Haciz İhbarnamesi (89/1-89/2-89/3): Üçüncü Kişi Ne Yapmalı?

Haciz ihbarnamesi, borçlunun üçüncü kişilerdeki alacak veya mallarına İcra ve İflas Kanunu’nun (İİK) 89. maddesi uyarınca el konulması için gönderilen bildirimdir. Üçüncü kişi, kendisine tebliğ edilen ihbarnameye yedi gün içinde doğru cevap vermezse borcu kendi zimmetinde kabul etmiş sayılabilir. Bu yazıda 89/1, 89/2 ve 89/3 ihbarnamelerinin ne anlama geldiğini ve üçüncü kişinin hangi adımları atması gerektiğini inceliyoruz. Bankalar, işverenler, kiracılar ve borçlunun alacaklı olduğu diğer kişiler bu sürecin muhatabı olabilir.

Haciz İhbarnamesi Nedir?

Haciz ihbarnamesi, icra dairesinin, borçlunun elinde bulunmayan ama üçüncü bir kişide bulunan alacak veya malını haczetmek amacıyla o üçüncü kişiye gönderdiği resmi bildirimdir. En sık karşılaşılan örnekler, borçlunun bankadaki hesabı, işvereninden alacağı maaş veya bir alacaklıdan tahsil edeceği bedeldir. Bu mekanizma, alacaklının borçlunun doğrudan elinde olmayan varlıklarına ulaşabilmesini sağlayan önemli bir icra hukuku aracıdır.

89/1 İhbarnamesi: İlk Bildirim

89/1 ihbarnamesi, üçüncü kişiye borçlunun kendisinde alacağı veya malı bulunduğu iddiasıyla gönderilen ilk bildirimdir. Üçüncü kişi, borcu olmadığını, malın elinde bulunmadığını veya ihbarname tebliğinden önce borcun ödendiğini düşünüyorsa bunu tebliğden itibaren yedi gün içinde icra dairesine yazılı veya sözlü olarak bildirmek zorundadır.

Süresinde Cevap Verilmezse Ne Olur?

Üçüncü kişi yedi gün içinde herhangi bir itirazda bulunmazsa, ihbarnamede belirtilen borcu veya malı kabul etmiş sayılma riskiyle karşılaşır. Bu nedenle 89/1 ihbarnamesinin tebliğ tarihinin doğru tespiti ve sürenin kaçırılmaması büyük önem taşır.

89/2 İhbarnamesi: İkinci Aşama

89/2 ihbarnamesi, 89/1’e süresinde veya usulüne uygun cevap vermeyen üçüncü kişiye gönderilir. Bu ihbarname ile üçüncü kişiye, borcun zimmetinde sayıldığı bildirilir ve tebliğinden itibaren yedi gün içinde İİK m. 89/II’de sayılan sebeplerle itiraz edebileceği hatırlatılır.

89/2’ye İtiraz Nasıl Yapılır?

İtiraz, yine yazılı dilekçe veya sözlü beyanla icra dairesine yapılır. Bu aşamada üçüncü kişinin itirazını somut delillerle desteklemesi, ileride açılabilecek bir davada konumunu güçlendirir.

89/1’e İtiraz Etmiş Olmak 89/2’ye Karşı Yeterli midir?

Hayır. 89/1 aşamasında yapılan itiraz, icra dairesi tarafından yeterli veya usulüne uygun görülmezse 89/2 ihbarnamesi yine gönderilebilir. Üçüncü kişinin, önceki itirazına atıfla yetinmeyip 89/2 ihbarnamesine karşı da ayrıca ve süresinde yanıt vermesi gerekir. Konuya ilişkin güncel içtihatlara Yargıtay karar arama sisteminden ulaşılabilir.

