Boşanmada Şirket Hisselerinin Paylaşımı ve Değer Tespiti

Boşanmada şirket hisseleri, mal rejimi tasfiyesinin en çok tartışılan kalemlerinden biridir. Eşlerden biri bir limited ya da anonim şirkette ortaksa, diğer eş bu payların değerinden ne ölçüde yararlanacağını, şirketin kendisinin paylaşılıp paylaşılmayacağını ve hisselerin hangi tarihteki değeriyle hesaba katılacağını merak eder. Cevap, payın ne zaman ve hangi kaynakla edinildiğine göre değişir.

Aşağıda payın edinilmiş mal mı kişisel mal mı sayılacağını, değerlemenin nasıl yapıldığını, payın aynen mi para olarak mı ödeneceğini ve boşanma öncesi yapılan hisse devirlerine karşı hangi yolların bulunduğunu açıklıyoruz. Katılma alacağının genel hesap yöntemi için mal rejiminin tasfiyesi ve katılma alacağı hesabı yazımıza bakabilirsiniz.

Boşanmada Şirket Hisseleri Edinilmiş Mal mıdır?

Evlilik birliği içinde, karşılığı ödenerek edinilen şirket payı edinilmiş maldır. 4721 s. TMK md. 219 edinilmiş malı, mal rejiminin devamı süresince karşılığı verilerek elde edilen malvarlığı değerleri olarak tanımlar. Aynı Kanunun md. 222/3 hükmü uyarınca bir eşin bütün malları, aksi ispat edilinceye kadar edinilmiş mal kabul edilir.

Bu karine uygulamada önemlidir. Şirket ortağı olan eş, payın kişisel mal olduğunu iddia ediyorsa bunu belgeyle ispat etmek zorundadır. Pay defteri kayıtları, ticaret sicili gazetesindeki kuruluş veya devir ilanları ve payın bedelinin hangi hesaptan ödendiğini gösteren banka dekontları bu ispatın temel araçlarıdır.

Kişisel mal sayılan hisse

TMK md. 220 uyarınca mal rejiminin başlangıcında eşlerden birine ait olan ve sonradan miras veya bağış gibi karşılıksız yolla edinilen değerler kişisel maldır. Evlenmeden önce kurulan şirketteki pay ile anne veya babadan miras kalan pay bu nedenle tasfiyeye girmez. Ancak evlilik içinde yapılan bedelli sermaye artırımına edinilmiş mallardan ödeme yapılmışsa, TMK md. 230 uyarınca mal kesimleri arasında denkleştirme gündeme gelir.

Kâr payı ve hisse gelirleri

Kişisel mal niteliğindeki payın bile evlilik içinde getirdiği kâr payları edinilmiş mal sayılır; çünkü TMK md. 219/4 kişisel malların gelirlerini edinilmiş mallar arasında sayar. Eşler bunun aksini ancak mal rejimi sözleşmesiyle kararlaştırabilir (TMK md. 221/2). Dağıtılmayıp şirkette bırakılan kârın payın değerine yansıması ise değerlemede ayrıca tartışılır.

Şirketin Malları ile Eşin Hissesi Aynı Şey midir?

Hayır. Limited ve anonim şirketler tüzel kişiliğe sahiptir; şirketin taşınmazları, araçları ve banka hesapları eşe değil şirkete aittir. Tasfiyeye giren, ortak eşin şirketteki payının değeridir. Diğer eş şirket malları üzerinde doğrudan hak iddia edemez; alacağı, payın tasfiye anındaki değerinden doğan bir para alacağıdır.

Şahıs işletmesinde durum farklıdır. Eşlerden biri kendi adına ticari işletme işletiyorsa işletmenin aktif ve pasifleri doğrudan o eşin malvarlığındadır; tasfiyede işletmenin mal varlığı ve borçları tek tek hesaba katılır. Bu nedenle ilk soru, faaliyetin bir şirket bünyesinde mi yoksa şahıs işletmesi olarak mı yürütüldüğüdür.

Şirket malvarlığının eşin kişisel harcamaları için kullanılması, ortakların kişisel sorumluluğu gibi ayrı tartışmalar doğurabilir. Bu konuların şirketler hukuku boyutu için şirketler hukuku çalışma alanımızı anlatan sayfamıza bakılabilir.

Hisselerin Değeri Hangi Tarihe Göre Belirlenir?

İki farklı tarih vardır. Mal rejimi, boşanma davasının açıldığı tarihte sona erer (TMK md. 225/2); hangi payların edinilmiş mal olduğu bu tarihe göre belirlenir (TMK md. 228). Payların değeri ise TMK md. 235/1 gereği tasfiye anına göre hesaplanır. Yargıtay uygulamasında tasfiye anı, karar tarihine en yakın değerleme tarihi olarak ele alınır.

