İzmir’de Riskli Yapı Tespitine İtiraz

İzmir’de riskli yapı tespitine itiraz, çoğu malikin fark ettiğinden çok daha kısa bir zaman diliminde yapılması gereken bir işlemdir. Tespit raporu apartman girişine asıldığında süre çoğu zaman işlemeye başlamıştır bile. Bu yazı, itirazın kim tarafından, hangi sürede ve nasıl yapılacağını; itiraz sonuçsuz kalırsa İzmir’de hangi mahkemeye gidileceğini adım adım açıklar.

Riskli yapı kavramı ve malikin genel hakları riskli yapı tespiti ve kentsel dönüşüm yazımızda anlatıldı. Burada yalnızca itiraz yolunu ve İzmir’deki dava aşamasını ele alıyoruz.

İzmir’de Riskli Yapı Tespitine İtiraz Süresi Ne Zaman Başlar?

İzmir’de riskli yapı tespitine itiraz süresi, 6306 s. Kanun md. 3/2 uyarınca tespit tutanağının yapıya asılması, e-Devlet bildirimi ve ilgili muhtarlıkta 15 gün ilanla başlayan sürecin sonunda işler. Muhtarlıktaki ilanın son günü, ayni ve şahsi hak sahiplerine tebliğ edilmiş sayılır; 15 günlük itiraz süresi bu tarihten hesaplanır.

Kanun metni 6306 sayılı Kanun sayfasından güncel hâliyle okunabilir. Kanun burada klasik tebligatı bilerek terk etmiştir. Riskli yapı, tespit tarihinden itibaren en geç 10 iş günü içinde Başkanlık veya İdare tarafından tapu müdürlüğüne bildirilir ve tapu kütüğünün beyanlar hanesine işlenir. Ayrıca Başkanlığın internet sayfasında da 15 gün ilan yapılır. Malikin kapıdaki tutanağı görmemesi veya e-Devlet bildirimini açmaması tebliğ sonucunu değiştirmez.

Süre hesabında sık yapılan hata

Pek çok malik, süreyi tutanağın kapıya asıldığı günden ya da e-Devlet mesajını okuduğu günden başlatır. Oysa kanuni tebliğ tarihi muhtarlık ilanının son günüdür. Bu nedenle ilk iş, ilgili muhtarlıktan ilanın asıldığı tarihi öğrenmektir. 15 günün son gününün hafta sonuna denk gelmesi gibi belirsiz durumlarda en güvenli yol, itirazı son günü beklemeden vermektir.

Riskli Yapı Tespitine Kimler İtiraz Edebilir?

6306 s. Kanun md. 3/1, riskli yapı tespitlerine karşı itiraz hakkını maliklere veya kanuni temsilcilerine tanır. Kiracılar, komşu parsel malikleri veya site yöneticisi bu hakkı kendi adına kullanamaz. Paylı mülkiyette her malik kendi payı için itiraz edebilir; diğer maliklerin itirazı beklemesi gerekmez.

Kanuni temsilci kavramı küçük veya kısıtlı malikin velisini ya da vasisini kapsar. Malik vefat etmişse mirasçılar tapuda henüz adlarına tescil yapılmamış olsa da mirasçılık belgesiyle hareket edebilir. Yurt dışındaki maliklerin itiraz yetkisini içeren vekâletname ile hareket etmesi pratik bir çözümdür.

Paylı veya elbirliği mülkiyetinde bir malikin itirazı, teknik heyetin raporu bütünüyle yeniden incelemesine yol açar; heyet kararı tek bir bağımsız bölüm için değil, yapının tamamı için sonuç doğurur. Yine de sonraki dava aşamasında her malikin kendi hukuki yararını göstermesi gerekeceğinden, itiraza katılmak isteyen bütün maliklerin dilekçeyi ayrı ayrı imzalaması önerilir. Site yönetimi veya apartman yöneticisi malik değilse ancak maliklerden aldığı yetkiyle hareket edebilir.

Yeni rapor aldırmak itiraz yerine geçer mi?

Geçmez. Md. 3/8, daha önce tespit yapılmış bir yapı hakkında ikinci kez riskli yapı tespiti yapılmasını ve yapı maliki olmayan birinin talebiyle tespit yapılmasını lisanslı kuruluş için yaptırım sebebi sayar. Bu nedenle başka bir kuruluştan “risksiz” raporu almak hukuki bir sonuç doğurmaz. Bağımsız bir mühendisin değerlendirmesi ancak itiraz dilekçesine teknik destek olarak eklenebilir.

İtiraz Dilekçesi Nereye ve Nasıl Verilir?