89/1 ve 89/2 Arasındaki Sürecin Zaman Çizelgesi

Aşağıdaki örnek tamamen temsilidir. 89/1 ihbarnamesi 1 Kasım 2026’da tebliğ edilen bir üçüncü kişi, en geç 8 Kasım 2026’ya kadar itirazını icra dairesine bildirmelidir. Bu süre kaçırılırsa icra dairesi 89/2 ihbarnamesini düzenleyebilir; 89/2 tebliğ edildikten sonra yine yedi günlük yeni bir itiraz süresi başlar. Her iki süreye de itiraz edilmezse 89/3 ihbarnamesi gönderilir ve on beş günlük menfi tespit davası süresi işlemeye başlar.

Sürecin Tamamı Ne Kadar Zaman Alabilir?

89/1’den 89/3’e kadar olan sürecin toplam süresi, her aşamadaki tebligat sürelerine bağlı olarak değişmekle birlikte, üçüncü kişinin her aşamada zamanında yanıt vermemesi halinde birkaç ay içinde ödeme yükümlülüğü aşamasına gelinebilir. Bu nedenle sürecin en başında, yani 89/1 aşamasında doğru adım atmak, sonraki aşamalardaki risk ve maliyeti azaltır.

89/3 İhbarnamesi ve Menfi Tespit Davası

89/3 ihbarnamesi, üçüncü kişiye ihbarnamedeki tutarı ödemesi gerektiğini bildiren son aşama bildirimidir. Bu ihbarnameyi alan üçüncü kişi, tebliğden itibaren on beş gün içinde menfi tespit davası açmazsa ihbarnamede yazılı tutarı ödemekle yükümlü hale gelir.

Süreye Uyulmasının Pratik Önemi

On beş günlük dava açma süresi, hafta sonu ve resmi tatiller dahil takvim günü olarak işler; bu nedenle sürenin son gününün doğru hesaplanması, dava dilekçesinin zamanında mahkemeye ulaştırılabilmesi açısından kritik önem taşır.

Menfi Tespit Davası Neden Önemlidir?

Menfi tespit davası, üçüncü kişinin borçlu olmadığını mahkeme önünde ispatlayabileceği tek yasal yoldur. Süresi hak düşürücü olduğundan, 89/3 ihbarnamesi tebliğ edilen kişinin bu on beş günlük süreyi kaçırmaması kritik önem taşır. Dava açılmadan geçirilen her gün, bu hakkın geri döndürülemez şekilde kaybedilmesi riskini artırır.

Süre hesaplamalarınızı doğrulamak için zamanaşımı ve dava açma süresi hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.

Alacaklı Açısından Haciz İhbarnamesi Stratejisi

Alacaklı, borçlunun üçüncü kişilerdeki alacaklarını tespit ederken banka, işveren, kiracı veya sözleşme ilişkisi içinde olduğu diğer taraflara yönelebilir. Doğru üçüncü kişinin tespit edilmesi, haciz sürecinin etkili sonuç vermesi açısından belirleyicidir; yanlış veya alacağı bulunmayan bir üçüncü kişiye gönderilen ihbarname zaman kaybına yol açar.

Üçüncü Kişi İçin Pratik Öneriler

İhbarnameyi alan üçüncü kişinin ilk yapması gereken, tebliğ tarihini ve ihbarnamenin hangi aşamada olduğunu (89/1, 89/2 veya 89/3) net şekilde tespit etmektir. Ardından borcun veya malın gerçekten var olup olmadığı, varsa ödeme veya iade kayıtlarının incelenmesi gerekir.

Ortak Hesaplarda Haciz İhbarnamesi Nasıl Uygulanır?

Borçlunun başka bir kişiyle birlikte sahip olduğu ortak banka hesabına haciz ihbarnamesi gönderildiğinde, banka genellikle hesaptaki payın borçluya ait olduğu kabul edilen kısmı bildirmekle yükümlüdür. Ortak hesabın diğer sahibi, kendisine ait payın haczedilmemesi için gerekli itirazı ve delilleri süresinde icra dairesine sunmalıdır.

