İzmir’de Ayıplı Araç Satışı ve İade

İzmir’de ayıplı araç satışı uyuşmazlığında ilk soru, aracı kimden aldığınızdır: galeri veya yetkili bayiden alınan araçta 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, bireysel satıcıdan alınan araçta 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu uygulanır. Bu ayrım; başvurulacak mercii, süreleri, ispat yükünü ve dosyanın İzmir’de hangi binada görüleceğini doğrudan belirler.

Gizli ayıbın, değiştirilmiş şasinin ve kilometre düşürmenin hukuki niteliği ikinci el araçta gizli ayıp hakları, change araç davaları ve kilometresi düşürülmüş araç yazılarında ayrıntılı anlatılmıştır. Bu yazı, aynı sorunu İzmir’de yaşayan alıcının izleyeceği usul yoluna odaklanır: kime, nereye, hangi sürede ve hangi belgeyle başvurulur.

İzmir’de Ayıplı Araç Satışında Hangi Kanun Uygulanır?

İzmir’de ayıplı araç satışında uygulanacak kanunu satıcının sıfatı belirler. 6502 s. TKHK md. 3’e göre ticari veya mesleki amaçla hareket eden satıcıdan, ticari olmayan amaçla araç alan kişi tüketicidir. Galeri ve bayi satışları bu kapsamdadır; iki özel kişi arasındaki satışta ise TBK md. 219 ve devamı uygulanır.

Ayrımın pratik sonucu büyüktür. Tüketici işleminde teslimden itibaren 6 ay içinde ortaya çıkan ayıbın teslim anında var olduğu kabul edilir ve aksini ispat yükü satıcıdadır (TKHK md. 10/1). Bireysel satışta böyle bir karine yoktur; alıcı ayıbın satış anında bulunduğunu kendisi ispatlar. Galerinin “konsinye” satış yaptığını, aracın aslında başka bir kişiye ait olduğunu söylemesi tek başına sonucu değiştirmez; satışı ticari faaliyeti çerçevesinde yapan işletmenin rolü belgelere göre değerlendirilir.

Galeri, yetkili bayi ve bireysel satıcı ayrımı

Aracı şirket adına ve işletme amacıyla alan kişi tüketici sayılmaz. Bu durumda ticari dava ve ticari arabuluculuk kuralları devreye girer; ayrıntılar ticari davalarda zorunlu arabuluculuk yazısındadır.

Galeriden Alınan Araçta Hangi Seçimlik Haklar Kullanılır?

Ayıplı araç galeri veya bayiden alınmışsa tüketici, 6502 s. TKHK md. 11/1 uyarınca dört haktan birini seçer: sözleşmeden dönme, aracı alıkoyup ayıp oranında bedelden düşüm, masrafsız onarım veya ayıpsız misliyle değiştirme. Satıcı, tüketicinin tercih ettiği talebi yerine getirmekle yükümlüdür; tüketici yanında TBK uyarınca tazminat da isteyebilir.

Onarım veya değişim seçildiğinde talep, satıcıya, üreticiye ya da ithalatçıya yöneltildiği tarihten itibaren en geç 30 iş günü içinde yerine getirilmelidir (TKHK md. 11/4). Süre aşılırsa tüketici diğer seçimlik haklara geçebilir. Bu nedenle onarım talebinin tarihi belgelenmelidir; servis kabul formu, kayıtlı elektronik posta veya noter ihtarnamesi bu tarihin en güvenli ispat araçlarıdır.

İade ve bedelden düşüm talebinin yazılması

Seçimlik hakkın açık yazılması, sonraki aşamada heyetin veya mahkemenin önündeki talebi belirler. “Aracı iade ediyorum, ödediğim bedelin iadesini istiyorum” ile “aracı alıkoyuyorum, ayıp oranında bedelin düşürülmesini istiyorum” cümleleri farklı sonuç doğurur. Sözleşmeden dönmede tüketicinin aracı geri vermeye hazır olduğunu bildirmesi gerekir (md. 11/1-a). Bildirimin noter kanalıyla yapılması düşünülüyorsa İzmir’deki adımlar İzmir noterinden ihtarname yazısında anlatılmıştır.