6306 s. Kanun md. 3/1, itirazın Başkanlığın talebi üzerine teşkil edilen teknik heyetlerce incelenip karara bağlanacağını düzenler; dilekçenin verileceği mercii ise yönetmeliğe bırakır. Uygulama Yönetmeliğinin Resmî Gazete’de 15.12.2012 tarihinde yayımlanan ilk metni, dilekçenin riskli yapının bulunduğu yerdeki il müdürlüğüne verilmesini öngörmüştü.

Yönetmelik 2012’den bu yana birçok kez değişti ve 7471 s. Kanun ile Kentsel Dönüşüm Başkanlığı kuruldu. Bu nedenle İzmir’deki bir malik, başvuru merciini tespit tutanağındaki ve e-Devlet bildirimindeki açıklamadan teyit etmelidir. Uygulamada tespiti bildiren idare veya İzmir Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü muhatap alınır. Dilekçenin evrak kaydı yapılmış ve tarih alınmış bir nüshası mutlaka saklanmalıdır.

Dilekçede bulunması gerekenler

• Malikin kimlik bilgileri, taşınmazın ilçe, mahalle, ada ve parsel bilgisi, bağımsız bölüm numarası.
• Tespit raporunun tarihi ve raporu hazırlayan lisanslı kuruluşun adı.
• Muhtarlık ilanının tarihi; itirazın 15 gün içinde yapıldığını gösteren açıklama.
• Teknik itiraz gerekçeleri: karot sayısı ve alındığı yerler, beton dayanımı, donatı tespiti, zemin verisi, kat sayısı ve taşıyıcı sistem modellemesi.
• Varsa bağımsız inşaat mühendisi görüşü ve yapının ruhsat ile iskân belgeleri.

Teknik Heyet İtirazı Nasıl İnceler?

6306 s. Kanun md. 3/1 uyarınca itirazlar, üniversitelerce ilgili meslek disiplini öğretim üyeleri arasından görevlendirilecek 4 kişi ile Bakanlıkta veya Başkanlıkta görevli 3 kişinin katılımıyla oluşturulan teknik heyetler tarafından incelenir. Heyet, raporun teknik olarak doğru olup olmadığına karar verir; hukuki değerlendirme yapmaz.

Bu yapı, itirazın içeriğini belirler. “Binamız sağlam görünüyor” gibi genel beyanlar heyeti ikna etmez. Rapordaki ölçüm ve hesap hatalarını tek tek gösteren, mümkünse bir mühendis tarafından imzalanmış teknik değerlendirme gerekir. Heyetin kararıyla tespit kaldırılırsa durum tapuya bildirilir ve beyanlar hanesindeki belirtme terkin edilir.

Lisanslı kuruluşun hatası ne sonuç doğurur?

Md. 3/8, yapıya ilişkin verilerin eksik veya yanlış alınarak riskli bir yapının risksiz ya da risksiz bir yapının riskli olarak tespit edilmesini idari para cezası gerektiren fiiller arasında sayar. Teknik inceleme yapılmadan rapor hazırlanması da aynı kapsamdadır. Bu yaptırım kuruluşa yöneliktir; malikin itiraz süresini uzatmaz ama heyet önünde ileri sürülebilecek ciddi bir gerekçedir.

Ağır Hasarlı Binalarda İtiraz Süresi Neden 2 Gün?

6306 s. Kanun md. 6/A/2 uyarınca yıkılacak derecede riskli veya ağır hasarlı yapıların bulunduğu alanlarda yürütülen resen uygulamada, riskli yapı listesi binanın kapısına asılır ve muhtarlıkta 2 gün ilan edilir. Maliklerin itiraz süresi 2 gündür; teknik heyet itirazı 3 gün içinde karara bağlar.

Aynı fıkra, Başkanlık veya idare tarafından arsanın tehlikeli durumu ya da binadaki hasar nedeniyle acilen boşaltılması ve yıktırılması gerektiği belirlenen binaların riskli yapı olarak kabul edileceğini de düzenler. Deprem sonrası İzmir’de, özellikle hasarın yoğunlaştığı Bayraklı ve Bornova gibi ilçelerde bu kısa süreler doğrudan uygulama alanı bulmuştur. Bayraklı’daki hak sahipliği sonuçları için Bayraklı’da kentsel dönüşüm ve hak sahipliği yazımıza bakabilirsiniz.

İki gün içinde ne yapılabilir?

Bu kadar kısa bir sürede kapsamlı teknik rapor hazırlamak çoğu zaman mümkün değildir. Bu nedenle itiraz dilekçesi önce süresi içinde verilmeli, teknik gerekçelerin ek olarak sunulacağı açıkça belirtilmelidir. Hasar durumunu gösteren fotoğraflar ve video kayıtları aynı gün alınmalı, sonraki bir dava için delil olarak saklanmalıdır.

