İzmir’de Mobbing İddiası ve İspat Süreci

İzmir’de mobbing iddiasıyla karşılaşan bir çalışan için ilk soru çoğu zaman “nereye başvuracağım?” olur. Psikolojik taciz tek bir kurumun konusu değildir: aynı olaylar işverene yazılı şikâyetle, arabuluculuk bürosunda, iş mahkemesinde, Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumunda ve bazı hâllerde savcılıkta ayrı ayrı gündeme gelebilir. Her yolun süresi, ispat kuralı ve İzmir’deki başvuru yeri farklıdır.

Mobbingin tanımı, delil türleri ve manevi tazminat ölçütleri işyerinde mobbing: ispat yolları ve manevi tazminat yazımızda ayrıntılı anlatıldı. Bu yazı ise İzmir’de çalışan biri için iddianın hangi sırayla, hangi birime taşınacağını ve ispat dosyasının bu süreç boyunca nasıl kurulacağını ele alıyor.

İzmir’de Mobbing İddiası Hangi Kurumlara Taşınabilir?

İzmir’de mobbing iddiası beş ana yola taşınabilir: işverene yazılı şikâyet, arabuluculuk, iş mahkemesi, Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK) ve suç oluşturan davranışlar için savcılık. 7036 s. K. md. 3/1 işverene karşı tazminat talebinde arabuluculuğu dava şartı yaptığı için mahkemeye giden yol zorunlu olarak arabuluculuk bürosundan geçer.

Bu yollar birbirinin alternatifi değildir; çoğu zaman birlikte veya sırayla kullanılır. Örneğin işverene yapılan yazılı şikâyet, hem iç soruşturmayı başlatır hem de TİHEK başvurusu öncesinde aranan düzeltme talebi yerine geçebilir. Savcılığa yapılan şikâyet ise tazminat davasını beklemek zorunda değildir.

İşverene Yazılı Şikâyet Neden İlk Adımdır?

İşverene yazılı şikâyet, 6098 s. TBK md. 417 uyarınca işverenin psikolojik tacizi önleme ve tacize uğrayanın daha fazla zarar görmesini engelleme borcunu somut olarak işletir. Şikâyetten sonra önlem alınmazsa, işverenin sorumluluğu artık yalnızca tacizi yapan kişinin davranışına değil, kendi hareketsizliğine de dayanır.

Şikâyetin e-posta veya iadeli taahhütlü yazı gibi tarihi ispatlanabilen bir yolla yapılması gerekir. Sözlü şikâyetler sonradan inkâr edilebilir. Metin kısa olmalı, olayları tarih ve kişi adıyla sıralamalı, talep edilen önlemi (birim değişikliği, soruşturma açılması, iletişimin yazılı yürütülmesi gibi) açıkça yazmalıdır. Hakaret içeren veya tehdit gibi okunabilecek ifadelerden kaçınmak, belgenin ileride delil olarak değerini korur.

Cinsel tacizde bildirime rağmen önlem alınmaması

4857 s. İş K. md. 24/II-d, işçinin başka bir işçi veya üçüncü kişiler tarafından cinsel tacize uğraması ve bunu işverene bildirmesine rağmen gerekli önlemlerin alınmaması hâlini ayrı bir haklı fesih sebebi olarak düzenler. Bu bentte bildirimin varlığı doğrudan şarttır; bu nedenle yazılı bildirim burada yalnızca delil değil, fesih hakkının kurucu unsurudur.

İspat Süreci Nasıl Kurulur, İspat Yükü Kimdedir?

Mobbing iddiasında kural olarak iddia eden işçi olayları ispat eder. Ancak ayrımcılık temelli iddialarda 4857 s. İş K. md. 5’in son fıkrası, işçi ihlal ihtimalini güçlü biçimde gösteren bir durum ortaya koyduğunda ispat yükünü işverene geçirir. TİHEK başvurularında da 6701 s. K. md. 21 benzer bir ispat kolaylığı öngörür.

Yargıtay uygulamasında mobbing iddiaları tek tek olaylar yerine bir bütün olarak değerlendirilir ve kesin ispat yerine olayların sistematik bir baskı oluşturduğunu gösteren kuvvetli emareler aranır. Bu nedenle tek bir çarpıcı delil yerine, birbirini doğrulayan çok sayıda küçük delilden oluşan bir dosya daha etkilidir.