Aracın krediyle alındığı durumda önemli bir ayrıntı vardır. Kredi, satıcının yönlendirmesiyle ve belirli araç için kullandırılmışsa bağlı kredi sayılır. Tüketici sözleşmeden döner veya bedelden düşüm isterse satıcı ve kredi veren banka, ödemelerin iadesinden müteselsilen sorumlu olur; bankanın sorumluluğu teslimden itibaren 1 yıl ve kullanılan kredi tutarıyla sınırlıdır (TKHK md. 30/4).

Galerinin 3 Ay veya 5.000 Km Sorumluluğu Nasıl İşler?

Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik md. 17/1’e göre model yılına göre 8 yaşın veya 160.000 km’nin altındaki otomobil ve hafif ticari araçların motor, şanzıman ve elektrik/elektronik sistemleri, satış tarihinden itibaren 3 ay veya 5.000 km boyunca satıcı işletmenin sorumluluğundadır. Bu dönemdeki arızalar en geç 45 iş günü içinde giderilir.

Yönetmelik bu yükümlülük için pratik bir başvuru kanalı da öngörür: 45 iş günlük sürenin başlangıcında, aracın işletmeye teslim edildiği tarih ya da taşıt sahibinin ilgili il müdürlüğüne yazılı başvurusu üzerine il müdürlüğünce işletmeye yapılan bildirimin tarihi esas alınır (md. 17/2). İzmir’de bu müdürlük, İzmir Ticaret İl Müdürlüğü iletişim sayfasında gösterilen Talatpaşa Bulvarı Alsancak İş Merkezi No:59 adresindeki Ticaret İl Müdürlüğü’dür. Başvuruya satış sözleşmesinin örneği ve arızaya ilişkin belgeler eklenir.

Bu yol, TKHK’daki seçimlik hakların yerine geçmez; onlara ek bir güvencedir. Galeri arızayı süresinde gidermezse veya arıza tekrar ederse tüketici md. 11’deki diğer haklara başvurabilir. Arızalı aracın işletmeye teslim edildiğine dair iki nüsha belge düzenlenmesi zorunludur (md. 17/3); bu belgenin bir nüshasının mutlaka alınması gerekir.

Ekspertiz Raporu İspatta Neden Önemlidir?

Yönetmelik md. 16/1 uyarınca galeri, 8 yaşın veya 160.000 km’nin altındaki otomobil ve hafif ticari araçları satmadan önceki 10 gün içinde TSE hizmet yeterlilik belgeli bir işletmeden ekspertiz raporu almak zorundadır. Raporun bir nüshası satış sırasında notere ibraz edilir (md. 15/1-c) ve rapor en az 5 yıl saklanır.

Bu kural ispat açısından değerlidir. Ekspertiz raporunda “orijinal” görünen bir parçanın sonradan boyalı veya değişmiş çıkması, satış anındaki durum ile sonradan tespit edilen durum arasındaki farkı belgeyle gösterir. Rapor alıcıya verilmemişse satışın yapıldığı noterden veya galeriden örneği istenebilir. Rapordaki hata ekspertiz işletmesinin de sorumluluğunu gündeme getirebilir; bu ihtimal dava stratejisinde ayrıca değerlendirilir.