İtiraz Reddedilirse İzmir’de Hangi Mahkemeye Gidilir?

6306 s. Kanun md. 6/9 uyarınca Kanun kapsamında tesis edilen idari işlemlere karşı tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde 2577 s. İYUK uyarınca dava açılabilir. İzmir’deki taşınmazlar için bu davalar, Konak Çınarlı’daki Bölge İdare Mahkemesi yerleşkesinde bulunan İzmir idare mahkemelerinde görülür.

İzmir BİM resmî sayfasına göre İzmir 1. ile 8. İdare Mahkemeleri bu yerleşkenin E Blokundadır. Yetki bakımından 2577 sayılı İYUK md. 32, işlemi yapan idari merciin bulunduğu yer idare mahkemesini esas alır. Davanın yürütmeyi kendiliğinden durdurmadığını unutmamak gerekir; İYUK md. 27’deki iki şart birlikte varsa yürütmenin durdurulması istenmelidir. Genel süre kuralları için idari işlemde iptal davası süresi yazımız yol gösterir.

Dava dilekçesinde teknik heyet kararının yanında, kararın dayanağı olan riskli yapı tespit raporunun da iptali istenmelidir. Dilekçeye tespit raporu, muhtarlık ilan tarihi, itiraz dilekçesi ve heyet kararının tebliğ belgesi eklenir. Harç ve gider avansını karşılayamayan malik için adli yardım yolu açıktır; ayrıntı adli yardım ve adli müzaheret yazımızdadır.

İstinaf ve bölge idare mahkemesi

İlk derece kararına karşı istinaf yolu İzmir Bölge İdare Mahkemesine gider. Bölge mahkemesinin 22.12.2025 tarihli iş bölümüne göre kentsel dönüşüm uyuşmazlıkları 3. İdari Dava Dairesinin görev alanındadır. İstinaf süresi ve dilekçe usulü için İzmir Bölge İdare Mahkemesinde istinaf yazımız hazırlanmıştır.

Dava Sürecinde Bilirkişi İncelemesi Nasıl Yürür?

İdare mahkemesi, riskli yapı raporunun teknik doğruluğunu çoğu zaman bilirkişi incelemesi ve yerinde keşifle değerlendirir. 2577 s. İYUK md. 31, bilirkişi ve keşif konularında 6100 s. HMK hükümlerine yollama yapar; bu nedenle rapora itiraz usulü HMK md. 281’deki sisteme benzer işler.

Bilirkişi heyetinde inşaat mühendisi ve gerektiğinde jeoloji veya jeofizik mühendisi bulunması beklenir. Bilirkişi raporuna karşı itirazlarda, raporun karot verilerini, malzeme deneylerini ve deprem yönetmeliği hesaplarını nasıl ele aldığı sorgulanmalıdır. Rapora itirazın genel usulü için bilirkişi raporuna itiraz yazımıza bakabilirsiniz.

Dava devam ederken yıkım ve hizmet kesintisi

Dava açılmış olması, yürütmenin durdurulması kararı verilmedikçe idarenin yıktırma sürecini engellemez. Md. 5/3’e göre maliklere yıktırma için 90 günden fazla olmamak üzere süre verilir. Md. 4/3 ise uygulama sırasında talep edilmesi hâlinde riskli yapılara elektrik, su ve doğal gaz verilmeyeceğini düzenler. Bu nedenle dava stratejisi ile yürütmenin durdurulması talebi birlikte planlanmalıdır.

İtiraz Öncesinde Hangi Kontroller Yapılmalı?

İtirazın başarısı, büyük ölçüde ilk 15 günde toplanan belge ve teknik verilere bağlıdır. 6306 s. Kanun md. 3/2 uyarınca tespit tapuya ve e-Devlet’e işlendiği için malik, kaydı kendi ekranından da doğrulayabilir. Aşağıdaki kontrol listesi, İzmir’deki bir malikin itiraz dilekçesini vermeden önce yapması gerekenleri sıralar.

• Muhtarlıktan ilanın asılış ve bitiş tarihini öğrenin; 15 günlük sürenin son gününü yazılı not alın.
• Tespit raporunun tam metnini ve eklerini (karot deney sonuçları, röleve, hesap çıktıları) isteyin.
• Binanın yapı ruhsatı, iskân belgesi ve varsa güçlendirme projesini belediyeden temin edin.
• Bağımsız bir inşaat mühendisinden kısa bir teknik değerlendirme alın.
• Diğer maliklerle ortak itiraz verilip verilmeyeceğini kararlaştırın; ortak dilekçe bile olsa her malik imzalasın.
• Kat maliklerinin dönüşüme ilişkin kararları için kat malikleri kurulu kararı iptali yazımızı ve dava harçları için dava harcı hesaplama aracını inceleyin.

