İzmir’de Bilirkişi Raporu Süreci ve İtiraz

İzmir’de bilirkişi raporu süreci, mahkemenin teknik bir soruyu bilirkişiye göndermesiyle başlar ve raporun taraflara tebliğinden sonra iki haftalık itiraz süresiyle kritik bir aşamaya girer. İzmir’deki davalarda bilirkişiler, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi binasında çalışan İzmir Bilirkişilik Bölge Kurulunun hazırladığı listeden seçilir.

Bu yazı, rapora itirazın hukuki ayrıntılarını tekrar etmek yerine dosyanın İzmir’de bilirkişiye nasıl gittiğini, kurulun ne yaptığını, raporun size nasıl ulaştığını ve itiraz dilekçesinin hangi binada işlem gördüğünü anlatır. İtiraz dilekçesinin içeriği için bilirkişi raporuna itiraz ve yeniden rapor talebi yazımıza bakılabilir.

İzmir’de Bilirkişi Raporu Süreci Nasıl İşler?

İzmir’de bilirkişi raporu süreci, mahkemenin çözümü özel veya teknik bilgi gerektiren bir konuda ara karar vermesiyle başlar. 6100 s. HMK md. 266 uyarınca hâkim, genel bilgi, tecrübe veya hukuk bilgisiyle çözülebilecek konularda bilirkişiye başvuramaz. Hesap, değerleme, kusur ve imalat tespiti ise tipik bilirkişi konularıdır.

Süreç İzmir’de beş halkadan oluşur: mahkemenin görevlendirme ara kararı, bilirkişinin bölge listesinden seçilmesi, dosyanın bilirkişiye teslimi, raporun mahkemeye verilip taraflara tebliği ve tarafların itirazı. Her halkada kanunun öngördüğü bir süre vardır. Sürelerin büyük kısmı mahkemeye ve bilirkişiye aittir; taraf için kesin olan süre ise itiraz süresidir.

Bilirkişi, 6754 s. Bilirkişilik Kanunu md. 3/2 uyarınca raporunda hukuki nitelendirme yapamaz. Uygulamada sık görülen itiraz sebeplerinden biri, raporun kusur oranı veya sözleşme yorumu gibi hukuki değerlendirmelere girmesidir. Bu sınırı bilmek, itiraz dilekçesini güçlendiren ilk adımdır.

İzmir Bilirkişilik Bölge Kurulu Nedir, Hangi İlleri Kapsar?

İzmir Bilirkişilik Bölge Kurulu, 6754 s. Bilirkişilik Kanunu md. 7 uyarınca bölge adliye mahkemesinin kurulu olduğu yerde oluşturulan idari kuruldur. Kurulun 2025 faaliyet raporuna göre adresi İzmir Bölge Adliye Mahkemesi, Çınarlı Mah. Ali Telli Sk. No:2 Konak’tır ve yetki çevresi İzmir, Aydın ve Manisa’dır.

Bilirkişilik bölge kurulu ne yapar?

Kurul, bilirkişiliğe kabul başvurularını karara bağlar, sicil ve listeyi tutar, bilirkişileri denetler ve performanslarını ölçer (6754 s. K. md. 8). Kurul bir mahkeme değildir; davadaki raporu bozamaz, yeni rapor alınmasına karar veremez. Bu nedenle raporun içeriğine itiraz her zaman davaya bakan mahkemeye yapılır, kurula değil.

Kurulun 2025 yılı faaliyet raporuna göre kurul 2025’te 45 gündem toplantısı yapmış ve şikâyet, ihbar, nakil gibi 755 konuyu görüşmüştür. Aynı raporda kurulun konkordato komiseri ve iflas idare memuru listelerini de tuttuğu belirtilir. Kurulun resmî internet sayfası izmirbbk.adalet.gov.tr adresindedir.

