İzmir’de Destekten Yoksun Kalma Tazminatı

İzmir’de destekten yoksun kalma tazminatı, bir kişinin trafik kazası, iş kazası veya başka bir haksız fiil sonucu ölmesi üzerine, onun desteğinden yoksun kalan eş, çocuk ve diğer yakınların kendi adlarına ileri sürdüğü taleptir. Yas sürecinde atılması gereken adımlar çoğu zaman aynı haftalara sıkışır: ceza soruşturması, nüfus ve gelir belgeleri, sigorta başvurusu ve sonrasında hangi İzmir mahkemesine gidileceği sorusu.

Kimlerin hak sahibi olduğu ve tazminatın nasıl hesaplandığı destekten yoksun kalma tazminatını kimlerin talep edebileceği yazısında ayrıntılı anlatıldı. Bu yazı, aynı talebin İzmir’de hangi sırayla, hangi kurumlar ve mahkemeler önünde takip edileceğini anlatıyor.

İzmir’de Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Süreci Nasıl İşler?

İzmir’de destekten yoksun kalma tazminatı süreci, ölüm olayının türüne göre farklı kapılardan ilerler. Trafik kazasında 2918 s. KTK md. 97 uyarınca önce sigortacıya yazılı başvuru yapılır; iş kazasında ise dava iş mahkemesinde görülür. Her iki durumda da hak sahipleri, desteğin gelirini ve aralarındaki destek ilişkisini belgelemek zorundadır.

Uygulamada süreç üç paralel hatta yürür. Birinci hat, kazayla ilgili ceza soruşturmasıdır ve kusur raporu çoğu zaman burada oluşur. İkinci hat, sigortaya veya sorumlu işverene yapılan başvurudur. Üçüncü hat ise başvurunun sonuçsuz kalması hâlinde tahkim ya da dava aşamasıdır. Bu hatların birbirini beklemesi zorunlu değildir; ancak birinde oluşan delil, ötekinde kullanılır. Bu yüzden ceza dosyasındaki raporların örneklerini erken almak, sonraki aşamaları belirgin biçimde hızlandırır.

Hak Sahipleri Hangi Belgelerle Başvurmalı?

Destekten yoksun kalma talebinde iki şeyin ispatı gerekir: ölenin gelir durumu ve hak sahibinin ondan fiilen destek aldığı. 6098 s. TBK md. 50 uyarınca zararı ispat yükü zarar görendedir. Bu nedenle nüfus kayıtları, gelir belgeleri ve ölüm olayına ilişkin resmi kayıtlar başvurudan önce toplanmalıdır.

Hak sahipliğinin ispatı ve mirasçılık belgesi

Destekten yoksun kalma tazminatı mirasa dahil bir alacak değildir; her hak sahibi kendi zararını ister. Bu nedenle hak sahipliği, vukuatlı nüfus kayıt örneği, ikametgâh kayıtları ve gerektiğinde tanıkla gösterilir. Buna karşılık ölenin kendi tedavi giderleri veya ölümden önceki kazanç kaybı gibi talepler mirasçılara geçer ve bunlar için mirasçılık belgesi gerekir. Belgenin İzmir’de nereden alınacağı İzmir’de mirasçılık belgesi alma yazısında anlatılıyor.

Gelir ve destek ilişkisini gösteren belgeler

• Ölüm belgesi, otopsi raporu ve kazaya ilişkin tutanaklar.
• Vukuatlı nüfus kayıt örneği ve yerleşim yeri kayıtları.
• Bordro, SGK hizmet dökümü, vergi kayıtları, işyeri kayıtları; düzenli geliri olmayan ev hanımı veya çiftçi için faaliyetini gösteren belgeler.
• SGK tarafından bağlanan gelir veya aylıklara ilişkin yazılar.
• Ceza soruşturması dosyasından alınan kusur raporu ve ifadeler.

Sigorta Şirketine Başvuruda Nelere Dikkat Edilmeli?

Trafik kazasından doğan ölümlerde hak sahipleri, zorunlu trafik sigortacısına KTK md. 97 uyarınca yazılı başvurur ve şirketin 15 günlük cevap süresi beklenir. KTK md. 99 ise genel şartlarda belirtilen belgeler iletildikten sonra sekiz iş günü içinde teminat sınırları içindeki tutarın ödenmesini öngörür.