Temsilî bir İzmir dosyası

(Temsilidir.) Karabağlar’da 1990’larda yapılmış 6 katlı bir binanın tespit tutanağı 3 Mart’ta kapıya asılıyor, muhtarlık ilanı 4 Mart’ta başlıyor ve 18 Mart’ta bitiyor. Tebliğ tarihi 18 Mart sayılır; itiraz için son gün 2 Nisan’dır. Maliklerden biri itirazı 30 Mart’ta veriyor ve rapordaki karot sayısının yetersiz olduğunu mühendis görüşüyle gösteriyor. Heyet itirazı reddederse, ret kararının tebliğinden itibaren 30 gün içinde İzmir idare mahkemesinde dava açılabilir.

Dönüşüm sürecinde kira yardımı için İzmir’de kentsel dönüşümde kira yardımı, belediye işlemlerine karşı dava için İzmir’de belediye işlemine iptal davası yazılarına bakabilirsiniz. Taşınmaz uyuşmazlıklarına ilişkin diğer içerikler gayrimenkul hukuku sayfamızdadır; yazıyı Av. Yahya Köse hazırlamıştır. Somut durumunuzun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

Riskli yapı raporu kapıya asıldığında maliklerin aklına gelen ilk sorular sürenin ne zaman dolacağı, kimin itiraz edebileceği ve itirazın ardından ne olacağıdır. Aşağıdaki kısa yanıtlar 6306 s. Kanun’un 10.10.2026 tarihli güncel metnine ve İzmir’deki idari yargı düzenine dayanır; süreler kısa olduğu için tarihleri not etmeniz önerilir.

Riskli yapı tespitine itiraz için harç ödenir mi?

Teknik heyete yapılan itiraz idari bir başvurudur ve Kanun bunun için ayrı bir harç öngörmez. İtirazın reddi üzerine idare mahkemesinde dava açılırsa, 492 s. Harçlar Kanunu uyarınca başvurma ve karar harcı ile gider avansı yatırılır.

Kiracı riskli yapı tespitine itiraz edebilir mi?

Hayır. 6306 s. Kanun md. 3/1 itiraz hakkını yalnızca maliklere ve kanuni temsilcilerine tanır. Kiracı, kira ilişkisinden doğan haklarını ve varsa kira yardımı gibi destekleri ayrıca takip edebilir ama tespite itiraz edemez.

Bir malik itiraz ederse diğerleri için de süre korunur mu?

Her malik kendi adına itiraz hakkına sahiptir. Bir malikin itirazı teknik heyetin raporu yeniden incelemesine yol açar ve sonuç bütün yapıyı etkiler; ancak sonraki dava aşamasında hak kaybı yaşamamak için diğer maliklerin de dilekçeyi imzalaması güvenli yoldur.

Teknik heyet kararına karşı ne kadar sürede dava açılır?

Teknik heyet kararı ve 6306 s. Kanun uyarınca kurulan diğer idari işlemler için dava süresi tebliğden itibaren 30 gündür (md. 6/9). İzmir’deki taşınmazlar için dava, Konak’taki Bölge İdare Mahkemesi yerleşkesinde bulunan İzmir idare mahkemelerine açılır.

İtiraz sürerken bina yıkılabilir mi?

Süresinde yapılan itiraz incelenmeden yıkım aşamasına geçilmesi beklenmez. Ancak itiraz reddedildikten sonra açılan dava yürütmeyi kendiliğinden durdurmaz; yıkımın önlenmesi için İYUK md. 27 uyarınca yürütmenin durdurulması kararı alınması gerekir.

İzmir'de itiraz dilekçesi hangi kuruma verilir?

Kanun dilekçenin verileceği yeri yönetmeliğe bırakmıştır. Yönetmeliğin ilk metni il müdürlüğünü gösteriyordu; güncel merci tespit tutanağında ve e-Devlet bildiriminde belirtilir. Uygulamada tespiti bildiren idare veya İzmir Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü muhatap alınır.

Kaynaklar

• 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun (mevzuat.gov.tr)
• 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• Resmî Gazete 15.12.2012, 6306 sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliği ilk metni (resmigazete.gov.tr)
• İzmir Bölge İdare Mahkemesi, İdare Mahkemeleri (izmirbim.adalet.gov.tr)

İlgili yazılar

• İzmir'de Kamulaştırmasız El Atma Davası
• İzmir'de 2B Arazileri ve Hak Sahipliği
• İzmir'de Önalım (Şufa) Davası Süreci
• İzmir'de Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi Uyuşmazlıkları

Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için dosyanızın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Bu yazı 10.10.2026 tarihli mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.