İzmir’de Sosyal Medyada Hakaret ve Erişim Engeli

İzmir’de sosyal medyada hakaret iddiasıyla başvuran kişi, artık birkaç yıl öncesinden çok farklı bir süreçle karşılaşıyor. Hakaret 2024 ve 2025’teki kanun değişiklikleriyle uzlaştırmadan çıkarılıp önödeme kapsamına alındı; içerik kaldırmada kullanılan 5651 s. Kanun md. 9 iptal edildi ve yetkiler Siber Güvenlik Başkanlığı’na geçti. Bu yazı, İzmir’deki başvuru kanallarını bu güncel çerçeveyle birlikte anlatır.

Hakaretin hangi paylaşımda suç oluşturduğu ve ekran görüntüsünün nasıl alınacağı gibi genel konular sosyal medyada hakaret ve tehdit yazımızda, 5651 s. Kanun’daki başvuru yollarının tamamı ise erişimin engellenmesi ve içerik kaldırma yazımızda yer alıyor. Burada odak, İzmir’de dosyanın nereye gittiği ve nasıl ilerlediğidir.

İzmir’de Sosyal Medyada Hakaret Şikâyeti Nereye Yapılır?

İzmir’de sosyal medyada hakaret şikâyeti, 5271 s. CMK md. 158/1 uyarınca Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa yapılabilir. Şikâyet karakolda tutanağa geçirilebilir, başsavcılığın müracaat bürosuna dilekçeyle verilebilir ya da avukat aracılığıyla UYAP üzerinden gönderilebilir. Hangi başsavcılığın yetkili olduğu ise yetki kurallarına göre belirlenir.

Mağdurun yerleşim yeri kuralı

CMK md. 12/1 yetkiyi suçun işlendiği yere verir; internette bu yer çoğu zaman belirsizdir. 7331 s. Kanun’la eklenen md. 12/6, bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılmasıyla işlenen suçlarda mağdurun yerleşim yeri mahkemelerini de yetkili kılar. Lafzı, sosyal medya üzerinden işlenen hakareti de kapsar. Bu sayede Bornova’da oturan bir kişi, paylaşımı İstanbul’daki bir hesap yapmış olsa bile şikâyetini İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı’na verebilir; Karşıyaka veya Çiğli’de oturan kişi için yetkili başsavcılık Karşıyaka’dır.

İzmir Adalet Komisyonu’nun 2025 faaliyet raporu, İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı bünyesinde Bilişim Suçları Soruşturma Bürosu, Basın Suçları Soruşturma Bürosu ile Ön Ödeme ve İdari Yaptırım Bürosu bulunduğunu gösterir. Dosyanın hangi büroya verileceğini başsavcılığın iç iş bölümü belirler; şikâyetçinin büro seçmesi gerekmez. Başvurunun nereye ve nasıl yapılacağına dair ayrıntılı adımları İzmir suç duyurusu rehberi yazısında anlattık.

Şikâyet Süresi ve Şikâyet Hakkı Nasıl İşler?

Hakaret, kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hâli hariç, 5237 s. TCK md. 131/1 uyarınca şikâyete bağlıdır. TCK md. 73/1’e göre şikâyet, fiil ve failin öğrenildiği günden itibaren altı ay içinde yapılmalıdır. 7531 s. Kanun’la eklenen cümleye göre hakarette şikâyet süresi, fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yılı geçemez.

Şikâyet süresi pratikte nereden başlar?

Sosyal medyada en sık karşılaşılan sorun, failin gerçek kimliğinin geç öğrenilmesidir. Takma adlı bir hesap için altı aylık süre, kişinin hesabın kime ait olduğunu öğrendiği günden başlar; ancak iki yıllık üst sınır fiilin tarihinden işler ve bu sınır aşılırsa öğrenme tarihinin önemi kalmaz. Pratik öneri: fail bilinmese bile şikâyeti “kimliği belirsiz kişi” hakkında yapmak, iki yıllık sınırın dolma riskini ortadan kaldırır.

Şikâyetten vazgeçme, hüküm kesinleşinceye kadar mümkündür ve davayı düşürür (TCK md. 73/4). Ancak md. 73/7’ye göre vazgeçen kişi şahsi haklarından da vazgeçtiğini ayrıca açıklarsa artık hukuk mahkemesinde dava açamaz. Bu nedenle bir anlaşma metni imzalanırken tazminat hakkının saklı tutulup tutulmadığına dikkat edilmelidir. Başvurudan sonraki savcılık aşaması İzmir Başsavcılığı şikâyet süreci yazısında ayrıca anlatılıyor.