Başvuruda her hak sahibi ayrı ayrı gösterilmeli, reşit olmayan çocuklar için velinin, vesayet altındakiler için vasinin başvurduğu belirtilmelidir. Karşı aracın sigortası yoksa veya araç tespit edilemiyorsa, ölüm dahil bedensel zararlar için Güvence Hesabı’na başvurulabilir (5684 s. K. md. 14). Sigortacının cevabı olumsuzsa Sigorta Tahkim Komisyonu’na gidilebilir; adımlar İzmir’den sigorta tahkim başvurusu yazısında açıklandı.

Destek şahsının kusuru tazminatı nasıl etkiler?

KTK md. 92/j, destekten yoksun kalan hak sahibinin destek şahsının kusuruna denk gelen tazminat taleplerini zorunlu trafik sigortası kapsamı dışında sayar. Ölen sürücü kazada yüzde kırk kusurlu bulunmuşsa, hak sahipleri sigortacıdan zararın bu orana denk gelen kısmını isteyemez. Bu yüzden kusur raporunun içeriği, tazminat tutarını doğrudan belirler; itiraz yolları trafik kazasında kusur raporuna itiraz yazısında anlatıldı.

Dava İzmir’de Hangi Mahkemede Açılır?

Görevli mahkeme davalıya ve olayın türüne göre belirlenir. Sigortacıya karşı açılan davalar Yargıtay uygulamasında TTK md. 4/1-a ve 5 uyarınca asliye ticaret mahkemesinde görülür. Yalnızca sürücü ve işletene karşı açılan dava asliye hukuk mahkemesinde, iş kazasından doğan dava ise iş mahkemesinde görülür.

İzmir Adliyesi’nde asliye ticaret mahkemeleri BAM Ek Hizmet Binası‘nda, asliye hukuk mahkemeleri 01.09.2026’dan beri Halkapınar Ek Hizmet Binası‘nda, iş mahkemeleri ise Bayraklı’daki Gültekinler Plaza ek binasındadır. Karşıyaka Adliyesi’nde asliye hukuk mahkemeleri Çiğli Ek Hizmet Binası’nda, iş mahkemeleri Çarşı Ek-1 binasında görev yapar. Trafik kazasında yetki için KTK md. 110/2 ve HMK md. 16 birlikte değerlendirilir; hak sahiplerinin İzmir’deki yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir.

İş kazası ve toplu taşıma kazalarında farklılıklar

İş kazasında ölen işçinin yakınları, işverene karşı davayı iş mahkemesinde açar ve SGK’nın bağladığı gelirlerin tazminata etkisi ayrıca hesaplanır; genel çerçeve iş kazası sonrası hak kaybını önleyen adımlar yazısında yer alıyor. Otobüs, metro veya vapur gibi toplu taşıma araçlarında yaşanan ölümlerde taşıyıcının ve işletenin sorumluluğu İzmir’de toplu taşıma kazalarında sorumluluk yazısında ele alınıyor.

Tazminat Nasıl Hesaplanır ve 2026’da Ne Değişti?

6098 s. TBK md. 55’e göre destekten yoksun kalma zararı sorumluluk hukuku ilkelerine göre hesaplanır; rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri zarardan indirilemez. 7589 s. Kanunla 2026’da eklenen fıkralar ise faizin başlangıcını ve tahkikata kadar ödenen tutarların mahsubunu yeni bir sisteme bağladı.

Yeni düzenlemeye göre, destekte bulunan kişinin kazancının bilindiği döneme ilişkin tazminat toplamına olay tarihinden; kazancın bilinemediği döneme ilişkin tazminat toplamına ise karar tarihinden itibaren kanuni faiz işletilir. Tahkikat başlayıncaya kadar ifa amacıyla ödenen bedel de ödeme tarihine göre belirlenecek tazminattan oransal olarak mahsup edilir. Bu iki kural, sigortanın dava öncesinde yaptığı kısmi ödemenin ve faiz talebinin dilekçede nasıl gösterileceğini doğrudan etkiler. Metin Türk Borçlar Kanunu md. 55’te güncel hâliyle yer alıyor.

Cenaze ve tedavi giderleri

TBK md. 53, ölüm hâlinde cenaze giderlerini ve ölüm hemen gerçekleşmemişse tedavi giderleri ile çalışma gücünün kaybından doğan zararları da ayrıca sayar. Bu kalemler destekten yoksun kalma tazminatından farklıdır: cenaze giderini fiilen ödeyen kişi ister, ölenin kendi tedavi giderleri ve kazanç kaybı ise mirasçılara geçer. Faturaların ve ödeme belgelerinin kimin adına düzenlendiği bu nedenle önemlidir. Defin, taşıma ve mezar giderlerine ilişkin belgeler ilk günden saklanmalıdır.