Bilirkişi listesi ve uzmanlık alanları

Listeler aleni olup bilirkişinin adı, mesleği ve temel ve alt uzmanlık alanlarını gösterir (6754 s. K. md. 12/3). Aşağıdaki tablo, İzmir kurulunun 2025 raporunda en çok bilirkişi bulunan alanları ve İzmir’de bu alanların tipik olarak karşımıza çıktığı dava türlerini gösterir.

Mahkeme İzmir’de Bilirkişiyi Nasıl Seçer?

HMK md. 268/1 ve 6754 s. K. md. 12/5 uyarınca bilirkişi, bölge adliye mahkemesinin yargı çevresi esas alınarak bölge kurulunun listesinden seçilir. İzmir’deki bir dava için ilk başvurulan liste İzmir listesidir; ancak başka bölgedeki bilirkişi görev yerine daha yakınsa o listeden de görevlendirme yapılabilir.

Listede uzman yoksa ne olur?

İlgili uzmanlık alanında listede bilirkişi yoksa önce diğer bölge kurullarının listelerine, orada da yoksa liste dışına gidilir; liste dışından görevlendirilen kişi bölge kuruluna bildirilir (HMK md. 268/2). İzmir kurulunun 2025 raporunda, yetki çevresindeki yargı mercilerinden 1.329 harici bilirkişi ekleme talebi geldiği ve sonuçlandırıldığı belirtilmektedir.

Mahkeme gerekçesini göstermek şartıyla tek sayıda kişiden oluşan bir kurul da görevlendirebilir (HMK md. 267). Örneğin bir kat karşılığı inşaat uyuşmazlığında inşaat mühendisi, mimar ve harita mühendisinden oluşan üç kişilik bir kurul görevlendirilebilir. Taraf, ara karardan önce hangi uzmanlıkların gerektiğini dilekçeyle belirtirse mahkeme bunu değerlendirir.

Dosya Bilirkişiye Nasıl Gider, Rapor Ne Kadar Sürede Verilir?

HMK md. 273 uyarınca mahkeme, tarafların görüşünü alarak bilirkişi kararında inceleme konusunu sınırlarıyla, cevaplanacak soruları ve rapor süresini belirtmek zorundadır. Rapor süresi md. 274/1’e göre en fazla üç aydır; gerekçeyle üç ay daha uzatılabilir, basit yargılama usulüne tabi işlerde bu süreler iki aydır.

Ara karara katkı vermenin önemi

Bilirkişiye sorulacak soruların listesi, raporun kalitesini en çok etkileyen unsurdur. Soru eksikse bilirkişi o konuya girmez ve itiraz aşamasında yalnızca ek rapor istenebilir. Bu nedenle mahkeme görüş istediğinde, örneğin kira tespitinde emsal kira bilgisi veya inşaat davasında hangi bağımsız bölümlerin inceleneceği, somut sorular hâlinde yazılmalıdır.

İncelenecek belgeler bilirkişiye dizi pusulasına bağlı olarak teslim edilir (HMK md. 273/2). Bilirkişi, konunun uzmanlığı dışında kaldığını veya başka bir uzmanla çalışması gerektiğini bir hafta içinde mahkemeye bildirmek zorundadır (md. 275/1). Sicile kayıtlı bilirkişilere tebligatın elektronik yolla yapılması da zorunludur (7201 s. Tebligat K. md. 7/a, bent 10).

Rapor Taraflara Nasıl Tebliğ Edilir?

HMK md. 280 uyarınca bilirkişi raporunu dizi pusulasıyla mahkemeye verir ve raporun birer örneği duruşma gününden önce taraflara tebliğ edilir. İtiraz süresi raporun UYAP’a yüklendiği günden değil, tebliğden başlar. Elektronik tebligatta tebliğ, adrese ulaşmayı izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır (Tebligat K. md. 7/a).

