İzmir’de Ortaklıktan Çıkarma Davası

İzmir’de ortaklıktan çıkarma davası, bir limited şirketin, ortaklarından birini haklı sebeple şirketten uzaklaştırmak için asliye ticaret mahkemesine başvurmasıdır. Dava, şirket merkezinin bulunduğu yer mahkemesinde açılır; bu yetki kesindir (6100 s. HMK md. 14/2). Şirket merkezi Bornova’da, Konak’ta veya Karşıyaka’da olan bir şirket için hangi binaya ve hangi mahkemeye gidileceği bu nedenle davanın ilk sorusudur.

Haklı sebep kavramı, ayrılma akçesinin hesaplanması ve çıkma hakkı gibi genel kurallar limited şirkette ortaklıktan çıkma ve çıkarma yazısında ayrıntılı anlatılmıştır. Burada, aynı uyuşmazlığın İzmir’de hangi mahkemede, hangi sırayla ve hangi sürelere bağlı olarak yürüdüğü üzerinde durulmaktadır.

İzmir’de Ortaklıktan Çıkarma Davası Hangi Mahkemede Açılır?

İzmir’de ortaklıktan çıkarma davası asliye ticaret mahkemesinde açılır; TTK’da düzenlenen her uyuşmazlık değerine bakılmaksızın ticari davadır (6102 s. TTK md. 4 ve 5). Yer bakımından şirket merkezinin bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir. İzmir Adliyesi çevresindeki şirketler için mahkeme, Konak Çınarlı’daki BAM yerleşkesindedir.

İzmir Adliyesi’nin 2025 faaliyet raporuna göre 31.12.2025 itibarıyla 7 asliye ticaret mahkemesi, Stadyum Metro karşısındaki BAM ek hizmet binasında bulunuyordu. 01.09.2026’dan beri asliye hukuk mahkemeleri Halkapınar ek hizmet binasında çalışır; ortaklık davası orada açılırsa görevsizlik kararı verilir, çünkü asliye ticaret ile asliye hukuk arasındaki ilişki görev ilişkisidir (TTK md. 5/3).

Şirket merkezine göre mahkeme tablosu

Kesin yetki, tarafların başka bir yer mahkemesini sözleşmeyle seçmesini engeller. Şirket sözleşmesinde “uyuşmazlıklarda İstanbul mahkemeleri yetkilidir” gibi bir kayıt bulunsa bile, ortaklık ilişkisine dayanan çıkarma davası merkezin bulunduğu İzmir’de görülür. Merkez sonradan taşınmışsa dava tarihindeki sicil kaydı esas alınır; taşınma tescil edilmeden açılan dava yetki tartışması doğurabilir. Görev ve yetki hatalarının sonuçları İzmir mahkemelerinde görevsizlik ve yetkisizlik yazısında ele alınmıştır.

Limited Şirkette Ortak Hangi Yollarla Çıkarılabilir?

Limited şirkette ortak iki yolla çıkarılabilir: şirket sözleşmesinde öngörülen bir sebebe dayanan genel kurul kararıyla ya da şirketin istemi üzerine haklı sebebe dayanan mahkeme kararıyla (TTK md. 640/1 ve 640/3). Her iki yolda da genel kurulun, temsil edilen oyların en az üçte ikisi ile esas sermayenin salt çoğunluğunu bir arada sağlaması gerekir (md. 621/1-h).

Sözleşmedeki sebebe dayanan çıkarma

Şirket sözleşmesinde, örneğin “rekabet yasağını ihlal eden” veya “yan edim yükümlülüğünü üst üste iki yıl yerine getirmeyen” ortağın çıkarılacağı yazılıysa, genel kurul doğrudan çıkarma kararı alabilir. Bu sebeplerin sonradan sözleşmeye eklenmesi ise ağır bir şarta bağlıdır: sermayeyi temsil eden tüm ortakların genel kurulda oybirliğiyle karar alması gerekir (TTK md. 621/3). Uygulamada, çatışma başladıktan sonra sözleşmeyi değiştirerek çıkarma sebebi yaratma girişimleri bu kural nedeniyle sonuçsuz kalır.

