İzmir’de İnternet Alışverişinde Cayma Hakkı

İzmir’de internet alışverişinde cayma hakkı, siparişi verdiğiniz sitenin veya satıcının hangi şehirde olduğundan bağımsız olarak 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun md. 48 ve Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği ile korunur. Satıcı İstanbul’da, depo Gebze’de, pazaryeri şirketi başka bir ilde olabilir; uyuşmazlık çıktığında tüketici yine İzmir’deki merciye başvurabilir.

14 günlük sürenin hesabı, istisnalar ve pazaryerinin genel sorumluluğu mesafeli satışta cayma hakkı yazısında ayrıntılı anlatılmıştır. Bu yazı, İzmir’de yaşayan alıcının pratik sorularına odaklanır: mağazadan alışverişle farkı, sosyal medya satışları, cayma bildiriminin kanıtı, ilçelerde iade kargosu ve satıcı parayı vermezse İzmir’de nereye başvurulacağı.

İzmir’de İnternet Alışverişinde Cayma Hakkı Ne Zaman Doğar?

İzmir’de internet alışverişinde cayma hakkı, sözleşme mesafeli sözleşme niteliğindeyse doğar. 6502 s. TKHK md. 48/1’e göre mesafeli sözleşme, tarafların eş zamanlı fiziksel varlığı olmadan, uzaktan pazarlama için oluşturulmuş bir sistem çerçevesinde uzaktan iletişim araçlarıyla kurulur. Bu sözleşmelerde tüketici md. 48/4 uyarınca 14 gün içinde cayabilir.

Mal satışlarında süre, malın tüketiciye veya tüketicinin belirlediği üçüncü kişiye teslim edildiği gün başlar; hizmetlerde ise sözleşmenin kurulduğu gün başlar (Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği md. 9/2). Malın satıcı tarafından kargoya verilmesi, tüketiciye teslim sayılmaz (md. 9/4). Tüketici, teslimden önce de cayma hakkını kullanabilir.

Mağazadan alışveriş ile internetten alışveriş farkı

Kemeraltı Çarşısı’nda, Alsancak’ta veya bir alışveriş merkezinde ürünü görüp yüz yüze satın aldığınızda kanuni cayma hakkı doğmaz. Bu alışverişlerde “beğenmedim, iade etmek istiyorum” talebi, ancak mağazanın kendi iade politikası veya fişte yazılı bir taahhüt varsa sonuç verir. Ürün ayıplıysa ise satış kanalından bağımsız olarak TKHK md. 11’deki seçimlik haklar kullanılır.

Aynı mağazanın internet sitesinden verilen sipariş ise mesafeli sözleşmedir ve 14 günlük cayma hakkı doğar. Mağazadan “sipariş verip eve gönderilmesini” istemek gibi karma durumlarda, sözleşmenin nerede ve nasıl kurulduğu belirleyicidir. Ürünü mağazada görüp ödeme yaptıysanız sözleşme yüz yüze kurulmuştur.

Hizmet alımlarında ise ayrı bir dikkat gerekir. İnternetten alınan bir konser veya tiyatro bileti gibi belirli bir tarihte yapılacak eğlence hizmetlerinde cayma hakkı kullanılamaz (Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği md. 15/1-g). Çevrim içi bir kursa kayıt olup tüketicinin onayıyla eğitime cayma süresi içinde başlanmışsa da cayma hakkı kalkar (md. 15/1-h). Bu nedenle kayıt ekranındaki “hizmetin hemen başlamasını onaylıyorum” kutusunun anlamı, işaretlemeden önce okunmalıdır.

Sosyal Medya veya Mesajla Yapılan Alışverişte Cayma Hakkı Var mı?

