Buca’da Boşanma Davası ve Aile Mahkemesi

Buca’da boşanma davası açacak birinin sık sorduğu iki soru, davanın kendisine kaça mal olacağı ve ödeme gücü yoksa ne yapacağıdır. Üçüncü soru genellikle çocuklar için hazırlanacak sosyal inceleme raporunun ne zaman isteneceği ve davayı ne ölçüde uzatacağıdır. Bu yazı, Buca’da oturanlar için boşanma davasının masraf kalemlerini, adli yardım yollarını ve sosyal inceleme sürecinin zamanlamasını resmi tarifeler ve kanun hükümleri üzerinden anlatıyor.

Buca’nın bağlı olduğu adliye ve ilçedeki adli birimler Buca dava süreci rehberinde anlatılmıştır. Aşağıdaki tutarlar 2026 yılı içindir ve her yıl yeniden belirlenir.

Buca’da Boşanma Davası Hangi Mahkemede Açılır?

Buca’da boşanma davası, İzmir Adliyesi’nin aile mahkemelerinde açılır. İzmir Adliyesi 2025 Faaliyet Raporu (s. 12) Buca’yı İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı yargı sınırları içinde sayar; adliyenin ek hizmet binası sayfası da aile mahkemelerinin Bayraklı’daki Gültekinler Plaza’da olduğunu gösterir. Harç ve avans bu binadaki vezneye yatırılır.

Eşlerden biri Karşıyaka veya Çiğli’de oturuyorsa dava Karşıyaka aile mahkemelerinde de açılabilir; masraf kalemleri iki adliyede de aynı tarifelere tabidir. Yetki seçenekleri Konak boşanma davası yazısındaki senaryo tablosunda gösterilmiştir. Bu yazı yalnızca masraf, adli yardım ve sosyal inceleme zamanlaması üzerinde duruyor; boşanma sebepleri ve kusur tartışması ayrı yazılarda ele alınmıştır.

Buca’da Boşanma Davası Açarken Hangi Masraflar Ödenir?

Dava açılırken başvurma harcı, peşin maktu karar ve ilam harcı ve gider avansı ödenir. 492 s. Harçlar K. md. 27 uyarınca maktu harçlar işlemden önce peşin alınır. 2026 yılı tutarları Harçlar Kanunu Genel Tebliği (Seri No: 98) ve HMK Gider Avansı Tarifesi ile belirlenmiştir.

2026 yılı boşanma davası masraf kalemleri

Tabloda vekâlet ücreti yer almaz; avukatla takip edilen dosyada karşı vekâlet ücreti ayrı bir yargılama gideridir ve karşı vekâlet ücreti rehberinde anlatılmıştır. Harç tutarlarını kendi dosyanıza göre görmek için dava harcı aracını kullanabilirsiniz.

Gider avansı yetersiz kalırsa ne olur?

Gider avansının yatırılmış olması 6100 s. HMK md. 114/1-g uyarınca bir dava şartıdır. Avansın dava sırasında yetersiz kaldığı anlaşılırsa mahkeme, eksikliğin tamamlanması için iki haftalık kesin süre verir (HMK md. 120/2). Bu süre kaçırılırsa dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden ret gündeme gelir (HMK md. 115/2). Tebligatı çok olan, tanıkları farklı şehirlerde bulunan dosyalarda avans daha hızlı tükenir; UYAP’taki muhasebe kayıtlarının düzenli kontrolü bu riski azaltır. Avansın işleyişi İzmir gider avansı yazısında ayrıntılı biçimde yer alır.

Delil avansı ve tanık ücreti

HMK md. 324’e göre taraflardan her biri, ikamesini istediği delil için mahkemenin belirlediği avansı kesin süre içinde yatırmak zorundadır; yatırılmazsa o delilden vazgeçilmiş sayılır. Aynı maddenin üçüncü fıkrası, tarafların serbestçe tasarruf edemeyeceği dava ve işlere ilişkin hükümleri saklı tutar. Boşanmanın çocuklara ilişkin yönü bu niteliktedir ve hâkim, velayet için gerekli incelemeyi avans yatırılmasa da yaptırabilir; ancak kusur iddiasını ispat için gösterilen tanığın avansı davacının sorumluluğundadır.

