Konak’ta İşçi Alacağı Davası ve Arabuluculuk

Konak işçi alacağı davası, Konak’taki bir işyerinde çalışmış kişinin ödenmeyen ücret, fazla mesai, yıllık izin, kıdem veya ihbar gibi alacaklarını talep ettiği uyuşmazlıktır ve iş mahkemesine gitmeden önce mutlaka arabuluculuk aşamasından geçer. Bu yazı, o aşamayı başvuru öncesi hazırlıktan anlaşma belgesinin imzalanmasına kadar adım adım ele alır.

Kemeraltı’ndaki bir dükkânda, Alsancak’taki bir ofiste ya da Konak’taki bir otel veya restoranda çalışan işçinin karşılaştığı sorular çoğunlukla aynıdır: hangi büroya, kimin adına, hangi rakamlarla başvurulacak ve masaya gelen teklif nasıl değerlendirilecek? Davanın hangi mahkemede görüleceği ise Karşıyaka işçi alacağı yetki rehberi yazısında ayrıca anlatılmıştır.

Konak İşçi Alacağı Davası Neden Arabuluculukla Başlar?

Konak işçi alacağı davası doğrudan açılamaz; kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi alacağı ve tazminatı ile işe iade taleplerinde arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır (7036 s. İş Mahkemeleri K. md. 3/1). Arabulucuya gitmeden açılan dava, hiçbir işlem yapılmadan usulden reddedilir (md. 3/2).

Zorunlu arabuluculuk kapsamındaki alacaklar

Kapsama ödenmeyen ücret, fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücretleri, yıllık izin ücreti, kıdem ve ihbar tazminatı girer. 7445 s. Kanun ile bu alacaklara ilişkin itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davaları da kapsama alınmıştır (md. 3/1, ikinci cümle). Buna karşılık iş kazası ve meslek hastalığından doğan maddi ve manevi tazminat davalarında arabuluculuk şartı aranmaz (md. 3/3).

Kapsam ve istisnaların tamamı İzmir iş davalarında zorunlu arabuluculuk rehberi yazısında tablo hâlinde gösterilmiştir. Bu yazı ise Konak’taki bir işçinin başvuruyu nasıl hazırlayacağına ve masaya gelen teklifi nasıl okuyacağına odaklanır.

Konak’taki İşyerinden Doğan Uyuşmazlıkta Hangi Büroya Başvurulur?

Başvuru, karşı tarafın yerleşim yerindeki veya işin yapıldığı yerdeki arabuluculuk bürosuna yapılır (md. 3/5). Konak, İzmir Adliyesi’nin yargı çevresinde yer aldığı için Konak’taki işyerinden doğan başvurular İzmir Adliyesi Arabuluculuk Bürosu’na yapılabilir; büro, Gültekinler Plaza ek hizmet binasında bulunur ve İzmir iş mahkemeleri de aynı binadadır.

Arabuluculuk bürosu yetkisi işçinin adresine göre belirlenmez

Uygulamada en sık yapılan hata, işçinin kendi ikametine yakın büroya başvurmasıdır. Kanun, işçinin yerleşim yerini bir yetki ölçütü olarak saymaz. Konak’ta oturup Çiğli’deki bir fabrikada çalışan işçi, işveren İzmir Adliyesi çevresinde yerleşik değilse, Karşıyaka Adliyesi’nin arabuluculuk bürosuna başvurabilir; kendi ikametine yakın İzmir bürosu bu durumda yetkili olmaz. Aşağıdaki tablo, Konak bağlantılı tipik durumları özetler:

Yanlış büroya başvurulduysa karşı taraf en geç ilk toplantıda yetki itirazında bulunabilir; dosya sulh hukuk mahkemesine gider, mahkeme yetkili büroyu kesin olarak belirler. İtiraz kabul edilirse kararın tebliğinden itibaren 1 hafta içinde yetkili büroya başvurulur ve ilk başvuru tarihi korunur (md. 3/9). Büronun işleyişi İzmir Adliyesi Arabuluculuk Bürosu başvuru süreci yazısında anlatılmıştır.

Başvurudan Önce Karşı Taraf Nasıl Doğru Belirlenir?

Başvuru kime karşı yapılırsa son tutanak da o kişi hakkında düzenlenir; davada başka bir davalı gösterilirse o kişi için dava şartı eksik kalabilir. Bu nedenle işverenin resmî unvanı, vergi kaydı ve SGK işyeri bilgileri başvurudan önce netleştirilmelidir. Büro, iletişim bilgilerini resmî kayıtlardan araştırmaya yetkilidir (7036 s. K. md. 3/7).