Dava tarihinden sonra şirkette yaşanan değer artışı veya azalışı bu nedenle sonucu doğrudan etkiler. Boşanma davası uzun sürdüyse, dosyada eski tarihli bir değerleme raporu varsa ve şirketin durumu belirgin biçimde değiştiyse güncel değerleme talep edilmelidir. Aksi hâlde hüküm, gerçeği yansıtmayan bir değere dayanabilir.

Şirket Değerlemesi Nasıl Yapılır?

Mal rejiminin tasfiyesinde malların sürüm değeri, yani serbest piyasada alıcı ile satıcı arasında oluşacak değer esas alınır (TMK md. 232). Halka açık olmayan şirket paylarının piyasa fiyatı bulunmadığından mahkeme, mali müşavir veya şirket değerleme konusunda uzman bilirkişiden rapor alır. İtibari değer ve esas sermaye tek başına belirleyici değildir.

Şirket değerlemesi yöntemleri

Bilirkişiler şirketin niteliğine göre farklı yöntemler kullanır. Varlığı ağırlıklı olarak taşınmaz ve makineden oluşan şirketlerde net aktif değer yöntemi öne çıkar. Düzenli nakit üreten hizmet ve ticaret şirketlerinde gelecekteki nakit akışlarının bugüne indirgenmesi daha isabetli sonuç verebilir. Borsada işlem gören paylarda ise borsa fiyatı güçlü bir veridir.

Değerlemede sık yapılan hata, yalnızca son yıl bilançosuna bakılmasıdır. Ortak eşin şirketten yüksek ücret veya kira adı altında kâr çektiği, şirkete borç yazdırdığı ya da gelirleri kayıt dışı bıraktığı iddia ediliyorsa, bilirkişiden son birkaç yılın mali tablolarını ve ortak cari hesaplarını birlikte incelemesi istenmelidir.

Bilirkişi raporuna itiraz

Taraflar raporun tebliğinden itibaren iki hafta içinde eksik noktaların tamamlanmasını, açıklama yapılmasını veya yeni bilirkişi atanmasını isteyebilir (6100 s. HMK md. 281). Teknik bir çalışma gerekiyorsa aynı süre içinde başvurularak bir defaya mahsus ve iki haftayı aşmayan ek süre istenebilir. İtirazın genel ifadelerle değil, yöntemdeki somut hatalar gösterilerek yapılması sonucu belirler.

Hisse Aynen mi Paylaşılır, Para Olarak mı Ödenir?

TMK md. 239/1 uyarınca katılma alacağı ve değer artış payı aynen veya para olarak ödenebilir; aynen ödemede sürüm değeri esas alınır ve işletmelerin ekonomik bütünlüğü gözetilir. Bu nedenle uygulamada şirket payı çoğunlukla bölünmez, diğer eşe payın değeri üzerinden hesaplanan para alacağı ödenir.

Borçlu eş için derhâl ödeme ciddi güçlük doğuracaksa, TMK md. 239/2 uyarınca uygun bir süre erteleme isteyebilir. Aksine anlaşma yoksa tasfiyenin sona ermesinden itibaren alacağa faiz işler ve koşullar gerektiriyorsa borçludan güvence istenebilir (md. 239/3). Şirket nakit sıkıntısındaysa ödeme planı konusunda uzlaşma bu hüküm sayesinde mümkündür.

Hisse devrinde genel kurul onayı

Taraflar anlaşarak payların diğer eşe devrini kararlaştırsa bile şirketler hukukunun kuralları devreye girer. Limited şirkette pay devri noter onaylı yazılı sözleşme ve kural olarak ortaklar genel kurulunun onayını gerektirir (6102 s. TTK md. 595). Pay, eşler arasındaki mal rejimi hükümleri gereği geçiyorsa TTK md. 596 uygulanır.

Bu tablo, aynen paylaşım talebinin neden sınırlı kaldığını gösterir. Diğer ortaklar, boşanan eşin şirkete ortak olarak girmesini istemiyorsa payı gerçek değeriyle devralmayı önererek bunu engelleyebilir. Sonuçta diğer eşin eline yine bir para değeri geçer; farkı, bu kez karşısında şirket veya diğer ortakların bulunmasıdır. Ortaklıktan ayrılmanın genel şartları için limited şirkette ortaklıktan çıkma ve çıkarma yazımıza bakılabilir.

Hisse Devredilerek Mal Kaçırılırsa Ne Olur?