Bankalar ve İşverenler Açısından Özellik

Banka ve işverenler, sıklıkla üçüncü kişi sıfatıyla haciz ihbarnamesi muhatabı olur. Bu kurumların iç süreçlerinde ihbarnamelerin ilgili birime hızlı iletilmesi ve sürelerin takip edilmesi, gecikmeden kaynaklanan sorumluluk risklerini azaltır.

Üçüncü Kişinin İtirazı Reddedilirse İzlenecek Yol

İcra dairesi, üçüncü kişinin itirazını yerinde görmeyip işleme devam edebilir. Bu durumda uyuşmazlığın kesin çözümü, alacaklının üçüncü kişiye karşı açacağı bir dava ile mahkeme önünde gerçekleşir. Üçüncü kişi, bu davada borcu olmadığını veya malın elinde bulunmadığını delillerle ispatlamak durumundadır.

Dava Sürecinde Delil Toplama

Açılacak davada üçüncü kişinin konumunu güçlendirecek belgeler arasında hesap ekstreleri, sözleşmeler, ödeme dekontları ve yazışmalar yer alır. Bu belgelerin ihbarname tebliğ edilir edilmez bir araya getirilmesi, hem icra dairesine yapılacak itirazın hem de gerekirse açılacak davanın sağlam bir temele oturmasını sağlar. İtiraz dilekçesi hazırlığında güncel rehberlerden yararlanmak isteyenler Türkiye Barolar Birliği’nin kaynaklarına başvurabilir.

Kötüniyetli İtirazın Sonuçları

Üçüncü kişinin gerçeğe aykırı beyanda bulunarak itiraz ettiğinin tespit edilmesi, açılacak davada aleyhine sonuçlar doğurabilir ve ayrıca yargılama giderleri ile tazminat sorumluluğuna yol açabilir. Bu nedenle itirazın gerçek duruma dayanması önemlidir.

Şirketlere Gönderilen Haciz İhbarnamelerinde İç Süreç

Bir şirketin üçüncü kişi sıfatıyla haciz ihbarnamesi alması halinde, ihbarnamenin şirket içinde hangi birime (muhasebe, hukuk, insan kaynakları) yönlendirileceğinin önceden belirlenmiş olması, yedi günlük sürenin kaçırılmaması açısından önemlidir. Şirketlerin gelen resmi yazışmaları merkezi bir kayıt sistemiyle takip etmesi, bu tür sürelerin gözden kaçmasını önler.

Grup Şirketlerinde Muhatap Tespiti

Borçlunun bir grup şirketler yapısı içinde yer alması halinde, alacağın hangi şirkette bulunduğunun doğru tespiti önemlidir. İhbarnamenin yanlış grup şirketine gönderilmesi, o şirketin gerçekte borçlu olmadığı gerekçesiyle süresinde itiraz etmesine yol açabilir ve alacaklının doğru muhatabı yeniden tespit etmesini gerektirebilir. Bu durum, sürecin gereksiz yere uzamasına ve ek maliyetlere yol açabilir.

Haciz İhbarnamesi ile Adi Haciz Arasındaki Fark

Adi haciz, doğrudan borçlunun elindeki mal veya alacağa uygulanırken, haciz ihbarnamesi borçlunun malının veya alacağının üçüncü bir kişinin elinde ya da zimmetinde olduğu durumlarda devreye girer. Bu ayrım, hangi tarafın hangi sürede ve nasıl hareket etmesi gerektiğini belirleyen temel noktadır.

Sıklıkla Karşılaşılan Örnek: Kira Bedeli Haczi

Aşağıdaki örnek tamamen kurgusal ve temsilidir. Bir borçlunun kiraya verdiği taşınmazdan elde ettiği kira geliri, kiracıya gönderilecek bir haciz ihbarnamesi ile haczedilebilir. Kiracı, kira bedelini artık icra dairesinin bildirdiği hesaba ödemekle yükümlü hale gelir; bu bildirime rağmen kira bedelini borçluya ödemeye devam eden kiracı, aynı tutarı icra dairesine de ödemek durumunda kalabilir.