Şahıs işletmesi, şirket ve şube ayrımı

Konak’taki çarşı esnafında tabelada yazan isim ile işverenin hukuki kimliği çoğu zaman farklıdır. Şahıs işletmesinde karşı taraf, işletmenin sahibi olan gerçek kişidir; limited veya anonim şirkette ise ticaret unvanıyla şirketin kendisidir. Şubenin ayrı tüzel kişiliği yoktur, başvuru şirkete karşı yapılır. e-Devlet’teki SGK hizmet dökümünde görünen işyeri unvanı, doğru kişiyi bulmak için ilk bakılacak kayıttır.

Asıl işveren ve alt işveren birlikte gösterilmeli mi?

Temizlik, güvenlik veya yemek hizmeti veren bir firmanın Konak’taki bir kurumda çalıştırdığı işçi, asıl işveren ile alt işvereni birlikte başvuruya dahil edebilir. Asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı iş sözleşmesinden ve kanundan doğan yükümlülüklerden alt işverenle birlikte sorumludur (4857 s. İş K. md. 2/6). Birini atlamak, o kişiye karşı davada dava şartı sorunu doğurur. Sorumluluğun sınırları asıl işveren ve alt işveren sorumluluğu yazısında açıklanmıştır.

Başvuruya ve İlk Toplantıya Hangi Bilgilerle Gidilmeli?

Başvuran taraf, kendisine ve elinde bulunması hâlinde karşı tarafa ait her türlü iletişim bilgisini büroya vermek zorundadır (7036 s. K. md. 3/7). Arabulucu bu bilgilerle tarafları ilk toplantıya davet eder (md. 3/8). İşçinin toplantıya kendi hesabı, belgeleri ve kabul edebileceği alt sınırla gitmesi, görüşmenin verimini doğrudan belirler.

Alacak kalemleri listesi nasıl hazırlanır?

Başvuruda her alacak ayrı bir kalem olarak yazılmalıdır: son aylara ait ücret farkı, fazla çalışma, hafta tatili, genel tatil, yıllık izin ücreti, kıdem ve ihbar tazminatı. Görüşmede konuşulmayan bir kalem anlaşma belgesine de girmez. Yaklaşık tutarlar için kıdem ve ihbar tazminatı hesaplama aracı ile yıllık izin ücreti hesaplama aracı kullanılabilir; brüt ve net ayrımı mutlaka not edilmelidir.

Fazla mesai iddiası varsa, çalışma saatlerini gösteren mesajlar, vardiya çizelgeleri ve aynı dönemde çalışmış tanıkların adları da listeye eklenmelidir. Bu kalemin davada nasıl ispat edildiği işçi alacağında ispat ve deliller yazısının konusudur.

Arabuluculuk Görüşmesi Ne Kadar Sürer, Zamanaşımı Ne Olur?

Arabulucu, başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren 3 hafta içinde sonuçlandırır; zorunlu hâllerde bu süre en fazla 1 hafta uzatılabilir (7036 s. K. md. 3/10). Büroya başvurulduğu tarihten son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar geçen sürede zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez (md. 3/17).

Bu kural, zamanaşımının bitmesine az kalmış alacaklar bakımından önemlidir. Örneğin ücret alacaklarında zamanaşımı 5 yıldır (4857 s. İş K. md. 32); arabuluculukta geçen birkaç hafta bu süreye eklenmez, sonraki gün kaldığı yerden işlemeye devam eder. Sürelerin alacak türüne göre nasıl başladığı işçi alacaklarında zamanaşımı ve süreler yazısında ayrıntılı olarak ele alınmıştır.

İşveren İlk Toplantıya Gelmezse Ne Olur?

Geçerli bir mazeret göstermeden ilk toplantıya katılmayan taraf son tutanakta belirtilir. Bu taraf davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile karşı tarafın ödemekle yükümlü olduğu yargılama giderlerinin yarısından sorumlu tutulur ve lehine vekâlet ücretinin yarısına hükmedilir (md. 3/12, 7531 s. K. ile değişik).

Kural iki yönlüdür ve işçi için de geçerlidir. Konak’ta çalışıp başka şehre taşınmış bir işçi, ilk toplantı gününü kaçırırsa aynı yaptırımla karşılaşabilir. Arabulucuyla telefon veya e-posta yoluyla iletişimde kalmak, gerekirse avukat aracılığıyla katılmak bu riski ortadan kaldırır; taraflar görüşmelere bizzat, kanuni temsilcileri veya avukatları aracılığıyla katılabilir (md. 3/18). Her iki taraf da gelmezse yargılama giderleri kendi üzerlerinde kalır.

Teklif Gelirse Anlaşma Belgesi İmzalamadan Önce Neler Kontrol Edilir?