Masrafları Dava Sonunda Kim Öder?

6100 s. HMK md. 326/1 uyarınca yargılama giderleri kural olarak aleyhine hüküm verilen taraftan alınır. Taraflardan her biri kısmen haklı çıkarsa mahkeme giderleri haklılık oranına göre paylaştırır (md. 326/2). Asıl ve karşı boşanma davasının birlikte görüldüğü dosyalarda bu paylaştırma sık gündeme gelir.

Karşı dava ayrı bir dava niteliğinde olduğu için cevap dilekçesiyle birlikte karşı dava açan eşin de harç ve gider avansını ayrıca yatırması gerekir. Buca’da oturan davalı eşin, karşı davayı açıp açmamaya karar verirken bu maliyeti de hesaba katması yerinde olur. Karşı dava açılmazsa davalı yalnızca savunma yapabilir; kendi lehine boşanma, tazminat veya nafaka talebinin hangi yolla ileri sürülebileceği ayrıca değerlendirilmelidir. Masraf, kararın sonunda kusur ve haklılık durumuna göre yeniden dağıtılacağından, başlangıçta ödenen tutar nihai yük anlamına gelmez.

Kullanılmayan gider avansı, hüküm kesinleştikten sonra mahkemece kendiliğinden iade edilir (HMK md. 333). Gider Avansı Tarifesi md. 5’e göre davacı hesap numarası bildirmişse iade hesaba yapılır; bildirmemişse masraf avanstan karşılanarak PTT aracılığıyla adreste ödenir. Bu nedenle dava açarken IBAN bildirmek küçük ama yararlı bir adımdır. Giderlerin kapsamı yargılama giderleri yazısında genel olarak anlatılmıştır.

Adli Yardımdan Kimler Yararlanabilir?

6100 s. HMK md. 334‘e göre kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin yargılama giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olan kişi, talebi açıkça dayanaktan yoksun değilse adli yardımdan yararlanabilir. Talep, davaya bakacak aile mahkemesinden istenir (md. 336/1).

Adli yardım kararı, yargılama giderlerinden geçici muafiyet, teminat göstermekten muafiyet, giderlerin Devlet tarafından avans olarak ödenmesi ve gerekirse ücreti sonradan ödenmek üzere avukat temini sağlar (HMK md. 335/1). Mahkeme bunlardan yalnızca bir kısmına da karar verebilir. Muafiyet geçicidir; dava sonunda giderler aleyhine hüküm verilen taraftan alınır.

Mahkemeden adli yardım ile barodan adli yardım farkı

İki yol birlikte kullanılabilir: barodan avukat görevlendirilir, avukat da dava açarken mahkemeden harç ve giderler için adli yardım ister. İzmir Barosu’nun istediği belgeler ve başvuru adımları İzmir Barosu adli yardım başvurusu yazısında, kavramın genel çerçevesi ise adli yardım ve adli müzaheret yazısında anlatılmıştır. İzmir Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlüğü sayfası, adli yardım başvuru formunun e-Devlet ve UYAP Vatandaş Portal yanında müdürlükten de temin edilebildiğini belirtir.

Adli Yardım Talebi Ne Zaman ve Nasıl Yapılmalı?

Adli yardım talebi en geç dava dilekçesiyle birlikte yapılmalıdır, çünkü HMK md. 337/3 uyarınca adli yardım daha önce yapılan yargılama giderlerini kapsamaz. Talep eden, iddiasının özetini, delillerini ve mali durumunu gösteren belgeleri sunmak zorundadır (md. 336/2). Talebe ilişkin evrak her türlü harç ve vergiden muaftır (md. 336/4).

Mahkeme talebi duruşma yapmadan inceleyebilir; talep edilirse inceleme duruşmalı yapılır (md. 337/1). Adli yardım, hükmün kesinleşmesine kadar devam eder (md. 335/3). İstinaf aşamasında yeni bir talep gerekiyorsa başvuru bölge adliye mahkemesine yapılır (md. 336/3). Talep reddedilirse ödeme gücünde sonradan ciddi bir azalma olduğunda yeniden başvurulabilir.