Haklı sebeple çıkarma

Sözleşmede sebep yoksa şirket, haklı sebebe dayanarak mahkemeden çıkarma isteyebilir. Mahkemeye başvurma kararı genel kurulun devredilemez yetkilerindendir (TTK md. 616/1-h); müdür kendi başına dava açamaz. Haklı sebebin içeriğini kanun saymaz; ortaklığın sürdürülmesinin şirket ve diğer ortaklar için çekilmez hâle gelip gelmediği somut olaylara göre değerlendirilir. Davanın İzmir’deki tarafı şirkettir, çıkarılması istenen ortak ise davalıdır.

İki Ortaklı Limited Şirkette Genel Kurul Kararı Gerekir mi?

Hayır. Anayasa Mahkemesi’nin 25.12.2025 tarihli, E.2025/128, K.2025/273 sayılı kararıyla TTK md. 616/1-h ve 621/1-h’deki genel kurul kararı şartı “iki ortaklı limited şirketler” yönünden iptal edilmiştir; bu bilgi TTK güncel metninin dipnotlarında yer alır. İki ortaklı şirkette ortaklardan biri artık diğerinin oyuna takılmadan yola çıkabilir.

İki ortaklı limited şirket uygulamada neyi değiştirir?

Kararın doğrudan etkilediği yapılar iki ortaklı limited şirketlerdir: örneğin İzmir’de kardeşlerin kurduğu bir aile şirketi veya iki ortağın eşit pay aldığı bir atölye. Önceki düzende yüzde elli payı olan ortağın oyu olmadan gerekli nisap çoğu zaman oluşmuyor, çıkarma yolu fiilen kapanıyordu. İptal kararından sonra dava dilekçesinde genel kurul kararı yerine, iki ortaklı yapıyı gösteren güncel sicil kayıtları ve haklı sebebin delilleri öne çıkar. Davanın hangi sıfatla ve kimin adına açılacağı, şirketin temsil yapısıyla birlikte dosya özelinde kurgulanmalıdır.

Çıkarma Kararına Karşı Ortak Ne Yapabilir?

Sözleşmedeki sebebe dayanan genel kurul çıkarma kararına karşı ortak, kararın noter aracılığıyla kendisine bildirilmesinden itibaren üç ay içinde iptal davası açabilir (TTK md. 640/2). Süre hak düşürücüdür; geçirilirse karar kesinleşir. Dava, yine şirket merkezinin bağlı olduğu İzmir asliye ticaret mahkemesinde açılır.

Çıkarma kararına karşı iptal davası

Limited şirket genel kurul kararlarının iptali ve butlanı hakkında anonim şirket hükümleri kıyasen uygulanır (TTK md. 622). Bu nedenle iptal davasının ilan, teminat ve yürütmenin geri bırakılması gibi usul kuralları da gündeme gelir. Çıkarma kararında ayrıca toplantıya çağrı, gündem ve nisap hataları varsa bunlar da ileri sürülebilir. Genel kurul kararlarının iptaline ilişkin İzmir’e özgü yol haritası İzmir genel kurul kararı iptal davası yazısında ayrıca ele alınmaktadır.

Burada sık yapılan hata, üç aylık sürenin genel kurul toplantı tarihinden hesaplanmasıdır. TTK md. 640/2, süreyi kararın noter aracılığıyla bildirildiği tarihten başlatır. Bildirim hiç yapılmamışsa süre de başlamamış olur; ancak bu durum belirsizlik yarattığından, kararı öğrenen ortağın beklemeden hukuki durumunu netleştirmesi yararlıdır.

Çıkarma Davasında Zorunlu Arabuluculuk Var mı?

Kural olarak hayır. TTK md. 5/A, yalnızca konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında arabulucuya başvurmayı dava şartı yapar (TTK md. 5/A). Ortağın çıkarılmasına karar verilmesi istemi para alacağı değildir; bu nedenle doğrudan dava açılabilir.