Olay günlüğü ve delil dosyası

Pratikte en işe yarayan araç, olayların gerçekleştiği gün tutulan kısa bir kronolojidir: tarih, saat, yer, kimin ne dediği, kimlerin tanık olduğu. Buna e-posta ve kurum içi yazışma çıktıları, görev değişikliği ve izin yazıları, performans değerlendirmelerinin eski ve yeni hâlleri, varsa psikiyatri veya psikolog kayıtları eklenir. Tanıkların hâlen aynı işyerinde çalışıp çalışmadığı da not edilmelidir; işten ayrılmış tanıklar çoğu zaman daha rahat beyanda bulunur. Ses kaydının delil değeri tartışmalı olduğu için bu konuda genel mobbing yazımızdaki açıklamalar dikkate alınmalıdır.

Arabuluculuk Bürosuna Başvuru İzmir’de Nasıl Yapılır?

İşverene karşı mobbing tazminatı talebi, 7036 s. K. md. 3/1 kapsamında arabuluculuğa tabidir. Başvuru, md. 3/5 uyarınca karşı tarafın yerleşim yerindeki veya işin yapıldığı yerdeki arabuluculuk bürosuna yapılır. Arabulucu başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren üç hafta içinde sonuçlandırır; bu süre zorunlu hâllerde en fazla bir hafta uzatılabilir.

İzmir Adliyesi yargı çevresindeki işyerleri için büro, Bayraklı’daki Gültekinler Plaza ek hizmet binasındadır; Karşıyaka ve Çiğli için Karşıyaka Adliyesi’nin Çiğli Ek Hizmet Binası, Kemalpaşa için Kemalpaşa Adliyesi’ndeki büro kullanılır. Büro kurulmayan adliyelerde başvuru, komisyonun görevlendirdiği sulh hukuk mahkemesi yazı işleri müdürlüğüne yapılır (md. 3/4-5). Başvurudan son tutanağa kadar zamanaşımı durur (md. 3/17). Büro işleyişinin ayrıntısı için İzmir Adliyesi arabuluculuk bürosu yazısına bakılabilir.

Mobbing dosyalarında arabuluculuk görüşmesi, işverenin iddiaları ilk kez resmi bir ortamda duyduğu yer olabilir. Bu nedenle görüşmeye delil dosyasının özetiyle gidilmesi, ancak tüm belgelerin karşı tarafa dava öncesinde verilip verilmeyeceğinin önceden düşünülmesi gerekir.

Mobbing Davası Hangi İzmir Mahkemesinde Açılır?

Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa dava iş mahkemesinde açılır. 7036 s. K. md. 6/1 uyarınca davalının yerleşim yeri ile işin yapıldığı yer mahkemesi yetkilidir; md. 6/5 bu kurala aykırı yetki sözleşmelerini geçersiz sayar. Son tutanağın aslı veya arabulucu onaylı örneği dava dilekçesine eklenmelidir (md. 3/2).

İzmir Adliyesi’ne bağlı Konak, Bornova, Buca, Bayraklı ve Karabağlar gibi ilçelerdeki işyerleri için davalar, Gültekinler Plaza’daki iş mahkemelerinde görülür. Karşıyaka ve Çiğli’deki işyerleri için Karşıyaka iş mahkemeleri yetkilidir. İş mahkemesi kurulmamış adliyelerde ise 7036 s. K. md. 2/3 uyarınca asliye hukuk mahkemesi bakar. İlçe bazında ayrıntı için İzmir iş mahkemeleri görev ve yetki rehberi hazırlanmaktadır.

Amire ve çalışma arkadaşına karşı talep

7036 s. K. md. 5/1-a, iş mahkemesinin görevini işçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasındaki uyuşmazlıklar olarak tanımlar. İşyerinde yönetim yetkisi kullanan amir işveren vekili sayılabileceği için ona karşı talepler de iş mahkemesinde ileri sürülebilir. Aynı düzeydeki bir çalışma arkadaşına karşı kişilik hakkı ihlali talebi ise iş ilişkisinden doğmadığı için genel mahkemelerde, haksız fiil hükümlerine göre değerlendirilir.

TİHEK’e İzmir’den Nasıl Başvurulur?

6701 s. K. md. 17/1 uyarınca ayrımcılık yasağının ihlalinden zarar gördüğünü iddia eden herkes TİHEK’e başvurabilir; başvuru illerde valilikler, ilçelerde kaymakamlıklar aracılığıyla da yapılabilir ve başvurudan ücret alınmaz. İzmir’de çalışan bir kişi bu nedenle başvurusunu İzmir Valiliği veya ilçe kaymakamlığı üzerinden iletebilir.