Hakaret Dosyası Neden Artık Önödemeye Gidiyor?

TCK md. 75/6-a-2, 7531 s. Kanun’la eklenmiş ve 24.12.2025 tarihli 7571 s. Kanun’la son hâlini almıştır. Buna göre hakaret, kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hâli hariç, önödeme kapsamındadır. Cumhuriyet savcılığı şüpheliye, soruşturma giderleriyle birlikte ödenecek önödeme miktarını tebliğ eder; şüpheli on gün içinde öderse kamu davası açılmaz.

Önödeme süreci ve taksit

TCK md. 75/1’e göre şüpheli, on gün içinde talep ederse miktar birer ay arayla üç eşit taksitte ödenebilir; taksit aksatılırsa önödeme hükümsüz kalır ve soruşturma devam eder. Md. 75/6’nın son cümlesi, bu fıkradaki suçların beş yıl içinde tekrar işlenmesi hâlinde aynı suçtan önödeme uygulanmayacağını söyler. Önödemeyle kapanan dosyalar adli sicile değil, md. 75/7 uyarınca bunlara mahsus bir sisteme kaydedilir.

Mağdur bakımından en önemli nokta md. 75/5’tir: önödeme nedeniyle kamu davasının açılmaması, kişisel hakkın istenmesini etkilemez. Yani şüpheli önödemeyi yatırıp ceza dosyasını kapatsa bile mağdur manevi tazminat davası açabilir. Uzlaştırmadan önödemeye geçişin genel sonuçlarını İzmir uzlaştırma ve önödeme ayrımı yazısında, uzlaştırmanın genel kurallarını uzlaştırma kapsamındaki suçlar yazısında ele aldık.

Temsili bir örnek: Karabağlar’da oturan bir kişi, eski iş arkadaşının herkese açık bir paylaşımda kendisine sövdüğünü fark ediyor ve iki ay sonra İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı’na şikâyette bulunuyor. Savcılık failin ifadesini aldıktan sonra önödeme miktarını tebliğ ediyor; fail üç taksit talep edip ödemeyi tamamlıyor ve kovuşturmaya yer olmadığına karar veriliyor. Şikâyetçi, ceza dosyası kapanmasına rağmen paylaşımın kaldırılması ve manevi tazminat için Halkapınar’daki asliye hukuk mahkemesinde dava açabiliyor (temsilidir).

Fail Bulunamazsa Dosya Ne Olur?

Failin kimliği tespit edilemezse dosya daimi arama kaydıyla bekletilir ve fail bulunduğunda soruşturma kaldığı yerden devam eder. İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 2025 verileri bu riskin büyüklüğünü gösterir: sesli, yazılı veya görüntülü bir iletiyle hakaret suçunda 5.138 dosya, yüz yüze hakarette ise 955 dosya daimi aramaya alınmıştır.

Aynı raporda İzmir Başsavcılığı’nda en sık görülen on suç tipinin soruşturma süreleri de yer alır. Sesli, yazılı veya görüntülü iletiyle hakaret soruşturmaları ortalama 51 günde, yüz yüze hakaret soruşturmaları ise ortalama 66 günde bitirilmiştir. Kısa süre, failin kimliği belli olan dosyalarda önödeme veya karar aşamasına hızla geçildiğini gösterir; kimliği belirsiz hesaplarda ise dosya aylarca beklemeye alınabilir.

Fail tespiti ve platform temsilcisi

5651 s. Kanun ek md. 4/1, Türkiye’den günlük erişimi bir milyonu aşan yurt dışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcıya Türkiye’de temsilci atama ve adli makamların taleplerini karşılama yükümlülüğü getirir. Ancak ek md. 4/5’te faile ulaşmak için gerekli bilgilerin adli mercilere verilmesine ilişkin özel hüküm, çocukların cinsel istismarı ve devletin güvenliğine karşı suçlar gibi sayılı suçlarla sınırlıdır; hakaret bu listede yer almaz. Bu nedenle hakaret dosyalarında fail tespiti çoğu zaman platformdan gelen genel yazışma cevaplarına, ortak arkadaş beyanlarına ve hesabın başka paylaşımlarına dayanır.

Erişim Engeli ve İçerik Kaldırma İçin İzmir’de Hangi Yol Var?