Sosyal medya hesabından veya mesajlaşma uygulamasından yapılan satışta, satıcı bu kanalı düzenli olarak uzaktan satış için kullanıyorsa sözleşme 6502 s. TKHK md. 48/1 anlamında mesafeli sözleşme sayılabilir. Kanunun aradığı unsur, uzaktan pazarlama için oluşturulmuş bir sistemdir; ürün kataloğu paylaşan, sipariş alıp kargolayan hesaplar bu tanıma yakındır.

Bu satışlarda asıl zorluk, satıcının kimliğini ve iletişim adresini tespit etmektir. Ödeme yapılan hesabın adı, fatura veya e-arşiv faturası, kargo gönderici bilgisi ve yazışma kayıtları, satıcının kim olduğunu gösteren delillerdir. Satıcı ticari faaliyetini bir işletme olarak sürdürüyorsa İzmir’de veya başka bir ilde olması tüketicinin haklarını değiştirmez.

Satıcının kimliğini tespit etmek

Satıcının kimliği belirsizse hakem heyetine başvuruda karşı tarafın adı ve adresi gösterilemez. Bu nedenle ödeme öncesinde unvan, vergi numarası ve iade adresi istenmesi yerinde olur. Satıcı ödemeyi alıp hiç ürün göndermiyor ve ulaşılamıyorsa mesele cayma değil, dolandırıcılık şüphesidir; bu durumda başvuru yolu İzmir internet dolandırıcılığında hukuki yol yazısında anlatılmıştır.

Cayma Bildirimi Nasıl Yapılır ve Nasıl Kanıtlanır?

Cayma bildirimi, 14 günlük süre dolmadan yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısıyla satıcıya, sağlayıcıya veya pazaryerine yöneltilir (Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği md. 11/1). Tüketici yönetmelik ekindeki formu kullanabileceği gibi açık bir beyanda da bulunabilir. Bildirimin yapıldığını ispat yükü ise md. 11/4 uyarınca tüketicidedir.

Cayma bildirimi için güvenli kanallar

• Sitenin veya pazaryerinin iade ekranı: talep numarası ve ekran görüntüsü saklanmalıdır. Pazaryeri, bildirimin ulaştığına dair teyidi derhal iletmek zorundadır (md. 11/5).
• Satıcının ön bilgilendirmede gösterdiği e-posta adresi: gönderilen e-postanın tarihli kopyası saklanmalıdır.
• Kayıtlı elektronik posta veya noter ihtarnamesi: tarihi tartışmasız kılar; İzmir’de noter yolu için İzmir noterinden ihtar gönderme adımlarına bakılabilir.
• Telefonla yapılan bildirim tek başına zayıf kalır; ardından yazılı teyit istenmelidir.

Satıcı cayma hakkı konusunda gereği gibi bilgilendirme yapmadıysa tüketici 14 günlük süreyle bağlı değildir; ancak bu süre her hâlde cayma süresinin bitiminden itibaren 1 yıl sonra sona erer (md. 10/1). Bu kural, ön bilgilendirme formu bulunmayan sosyal medya satışlarında özellikle önem taşır.

İade Kargosu ve Para İadesi Hangi Sürelerde Yapılır?

Tüketici, cayma bildiriminden itibaren 14 gün içinde ürünü satıcıya geri göndermelidir (Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği md. 13/1). Satıcı da ürünün iade için belirtilen taşıyıcıya teslim edildiği tarihten itibaren 14 gün içinde, teslim masrafları dâhil tahsil ettiği tüm ödemeleri iade eder (md. 12/1). İade, ödeme aracına uygun şekilde ve tek seferde yapılır.

Kredi kartıyla yapılan ödemede kart çıkaran kuruluş, satıcı veya pazaryerinin aktardığı tutarı kendisine ulaşınca kart limitine tek seferde ilave eder (md. 12/4). Satıcının “iade yaptık” demesine rağmen limit açılmamışsa, iadenin bankaya ne zaman aktarıldığını gösteren belge satıcıdan istenmelidir.