Arabuluculuk sonunda anlaşmaya varılırsa, üzerinde anlaşılan hususlar hakkında taraflar artık dava açamaz (6325 s. HUAK md. 18/5). Bu nedenle belgede hangi alacağın, hangi tutarla ve hangi tarihte ödeneceği tek tek yazılmalıdır. Genel ifadeli bir belge, konuşulmamış alacakların da kapandığı yönünde tartışma doğurabilir.

Anlaşma belgesi ile ibraname arasındaki fark

İşyerinde imzalatılan ibraname, işçinin alacağına ilişkin ibra sözleşmesidir ve sözleşmenin sona ermesinden en az 1 ay sonra yapılması, alacağın türü ve miktarının açıkça yazılması, ödemenin banka aracılığıyla yapılması gibi şartlara bağlıdır (6098 s. TBK md. 420). Arabuluculuk anlaşma belgesi ise HUAK’a tabi ayrı bir belgedir. İbranamenin geçersizlik sebepleri ibranamenin geçerlilik şartları yazısında anlatılmıştır.

Taksitli ödeme kararlaştırılıyorsa her taksitin tarihi ve bir taksit ödenmezse kalanın muaccel olup olmayacağı yazılmalıdır. Avukatsız katılımda belgenin icrası için sulh hukuk mahkemesinden şerh alınması gerekebilir; bu ayrıntı ödeme gecikirse zaman kaybını önler.

Teklifin brüt mü net mi olduğu da yazılmalıdır. Ücret, fazla mesai ve yıllık izin ücretinde vergi ve sigorta primi kesintisi söz konusu olabilirken kıdem tazminatında kesinti rejimi farklıdır; aynı rakam iki ayrı anlama gelebilir. Ödeme banka hesabına yapılacaksa IBAN ve ödeme tarihi belgeye eklenmeli, imzalı belgenin bir örneği işçiye verilmelidir.

Arabuluculuk Ücretini Kim Öder?

Taraflar anlaşırsa arabuluculuk ücreti, aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit karşılanır (7036 s. K. md. 3/13). Anlaşma sağlanamaz ve görüşme 2 saatten az sürerse 2 saatlik ücret Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir; 2 saati aşan kısım taraflarca eşit karşılanır ve bu ücret yargılama giderlerinden sayılır (md. 3/14).

Ücretin tutarı her yıl yayımlanan Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi’ne göre belirlenir. İşe iade talepli görüşmelerde anlaşma olursa ücret hesabında işe başlatmama tazminatı ile boşta geçen süre ücretinin toplamı esas alınır (md. 3/13). Anlaşma belgesine ücretin kim tarafından ödeneceğini açıkça yazdırmak, sonradan doğabilecek bir ihtilafı önler.

Anlaşma Olmazsa Konak İşçisi Davayı Nerede Açar?

Anlaşma sağlanamazsa arabulucu son tutanağı düzenler ve büroya bildirir (7036 s. K. md. 3/11). Davacı, son tutanağın aslını veya arabulucu onaylı örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır; eklenmezse mahkeme 1 haftalık kesin süre verir, sürede sunulmazsa dava usulden reddedilir (md. 3/2).

Son tutanak sonrası dava yeri ve süre

Konak’taki işyerinden doğan alacak davası, davalının yerleşim yeri veya işin yapıldığı yer mahkemesinde açılabilir (md. 6/1); Konak bakımından bu, Gültekinler Plaza’daki İzmir iş mahkemeleridir. Alacak davası için son tutanaktan sonra özel bir dava açma süresi yoktur, zamanaşımı işlemeye devam eder. İşe iadede ise son tutanaktan itibaren 2 hafta içinde dava açılır (4857 s. İş K. md. 20/1).

Mahkemelerin görev ve yetki ayrıntısı İzmir iş mahkemeleri görev ve yetki yazısında, kıdem ve ihbar davasının usulü İzmir kıdem ve ihbar tazminatı davası yazısında, yargılamanın Gültekinler Plaza’daki işleyişi ise Bayraklı işçi alacağı davası ve yargılama akışı yazısında ele alınmıştır.

Başvurudan Önce Hangi Belgeler Hazırlanmalı?

Konak’ta arabuluculuğa başvuracak işçinin dosyası; işverenin kimliği, çalışma süresi, ücret ve fesih bilgisini kanıtlayan belgelerden oluşmalıdır. İşveren işyerinde her işçi için özlük dosyası tutmak zorundadır (4857 s. İş K. md. 75); işçinin elindeki belgeler ise görüşmedeki pazarlık gücünü ve teklifin doğru okunmasını belirler.