Ayrılma akçesinin ödenmesi için ayrı bir alacak davası açılacaksa durum değişebilir; para alacağına yönelik bu dava ticari dava sayıldığında önce arabuluculuk bürosuna başvurmak gerekir. İzmir Adliyesi çevresinde büro Bayraklı’daki Gültekinler Plaza ek hizmet binasındadır. Büronun işleyişi İzmir arabuluculuk bürosuna başvuru yazısında, ticari arabuluculuğun kapsamı ise ticari davalarda zorunlu arabuluculuk yazısında anlatılmıştır. Arabuluculuğa elverişli olmasa da tarafların ihtiyari arabuluculukla pay devri üzerinde uzlaşması her zaman mümkündür.

Dava İzmir’de Hangi Usulle ve Hangi Sürelerle İlerler?

Ortakların şirketle veya birbirleriyle ortaklıktan doğan davalarında basit yargılama usulü uygulanır (TTK md. 1521). Cevap süresi dava dilekçesinin tebliğinden itibaren 2 haftadır ve bir defaya mahsus en fazla 2 hafta ek süre verilebilir; cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçesi yoktur (HMK md. 317).

Basit yargılamada deliller dilekçelerle birlikte gösterilmelidir (HMK md. 318); sonradan delil eklemek sınırlıdır. Bu nedenle haklı sebebi oluşturan olaylar, tarihleri ve belgeleriyle dava dilekçesine baştan yazılmalıdır. Mahkeme mümkünse dosya üzerinden karar verir, gerekirse ön inceleme ve tahkikat duruşmalarını tek tutanak düzeni içinde yürütür (HMK md. 320).

Ayrılma akçesi için şirketin gerçek değerinin tespiti çoğunlukla bilirkişi incelemesi gerektirir. İzmir’deki davalarda bilirkişiler, İzmir BAM bünyesindeki İzmir Bilirkişilik Bölge Kurulu listesinden seçilir; kurulun 2025 faaliyet raporuna göre listede İzmir’den 2.144 bilirkişi vardı. Değerleme raporuna karşı yollar için bilirkişi raporuna itiraz yazısına bakılabilir.

Dava Sürerken Ortaklık Hakları Dondurulabilir mi?

Çıkma davasında mahkeme, davacı ortağın ortaklıktan doğan hak ve borçlarının bir kısmını veya tümünü dava süresince dondurabilir (TTK md. 638/2). Çıkarma davasında ise şirket, genel hükümlere göre ihtiyati tedbir isteyebilir; ciddi bir zarar veya hakkın elde edilmesinin zorlaşması endişesi aranır (HMK md. 389).

İhtiyati tedbir talebinde İzmir’e özgü pratik

Dava açılmadan önce tedbir, esas hakkında görevli ve yetkili mahkemeden, yani şirket merkezinin bağlı olduğu asliye ticaret mahkemesinden istenir; dava açıldıktan sonra ise yalnızca davanın görüldüğü mahkemeden (HMK md. 390/1). Tedbir kararının uygulanması tebliğden itibaren 1 hafta içinde istenmezse karar kendiliğinden kalkar (md. 393/1). Örneğin payın üçüncü kişiye devrinin önlenmesi için sicile şerh talep edilecekse, uygulama yazısının İzmir Ticaret Sicili Müdürlüğü’ne bu süre içinde ulaşması gerekir. İhtiyati tedbir ile haciz." aria-label="ihtiyati haciz — tanım">ihtiyati haciz arasındaki farkı ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir farkı yazısı açıklar.

Müdür sıfatı da taşıyan ortak açısından, çıkarma davasından bağımsız olarak yönetim hakkının ve temsil yetkisinin kaldırılması veya sınırlandırılması istenebilir (TTK md. 630/2). Bu iki dava çoğu zaman aynı olaylara dayanır; birlikte planlanması, aynı mahkemede çelişkili sonuçları önler.

