Banka Hesabını ve IBAN’ını Başkasına Kullandırmanın Cezası

IBAN kullandırma, yani kendi banka hesabını, kartını veya internet bankacılığı bilgilerini bir bedel karşılığında ya da güvenerek başkasına vermek, son yıllarda ceza soruşturmalarının en sık konularından biri hâline geldi. Dolandırıcılık mağdurlarından gelen paralar çoğu zaman bu hesaplardan geçirilir ve soruşturma ilk olarak hesap sahibine yönelir.

Bu yazı, mağdurun başvuru yollarını değil hesap sahibinin cezai ve hukuki sorumluluğunu ele alır. 16.07.2026 tarihli 7589 sayılı Kanunla TCK md. 158’e eklenen dördüncü fıkra, bu kişiler bakımından cezayı yeniden belirledi. Aşağıda yeni hükmü, şartlarını, geçiş dönemini ve hesaba uygulanabilecek tedbirleri açıklıyoruz.

IBAN Kullandırma Suçu Hangi Madde Kapsamında Değerlendirilir?

IBAN kullandırma, kanunda ayrı bir suç olarak tanımlanmış değildir. Hesap sahibi, dolandırıcılık suçuna iştirak eden kişi olarak sorumlu tutulur. 5237 s. TCK md. 158/1-f uyarınca bilişim sistemlerinin veya bankaların araç olarak kullanıldığı dolandırıcılıkta hapis cezasının alt sınırı 4 yıl, üst sınırı 10 yıldır.

Hesap sahibi fail mi, yardım eden mi?

Hesabını veren kişi, mağduru aldatan hileli davranışları çoğu zaman bizzat yapmaz. Bu nedenle uygulamada sorumluluğu, suçun işlenmesinde kullanılan aracı sağlamak şeklinde ortaya çıkar. TCK md. 39/2-b, suçun işlenmesinde kullanılan araçları sağlamayı yardım etme hâlleri arasında sayar. Buna karşılık hesap sahibi paranın çekilmesi ve dağıtılması gibi işlere de katılmışsa müşterek faillik tartışılabilir. Nitelendirme, dosyadaki yazışmalar ve para hareketleriyle belirlenir.

Kast unsuru nasıl ispat edilir?

Hesap sahibinin cezalandırılabilmesi için hesabının suçta kullanılacağını bilmesi veya en azından bunu öngörüp kabullenmesi gerekir. TCK md. 30/1 uyarınca suçun maddi unsurlarını bilmeyen kişi kasten hareket etmiş sayılmaz. Hesap bilgilerinin çalınması, kimlik bilgileriyle hesap açılması veya telefonun ele geçirilmesi gibi durumlarda kişi fail değil, aksine mağdurdur. Bu ayrımı ortaya koyan başlıca deliller banka giriş kayıtları, cihaz bilgileri ve kişinin olaydan sonraki davranışıdır.

7589 Sayılı Kanunla Getirilen TCK 158/4 Ne Değiştirdi?

7589 sayılı Kanunun 13. maddesi TCK md. 158’e dördüncü fıkra ekledi. Buna göre dolandırıcılık suçlarına iştirak, haksız menfaat amacıyla banka veya kredi kartı gibi ödeme araçlarını ya da hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgi veya araçları başkasına vermekle sınırlıysa ceza yarı oranında indirilir.

TCK 158/4’ün uygulanma şartları

Hüküm dört unsur arar. Birincisi, sorumluluğun TCK md. 157 veya 158’deki bir dolandırıcılık suçuna iştirakten doğmasıdır. İkincisi, kişinin kendisine veya başkasına haksız bir menfaat sağlama amacı taşımasıdır; hesabını kiralayıp karşılığında para alan kişi tipik örnektir. Üçüncüsü, verilen şeyin ödeme aracı ya da hesabı kullanmaya yarayan zorunlu bilgi veya araç olmasıdır. Dördüncüsü ve en önemlisi, kişinin katkısının bu vermeyle sınırlı kalmasıdır.