Uygulamada sık görülen bir durum, davacının önce harcı ödeyip dava açması, birkaç ay sonra bilirkişi veya tanık giderleri çıkınca adli yardım istemesidir. Bu durumda adli yardım yalnızca talepten sonraki giderleri karşılar; başta ödenen harç geri alınmaz. Ödeme gücü baştan sınırlıysa harç yatırmadan, dava dilekçesiyle birlikte adli yardım talebinde bulunmak daha doğru bir sıralamadır.

Buca’da adli yardım için hazırlanacak belgeler

• e-Devlet’ten alınan tapu, araç ve SGK kayıtları; çalışılmıyorsa SGK’dan kayıt olmadığına dair döküm.
• Gelir belgesi: bordro, emekli aylığı belgesi veya gelir olmadığını gösteren beyan.
• Kira sözleşmesi, bakmakla yükümlü olunan kişileri gösteren nüfus kaydı.
• Banka hesap dökümleri ve borç belgeleri.

Sosyal İnceleme Raporu Ne Zaman İstenir ve Masrafı Var mı?

Velayet ve kişisel ilişki konusunda uyuşmazlık varsa aile mahkemesi, 4787 s. Kanun md. 5 uyarınca adliyelerde görevlendirilen psikolog, pedagog ve sosyal çalışmacılardan yararlanır. Bu uzmanlar adliye kadrosunda olduğundan rapor için taraflardan ayrıca ücret alınmaz; adliye dışından uzman görevlendirilirse gider gündeme gelebilir.

İzmir Adliyesi’nin resmi sayfasına göre boşanma ve velayet davalarında sosyal inceleme raporlarını İzmir Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlüğü’ndeki uzmanlar hazırlar; taraflarla görüşür ve gerekirse ev ziyareti yapar. Buca’da oturan bir ailede ev incelemesi Buca’daki konutta yapılır; ebeveynlerin farklı ilçelerde oturması hâlinde uzman her iki konutu da görebilir ve taraflarla görüşmelerin bir kısmı adliyede de yapılabilir. Uzmanın görevlendirilemediği hâllerde 4787 s. Kanun md. 5, diğer kamu kurumlarında çalışanlardan veya serbest meslek icra edenlerden yararlanılmasına izin verir.

Sosyal inceleme raporu davanın hangi aşamasında gelir?

Rapor genellikle tahkikat aşamasında, ön inceleme duruşmasında uyuşmazlık konuları belirlendikten sonra istenir; HMK md. 137/2 ön inceleme tamamlanmadan tahkikata geçilmesini yasaklar. Raporun dosyaya girmesi beklenirken duruşmalar arasındaki süre, 7589 s. Kanun’la eklenen HMK md. 147/3 uyarınca kural olarak üç ayı aşamaz. Rapor tebliğ edildikten sonra itiraz ve uzmanın reddi yolları İzmir sosyal inceleme raporu yazısında anlatılmıştır; süre beklentisi için İzmir boşanma davası süresi yazısına bakılabilir.

Masraf Kaynaklı Hak Kayıpları Nasıl Önlenir?

Boşanma dosyalarında hak kaybının önemli bir kısmı esastan değil, masraf ve süre hatalarından doğar. Kesin süreler mahkemece uzatılamaz ve kaçırılması, çoğu zaman telafisi olmayan biçimde, doğrudan sonuç doğurur. Aşağıdaki tablo, 6100 s. HMK’daki başlıca masraf bağlantılı süreleri ve sonuçlarını bir arada gösterir.

Buca’da Dava Açmadan Önce Hangi Belgeler Hazırlanmalı?

Masraf ve adli yardım hesabı, talep edilecek nafaka ve velayet düzeniyle birlikte yapılmalıdır. Dava dilekçesi 6100 s. HMK md. 119 uyarınca delillerin gösterilmesini gerektirdiğinden, belgelerin dava açılmadan önce toplanması hem masrafları hem de süreyi doğrudan etkiler. Aşağıdaki liste Buca’da oturanlar için pratik bir başlangıç sunar.

