. CMK md. 331/2 uyarınca soruşturma ve tutuklu işlerin adli tatilde nasıl yürütüleceğini HSK belirler; nöbetçi savcılık ve sulh ceza hâkimlikleri bu dönemde de çalışır. Md. 331/4’teki üç günlük uzama yalnızca tatile rastlayan diğer süreler için geçerlidir.

Mesai dışında yakalanan kişi aynı gece serbest kalabilir mi?

İfadesi alınmak amacıyla çıkarılan yakalama emri üzerine mesai dışında yakalanan kişi, belirlenen tarihte hazır bulunacağını taahhüt ederse savcının emriyle serbest bırakılabilir (CMK md. 94/3). Bu imkân her yakalama emri için bir kez kullanılabilir.

Kaynaklar

• 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun (mevzuat.gov.tr)
• İzmir Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu 2025 Faaliyet Raporu (rayp.adalet.gov.tr)
• HSK Genel Kurulu 03.07.2024 tarihli kararlar, 1271 ve 1272 (hsk.gov.tr)
• İzmir Adliyesi Ana Bina İletişim Bilgileri (izmir.adalet.gov.tr)

İlgili yazılar

• Bayraklı'da Ceza Yargılaması ve Görevli Mahkemeler
• Buca'da Ceza Yargılaması ve Görevli Mahkemeler
• İzmir'de Adli Sicil Kaydı ve E-Devlet'ten Alma
• Bornova'da Ceza Yargılaması ve Görevli Mahkemeler

Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için dosyanızın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Bu yazı 10.10.2026 tarihli mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.