Kapıda nakit veya kartla ödeme yapılan siparişlerde de iade, tüketicinin kullandığı ödeme aracına uygun biçimde ve tüketiciye masraf yüklenmeden yapılmalıdır (md. 12/4). Satıcı iadeyi hediye çeki, puan veya mağaza kredisi olarak yapmayı önerirse tüketici bunu kabul etmek zorunda değildir. Nakit ödemelerde iadenin yapılacağı banka hesabının yazılı olarak bildirilmesi, sonraki tartışmaları önler.

İzmir’in ilçelerinde iade kargosu sorunu

Satıcının iade için belirttiği kargo şirketiyle gönderilen üründe tüketici iade masrafından sorumlu tutulamaz; satıcı hiç taşıyıcı belirtmemişse de iade masrafı istenemez (md. 12/5). Belirtilen taşıyıcının tüketicinin bulunduğu yerde şubesi yoksa satıcı, ek masraf istemeden ürünü tüketiciden aldırmak zorundadır. Bu kural, anlaşmalı kargonun şubesinin bulunmadığı köy ve beldelerde yaşayan alıcılar için önemlidir.

Kargoda kaybolan veya hasar gören iade paketinde sorumluluk taşıyıcıya da yönelebilir; bu konu kargoda kayıp ve hasarda taşıyıcının sorumluluğu yazısında ele alınmıştır. Paketin kargoya teslim edildiğini gösteren gönderi fişi, iade sürecindeki en önemli belgedir.

Ürün Ayıplı Geldiyse Cayma mı, Seçimlik Hak mı Kullanılmalı?

Ürün ayıplı geldiyse tüketici iki yol arasında seçim yapabilir. 14 gün içindeyse cayma hakkı en kolay yoldur, çünkü gerekçe ve ayıp ispatı gerekmez (TKHK md. 48/4). Süre geçtiyse 6502 s. TKHK md. 11 uyarınca sözleşmeden dönme, bedelden düşüm, masrafsız onarım veya değişim istenir; ayıplı maldan sorumluluk md. 12 uyarınca teslimden itibaren 2 yıldır.

Bu ayrımın pratik sonucu önemlidir. Cayma hâlinde iade masrafı kurallara göre çoğunlukla satıcıya kalır ve tüketici ayıbı kanıtlamak zorunda değildir. Seçimlik haklarda ise ayıbın varlığı tartışılabilir; teslimden itibaren 6 ay içinde ortaya çıkan ayıpların teslimde var olduğu kabul edilse de (md. 10/1) satıcı aksini ispat etmeye çalışabilir. Bu nedenle ayıp ilk günlerde fark edildiyse cayma yolu tercih edilebilir.

Taşıt ve montajı yapılan ürünler gibi bazı istisnalar, Danıştay’ın 2026 tarihli kararıyla yönetmelikten iptal edilmiştir; güncel istisna listesi Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği md. 15 metninden kontrol edilmelidir. İstisnaların ayrıntısı, girişte bağlantısı verilen genel yazıda ele alınmıştır.

Pazaryerinden Alışverişte İade Kimden İstenir?

Pazaryerinden yapılan alışverişte satıcı ile pazaryeri, bedelin tahsiline aracılık edilmişse bedelin iadesinden birlikte sorumludur. Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği md. 12/1 ve 12/4 uyarınca aracı hizmet sağlayıcı, teslimden sonra bedelin satıcıya aktarıldığı durum hariç, satıcıyla müteselsilen sorumludur. Pazaryeri ayrıca iade ve şikâyet taleplerini iletecek sistemi açık tutmak zorundadır (md. 12/A).

Uygulamada bu, hakem heyeti başvurusunda satıcıyla birlikte pazaryeri şirketinin de karşı taraf olarak gösterilebileceği anlamına gelir. Pazaryeri, tüketicinin satıcıyla işlemlerine ilişkin kayıtları 3 yıl saklamak ve istenirse tüketiciye vermekle yükümlüdür (md. 12/A-5). Elektronik ticaret sitelerinin idari yükümlülükleri ise elektronik ticarette ETBİS ve idari yaptırımlar yazısında anlatılmıştır.