Karar Kesinleşince Ayrılma Akçesi ve Sicil İşlemleri Nasıl Yürür?

Ortak şirketten ayrıldığında esas sermaye payının gerçek değerine uyan ayrılma akçesini isteyebilir (TTK md. 641/1). Ayrılma akçesi; şirket kullanılabilir özkaynağa sahipse, pay devredilebiliyorsa veya sermaye azaltılmışsa ayrılma ile muaccel olur (md. 642/1). Karar istinaf edilirse dosya İzmir Bölge Adliye Mahkemesine gider.

Ayrılma akçesi ve istinaf aşaması

HSK’nın 01.09.2026’dan itibaren uygulanan İzmir BAM iş bölümü kararına göre TTK’da düzenlenen şirketler hukukuna ilişkin davalar ve TTK md. 1521 kapsamındaki ortaklık davaları İzmir BAM 11. Hukuk Dairesine (ikizi 20. Hukuk Dairesi) verilmiştir. Ayrılma akçesinin ödenmeyen kısmı, şirkete karşı bütün alacaklılardan sonra gelen bir alacak oluşturur (md. 642/3); bu sıralama, şirketin mali durumu zayıfsa ödeme planlamasını doğrudan etkiler.

Pay geçişinin tescili için şirket müdürleri ticaret siciline başvurur; 30 gün içinde başvuru yapılmazsa ayrılan ortak, adının silinmesi için kendisi başvurabilir (TTK md. 598). İzmir merkezli şirketlerde bu işlem İzmir Ticaret Odası bünyesindeki İzmir Ticaret Sicili Müdürlüğü’nde yürür (merkez başka bir ilçe ticaret odasının çevresindeyse o odanın sicil müdürlüğünde); randevu ve belge düzeni İzmir ticaret sicilinde tescil işlemleri yazısında anlatılmıştır. Ayrılan ortağın sicilden silinmesi gecikirse, şirket borçları nedeniyle ona yöneltilen talepler gündeme gelebilir; bu riskin genel çerçevesi şirket ortağının kişisel sorumluluğu yazısında yer alır.

Bu örnek temsilidir: Bornova’da merkezi bulunan üç ortaklı bir limited şirkette ortaklardan biri, şirketin müşterilerini kendi kurduğu işletmeye yönlendirmektedir. Şirket sözleşmesinde çıkarma sebebi bulunmadığından genel kurul, 621/1-h nisabıyla mahkemeye başvurma kararı alır ve dava BAM yerleşkesindeki asliye ticaret mahkemesinde açılır. Davacı şirket, aynı dilekçede payın devrinin önlenmesi için ihtiyati tedbir ister ve kararın sicile işlenmesini 1 haftalık süre içinde talep eder.

Dava Açmadan Önce Hangi Belgeler Hazırlanmalı?

Basit yargılamada deliller dilekçeyle birlikte sunulduğundan hazırlık, davanın kaderini büyük ölçüde belirler (HMK md. 318). Şirket merkezinin ve ortaklık yapısının güncel sicil kaydı, şirket sözleşmesi, genel kurul kararı ve haklı sebebin belgeleri dava açılmadan önce tek dosyada toplanmalıdır. Somut durumunuzun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir.

• Güncel ticaret sicili kaydı ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi ilanları: şirket merkezi, ortaklar ve müdürler.
• Şirket sözleşmesi ve değişiklikleri: çıkarma sebebi, ayrılma akçesi ve yetki hükümleri.
• Genel kurul karar defteri, çağrı belgeleri, hazır bulunanlar listesi ve nisabı gösteren tutanak (iki ortaklı şirkette bu kalem ortaklık yapısına göre değerlendirilir).
• Pay defteri ve ortakların sermaye ödemelerini gösteren kayıtlar.
• Haklı sebebe ilişkin yazışmalar, ihtarnameler, banka ve muhasebe kayıtları; ticari defterlerin ispat gücü için ticari defterlerin delil niteliği yazısına bakılabilir.
• Değerleme için son üç yılın finansal tabloları ve kurumlar vergisi beyannameleri.