Boşanma sürecinden önce payların yakın akrabaya veya güvenilen bir kişiye devredilmesi sık karşılaşılan bir durumdur. TMK md. 229 uyarınca mal rejiminin sona ermesinden önceki 1 yıl içinde diğer eşin rızası olmadan yapılan karşılıksız kazandırmalar ve katılma alacağını azaltma kastıyla yapılan devirler, edinilmiş mallara değer olarak eklenir.

Mal kaçırma amaçlı hisse devri

Eklenecek payın değeri devredildiği tarihe göre hesaplanır (TMK md. 235/2). Borçlu eşin malvarlığı alacağı karşılamazsa alacaklı eş, eksik kalan miktarla sınırlı olarak devirden yararlanan üçüncü kişiye dava açabilir. Bu dava hakkı, zararın öğrenilmesinden itibaren 1 yıl ve her hâlde mal rejiminin sona ermesinden itibaren 5 yıl içinde kullanılmalıdır (TMK md. 241).

Bu örnek temsilidir. Boşanma davası açılmadan dört ay önce limited şirketteki payını kardeşine itibari değer üzerinden devreden eşin durumunda, devrin gerçek bedelle yapılıp yapılmadığı, bedelin hesaba girip girmediği ve devir sonrası şirketin fiilen kim tarafından yönetildiği incelenir. Mahkeme kararı, davanın kendisine ihbar edilmesi koşuluyla devralan üçüncü kişiye karşı da ileri sürülebilir (TMK md. 229/2).

Payların devrine karşı ihtiyati tedbir

Payların dava sürerken el değiştirmesi riski varsa ihtiyati tedbir istenebilir. HMK md. 389 mevcut durumdaki bir değişikliğin hakkın elde edilmesini önemli ölçüde zorlaştıracağı hâllerde tedbire izin verir; talep eden, tedbir sebebini ve davanın esası yönünden haklılığını yaklaşık olarak ispat etmelidir (md. 390/3). Tedbir talebi ile genel koruma yolları için ihtiyati haciz ile ihtiyati tedbir farkı yazımız yol gösterir.

Katılma Alacağı Davası Ne Zaman ve Nerede Açılır?

Mal rejiminin tasfiyesine ilişkin davalar aile mahkemesinde görülür (4787 s. Aile Mahkemeleri K. md. 4); aile mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi bu sıfatla bakar. Dava boşanma davasıyla birlikte veya ayrı açılabilir; ayrı açılırsa mahkeme boşanmanın kesinleşmesini bekler. Yargıtay uygulamasında katılma alacağı 10 yıllık zamanaşımına tabidir (6098 s. TBK md. 146).

Şirket paylarının değeri çoğu zaman dava açılırken bilinmez. Belirsiz alacak davasını düzenleyen HMK md. 107, 16.07.2026 tarihli 7589 s. Kanunla yürürlükten kaldırılmıştır. 31.07.2026 itibarıyla alacağın bir kısmı dava edilerek, aynı davada bir defaya mahsus ve tahkikatın sonuna kadar artırılabilir (HMK md. 109/4). Artırılan kısım için de zamanaşımı dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır.

Harç ve masraf planlaması için dava harcı hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz. Boşanmanın diğer mali sonuçları olan nafaka ve tazminat talepleri ile çekişmeli süreçte delil toplama konusunda çekişmeli boşanmada deliller yazımız tamamlayıcıdır.

Değer Artış Payı Hisselerde Nasıl Hesaplanır?

Eşlerden biri diğerine ait bir malın edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına uygun bir karşılık almadan katkıda bulunduysa, TMK md. 227 uyarınca bu maldaki değer artışından katkısı oranında pay alır. Örneğin diğer eşin kişisel malı olan şirket payının sermaye artırımı için kendi birikimini veren eş, bu hükme dayanabilir.

Alacak, malın tasfiye sırasındaki değerine göre hesaplanır; değer kaybı varsa katkının başlangıçtaki değeri esas alınır. Eşler yazılı bir anlaşmayla değer artışından pay almaktan vazgeçebilir veya pay oranını değiştirebilir (md. 227/3). Katkının ispatı için havale açıklamaları, sermaye artırım kararları ve ödeme tarihleri birlikte sunulmalıdır.

Dava Öncesi Hangi Belgeler Hazırlanmalı?

Şirket paylarına ilişkin tasfiye davasında sonucu çoğu zaman belgeler belirler. Payın edinme tarihi, bedelin kaynağı ve şirketin gerçek mali durumu belgelenmeden bilirkişi sağlıklı değerleme yapamaz. Aşağıdaki liste, dava açılmadan önce toplanması gereken temel belgeleri içerir ve eksik kalanlar için mahkemeden müzekkere istenebilir.