Hangi hesaplar kapsamda?

Fıkra yalnızca bankaları değil; aracı kurumları, ödeme hizmeti sağlayıcılarını ve kripto varlık hizmet sağlayıcılarını da sayar. Bu nedenle elektronik para kuruluşlarındaki cüzdanlar, yatırım hesapları ve kripto para borsası hesapları da aynı kapsamdadır. Şifre, tek kullanımlık doğrulama kodu, mobil uygulama erişimi, SIM kart veya fiziksel kart, “hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgi veya araç” niteliğindedir.

Buna karşılık yalnızca IBAN numarasını birine bildirmek, tek başına hesabı kullanmaya imkân vermez; IBAN ile hesaba ancak para gönderilebilir. Bu nedenle soruşturmalarda asıl belirleyici olan, hesaba gelen paranın kişinin kendisi veya talimat veren kişi tarafından çekilip çekilmediği ve mobil bankacılık erişiminin kimde olduğudur. Dosyada bu teknik ayrımın banka kayıtlarıyla ortaya konması önem taşır.

Tablodaki artırım ve azaltım hükümlerinin aynı dosyada birlikte nasıl uygulanacağı, özellikle TCK md. 39’daki yardım etme indirimiyle ilişkisi bakımından yargı uygulamasıyla netleşecektir. Somut hesaplamanın dosyadaki nitelendirmeye göre yapılması gerekir.

Yeni Hüküm Görülmekte Olan ve Kesinleşmiş Dosyalara Uygulanır mı?

Uygulanır. TCK md. 7/2 uyarınca lehe kanun geriye yürür. Ayrıca 7589 sayılı Kanunun geçici 1. maddesinin 6. ve 7. fıkraları, 31.07.2026’dan önce TCK md. 157 veya 158 uyarınca hüküm verilmiş dosyalar için özel geçiş kuralları getirir. Bu kurallar dosyanın bulunduğu aşamaya göre farklıdır.

Kanun yolundaki ve infaz aşamasındaki dosyalar

Geçici 1. maddenin 6. fıkrasına göre md. 158/4’ün uygulanacağı sanıkların bölge adliye mahkemesi ceza dairelerindeki dosyaları hakkında bozma kararı verilir ve dosya ilk derece mahkemesine gönderilir; Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığındaki dosyalar da ilk derece mahkemesine iade edilir. 7. fıkra ise infaz aşamasındaki ve TCK md. 168 uygulanmamış hükümlüler için ayrı bir imkân tanır.

Bu hükümlüler, mağdurun zararını mahkemece yapılacak ihtardan itibaren 6 ay içinde aynen geri verme veya tazmin yoluyla tamamen giderirse TCK md. 168/2’deki etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanabilir. Zarar tamamen giderilinceye kadar bu fıkraya dayanılarak infazın ertelenmesine veya durdurulmasına karar verilemez. İnfaz süresine etkisini görmek için infaz hesaplama aracından genel bir fikir edinilebilir.

Etkin Pişmanlık ve Zararın Giderilmesi Cezayı Nasıl Etkiler?

Dolandırıcılıkta etkin pişmanlık TCK md. 168’de düzenlenir. Zarar kovuşturma başlamadan önce tamamen giderilirse cezanın üçte ikisine kadarı, kovuşturma başladıktan sonra fakat hüküm verilmeden önce giderilirse yarısına kadarı indirilir. Kısmi ödemede md. 168/4 uyarınca mağdurun rızası aranır. Bu hükümler hesap sahibi için de geçerlidir.