İzmir’de delil tespiti ve bilirkişi

Aracın onarılmadan önce incelenmesi gerekiyorsa dava açılmadan delil tespiti istenebilir. 6100 s. HMK md. 401/1’e göre bu talep esas davaya bakacak mahkemeden veya incelenecek şeyin bulunduğu yer sulh hukuk mahkemesinden istenir. İzmir Adliyesi’nin sulh hukuk mahkemeleri ve tüketici mahkemeleri Bayraklı’daki Gültekinler Plaza ek hizmet binasında bulunur (İzmir Adliyesi ek hizmet binası sayfası). Bilirkişi incelemesinin İzmir’deki işleyişi İzmir keşif ve bilirkişi incelemesi yazısında, rapora itiraz ise bilirkişi raporuna itiraz yolları yazısında ele alınmıştır.

Delil tespiti özellikle aracın kullanılmaya devam edileceği veya satıcının “onarıp teslim edelim” teklifiyle aracı servise almak istediği durumlarda önem taşır. Onarım yapıldıktan sonra ayıbın satış anındaki durumunu göstermek güçleşir. Tespit dosyasında aracın plakası, şasi numarası, kilometresi ve incelenecek parçaların açıkça yazılması, sonraki davada raporun doğrudan kullanılmasını kolaylaştırır.

İzmir’de Başvuru Hakem Heyetine mi, Mahkemeye mi Yapılır?

Merciyi uyuşmazlığın değeri belirler. Ticaret Bakanlığı tebliğine göre 2026 yılında değeri 186.000 TL’nin altındaki tüketici uyuşmazlıklarında hakem heyetine başvuru zorunludur (Resmî Gazete 23.12.2025/33116). Bu tutar ve üzerindeki uyuşmazlıklarda tüketici mahkemesine dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (TKHK md. 73/A).

Araç bedelleri çoğu zaman sınırı aşar; ancak değer, talebe göre belirlenir. Sözleşmeden dönmede araç bedelinin tamamı talep edildiğinden dosya genellikle arabuluculuk ve mahkeme yoluna gider. Bedelden düşüm veya onarım bedeli talebinde ise istenen tutar 186.000 TL’nin altında kalabilir ve İzmir İl Tüketici Hakem Heyeti görevli olur. Hangi hakkın seçileceği bu yüzden merciyi de değiştirir.

Heyet başvurusunun İzmir’deki adresi ve e-Devlet kanalı İzmir tüketici hakem heyeti başvurusu yazısında, heyetin genel işleyişi tüketici hakem heyeti süreci yazısında anlatılmıştır. Arabuluculuk başvurusu İzmir’de Gültekinler Plaza’daki arabuluculuk bürosuna yapılır; süreç İzmir arabuluculuk bürosu başvurusu yazısındadır.

Tüketici Davası İzmir’de Hangi Mahkemede Açılır?

Tüketici işlemlerinden doğan davalarda tüketici mahkemeleri görevlidir (6502 s. TKHK md. 73/1). Tüketici, genel yetkili davalının yerleşim yeri mahkemesi yanında kendi yerleşim yerindeki tüketici mahkemesinde de dava açabilir (md. 73/5). İzmir Adliyesi’nin tüketici mahkemeleri, 2025 faaliyet raporuna göre 31.12.2025 itibarıyla 10 mahkeme olarak Gültekinler Plaza ek binasında görev yapıyordu.

Uygulamada üç durum öne çıkar. Konak, Bornova, Buca, Karabağlar gibi İzmir Adliyesi çevresindeki ilçelerde oturan tüketici davasını Gültekinler Plaza’daki tüketici mahkemesinde açar. Karşıyaka Adliyesi’nin resmi mahkeme listelerinde tüketici mahkemesi yer almadığından, Karşıyaka veya Çiğli’de oturan alıcının dosyanın hangi mahkemede görüleceğini dava öncesinde tevzi bürosundan teyit etmesi gerekir. Torbalı, Ödemiş, Çeşme gibi tüketici mahkemesi bulunmayan adliyelerde ise tüketici davalarına asliye hukuk mahkemesi bakar.