Aktüerya bilirkişisi ve rapor

Hesap, mahkemenin atadığı aktüerya bilirkişisi tarafından yapılır. İzmir’deki mahkemeler bilirkişileri İzmir Bilirkişilik Bölge Kurulu listesinden seçer. Rapor tebliğ edildikten sonra itiraz süresi kaçırılmamalıdır; yol İzmir’de bilirkişi raporuna itiraz yazısında anlatıldı. Dava öncesinde kabaca bir fikir için trafik kazası tazminatı hesaplama aracı kullanılabilir; sonucu bilirkişi hesabının yerine geçmez.

Manevi Tazminat Aynı Dosyada İstenebilir mi?

Evet. 6098 s. TBK md. 56/2’ye göre ölüm hâlinde ölenin yakınlarına uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verilebilir. Ancak KTK md. 92/f uyarınca manevi tazminat zorunlu trafik sigortası kapsamında değildir; bu talep sigortacıya değil, sürücü ve işletene yöneltilir.

Manevi tazminat talebinin muhatabı

Sigortacıya karşı açılan maddi tazminat davası ile sürücü ve işletene karşı açılan manevi tazminat davası farklı mahkemelerin görevine girebileceğinden, tek dilekçede birleştirmeden önce görev konusu değerlendirilmelidir. Manevi tazminat miktarını belirleyen ölçütler manevi tazminat miktarının ölçütleri yazısında, İzmir’de bu davanın nereye açılacağı İzmir’de manevi tazminat davası yazısında ele alınıyor.

Zamanaşımı ve Ceza Dosyasıyla İlişki Nasıl Kurulur?

2918 s. KTK md. 109’a göre trafik kazasından doğan maddi tazminat talepleri, zarar ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren 2 yıl, her hâlde kaza gününden itibaren 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar. Fiil suç oluşturuyor ve ceza kanunu daha uzun bir zamanaşımı öngörüyorsa bu süre uygulanır; ölümlü kazalarda çoğu zaman bu kural gündeme gelir.

Zamanaşımı ve ceza soruşturmasının sonucu

6098 s. TBK md. 74 uyarınca hukuk hâkimi, ceza hâkiminin kusur değerlendirmesiyle ve beraat kararıyla bağlı değildir. Bu nedenle ceza dosyasının sonucunu beklerken zamanaşımının işlemeye devam ettiği gözden kaçırılmamalıdır. İki dosyanın ilişkisi ve uzamış zamanaşımının uygulanması ölümlü trafik kazasında ceza ve tazminat ilişkisi yazısında anlatıldı. Süre hesabında genel bir fikir için zamanaşımı hesaplama aracı yardımcı olabilir.

Temsili Örnek: Bornova’da Yaya Kazası

Bu örnek temsilidir. Bornova’da yaya geçidinde bir otomobilin çarptığı kırk yaşındaki bir işçi hayatını kaybediyor; geride eşi ve iki çocuğu kalıyor. Ceza soruşturmasında alınan kusur raporu sürücüyü tam kusurlu buluyor. Aile, karşı aracın zorunlu trafik sigortacısına KTK md. 97 uyarınca yazılı başvuru yapıyor.

Sigortacı, bir kısım ödemeyi dava öncesinde yapıyor. Aile kalan kısım için İzmir’de asliye ticaret mahkemesinde dava açmayı, manevi tazminat için ise sürücüye karşı ayrı bir dava açmayı değerlendiriyor. TBK md. 55’teki yeni fıkra nedeniyle, dava öncesi yapılan ödeme ödeme tarihine göre oransal olarak mahsup edilecek; faiz talebi de bilinen ve bilinemeyen dönem ayrımına göre kurulacak. Ailenin Bornova’da oturması, HMK md. 16 uyarınca davanın İzmir’de açılmasına da imkân veriyor. Eşin ve çocukların talepleri aynı dilekçede ayrı ayrı gösterilecek; reşit olmayan çocuklar adına başvuruyu veli yapacak. Somut durumun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir.

Başvuru Öncesi Hangi Adımlar Sıraya Konmalı?

Ölümlü bir kazadan sonra adımların sırası hak kaybını önler. KTK md. 97’deki yazılı başvuru, md. 109’daki 2 yıllık süre ve ceza dosyasındaki kusur raporu birbirine bağlıdır. Aşağıdaki sıra, İzmir’de takip edilen dosyalarda en sık karşılaşılan gecikmeleri ve belge eksikliklerini azaltmaya yöneliktir.