• Evlenme tarihini gösteren nüfus kaydı ve varsa mal rejimi sözleşmesi,
• Şirketin kuruluş, sermaye artırımı ve pay devri ilanlarını içeren Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi kayıtları,
• Güncel esas sözleşme (şirket sözleşmesi), pay defteri ve ortaklar veya genel kurul kararları,
• Son beş yıla ait bilanço, gelir tablosu ve kurumlar vergisi beyannameleri,
• Ortak cari hesap dökümleri ile şirketten ortağa yapılan ödemeleri gösteren banka hareketleri,
• Dava tarihinden önceki bir yıl içindeki pay devirlerine ait sözleşmeler ve bedelin ödendiğini gösteren kayıtlar.

Ticari defterlerin ve şirket kayıtlarının delil değeri, ibrazı istenecek belgelerin kapsamını da etkiler. Aile hukukuna ilişkin diğer süreçler için aile ve boşanma hukuku sayfamız ile ticari defterlerin delil niteliği yazımıza göz atabilirsiniz. Somut durumunuzun, şirketin türü ve payların edinme biçimi dikkate alınarak dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

Şirket ortağı bir eşle boşanma sürecine giren kişilerin en çok sorduğu konular, şirkete ortak olup olamayacakları, evlilik öncesi kurulan şirketin durumu, şirket araç ve taşınmazlarının paylaşıma girip girmediği ve boşanma öncesi yapılan hisse devirleridir. Aşağıda bu soruları kısaca ve sırasıyla yanıtlıyoruz.

Eşimin şirketine yarı yarıya ortak olabilir miyim?

Kural olarak hayır. Tasfiyede eşin şirketteki payının değeri hesaba katılır ve size çoğunlukla para alacağı ödenir. TMK md. 239 aynen ödemeye izin verse de işletmenin ekonomik bütünlüğü gözetilir; ayrıca TTK md. 596 uyarınca şirket, payı gerçek değerle devralmayı önererek yeni ortağı reddedebilir.

Evlenmeden önce kurulan şirketin hisseleri paylaşılır mı?

Evlilikten önce sahip olunan pay kişisel maldır ve paylaşılmaz. Ancak evlilik içinde bu paydan elde edilen kâr payları edinilmiş mal sayılır. Evlilik içinde edinilmiş mallardan sermaye artırımına ödeme yapıldıysa TMK md. 230 uyarınca denkleştirme istenebilir.

Şirketin arabası ve binası da paylaşıma girer mi?

Hayır. Limited ve anonim şirketlerin malları şirketin tüzel kişiliğine aittir. Bu varlıklar dolaylı olarak payın değerine yansır ve değerlemede hesaba katılır; ancak diğer eş bu mallar üzerinde doğrudan mülkiyet veya paylaşım talep edemez.

Eşim hisselerini boşanmadan önce annesine devretti, ne yapabilirim?

Devir, mal rejiminin sona ermesinden önceki 1 yıl içinde rızanız olmadan karşılıksız yapıldıysa veya katılma alacağınızı azaltma kastı taşıyorsa, payın devir tarihindeki değeri hesaba eklenir (TMK md. 229 ve 235/2). Alacak karşılanamazsa devralana karşı TMK md. 241 kapsamında 1 yıl içinde dava açılabilir.

Şirket değerleme raporunun masrafını kim öder?

Bilirkişi ücreti önce delile dayanan veya talep eden tarafça avans olarak yatırılır. Dava sonunda yargılama giderleri, davanın kabul ve ret oranına göre taraflar arasında paylaştırılır. Kesin tutar, raporun kapsamına ve bilirkişi sayısına göre değişir.

Anlaşmalı boşanmada şirket hisseleri protokole yazılabilir mi?

Evet. Eşler protokolde payların kimde kalacağını ve diğer eşe ödenecek bedeli kararlaştırabilir. Payın devri öngörülüyorsa limited şirkette noter onaylı devir sözleşmesi ve TTK md. 595 kapsamındaki onay şartları da gözetilmelidir. Protokol süreci için anlaşmalı boşanma protokolü ve duruşma süreci yazımıza bakabilirsiniz.

Kaynaklar

• 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun (mevzuat.gov.tr)
• 4722 sayılı Türk Medeni Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun (mevzuat.gov.tr)

İlgili yazılar

• Boşanmada Ziynet Eşyası ve Düğün Takıları Kime Aittir?
• Evlilik Birliğinin Temelinden Sarsılması: TMK 166 ve Kusur Değerlendirmesi
• Zina Nedeniyle Boşanma: TMK 161, İspat ve Hak Düşürücü Süre

Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için dosyanızın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Bu yazı 27.09.2026 tarihli mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.