Haciz İhbarnamesi Tebligatında Dikkat Edilmesi Gerekenler

Tebligatın usulüne uygun yapılıp yapılmadığı, sürelerin başlangıcını doğrudan etkiler. Üçüncü kişi, tebligatın kendisine değil örneğin yanlış bir adrese yapıldığını düşünüyorsa bu hususu da itirazında ayrıca belirtmelidir; usulsüz tebligat iddiası icra dairesi veya mahkeme tarafından ayrıca incelenir.

Elektronik Tebligatın Etkisi

Kurumsal muhataplar bakımından yaygınlaşan elektronik tebligat sisteminde haciz ihbarnamesi de e-Tebligat yoluyla gönderilebilir. Bu durumda tebliğ tarihi, mesajın elektronik adrese ulaşmasından beş gün sonrası olarak kabul edilir ve yedi günlük süre bu tarihten işlemeye başlar.

Menfi Tespit Davasının Maliyeti Ne Kadardır?

Menfi tespit davasında 2026 yılı itibarıyla nispi harç oranı binde 68,31 (yaklaşık %6,83) olarak uygulanmakta, bu tutarın dörtte biri dava açılırken peşin ödenmekte, kalan kısmı ise karar kesinleştiğinde tahsil edilmektedir. Üçüncü kişi, 89/3 ihbarnamesindeki tutarı ve olası harç maliyetini birlikte değerlendirerek dava açıp açmayacağına karar vermelidir. Harç tarifelerindeki güncel değişiklikler Resmî Gazete’de yayımlanır. Alacağın dayanağı karşılıksız çıkan bir çekse uygulanan süreç için karşılıksız çek şikâyeti yazımıza, kambiyo senetlerine özgü takip için ilgili yazımıza göz atabilirsiniz.

Adım Adım: 89/1 İhbarnamesine Nasıl Yanıt Verilir?

Menfi Tespit Davası Açıldığında Süreç Nasıl İlerler?

Üçüncü kişi süresinde menfi tespit davası açtığında, dava sonuçlanana kadar ihbarnamedeki tutarın ödenmesi kural olarak beklemeye alınabilir; ancak bu, mahkemenin vereceği tedbir kararına ve dosyanın somut durumuna bağlıdır. Dava, üçüncü kişinin borçlu olmadığını ispatlamasıyla sonuçlanırsa ödeme yükümlülüğü ortadan kalkar; aksi halde ihbarnamedeki tutar tahsil edilir.

Sigorta Şirketlerine Gönderilen Haciz İhbarnamesi

Borçlunun lehine düzenlenmiş bir sigorta poliçesi varsa, poliçeden doğan tazminat alacağı için sigorta şirketine haciz ihbarnamesi gönderilebilir. Sigorta şirketi, tazminat henüz kesinleşmemişse veya poliçe şartlarına göre ödeme koşulları oluşmamışsa bu durumu süresi içinde icra dairesine bildirmelidir. Sigorta şirketinin tazminat ödemesini reddettiği hâllerde izlenecek yol için ayrı yazımızı inceleyebilirsiniz.

Taşınmaz Üzerindeki Haklar İçin Haciz İhbarnamesi Gönderilir mi?

Borçlunun bir taşınmaz üzerinde alacağı veya hakkı varsa (örneğin satış vaadi sözleşmesinden doğan hak), bu hak da haciz ihbarnamesi yoluyla haczedilebilir. Ancak doğrudan tapuda kayıtlı bir taşınmazın haczi, haciz ihbarnamesi usulüyle değil, doğrudan tapu müdürlüğüne yazılan haciz müzekkeresi ile gerçekleştirilir; bu iki usul birbirine karıştırılmamalıdır. Tapu kaydına ilişkin uyuşmazlıklarda izlenecek dava yolları için tapu iptali ve tescil davası yazımızı inceleyebilirsiniz.