1. Ceza soruşturması dosyasından kusur raporu, otopsi raporu ve tutanakların örneğini almak.
2. Vukuatlı nüfus kaydı ve gelir belgelerini toplamak; gerekirse mirasçılık belgesi almak.
3. Karşı aracın zorunlu trafik sigortacısına her hak sahibi için yazılı başvuru yapmak ve 15 günü beklemek.
4. Olumsuz cevapta tahkim ile İzmir’deki mahkeme arasında tercih yapmak.
5. Manevi tazminat ve teminatı aşan zarar için sürücü ve işletene karşı ayrı talebi planlamak.

Kaza sonrası genel yol haritası İzmir’de trafik kazası sonrası tazminat süreci yazısında, tazminat kalemlerinin tamamı trafik kazasında tazminat kalemleri yazısında yer alıyor. Tazminat uyuşmazlıklarına ilişkin çalışma alanımız tazminat hukuku sayfasında, bu alandaki çalışmalar Av. Mehmet İlker Dinç profilinde açıklanıyor.

Sıkça Sorulan Sorular

Ölümlü bir kazadan sonra aileler en çok kimin başvurabileceğini, mirasçılık belgesinin gerekip gerekmediğini, ölenin kusurunun etkisini ve sürelerin nasıl işlediğini soruyor. Aşağıdaki kısa cevaplar İzmir’de takip edilen dosyalar için genel bir çerçeve sunar; somut olayın ayrıntıları, özellikle kusur oranı ve gelir belgeleri, sonucu değiştirebilir.

Destekten yoksun kalma tazminatı için mirasçılık belgesi şart mı?

Şart değildir. Destekten yoksun kalma tazminatı mirasa dahil bir alacak değil, her hak sahibinin kendi zararıdır; hak sahipliği nüfus kayıtları ve gerektiğinde tanıkla ispatlanır. Ölenin kendi tedavi giderleri gibi mirasa geçen talepler için ise mirasçılık belgesi gerekir.

Ölen kişi kazada kusurluysa yakınları tazminat alabilir mi?

Karşı tarafın kusuru oranında alabilir. KTK md. 92/j, destek şahsının kusuruna denk gelen tazminat taleplerini zorunlu trafik sigortası kapsamı dışında sayar. Ölen tamamen kusurluysa karşı tarafın sigortasından destek tazminatı istenemez.

Destekten yoksun kalma tazminatı için ne kadar sürem var?

Trafik kazalarında KTK md. 109’a göre talep, zarar ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren 2 yıl, her hâlde kazadan itibaren 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar. Fiil suç oluşturuyorsa ceza kanunundaki daha uzun süre uygulanabilir.

SGK'nın bağladığı gelir tazminattan düşülür mü?

TBK md. 55’e göre kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri zarardan indirilemez. Rücu edilebilen ödemelerin etkisi ise bilirkişi hesabında ayrıca değerlendirilir; bu nedenle SGK yazıları dosyaya eklenmelidir.

Destekten yoksun kalma talebi için tahkime başvurulabilir mi?

Evet. Zorunlu trafik sigortasından doğan uyuşmazlıklarda, şirket sisteme üye olmasa da Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurulabilir (5684 s. K. md. 30/1). Ancak manevi tazminat ve sürücüye yöneltilen talepler tahkimin konusu olmaz; bunlar için mahkemeye gidilir.

Kamu aracının çarpması hâlinde dava idare mahkemesinde mi açılır?

Hayır. KTK md. 110/1’e göre işleteni veya sahibi devlet ve diğer kamu kuruluşları olan araçların sebep olduğu zararlar dahil, bu Kanundan doğan sorumluluk davaları adli yargıda görülür. Görevli mahkeme davalıya göre belirlenir.

Sigorta şirketi ödemeyi kaç günde yapar?

KTK md. 99’a göre sigortacı, genel şartlarda belirtilen belgelerin iletilmesinden itibaren sekiz iş günü içinde teminat sınırları içindeki tutarı ödemek zorundadır. Belgeler eksikse bu süre işlemeye başlamayabilir; yazılı başvurunun cevap süresi ise 15 gündür.

Kaynaklar

• 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• İzmir Bilirkişilik Bölge Kurulu
• İzmir Adliyesi: Halkapınar Ek Hizmet Binası duyurusu

İlgili yazılar

• İzmir'de Malpraktis İddiası ve Bilirkişi Süreci
• İzmir'de İş Göremezlik ve Maluliyet Tespiti
• İzmir'de Hayvan Saldırısı ve İdarenin Sorumluluğu

Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için dosyanızın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Bu yazı 10.10.2026 tarihli mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.