Rapor tebliği ve sürenin başlangıcı

Bu örnek temsilidir. Bornova’da bir kat karşılığı inşaat davasında raporun avukatın elektronik tebligat adresine 7 Ekim 2026 Çarşamba günü ulaştığını düşünelim. Tebliğ, beşinci günün sonu olan 12 Ekim 2026 Pazartesi yapılmış sayılır. İki haftalık itiraz süresi HMK md. 92/2 uyarınca 26 Ekim 2026 Pazartesi günü mesai bitiminde sona erer.

Avukatı olmayan taraf için tebligat çoğu zaman fiziki olarak adrese gelir; mazbatadaki teslim tarihi esas alınır. Raporu UYAP Vatandaş Portal ekranında daha önce görmek süreyi başlatmaz, ancak beklemek için de bir neden yoktur. Tebligatın usulüne aykırı yapıldığı düşünülüyorsa bu konu İzmir’de usulsüz tebligat itirazı yazımızda ayrıca ele alınmıştır.

İzmir’de Rapora İtiraz Dilekçesi Nereye Verilir?

HMK md. 281/1 uyarınca taraflar, raporun tebliğinden itibaren iki hafta içinde eksikliklerin tamamlattırılmasını, belirsizliklerin açıklattırılmasını veya yeni bilirkişi atanmasını davaya bakan mahkemeden isteyebilir. Talebin süresinde hazırlanması çok zorsa, yine bu süre içinde başvuran tarafa iki haftayı geçmeyen bir defalık ek süre verilebilir.

Bilirkişi raporuna itiraz süresi ve bina

İtiraz dilekçesi UYAP üzerinden elektronik olarak ya da dosyanın bulunduğu mahkemenin ön bürosuna verilebilir. İzmir Adliyesinde mahkemelerin binaları farklı olduğundan elden başvuruda doğru binaya gitmek önemlidir. Aşağıdaki tablo, İzmir Adliyesindeki güncel dağılımı gösterir; ayrıntılı bina rehberi İzmir Adliyesi bina rehberi yazımızdadır.

Karşıyaka Adliyesine bağlı dosyalarda asliye hukuk ve sulh hukuk mahkemeleri Çiğli Ek Hizmet Binasında, iş mahkemeleri Karşıyaka Çarşı Ek-1 binasında görev yapar. Hangi binada olursa olsun dilekçenin UYAP üzerinden gönderilmesi, son gün yoğunluğunda en güvenli yoldur. Ek rapor ile yeni bilirkişi arasındaki farkı ve iyi bir itiraz dilekçesinin yapısını genel yazımızda ayrıntılı olarak anlattık.

Bilirkişinin Reddi ile Bölge Kuruluna Şikâyet Arasındaki Fark Nedir?

Bilirkişinin reddi, tarafsızlığı şüpheli bilirkişinin o davadan çıkarılmasını sağlayan usul yoludur ve davaya bakan mahkemeye yapılır. HMK md. 272/3 uyarınca ret talebi, ret sebebinin öğrenilmesinden itibaren en geç bir hafta içinde yapılmalıdır. Bölge kuruluna şikâyet ise bilirkişinin mesleki davranışını denetletir, davadaki raporu değiştirmez.

Bilirkişinin reddi ne zaman istenir?

Bilirkişinin taraflardan biriyle akrabalığı, aynı uyuşmazlıkta daha önce taraf adına görüş vermiş olması veya davalı şirketle iş ilişkisi gibi durumlar ret sebebi olabilir; hâkimlerin ret sebepleri kıyasen uygulanır (md. 272/1). Talep dosya üzerinden incelenir. Kabul kararı kesindir, ret kararına karşı ise ancak hükümle birlikte kanun yoluna gidilebilir (md. 272/4).

Bölge kuruluna şikâyet ne işe yarar?

6754 s. K. md. 14/4 uyarınca raporun özel veya teknik içeriğine ilişkin başvurular incelenmeksizin reddedilir. İzmir kurulunun 2025 raporunda 74 kişi hakkında incelenmeksizin ret, 43 uyarma, 61 geçici süreyle listeden çıkarma ve 1 listeden çıkarma kararı görülmektedir. Şikâyet; süre aşımı, görevi başkasına yaptırma veya etik ihlal gibi davranışlar için anlamlıdır.