• Kimlik bilgileri ve güncel iletişim bilgileri (telefon, e-posta, adres).
• e-Devlet SGK hizmet dökümü ve işe giriş, işten çıkış bildirgeleri; çıkış kodunun anlamı için SGK işten çıkış kodları yazısına bakılabilir.
• Son 12 aya ait banka hesap dökümü ve imzalı ücret pusulaları.
• Fesih bildirimi, istifa dilekçesi, ihtarname veya işverenle yapılan yazışmalar.
• Fazla mesaiyi gösteren mesajlar, çizelgeler ve tanık olabilecek çalışma arkadaşlarının adları; ispat için fazla mesai alacağının ispatı yazısı da yol gösterir.
• Alacak kalemlerine göre yaklaşık tutarları gösteren kısa bir liste ve kabul edilebilecek alt sınır.

Hangi kalemin talep edilebileceği, belgelerin yeterliliği ve teklifin değerlendirilmesi dosyanın özelliklerine göre değişir. Somut durumunuzun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir. İş hukuku alanındaki çalışmalarımız ve Av. Mehmet İlker Dinç hakkında bilgi ilgili sayfalarda yer almaktadır.

Sıkça Sorulan Sorular

Konak’taki işyerlerinde çalışanların arabuluculuk aşamasında en sık sorduğu sorular aşağıda kısa yanıtlarla toplanmıştır. Yanıtlar 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu ile 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’nun güncel metnine dayanır ve her dosyanın kendi belgeleriyle birlikte ayrıca değerlendirilmesi gerektiğini unutmadan okunmalıdır.

Konak'ta oturuyorum ama Bornova'da çalıştım, hangi büroya başvurmalıyım?

Bornova da İzmir Adliyesi’nin yargı çevresindedir; bu nedenle başvuru yine İzmir Adliyesi Arabuluculuk Bürosu’na yapılır. Belirleyici olan sizin adresiniz değil, işverenin yerleşim yeri veya işin yapıldığı yerdir (7036 s. K. md. 3/5).

Arabuluculuk başvurusu için avukat zorunlu mu?

Hayır. İşçi başvuruyu kendisi yapabilir ve görüşmelere bizzat katılabilir. Ancak taraflar ve avukatlarıyla arabulucunun birlikte imzaladığı anlaşma belgesi icra edilebilirlik şerhi aranmadan ilam niteliği kazanır (HUAK md. 18/4); avukatsız anlaşmada şerh için sulh hukuk mahkemesine başvurmak gerekebilir.

Arabuluculukta kabul ettiğim tutardan sonra kalan alacağımı dava edebilir miyim?

Anlaşılan hususlar için dava açılamaz (HUAK md. 18/5). Belgede yalnızca bazı kalemler üzerinde anlaşıldıysa ve diğerleri açıkça saklı tutulduysa, onlar için ayrıca dava yolu açık kalabilir. Bu nedenle belgede kalem ayrımı önemlidir.

İşveren işyerini kapattı ve adresine ulaşılamıyor, ne olur?

Büro, tarafların resmî kayıtlardaki iletişim bilgilerini araştırmaya yetkilidir ve kurumlar istenen bilgiyi vermek zorundadır (7036 s. K. md. 3/7). Taraflara ulaşılamazsa arabulucu son tutanağı düzenler ve dava yolu açılır (md. 3/11).

Arabuluculuk görüşmesi nerede yapılır?

Taraflar aksi kararlaştırmadıkça görüşmeler, arabulucuyu görevlendiren büronun bağlı olduğu adalet komisyonunun yetki alanı içinde yürütülür (7036 s. K. md. 3/19). İzmir Adliyesi bürosu için bu, İzmir Adliyesi’nin yargı çevresindeki ilçelerdir.

İşe iade ile alacak talebini aynı başvuruda isteyebilir miyim?

Uygulamada aynı başvuruda birden fazla talep konuşulabilir; ancak işe iade için fesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 ay içinde başvurmak gerekir (4857 s. İş K. md. 20/1). Bu süre kaçırılırsa işe iade yolu kapanır, alacak talepleri ise zamanaşımı içinde kalır.

Kaynaklar

• 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• 4857 sayılı İş Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• İzmir Adliyesi Ek Hizmet Binası (Gültekinler Plaza) iletişim sayfası
• İzmir Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu 2025 Faaliyet Raporu

İlgili yazılar

• İzmir'de İşe İade Davası: Arabuluculuk ve Süreler
• İzmir'de İş Kazası Sonrası Hukuki Süreç
• İzmir'de Fazla Mesai Alacağının İspatı
• İzmir'de Hizmet Tespiti Davası ve SGK

Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için dosyanızın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Bu yazı 10.10.2026 tarihli mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.