Buca’da boşanma davası için belge ve ödeme listesi

• Her iki eşin yerleşim yeri belgesi ve nüfus kayıt örneği.
• Harç ve gider avansının ödeneceği banka kartı veya UYAP ödeme imkânı; iade için IBAN bilgisi.
• Adli yardım isteniyorsa mali durum belgeleri ve iddianın kısa özeti.
• Tanık listesi ve tanıkların güncel adresleri; farklı şehirdeki tanıklar için yol gideri hesabı.
• Çocuklar için okul, sağlık ve gider belgeleri; sosyal inceleme görüşmesine hazırlık notları.
• Gelir ve gider belgeleri: nafaka talebinin dayanağı olarak.

Avukatla temsilin zorunlu olup olmadığı avukatla temsil zorunluluğu yazısında, aile hukukundaki diğer konular ise aile ve boşanma hukuku uzmanlık alanımızın sayfasında yer alır. Somut durumunuzun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

Buca’da oturan okuyucularımızın boşanma davasına ilişkin sorularında masraf kalemleri, adli yardımın kapsamı, sosyal inceleme raporunun maliyeti ve kullanılmayan avansın iadesi öne çıkıyor. Aşağıdaki yanıtlar 2026 tarifelerine ve kanun hükümlerine dayanır; tutarlar her yıl değiştiği için ödeme günü güncel tarifenin kontrol edilmesi gerekir.

Buca'da anlaşmalı boşanma davası da aynı harca tabi mi?

Evet. Anlaşmalı ve çekişmeli boşanma davalarında başvurma harcı ve maktu karar ve ilam harcı aynı tarifeye tabidir; 2026 için her biri 732,00 TL’dir. Anlaşmalı davada tanık ve bilirkişi avansı genellikle gerekmediği için toplam gider daha düşük kalır.

Adli yardım alırsam masrafları hiç ödemez miyim?

Adli yardım geçici bir muafiyettir. Dava sonunda yargılama giderleri HMK md. 326 uyarınca aleyhine hüküm verilen taraftan alınır. Adli yardımdan yararlanan taraf davayı kaybederse giderler ondan tahsil edilebilir; mahkeme koşullara göre karar verir.

Sosyal inceleme raporu için ayrıca ücret ödenir mi?

Rapor adliyede görevli psikolog, pedagog veya sosyal çalışmacılar tarafından hazırlanıyorsa taraflardan ayrı ücret alınmaz. Adliye dışından uzman görevlendirilmesi gerekirse, mahkemenin belirlediği gider avansı gündeme gelebilir.

Gider avansı biterse dava düşer mi?

Hemen düşmez. Mahkeme eksikliğin tamamlanması için iki haftalık kesin süre verir (HMK md. 120/2). Bu sürede avans yatırılmazsa dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden ret kararı verilebilir; bu yüzden muhtıralar yakından izlenmelidir.

Barodan avukat istemek için gelir şartı var mı?

Av. K. md. 176, adli yardımı avukatlık ücretini ve yargılama giderlerini karşılama olanağı bulunmayanlara tanır. İzmir Barosu başvuruda e-Devlet’ten alınan mal varlığı ve gelir belgelerini ister. Ret hâlinde baro başkanına başvurulabilir ve bu karar kesindir.

Kullanılmayan gider avansı ne zaman geri alınır?

Hüküm kesinleştikten sonra mahkeme kendiliğinden iade kararı verir (HMK md. 333). IBAN bildirilmişse para hesaba aktarılır; bildirilmemişse PTT aracılığıyla adreste ödenir ve gönderim masrafı avanstan düşülür.

Kaynaklar

• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun
• Harçlar Kanunu Genel Tebliği Seri No: 98 (Resmî Gazete 31.12.2025)
• HMK Gider Avansı Tarifesi (Resmî Gazete 28.10.2025)
• HMK Tanık Ücret Tarifesi (Resmî Gazete 28.10.2025)
• İzmir Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlüğü

İlgili yazılar

• Bayraklı'da Boşanma Davası ve Aile Mahkemesi
• Bornova'da Boşanma Davası ve Aile Mahkemesi
• Karşıyaka'da Boşanma Davası ve Aile Mahkemesi
• İzmir'de Boşanma Davası Nerede Açılır? Yetkili Mahkeme

Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için dosyanızın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Bu yazı 10.10.2026 tarihli mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.