Tüketici davaları basit yargılama usulüne tabidir (TKHK md. 73/4). Tüketicinin açtığı davalar harçtan muaftır (md. 73/2); ancak tebligat ve bilirkişi gibi giderler için gider avansı istenir. Ayıp nedeniyle ödenen bedelin iadesinde faiz talebi için yasal faiz hesaplama aracı kullanılabilir.

Bireysel Satıcıdan Alınan Ayıplı Araçta Yol Nedir?

İki özel kişi arasındaki araç satışında TBK hükümleri uygulanır. Alıcı, devraldığı aracı işlerin olağan akışına göre imkân bulur bulmaz gözden geçirmek ve ayıbı uygun sürede satıcıya bildirmek zorundadır (6098 s. TBK md. 223). Seçimlik haklar TBK md. 227’de düzenlenir; dava, teslimden itibaren 2 yıllık zamanaşımına tabidir (md. 231).

Bu satışta hakem heyetine başvurulamaz; dava genel görevli asliye hukuk mahkemesinde açılır. İzmir Adliyesi’nin asliye hukuk mahkemelerinin tamamı 01.09.2026’dan itibaren Konak’taki Halkapınar Ek Hizmet Binası’nda çalışmaktadır. Yetkili mahkeme, davalı satıcının yerleşim yeri (HMK md. 6) veya sözleşmenin ifa edileceği yer (HMK md. 10) mahkemesidir.

Satıcı ayıbı ağır kusurla gizlemişse 2 yıllık süreden yararlanamaz (TBK md. 231/2); kilometre düşürme gibi hile iddialarında bu kural öne çıkar. Sürenin hesaplanmasında zamanaşımı hesaplama aracından yararlanılabilir; ancak hangi sürenin uygulanacağı somut olayın niteliğine bağlıdır.

Başvuru Öncesinde Hangi Belgeler Hazırlanmalı?

İzmir’de hangi mercie gidilirse gidilsin dosyanın gücü belgelere dayanır. TKHK md. 12/1 uyarınca tüketici işleminde ayıplı maldan sorumluluk teslimden itibaren 2 yıllık zamanaşımına tabidir; ikinci el satışta bu süre sözleşmeyle 1 yıldan aşağı indirilemez (md. 12/2). Belgelerin bu süre içinde toplanması gerekir.

• Noter satış sözleşmesi ve ödeme dekontları (taşıt kredisi kullanıldıysa kredi sözleşmesi).
• Galeri satışında ekspertiz raporu ve ilan ekran görüntüleri.
• Arızaya ilişkin servis kayıtları, iş emirleri ve faturalar; işletmeye teslim belgesi.
• Satıcıya yapılan yazılı bildirim ve seçimlik hakkı açıkça gösteren talep metni.
• Ticaret İl Müdürlüğü’ne başvuru yapıldıysa başvuru örneği ve bildirim tarihi.
• Varsa delil tespiti dosyası ve bilirkişi raporu.

Bir örnek süreci somutlaştırır (temsilidir): Bornova’da oturan bir tüketici, Gaziemir’deki bir galeriden 5 yaşındaki bir otomobili alır. İkinci ayda şanzıman arızası çıkar. Tüketici aracı galeriye teslim eder ve teslim belgesini alır; aynı gün İzmir Ticaret İl Müdürlüğü’ne yazılı başvuru yapar. Arıza 45 iş günü içinde giderilmeyince ayıp oranında bedelden düşüm talep eder; talep tutarı 186.000 TL’nin altında kaldığı için İl Tüketici Hakem Heyeti’ne e-Devlet üzerinden başvurur.

Servis kaynaklı hatalı onarım iddiası varsa sorumluluk ayrıca araç servisinde ayıplı hizmet çerçevesinde değerlendirilir. Tüketici hukukundaki diğer başlıklar için tüketici hukuku çalışma alanı sayfasına bakılabilir. Somut durumunuzun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

Bu bölümde İzmir’de galeriden, bayiden veya sahibinden araç alıp sonradan ayıpla karşılaşan alıcıların en sık sorduğu sorular kısa cevaplarla toplanmıştır. Cevaplar 6502 sayılı Kanun, Türk Borçlar Kanunu ve Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik hükümlerine dayanır; parasal sınırlar 2026 yılı içindir.