Bu yolun sınırı iyi bilinmelidir. Kanun md. 2/1-g’de işyerinde yıldırmayı, kanunda sayılan ayrımcılık temellerine (cinsiyet, engellilik, din, etnik köken gibi) dayanan ve kişiyi işten soğutmaya yönelik kasıtlı eylemler olarak tanımlar. Ayrımcılık temeli olmayan klasik mobbing iddiaları bu kapsamın dışında kalabilir.

• Başvurudan önce uygulamanın düzeltilmesi ilgili taraftan istenir; talep reddedilir veya 30 gün içinde cevap verilmezse başvuru yapılabilir (md. 17/2).
• 4857 s. İş K. md. 5 kapsamındaki iddialarda, İş Kanunundaki şikâyet usulleri izlenip yaptırım kararı alınmadığı hâllerde başvuru yapılabilir (md. 17/5).
• Dava açma süresi içinde Kuruma yapılan başvuru, işlemeye başlamış dava açma süresini durdurur (md. 17/3).
• İhlal tespitinde Kurum md. 25 uyarınca idari para cezası uygulayabilir; ancak bu yol tazminat sağlamaz, tazminat için mahkemeye gitmek gerekir.

Mobbing Hangi Hâllerde Savcılığa Taşınabilir?

Mobbingin kendisi tek başına bir suç tipi değildir; ancak onu oluşturan davranışlar suç olabilir. Hakaret (5237 s. TCK md. 125), tehdit (md. 106), cinsel taciz (md. 105) ve cebir, tehdit veya hukuka aykırı başka bir davranışla iş ve çalışma hürriyetinin ihlali (md. 117/1) bu açıdan en sık gündeme gelen suçlardır.

Şikâyet, suçun işlendiği yerin Cumhuriyet başsavcılığına yapılır; İzmir Adliyesi yargı çevresindeki işyerleri için İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı yetkilidir. TCK md. 117/1 şikâyete bağlıdır ve CMK md. 253 uyarınca uzlaştırma kapsamındadır; şikâyete bağlı suçlarda TCK md. 73/1’deki altı aylık süre kaçırılmamalıdır. Hakaret ve tehdit iddialarının dijital ortamda ispatı için hakaret ve tehdit suçunda şikâyet süresi yazımız fikir verebilir.

Kamu görevlisi olarak çalışanların durumu farklıdır. Bu kişilerin idareye karşı talepleri idari başvuru ve idari yargı yoluna tabi olabilir; İzmir İdare Mahkemeleri, İzmir Bölge İdare Mahkemesi yerleşkesinde görev yapar. İdari başvuru ve dava süreleri için idari işlemde dava açma süresi yazısına bakılabilir.

Mobbing Nedeniyle İstifa Etmeden Önce Hangi Süreler Bilinmeli?

Mobbing nedeniyle iş sözleşmesini haklı nedenle feshetmek isteyen işçi, 4857 s. İş K. md. 26’daki süreye dikkat etmelidir: ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırılığa dayanan fesih hakkı, olayın öğrenilmesinden itibaren altı iş günü ve her hâlde fiilden itibaren bir yıl geçtikten sonra kullanılamaz.

Süreklilik gösteren mobbing davranışlarında süre, uygulamada genellikle son eylemden itibaren değerlendirilir. Yine de fesih bildiriminde son olayın tarihini ve fesih gerekçesini açıkça yazmak, sürenin tartışılmasını önler. Fesih yazısında yalnızca “kişisel nedenlerle ayrılıyorum” demek, sonradan kıdem tazminatı talebini zayıflatabilir. Haklı fesih sebepleri için işçinin haklı nedenle derhal feshi yazımıza ve tutarların genel hesabı için kıdem ve ihbar tazminatı hesaplama aracına bakılabilir.

Başvurudan Önce Hangi Belgeler Hazırlanmalı?

Başvurudan önce hazırlanan dosya, hangi yol seçilirse seçilsin aynı çekirdek belgelere dayanır. 7036 s. K. md. 3/7 başvuran tarafın kendisine ve karşı tarafa ait iletişim bilgilerini arabuluculuk bürosuna vermesini öngördüğü için, işverenin tam unvanı, MERSİS veya vergi bilgisi ve adresi de dosyada hazır bulunmalıdır.

• Olayların tarih, saat ve tanık adıyla tutulmuş kronolojisi.
• İşverene yapılan yazılı şikâyetin tarihli örneği ve varsa verilen cevap.
• E-posta, kurum içi mesaj ve görevlendirme yazılarının çıktıları.
• Sağlık kayıtları, psikolojik destek raporları ve istirahat belgeleri.
• Bordrolar, SGK hizmet dökümü, iş sözleşmesi ve görev tanımı.
• Tanıkların güncel iletişim bilgileri ve hâlen işyerinde çalışıp çalışmadıkları.