Dava harcı ve giderleri için dava harcı hesaplama aracı yol gösterebilir. Şirketler hukukuna ilişkin diğer başlıklar şirketler hukuku çalışma alanı sayfasında, bu alandaki çalışmalar ise Av. Mehmet İlker Dinç profilinde yer alır. Ortağın boşanma sürecinde paylarının durumu farklı bir başlıktır ve boşanmada şirket hisselerinin paylaşımı yazısında incelenmiştir.

Sıkça Sorulan Sorular

İzmir’de bir limited şirket ortağının şirketten çıkarılmasıyla ilgili en sık sorulan sorular aşağıda kısa cevaplarla toplanmıştır. Cevaplar Türk Ticaret Kanunu ile Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun yürürlükteki metnine ve HSK iş bölümü kararına dayanır; somut uyuşmazlıkta süreler ve yetki ayrıca kontrol edilmelidir.

İzmir'de ortaklıktan çıkarma davası başka bir ilde açılabilir mi?

Hayır. Ortaklık ilişkisinden doğan davalarda şirket merkezinin bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir (HMK md. 14/2). Şirket sözleşmesindeki farklı yetki kaydı bu kuralı değiştirmez; merkez İzmir’deyse dava İzmir’deki asliye ticaret mahkemesinde açılır.

Anonim şirkette pay sahibi çıkarılabilir mi?

Anonim şirkette limited şirketteki gibi genel bir çıkarma davası öngörülmemiştir. TTK md. 640 limited şirketlere özgüdür. Anonim şirkette haklı sebeple fesih davasında mahkeme, fesih yerine davacı pay sahibine payının gerçek değerinin ödenmesine karar verebilir (TTK md. 531).

Çıkarılan ortak şirketten ne zaman para alır?

Ayrılma akçesi, şirket kullanılabilir özkaynağa sahipse, pay devredilebiliyorsa veya sermaye azaltılmışsa ayrılma ile muaccel olur (TTK md. 642/1). Ödenmeyen kısım bütün alacaklılardan sonra gelen bir alacaktır; ödeme zamanı şirketin mali tablolarına bağlıdır.

Çıkarma davası açılınca ortak genel kurulda oy kullanabilir mi?

Dava açılması tek başına oy hakkını kaldırmaz. Şirket, haklarının kullanılmasının ciddi zarar doğuracağını yaklaşık olarak ispat ederse mahkemeden ihtiyati tedbir isteyebilir (HMK md. 389-390). Tedbirin kapsamını mahkeme somut olaya göre belirler.

Ortak kendi isteğiyle şirketten çıkmak isterse hangi dava açılır?

Her ortak, haklı sebeplerin varlığında şirketten çıkmasına karar verilmesi için dava açabilir (TTK md. 638/2). Bu davada diğer ortaklar, haberin ulaşmasından itibaren 1 ay içinde çıkmaya katılabilir (md. 639/2). Dava yine şirket merkezindeki asliye ticaret mahkemesinde görülür.

Çıkarma davasının istinaf incelemesini İzmir'de hangi daire yapar?

HSK’nın 01.09.2026’dan itibaren uygulanan iş bölümüne göre şirketler hukuku ve TTK md. 1521 kapsamındaki ortaklık davalarında istinaf incelemesi İzmir BAM 11. Hukuk Dairesi ile ikizi 20. Hukuk Dairesine aittir. İstinaf süresi tebliğden itibaren 2 haftadır (HMK md. 345).

Kaynaklar

• 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• HSK, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi İş Bölümü Kararı (01.09.2026)
• İzmir Adliyesi, BAM Ek Hizmet Binası

İlgili yazılar

• İzmir'de Limited Şirket Kuruluşu ve Tescil
• İzmir'de Şirket Birleşme ve Devir İşlemleri

Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için dosyanızın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Bu yazı 10.10.2026 tarihli mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.