Bilirkişi Ücreti ve Avansı Kim Tarafından Ödenir?

HMK md. 283 uyarınca bilirkişiye emeğiyle orantılı ücret ve inceleme, ulaşım, konaklama giderleri ödenir; bunun için Adalet Bakanlığı tarifesi esas alınır. 2026 yılı için uygulanan tarife, 26.12.2025 tarihli ve 33119 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bilirkişilik Asgari Ücret Tarifesidir. Ücret, delili isteyen tarafın yatırdığı avanstan karşılanır.

HMK md. 324 uyarınca delil avansı mahkemenin verdiği kesin süre içinde yatırılmazsa o delilden vazgeçilmiş sayılır. İzmir’de avansın nasıl hesaplandığı ve nereye yatırıldığı İzmir’de gider avansı ve masraflar yazımızda, dava sonunda bu masrafların kime yükletileceği ise yargılama giderlerinin kime ait olduğu yazımızda anlatılmıştır. Maddi imkânı olmayan taraflar için adli yardım imkânı değerlendirilebilir.

Hatalı Rapor Hükme Esas Alınırsa Hangi Yol Açıktır?

Hâkim bilirkişi görüşüyle bağlı değildir ve onu diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirir (HMK md. 282). Kasten veya ağır ihmalle düzenlenmiş gerçeğe aykırı rapor hükme esas alınmışsa zarar gören, Devlete karşı tazminat davası açabilir (md. 285). Bu dava İzmir’deki ilk derece kararları için İzmir Bölge Adliye Mahkemesinde görülür.

HMK md. 286/1’e göre rapor ilk derece mahkemesince hükme esas alınmışsa dava, o mahkemenin bağlı olduğu bölge adliye mahkemesinin hukuk dairesinde açılır. İzmir, Aydın ve Manisa’daki mahkemeler için bu yer İzmir Bölge Adliye Mahkemesidir. Bu yol istisnaidir; hatalı rapora karşı asıl çare, süresinde itiraz ve gerekirse istinaf ve temyiz yollarıdır.

Rapor Gelmeden Önce Hangi Hazırlıklar Yapılmalı?

Bilirkişi incelemesi ara kararla başladığı andan itibaren taraf için iki haftalık kesin bir sürenin yaklaştığı kabul edilmelidir. HMK md. 281/1’deki süre kaçırılırsa rapora karşı itiraz hakkı kural olarak kullanılamaz. Aşağıdaki kontrol listesi, İzmir’deki dosyalarda raporun gelişine önceden ve düzenli biçimde hazırlıklı olmayı sağlar.

• Ara karardaki soruları ve uzmanlık alanını kontrol edin; eksik soru varsa hemen dilekçeyle bildirin.
• Bilirkişinin adını öğrendiğinizde ret sebebi olup olmadığını araştırın; bir haftalık süreyi unutmayın.
• Kendi teknik danışmanınızla çalışacaksanız uzman görüşünü (HMK md. 293) rapor gelmeden hazırlamaya başlayın.
• Elektronik tebligat adresinizi ve UYAP bildirimlerinizi açık tutun; tebliğ tarihini beşinci gün kuralıyla hesaplayın.
• İtiraz dilekçesini son güne bırakmayın; ek süre isteyecekseniz bunu da iki haftalık süre içinde yapın.

Somut durumunuzun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir. Bilirkişi incelemesinin uyuşmazlık çözümündeki yeri için uyuşmazlık çözümü çalışma alanımız sayfasına, bu alandaki çalışmalar için Av. Yahya Köse profiline bakılabilir. İnceleme yerinde yapılacaksa İzmir’de keşif ve bilirkişi incelemesi yazımız da yol gösterir.