Hesap sahibinin dosyasında zarar, çoğu zaman hesabından geçen tutarla sınırlı olarak belirlenir; ancak mağdurun toplam zararı daha yüksek olabilir. Hangi tutarın ödenmesi gerektiği, mağdurla yapılan yazışmalar ve banka kayıtları üzerinden dikkatle hesaplanmalıdır. Etkin pişmanlık kişisel bir cezasızlık veya cezayı azaltma sebebi olduğundan, diğer iştirakçilerin ödemesi kişiye kendiliğinden fayda sağlamaz.

Etkin pişmanlık için ödeme nasıl belgelenir?

Ödemenin doğrudan mağdura veya dosyaya, açıklamasında soruşturma numarası ve mağdurun adı yazılarak banka yoluyla yapılması en güvenli yoldur. Elden yapılan ödemelerde mağdurun imzalı beyanı alınmalı ve bu beyan savcılığa veya mahkemeye sunulmalıdır. Kısmi ödeme yapılacaksa mağdurun rızasını gösteren yazılı beyan ayrıca önem taşır. Ödemenin hangi aşamada yapıldığı, TCK md. 168’in birinci mi ikinci fıkrasının uygulanacağını belirler; bu nedenle ödeme tarihi ile iddianamenin kabul tarihinin karşılaştırılması gerekir.

Uzlaştırma ve HAGB ihtimali

CMK md. 253/1-b uyarınca basit dolandırıcılık (TCK md. 157) uzlaştırma kapsamındadır; nitelikli dolandırıcılık (md. 158) ise değildir. Md. 158/4 indirimiyle ceza 2 yıl veya daha aza iniyorsa hükmün açıklanmasının geri bırakılması gündeme gelebilir. Güncel şartlar için HAGB şartları yazımıza, uzlaştırmanın kapsamı için uzlaştırma kapsamındaki suçlar yazımıza bakabilirsiniz.

Hesaba MASAK ve Banka Tarafından Hangi Tedbirler Uygulanır?

5549 s. Kanun md. 4 uyarınca bankalar, bir işleme konu malvarlığının yasa dışı yollardan elde edildiğine dair şüphe varsa bunu MASAK’a bildirmek zorundadır. Md. 19/A ise aklama şüphesi bulunan işlemlerin Bakan kararıyla 7 iş günü süreyle askıya alınabileceğini düzenler. Bu tedbirler ceza soruşturmasından bağımsız olarak da uygulanabilir.

Hesaba el koyma ve bloke

Soruşturma başladığında savcılık, CMK md. 128 kapsamında hak ve alacaklara el koyma tedbiri talep edebilir. Bu durumda hesaptaki bakiye bloke edilir ve kişi hesabını kullanamaz. Bankalar ayrıca müşteri sözleşmelerine dayanarak şüpheli hesabı kapatabilir veya kullanımını kısıtlayabilir. İcra kaynaklı blokeden farklı olan bu durumun kaldırılması yolu da farklıdır; icra blokesi için e-haciz ve banka blokesi yazımıza bakılabilir.

Suç gelirlerinin aklanması riski

Hesaptan geçen paranın kaynağını gizlemek amacıyla çeşitli işlemlere tabi tutulması, TCK md. 282/1 kapsamında 3 yıldan 7 yıla kadar hapis ve adli para cezası gerektiren ayrı bir suç oluşturabilir. Paranın başka hesaplara parça parça aktarılması veya nakde çevrilip teslim edilmesi bu şüpheyi güçlendirir. Kişinin katkısının yalnızca hesap bilgisini vermekle sınırlı kalıp kalmadığı, bu nedenle hem md. 158/4 hem de md. 282 bakımından belirleyicidir.

Uygulamada sık görülen bir hata, hesap sahibinin paranın bir kısmını “komisyon” olarak alıp kalanını talimatla aktarmasıdır. Bu davranış, katkının artık yalnızca bilgi vermekten ibaret olmadığı yönünde değerlendirilebilir ve yeni fıkradaki cezanın yarıya inmesi imkânını tartışmalı hâle getirir. Hesabına beklenmedik bir para gelen kişinin talimatlara uymak yerine durumu bankasına bildirmesi, kastın bulunmadığını gösteren güçlü bir davranış olarak kayda geçer.