Üçüncü Kişinin Kısmi Beyanda Bulunması

Üçüncü kişi, ihbarnamedeki tutarın bir kısmı için borcu kabul edip kalan kısım için itiraz edebilir. Bu tür kısmi beyanlarda, kabul edilen ve itiraz edilen tutarların dilekçede ayrı ayrı ve açıkça belirtilmesi, ileride ortaya çıkabilecek belirsizlikleri önler.

Karşı Taraf Ne Yapacak?

Bir uyuşmazlıkta yalnızca kendi haklılığınızı bilmek yeterli değildir; karşı tarafın da kendine göre bir savunma stratejisi vardır ve bu stratejiye önceden hazırlıklı olmak sürecin nasıl ilerleyeceğini büyük ölçüde belirler. Aşağıdaki savunmalar, bu tür dosyalarda sıkça karşılaşılan tipik itirazlardır; hangisinin sizin dosyanızda gündeme geleceği elinizdeki belgelere ve olayların akışına bağlıdır.

Üçüncü kişide borçluya ait borç veya mal bulunmamaktadır.
Üçüncü kişi, hesap ekstresi, cari hesap kaydı veya sözleşme ile borç ya da mal ilişkisinin bulunmadığını icra dairesine yazılı olarak bildirir. Bu bildirimin süresinde ve açık şekilde yapılması sonraki aşamalardaki riski azaltır.

89/1 itirazı süresinde yapılmamıştır, borç kabul edilmiş sayılır.
Alacaklı tebligat tarihini icra dosyasından gösterir. Üçüncü kişi ise tebligatın usulsüz yapıldığını veya itirazın aslında süresinde iletildiğini ispat edebilir. Tebligat zarfının teslim tarihi ve alan kişi bu noktada belirleyicidir.

Menfi tespit davası açılmamıştır, tutar kesinleşmiştir.
89/3 ihbarnamesinin tebliğ tarihi esas alınarak on beş günlük sürenin dolup dolmadığı incelenir; süresinde açılan dava takibi bu kalem yönünden durdurur. Dava açılışında harç ve masrafların eksiksiz yatırılması da usuli bir şart olarak dikkate alınmalıdır.

Borç zaten ödenmiştir.
Dekont, makbuz veya ibraname ile ödeme ispatlanır; ödemenin hangi ihbarnameye konu borca ilişkin olduğu açıkça belirtilmelidir. Kısmi ödeme yapılmışsa kalan tutar üzerinden değerlendirme yapılır.

Bu savunmalardan hangisinin öne çıkacağı, dosyanın somut şartlarına, elinizdeki belgelere ve olayların gerçekleştiği sıraya göre değişir. Bazı dosyalarda karşı taraf tek bir savunmaya yoğunlaşırken, bazılarında birkaç itirazın birlikte ileri sürüldüğü görülür. Bu nedenle olası bir savunmayı önceden etkisiz kılacak delillerin dava veya takip aşamasına geçilmeden önce toplanması, sürecin seyrini doğrudan etkiler. Dosyanızın hangi savunmayla karşılaşacağını önceden değerlendirmek için iletişime geçebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Haciz ihbarnamesine hiç cevap vermezsem ne olur?

89/1’e cevap vermemek doğrudan borç doğurmaz ama 89/2 ihbarnamesinin gönderilmesine yol açar; 89/2’ye de cevapsız kalınırsa 89/3 ile ödeme yükümlülüğü riski doğar.

89/3 ihbarnamesi tebliğ edildikten sonra ne yapmalıyım?

On beş gün içinde menfi tespit davası açılmalıdır; aksi halde ihbarnamedeki tutarı ödeme yükümlülüğü doğar.

İtiraz sözlü olarak yapılabilir mi?

Evet, itiraz icra dairesine sözlü olarak da bildirilebilir; ancak icra müdürünün bu beyanı tutanağa geçirmesi gerekir.

Banka, müşterisinin hesabı için haciz ihbarnamesi alırsa ne yapmalı?