Satıcı Parayı İade Etmezse İzmir’de Nereye Başvurulur?

Satıcı parayı iade etmezse başvurulacak merci tutara göre belirlenir. 6502 s. TKHK md. 68 ve 23.12.2025 tarihli, 33116 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan tebliğ uyarınca 2026 yılında 186.000 TL’nin altındaki uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvuru zorunludur. Başvuru, tüketicinin yerleşim yerindeki heyete yapılabilir; satıcının başka ilde olması bunu değiştirmez (md. 68/3).

İzmir İl Tüketici Hakem Heyeti ve diğer yollar

İzmir İl Tüketici Hakem Heyeti, İzmir Ticaret İl Müdürlüğü iletişim sayfasına göre Talatpaşa Bulvarı Alsancak İş Merkezi No:59 Kat:7-8 Konak adresindedir; başvuru e-Devlet üzerinden de yapılabilir. İzmir’de başvuru adımları İzmir tüketici hakem heyeti başvurusu yazısında, genel süreç ise hakem heyeti başvurusunda parasal sınırlar yazısında anlatılmıştır.

Dava açılacaksa tüketici, satıcının bulunduğu yer yerine kendi yerleşim yerindeki tüketici mahkemesini seçebilir (TKHK md. 73/5). İzmir Adliyesi’nin tüketici mahkemeleri Gültekinler Plaza ek hizmet binasındadır. Karşıyaka Adliyesi’nin resmi mahkeme listelerinde tüketici mahkemesi yer almadığından, Karşıyaka ve Çiğli’de oturanların görevli mahkemeyi dava öncesinde tevzi bürosundan teyit etmesi yerinde olur. Hakem heyeti başvurusundan ayrı olarak, satıcının mevzuata aykırı uygulamaları idari denetim için Ticaret İl Müdürlüğü’ne de bildirilebilir; bu bildirim iade alacağını tahsil etmez, ancak idari yaptırım sürecini başlatabilir. Suç duyurusunun İzmir’deki adresleri İzmir suç duyurusu başvuru yerleri yazısındadır.

Başvurudan Önce Hangi Kayıtlar Saklanmalı?

Başvurudan önce siparişin, teslimin, cayma bildiriminin ve iade gönderisinin tarihini gösteren kayıtlar tek dosyada toplanmalıdır. 6502 s. TKHK md. 48/2’ye göre ön bilgilendirmenin yapıldığını ispat yükü satıcıdadır; cayma bildiriminin ispatı ise tüketicidedir. Bu iki ispat yükünü karşılayacak belgeler dosyanın temelidir.

• Sipariş onayı, fatura veya e-arşiv faturası ve ödeme dekontu.
• Teslim tarihini gösteren kargo kaydı.
• Cayma bildiriminin tarihli kopyası veya iade talep numarası.
• İade gönderi fişi ve kargo takip kaydı.
• Satıcı ve pazaryeriyle yapılan yazışmalar.
• Sosyal medya alışverişinde satıcı hesabının ve ilanın ekran görüntüleri.

Bir örnek süreci somutlaştırır (temsilidir): Bergama’da oturan bir tüketici, başka ilde faaliyet gösteren bir satıcıdan bir pazaryeri üzerinden mont alır. Teslimden 6 gün sonra iade ekranından cayar ve ürünü anlaşmalı kargoyla gönderir. 14 gün geçmesine rağmen bedel iade edilmeyince satıcı ve pazaryerini birlikte göstererek e-Devlet üzerinden tüketici hakem heyetine başvurur.