Hesap Yasa Dışı Bahis İçin Kullanılırsa Durum Değişir mi?

Değişir. 7258 s. Kanun md. 5/1-c, spor müsabakalarına dayalı bahis veya şans oyunlarıyla bağlantılı olarak para nakline aracılık eden kişileri 3 yıldan 5 yıla kadar hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezasıyla cezalandırır. Bu suç dolandırıcılık değildir; bu nedenle TCK md. 158/4 indirimi burada uygulanmaz.

Hesabın hangi amaçla kullanıldığı, para hareketlerinin açıklamalarından ve karşı hesaplardan çoğu zaman anlaşılır. Bahis kaynaklı dosyalarda oynayan ve oynatan kişilerin yaptırımları için yasa dışı bahis suçlarının yaptırımı yazımıza bakabilirsiniz. Aynı hesabın hem bahis hem dolandırıcılık parası için kullanıldığı dosyalarda iki ayrı suçtan yargılama ihtimali de bulunur.

Mağdurlar Hesap Sahibinden Tazminat İsteyebilir mi?

İsteyebilir. 6098 s. TBK md. 49 uyarınca kusurlu ve hukuka aykırı fiille başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. TBK md. 61 ise birden çok kişinin birlikte zarara sebep olması hâlinde müteselsil sorumluluğu öngörür. Mağdur, zararın tamamını hesap sahibinden de talep edebilir.

Tazminat istemi, TBK md. 72 uyarınca zarar ve tazminat yükümlüsünün öğrenilmesinden itibaren 2 yıl ve her hâlde fiilden itibaren 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar; ancak fiil daha uzun ceza zamanaşımı gerektiriyorsa o süre uygulanır. Nitelikli dolandırıcılıkta üst sınır 10 yıl olduğundan TCK md. 66/1-d gereği 15 yıllık dava zamanaşımı söz konusu olabilir. Bu nedenle ceza dosyası kapansa bile hukuki talep riski uzun süre devam eder. Mağdur tarafın başvuru yolları için yatırım dolandırıcılığında başvuru yolları yazısı incelenebilir.

İfadeye Çağrılan Hesap Sahibi Nelere Dikkat Etmeli?

İlk ifade, TCK md. 158/4’ün uygulanıp uygulanmayacağını belirleyen en önemli aşamadır. Katkının yalnızca hesap bilgilerini vermekle sınırlı olup olmadığı, bilgilerin kime, ne zaman ve hangi karşılıkla verildiği bu aşamada tespit edilir. Aşağıdaki kontrol listesi, ifade öncesinde hazırlanması gereken bilgileri gösterir.

• Hesap bilgilerini kime, hangi tarihte ve hangi kanaldan verdiğinizi gösteren yazışmaları saklayın.
• Kart, şifre veya SIM kartı teslim ettiyseniz teslimin koşullarını ve varsa aldığınız bedeli not edin.
• Hesabınızdan yapılan işlemlerde sizin cihazınızın kullanılıp kullanılmadığını bankadan öğrenin.
• Paranın çekilmesi veya aktarılmasına katılmadıysanız bunu destekleyen delilleri hazırlayın.
• Zararın giderilmesi düşünülüyorsa mağdur ve tutar bilgisini dosyadan netleştirin.

İfade ve sorgu sırasında müdafi yardımı ve susma hakkı hakkında şüphelinin ilk 24 saatteki hakları yazısı, dolandırıcılığın nitelikli hâlleri için bilişim yoluyla nitelikli dolandırıcılık yazısı yol gösterir. Diğer ceza hukuku konuları için ceza hukuku sayfamıza, yazarın çalışma alanları için Av. Yahya Köse profil sayfasına bakılabilir. Somut durumunuzun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

Hesabını veya kartını başkasına kullandırdığı için ifadeye çağrılan kişilerin en sık sorduğu soruları aşağıda kısa yanıtlarla topladık. Yanıtlar 7589 sayılı Kanunla değişen 5237 sayılı TCK md. 158 ile ilgili kanunların 27.09.2026 itibarıyla yürürlükteki metnine dayanır. Genel sorular için sıkça sorulan sorular sayfamıza da bakabilirsiniz.