Galeriden aldığım araç bozuk çıktı, parayı geri alabilir miyim?

Araç satış anında ayıplıysa sözleşmeden dönerek bedelin iadesini isteyebilirsiniz (6502 s. TKHK md. 11/1-a). Bunun için aracı geri vermeye hazır olduğunuzu yazılı olarak bildirmeniz gerekir. Talep 2026’da 186.000 TL ve üzerindeyse dava öncesinde arabulucuya başvurmanız zorunludur.

Sahibinden aldığım araçta tüketici hakem heyetine başvurabilir miyim?

Hayır. İki özel kişi arasındaki satış tüketici işlemi sayılmadığından hakem heyeti görevli değildir. Uyuşmazlık 6098 s. TBK md. 219 ve devamına göre çözülür; dava asliye hukuk mahkemesinde açılır. İzmir Adliyesi’nde bu mahkemeler 01.09.2026’dan beri Halkapınar ek binasındadır.

Ayıplı araç için kaç yıl içinde dava açılmalı?

Galeri veya bayiden alınan araçta süre teslimden itibaren 2 yıldır (TKHK md. 12/1). Bireysel satışta da 2 yıllık süre uygulanır (TBK md. 231). Ayıp ağır kusur veya hileyle gizlenmişse bu süreler uygulanmaz; somut olayda hangi sürenin işleyeceği ayrıca değerlendirilmelidir.

Galeri 3 ay içinde çıkan motor arızasını yapmazsa ne olur?

8 yaşın veya 160.000 km’nin altındaki otomobillerde motor arızası satıştan itibaren 3 ay veya 5.000 km boyunca işletmenin sorumluluğundadır. Arıza 45 iş günü içinde giderilmelidir. İzmir Ticaret İl Müdürlüğü’ne yazılı başvuru yapılabilir; tüketici ayrıca TKHK md. 11’deki diğer haklara başvurabilir.

Araç kredisi çektim, iade olursa krediyi ödemeye devam edecek miyim?

Kredi satıcının aracılığıyla belirli araç için kullandırılmışsa bağlı kredi sayılabilir. Bu durumda sözleşmeden dönülürse satıcı ve banka, ödemelerin iadesinden birlikte sorumludur; bankanın sorumluluğu kredi tutarı ve teslimden itibaren 1 yılla sınırlıdır (TKHK md. 30/4).

Karşıyaka'da oturuyorum, tüketici davamı nerede açarım?

Tüketici davayı galerinin yerleşim yerinde veya kendi yerleşim yerindeki tüketici mahkemesinde açabilir (TKHK md. 73/5). Karşıyaka Adliyesi’nin resmi listelerinde tüketici mahkemesi bulunmadığından, dosyanın hangi mahkemede görüleceği dava öncesinde tevzi bürosundan teyit edilmelidir.

Kaynaklar

• 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (mevzuat.gov.tr)
• 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik (mevzuat.gov.tr)
• 2026 parasal sınırlar tebliği, Resmî Gazete 23.12.2025/33116
• İzmir Ticaret İl Müdürlüğü iletişim (izmir.ticaret.gov.tr)
• İzmir Adliyesi Ek Hizmet Binası iletişim bilgileri (izmir.adalet.gov.tr)

İlgili yazılar

• İzmir'de Ayıplı Konut Teslimi ve Gecikme Tazminatı
• İzmir'de Abonelik Sözleşmesi Feshi
• İzmir'de Banka Ücretlerinin İadesi
• İzmir'de İnternet Alışverişinde Cayma Hakkı

Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için dosyanızın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Bu yazı 10.10.2026 tarihli mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.