Kişilik hakkı ihlalinde sulh ceza hâkimliğinden erişim engeli istenmesini sağlayan 5651 s. K. md. 9, Anayasa Mahkemesi’nin 11.10.2023 tarihli kararıyla iptal edilmiş ve iptal 10.10.2024’te yürürlüğe girmiştir. Bugün hakaret içeriğinin kaldırılması için üç yol öne çıkar: platforma başvuru, mahkemeden ihtiyati tedbir ve özel hayat ihlalinde md. 9/A başvurusu.

Kişilik hakkı davası ve ihtiyati tedbir

4721 s. TMK md. 25, kişilik hakkına saldırının önlenmesini, durdurulmasını ve hukuka aykırılığın tespitini isteme imkânı verir; son fıkrası davacının kendi yerleşim yeri mahkemesinde dava açabileceğini düzenler. İzmir Adliyesi’nin asliye hukuk mahkemelerinin tamamı 01.09.2026’dan beri Konak’taki Halkapınar Ek Hizmet Binası’ndadır. Dava açılırken veya açılmadan önce içeriğin kaldırılması ihtiyati tedbir olarak istenebilir.

Erişim engeli ve 9/A başvurusu

Paylaşım aynı zamanda özel hayatın gizliliğini ihlal ediyorsa (örneğin özel fotoğraf veya adres), 5651 s. K. md. 9/A devreye girer. 24.07.2026 tarihli 7590 s. Kanun’la yetki Siber Güvenlik Başkanlığı’na geçmiştir: başvuru Başkanlığa yapılır, erişim sağlayıcılar talebi en geç dört saatte uygular, talep eden kişi talebini yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkiminin kararına sunar ve hâkim kırk sekiz saat içinde karar verir; aksi hâlde tedbir kendiliğinden kalkar. İzmir’de oturan kişi bu başvuruyu Konak’taki ana binada bulunan İzmir sulh ceza hâkimliklerine yapabilir.

Bilgi kazanımı notu: 22.04.2026 tarihli 7578 s. Kanun, sosyal ağ sağlayıcılara ilişkin ek md. 4’te 01.11.2026’da yürürlüğe girecek değişiklikler yapmıştır. Platform başvurusu bu tarihten sonra yapılacaksa, 48 saat kuralı dahil güncel metin başvurudan önce yeniden kontrol edilmelidir.

Kamu Görevlisine Yönelik Paylaşımlarda Süreç Neden Farklı?

Kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret, TCK md. 125/3-a kapsamında daha ağır cezalandırılır; cezanın alt sınırı bir yıldan az olamaz. Bu hâl TCK md. 131/1 uyarınca şikâyete bağlı değildir ve md. 75/6-a-2’de önödemenin dışında bırakılmıştır. Dolayısıyla dosya önödemeyle kapanmaz; olağan soruşturma ve kovuşturma yürür.

Bu ayrım İzmir’de belediye, hastane veya okul gibi kurumların çalışanlarına yönelik paylaşımlarda sık gündeme gelir. Paylaşımın görevle bağlantılı olup olmadığı, yani kişinin görevi nedeniyle mi yoksa özel yaşamı nedeniyle mi hedef alındığı, suçun hangi fıkraya gireceğini belirler. Mahkûmiyet hâlinde hükmün açıklanmasının geri bırakılması gündeme gelebilir; güncel şartları İzmir HAGB rehberi yazısında anlattık.

Manevi Tazminat Davası Ceza Dosyasından Bağımsız mı?

Evet. Ceza dosyasının önödemeyle, şikâyetten vazgeçmeyle veya kovuşturmaya yer olmadığı kararıyla kapanması, kişilik hakkı ihlali nedeniyle tazminat istemeyi kendiliğinden engellemez. TMK md. 25/3 maddi ve manevi tazminat isteme hakkını saklı tutar; TCK md. 75/5 de önödemenin kişisel hakları etkilemediğini söyler.

Tazminat davası ile içerik kaldırma talebi aynı dava içinde birlikte ileri sürülebilir. Manevi tazminat miktarını etkileyen unsurlar genel yazımızda ele alındığı için burada tekrarlanmıyor. Sosyal medya delillerinin hukuka uygun elde edilmesi, özellikle özel mesajlarda, ayrı bir değerlendirme gerektirir; aile davaları bağlamında bu konuyu dijital delillerin hukuka uygunluğu yazısında incelemiştik.

Başvurudan Önce Hangi Hazırlık Yapılmalı?