Banka, hesapta gerçekten bakiye olup olmadığını kontrol edip süresi içinde icra dairesine doğru bilgi vermelidir; aksi halde tutarın kendisinden tahsili riskiyle karşılaşabilir.

Haciz ihbarnamesine itiraz reddedilirse ne olur?

İtirazın icra dairesince kabul edilmemesi halinde uyuşmazlık, açılacak bir dava yoluyla mahkeme önünde çözülür; bu aşamada dosyanın somut delillerle desteklenmesi önemlidir.

Menfi tespit davasının harcı ne kadardır?

2026 yılında nispi harç oranı binde 68,31 olup bu tutarın dörtte biri dava açılırken peşin, kalanı karar kesinleştiğinde tahsil edilir.

Taşınmaz haczi için de haciz ihbarnamesi mi gönderilir?

Hayır, tapuda kayıtlı bir taşınmazın haczi doğrudan tapu müdürlüğüne yazılan haciz müzekkeresiyle yapılır; haciz ihbarnamesi üçüncü kişideki alacak ve mallar için kullanılır.

Sürecin Sonunda Dosya Nasıl Kapanır?

Üçüncü kişi ihbarnamedeki tutarı öderse veya menfi tespit davasını kazanırsa, icra dairesi ilgili dosyayı bu yönüyle kapatır ve üçüncü kişiye durumu bildiren bir yazı gönderir. Bu yazının saklanması, aynı alacakla ilgili ileride ortaya çıkabilecek bir talebe karşı ispat aracı olarak önem taşır.

Sonuç

Haciz ihbarnamesi süreci, üçüncü kişiler için kısa ve kesin süreler içerir; 89/1’den 89/3’e kadar her aşamada zamanında ve doğru cevap vermek, gereksiz bir ödeme yükümlülüğünden kaçınmanın tek yoludur. Somut durumunuzun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir.

İcra takibinin genel süreci için icra takibine itiraz süresi rehberimizi, maaş üzerindeki haciz sınırları için maaş haczi yazımızı inceleyebilirsiniz. İcra ve iflas hukuku çalışmalarımız hakkında bilgi için İcra ve İflas Hukuku sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

Süre Tablosu

Kaynaklar

• Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
• Yargıtay Karar Arama Sistemi
• Türkiye Barolar Birliği
• Resmi Gazete (resmigazete.gov.tr)

İlgili Yazılar

• Karşılıksız Çek Şikâyeti: Süre, Adli Para Cezası ve Ödeme Yolu
• Kambiyo Senetlerine Özgü Takip ile İlamsız Takip Farkı
• Sigorta Şirketi Ödemeyi Reddederse: Tahkim mi, Mahkeme mi?
• Tapu İptali ve Tescil Davası: Muris Muvazaası ve Zamanaşımı
• Faktoring Rücu Hakkı ve Temlik Bildirimi Nasıl İşler?
• Kredi Kartı Borcunda Yapılandırma, Zamanaşımı ve İcra
• Maaş Haczi 2026: Ne Kadarı Haczedilebilir, Nasıl Kaldırılır?
• Menfi Tespit ve İstirdat Davası: Borcu Olmayan Ne Yapar?
• İhtiyati Haciz ile İhtiyati Tedbir Arasındaki Fark
• İhalenin Feshi Davası: Sebepler, Süre ve Yetkili Mahkeme
• İtirazın İptali Davası: Süre, İcra İnkâr Tazminatı ve Yetki
• E-Haciz: Banka Hesabındaki Blokeyi Kaldırma Yolları
• İcra Takibinin Kesinleşmesi ve Sonrasında Yapılacaklar

Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için dosyanızın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Bu yazı 17.09.2026 tarihli mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.

Av. Yahya Köse
İcra ve İflas Hukuku, Gayrimenkul Hukuku, Kira ve Tahliye Hukuku, Ceza Hukuku, Uyuşmazlık Çözümü, Önleyici Hukuk
Avukat profilini görüntüleyin