Tüketici uyuşmazlıklarına ilişkin diğer konular için tüketici hukuku çalışma alanı sayfasına bakılabilir. Somut durumunuzun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

Bu bölümde İzmir’de internetten, pazaryerinden veya sosyal medya hesaplarından alışveriş yapıp ürünü iade etmek isteyen tüketicilerin en sık sorduğu sorular kısa cevaplarla toplanmıştır. Cevaplar 6502 sayılı Kanun ve Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği’nin güncel hükümlerine dayanır; hakem heyeti sınırı 2026 yılı içindir.

Kemeraltı'ndaki bir mağazadan aldığım ürünü 14 gün içinde iade edebilir miyim?

Yüz yüze yapılan mağaza alışverişinde kanuni cayma hakkı yoktur. İade ancak mağazanın kendi iade politikası veya fişteki taahhüdü varsa mümkündür. Ürün ayıplıysa ise satış kanalından bağımsız olarak onarım, değişim, bedelden düşüm veya sözleşmeden dönme haklarından biri kullanılabilir (TKHK md. 11).

İade kargo ücretini ben mi ödemeliyim?

Satıcının iade için belirttiği taşıyıcıyla gönderirseniz iade masrafından sorumlu tutulamazsınız; satıcı hiç taşıyıcı belirtmemişse de masraf istenemez (Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği md. 12/5). Başka bir kargo şirketini kendiniz seçerseniz, iade süresi ürünün satıcıya ulaştığı tarihten başlar.

Satıcı yurt dışındaysa İzmir'den başvuru yapabilir miyim?

Türkiye’de tüketiciye yönelik faaliyet gösteren bir satıcıya karşı başvuru, tüketicinin yerleşim yerindeki hakem heyetine yapılabilir (TKHK md. 68/3). Ancak yabancı satıcıya tebligat ve kararın icrası güçleşebilir; pazaryeri aracılığıyla yapılan alışverişlerde pazaryerinin sorumluluğu ayrıca değerlendirilmelidir.

Satıcı ürünü 30 günde göndermezse ne yapabilirim?

Kişiye özel hazırlanan mallar dışında, mal satışlarında teslim süresi her hâlde 30 günü geçemez. Satıcı bu sürede edimini yerine getirmezse tüketici sözleşmeyi feshedebilir (TKHK md. 48/3). Fesih bildirimi yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısıyla yapılmalıdır.

Cayma hakkımı telefonla bildirdim, yeterli mi?

Cayma bildiriminin ispat yükü tüketicidedir (Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği md. 11/4). Telefonla yapılan bildirimin sonradan kanıtlanması zor olabilir. Bu nedenle 14 günlük süre dolmadan e-posta, iade ekranı veya kayıtlı elektronik posta gibi iz bırakan bir kanalla yazılı teyit gönderilmelidir.

Para iadesi kredi kartıma ne zaman yansır?

Satıcı, ürünün iade taşıyıcısına tesliminden itibaren 14 gün içinde bedeli iade eder. Kart çıkaran kuruluş, satıcı veya pazaryerinin aktardığı tutarı kendisine ulaşınca kart limitine tek seferde ilave etmek zorundadır (Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği md. 12/4).

Kaynaklar

• 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (mevzuat.gov.tr)
• Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği (mevzuat.gov.tr)
• 2026 parasal sınırlar tebliği, Resmî Gazete 23.12.2025/33116
• İzmir Ticaret İl Müdürlüğü iletişim (izmir.ticaret.gov.tr)
• İzmir Adliyesi Ek Hizmet Binası iletişim bilgileri (izmir.adalet.gov.tr)

İlgili yazılar

• İzmir'de Banka Ücretlerinin İadesi
• İzmir'de Emlakçı Komisyonu Uyuşmazlığı
• İzmir'de Abonelik Sözleşmesi Feshi
• İzmir'de Ayıplı Konut Teslimi ve Gecikme Tazminatı

Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için dosyanızın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Bu yazı 10.10.2026 tarihli mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.