Bu dosya, arabuluculuk görüşmesinde talebin gerçekçi biçimde değerlendirilmesine de yardımcı olur. İş hukuku alanındaki çalışmalarımız ve Av. Mehmet İlker Dinç sayfasında bu konudaki diğer içeriklere ulaşabilirsiniz. Somut durumunuzun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

İzmir’de mobbing yaşadığını düşünen çalışanlar, hangi kuruma önce gidileceğini, arabuluculuğun zorunlu olup olmadığını ve delillerin nasıl toplanacağını soruyor. Aşağıdaki kısa yanıtlar ilk yönü belirlemeye yardım eder; her olayın tarihleri, belgeleri ve tanık durumu ayrıca ve dikkatle incelenmelidir; seçilen yolun sırası da sonucu etkileyebilir.

İzmir'de mobbing için doğrudan dava açabilir miyim?

İşverene karşı tazminat talebinde doğrudan dava açılamaz. 7036 s. K. md. 3/1 uyarınca önce arabuluculuk bürosuna başvurmak dava şartıdır. Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa son tutanakla birlikte iş mahkemesinde dava açılır; tutanak eklenmezse mahkeme bir haftalık kesin süre verir.

Mobbing şikâyetimi İzmir'de hangi arabuluculuk bürosuna yapmalıyım?

Başvuru, karşı tarafın yerleşim yerindeki veya işin yapıldığı yerdeki büroya yapılır. İzmir Adliyesi çevresindeki işyerleri için büro Bayraklı’daki Gültekinler Plaza ek hizmet binasında, Karşıyaka ve Çiğli için Çiğli Ek Hizmet Binasında, Kemalpaşa için Kemalpaşa Adliyesindedir.

TİHEK başvurusu tazminat almamı sağlar mı?

Hayır. TİHEK ihlal tespit edebilir ve 6701 s. K. md. 25 uyarınca idari para cezası uygulayabilir, ancak işçiye tazminat ödenmesine karar veremez. Tazminat için arabuluculuk ve iş mahkemesi yolu ayrıca izlenmelidir. Kuruma başvuru, işlemeye başlamış dava açma süresini durdurur.

Mobbingi tek başıma, tanıksız ispat edebilir miyim?

Zor olsa da mümkündür. Yazılı şikâyetler, e-postalar, görev değişikliği yazıları, sağlık kayıtları ve tutarlı bir olay günlüğü birlikte değerlendirildiğinde kuvvetli emare oluşturabilir. Ayrımcılık temelli iddialarda 4857 s. İş K. md. 5 son fıkrası ispat yükünü işverene geçirebilir.

Mobbing nedeniyle istifa edersem kıdem tazminatı alabilir miyim?

Haklı nedenle fesih koşulları ispatlanırsa kıdem tazminatı gündeme gelir. Ancak 4857 s. İş K. md. 26 uyarınca fesih, olayın öğrenilmesinden itibaren altı iş günü içinde yapılmalıdır. Fesih yazısında gerekçenin ve son olay tarihinin açıkça belirtilmesi önemlidir.

Hâlen aynı işyerinde çalışan arkadaşlarım tanık olarak dinlenebilir mi?

Dinlenebilir. Ancak işyerinde çalışmaya devam eden tanıkların işveren baskısı endişesiyle çekingen davranabileceği, mahkemelerce beyanların değerlendirilmesinde dikkate alınır. Bu nedenle işten ayrılmış eski çalışanların, müşterilerin veya tedarikçilerin de tanık listesine eklenmesi ve her tanığın hangi olayı gördüğünün belirtilmesi faydalıdır.

Mobbing yapan yöneticiyi savcılığa şikâyet edebilir miyim?

Davranışlar hakaret, tehdit, cinsel taciz veya iş ve çalışma hürriyetinin ihlali gibi bir suç oluşturuyorsa şikâyet edilebilir. Şikâyet, suçun işlendiği yerin başsavcılığına yapılır. Şikâyete bağlı suçlarda TCK md. 73/1 uyarınca altı aylık süre vardır.

Kaynaklar

• 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• 4857 sayılı İş Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• 6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• İzmir Adliyesi Ek Hizmet Binası iletişim bilgileri (izmir.adalet.gov.tr)

İlgili yazılar

• İzmir'de İş Davalarında Zorunlu Arabuluculuk
• İzmir'de Hizmet Tespiti Davası ve SGK
• İzmir'de Fazla Mesai Alacağının İspatı
• İzmir'de İş Kazası Sonrası Hukuki Süreç

Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için dosyanızın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Bu yazı 10.10.2026 tarihli mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.