Sıkça Sorulan Sorular

İzmir’deki dosyalarda bilirkişi süreciyle ilgili en çok sorulan sorular, listenin nerede yayımlandığı, kurulun yetkisi, rapor süresi ve itiraz süresinin kaçırılmasının sonuçlarıdır. Aşağıdaki kısa cevaplar 6100 s. HMK ve 6754 s. Bilirkişilik Kanunu’nun güncel metnine dayanır; somut dosyada ara kararın içeriği ayrıca incelenmelidir.

İzmir'de bilirkişi listesine nereden bakılır?

Bölge kurulu listeleri kanun gereği alenidir ve bilirkişinin adını, mesleğini ve uzmanlık alanlarını gösterir (6754 s. K. md. 12/3). Güncel duyurular için kurulun resmî sayfası izmirbbk.adalet.gov.tr izlenebilir; iletişim bilgileri ise yalnızca yargı mercilerinin erişimine açık olan sicilde tutulur.

Bilirkişi raporuna itiraz için bölge kuruluna başvurabilir miyim?

Hayır. Raporun teknik içeriğine itiraz, davaya bakan mahkemeye iki hafta içinde yapılır (HMK md. 281). Bölge kurulu raporu içerik yönünden denetleyemez ve bu yöndeki başvuruları incelemeden reddeder (6754 s. K. md. 14/4). Kurula yalnızca bilirkişinin davranışı veya etik ihlali bildirilebilir.

Bilirkişi raporu ne kadar sürede gelir?

Mahkemenin vereceği süre en fazla üç aydır ve gerekçe gösterilerek üç ay daha uzatılabilir (HMK md. 274/1). Basit yargılama usulüne tabi davalarda, örneğin kira ve iş davalarının bir kısmında, bu süreler iki aydır. Süresinde rapor vermeyen bilirkişi görevden alınabilir.

İtiraz süresini kaçırırsam ne olur?

İki haftalık süre geçtikten sonra rapora karşı tamamlatma veya yeni bilirkişi talebi kural olarak dinlenmez. Ancak mahkeme gerçeğin ortaya çıkması için gerekli görürse kendiliğinden ek rapor alabilir veya yeni bilirkişi atayabilir (HMK md. 281/2-3). Bu mahkemenin takdirindedir, tarafın hakkı değildir.

Bilirkişi İzmir dışından atanabilir mi?

Evet. Başka bölgedeki bilirkişi görev yerine daha yakınsa veya İzmir listesinde o uzmanlıkta kimse yoksa diğer bölge listelerinden görevlendirme yapılabilir; orada da yoksa liste dışından bilirkişi atanır ve kurula bildirilir (HMK md. 268).

Kendi uzmanımdan rapor alırsam mahkeme bunu dikkate alır mı?

Taraflar uzmanından bilimsel mütalaa alabilir (HMK md. 293). Mütalaa bilirkişi raporu değildir ama hâkimin değerlendireceği bir delildir ve itirazı somutlaştırır. Hâkim uzmanı duruşmaya çağırabilir; çağrılan uzman geçerli özrü olmadan gelmezse raporu değerlendirmeye alınmaz.

Kaynaklar

• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• 6754 sayılı Bilirkişilik Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• 7201 sayılı Tebligat Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• İzmir Bilirkişilik Bölge Kurulu 2025 Yılı Faaliyet Raporu (adalet.gov.tr)
• İzmir Adliyesi asliye hukuk mahkemelerinin Halkapınar binasına taşınması duyurusu (adalet.gov.tr)

İlgili yazılar

• İzmir'de Duruşmaya Katılım: UYAP, SEGBİS ve Mazeret
• İzmir'de İhtarname Çekmek: Noter Üzerinden Adımlar
• İzmir Adliyesi Arabuluculuk Bürosu: Başvuru ve Süreç
• İzmir Bölge Adliye Mahkemesi: İstinaf Başvurusu

Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için dosyanızın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Bu yazı 10.10.2026 tarihli mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.