Hesabımı arkadaşıma güvenip verdim, yine de ceza alır mıyım?

Ceza sorumluluğu kast gerektirir. Hesabın dolandırıcılıkta kullanılacağını bilmeyen ve bunu öngörüp kabullenmeyen kişi TCK md. 30/1 uyarınca kasten hareket etmiş sayılmaz. Ancak bedel alınması, tanımadığı kişilere bilgi verilmesi veya şüpheli talimatlara uyulması gibi durumlar kastın varlığına işaret eden deliller olarak değerlendirilebilir.

TCK 158/4 ne zaman yürürlüğe girdi?

7589 sayılı Kanun 31.07.2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı. Kanunun 26. maddesi uyarınca TCK md. 158’e dördüncü fıkrayı ekleyen 13. madde yayımı tarihinde yürürlüğe girdi. Lehe hüküm olduğu için bu tarihten önce işlenen fiillere de uygulanır.

Hesap kiralama karşılığında aldığım para da müsadere edilir mi?

Suçun işlenmesi için sağlanan maddi menfaatler TCK md. 55/1 kapsamında kazanç müsaderesine konu olabilir; hesap kiralama karşılığı alınan bedel bu niteliktedir. Müsadere için menfaatin mağdura iade edilememesi gerekir. Ayrıca mağdurun zararı için ayrıca tazminat talebiyle karşılaşılabilir.

Hesabımda bloke varsa nasıl kaldırılır?

Blokenin kaynağı belirlenmelidir. CMK md. 128 kapsamındaki el koyma kararına karşı itiraz yoluna başvurulabilir; MASAK’ın 5549 s. Kanun md. 19/A kapsamındaki askıya alma işlemi ise 7 iş günü sürelidir. Bankanın sözleşmeye dayalı kısıtlaması için önce bankaya yazılı başvuru yapılması gerekir.

Yardım etme indirimi ile TCK 158/4 birlikte uygulanır mı?

TCK md. 39 yardım edene cezanın yarısının indirilmesini, md. 158/4 ise vermekle sınırlı iştirakte yarı oranında indirimi öngörür. İki hükmün aynı dosyada birlikte uygulanıp uygulanmayacağı yeni bir tartışmadır ve yargı uygulamasıyla netleşecektir. Dosyadaki nitelendirmenin bu yönden ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Başkasına kart vermek TCK 245 suçunu oluşturur mu?

TCK md. 245/1, başkasına ait kartın kart sahibinin rızası olmaksızın kullanılmasını cezalandırır. Kart sahibinin kartını rızasıyla vermesi bu suçu oluşturmaz; ancak kart dolandırıcılıkta kullanılmışsa kart sahibi TCK md. 158/4 çerçevesinde iştirakten sorumlu tutulabilir.

Kaynaklar

• 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• 7589 sayılı Kanun, Resmî Gazete 31.07.2026
• 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun (mevzuat.gov.tr)
• 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• 7258 sayılı Kanun (mevzuat.gov.tr)

İlgili yazılar

• Resmî Belgede Sahtecilik Suçu ve Unsurları
• Meşru Savunma ve Sınırın Aşılması (TCK 25 ve 27)
• Uyuşturucu Madde Kullanma ve Bulundurma (TCK 191): Denetimli Serbestlik
• Güveni Kötüye Kullanma Suçu (TCK 155) ve Alacak Davasından Farkı

Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için dosyanızın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Bu yazı 27.09.2026 tarihli mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.