Sosyal medya içeriği kısa sürede silinebildiği için hazırlık hızlı yapılmalıdır. Şikâyet dilekçesinde paylaşımın tam adresi, tarihi ve saati, hesabın adı ve kullanıcı adı yer almalıdır. Aşağıdaki liste, İzmir’de başsavcılığa veya mahkemeye başvururken dosyanın eksiksiz olmasını sağlar ve ek süre talebini önler.

• Paylaşımın ekran görüntüsü, görüntüde tarih, saat ve kullanıcı adı görünecek şekilde.
• Paylaşımın tam bağlantısı (URL) ve hesabın profil bağlantısı.
• Hesabın kime ait olduğunu gösteren ipuçları: ortak arkadaşlar, önceki mesajlar, telefon numarası eşleşmesi.
• Paylaşımı gören tanıkların adı ve iletişim bilgisi.
• Kimlik ve yerleşim yeri belgesi (CMK md. 12/6 yetkisi için).
• Platforma yapılan şikâyetin kaydı ve platformun cevabı.

Bilişim alanındaki diğer yazılarımız bilişim hukuku ve KVKK sayfasında, ceza süreçlerine ilişkin yazılarımız ise ceza hukuku sayfası altında toplanmıştır. İnternet üzerinden dolandırıcılık gibi malvarlığına yönelik bilişim suçlarında süreç farklı işler; bunun için İzmir internet dolandırıcılığı başvuru yolları yazısına bakılabilir. Her paylaşımın hukuki niteliği bağlamına göre değişir; somut durumunuzun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

Sosyal medyada hakarete uğrayan kişiler en çok şikâyetin nereye yapılacağını, önödemenin ne anlama geldiğini ve içeriğin ne kadar sürede kaldırılabileceğini soruyor. Aşağıdaki cevaplar, güncel kanun metinlerine ve İzmir’deki başvuru kanallarına göre bu soruları kısaca yanıtlar. Cevaplar genel bilgi niteliğindedir ve paylaşımın içeriğine göre farklı sonuçlar doğabilir.

Failin başka şehirde olması şikâyeti İzmir'de yapmama engel mi?

Hayır. CMK md. 12/6, bilişim sistemlerinin araç olarak kullanıldığı suçlarda mağdurun yerleşim yeri mahkemelerini de yetkili kılar. İzmir’de oturan kişi şikâyetini İzmir’deki başsavcılığa veya karakola yapabilir; dosya gerekirse yetkili yere gönderilir.

Hakaret eden kişi önödemeyi yatırırsa tazminat isteyebilir miyim?

Evet. TCK md. 75/5’e göre önödeme nedeniyle kamu davasının açılmaması kişisel hakkın istenmesini etkilemez. Ceza dosyası kapansa bile kişilik hakkı ihlali nedeniyle asliye hukuk mahkemesinde manevi tazminat davası açılabilir.

Sosyal medyadaki hakaret için şikâyet süresi ne kadar?

Şikâyet, fiil ve failin öğrenildiği günden itibaren altı ay içinde yapılmalıdır. Hakaret suçunda ayrıca, öğrenme tarihi ne olursa olsun fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yıl geçtikten sonra şikâyette bulunulamaz (TCK md. 73/2).

Hakaret içeren paylaşım ne kadar sürede kaldırılır?

Platforma yapılan başvuruya sosyal ağ sağlayıcı 48 saat içinde cevap vermekle yükümlüdür (5651 s. K. ek md. 4/3). Mahkemeden ihtiyati tedbir istenirse süre mahkemenin iş yüküne bağlıdır. Özel hayat ihlalinde md. 9/A ile erişim engeli dört saat içinde uygulanır.

Kamu görevlisine yazılan hakaret de önödemeye girer mi?

Hayır. Kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret TCK md. 75/6-a-2’de önödemenin dışında bırakılmıştır ve şikâyete bağlı değildir. Bu dosyalarda olağan soruşturma yürür ve cezanın alt sınırı bir yıldan az olamaz.

Fake hesaptan yapılan hakarette ne yapılmalı?

Kimliği belirsiz kişi hakkında hemen şikâyette bulunmak ve tüm ekran görüntüleri ile bağlantıları dosyaya vermek gerekir. Fail bulunamazsa dosya daimi aramaya alınır; şikâyetin erken yapılması, hakaretteki iki yıllık üst sınırın dolmasını önler.

Kaynaklar

• 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi Hakkında Kanun (mevzuat.gov.tr)
• 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• İzmir Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu 2025 Faaliyet Raporu (adalet.gov.tr)

İlgili yazılar

• İzmir'de KVKK İhlali ve Kurula Şikâyet

Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için dosyanızın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Bu yazı 10.10.2026 tarihli mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.