İzmir’de Malpraktis İddiası ve Bilirkişi Süreci

İzmir’de malpraktis iddiası, çoğu zaman hastanın ya da yakınlarının “bir şeyler yanlış gitti” duygusuyla başlar; hukuki süreç ise o duygunun belgeye, bilirkişi raporuna ve doğru yargı yoluna dönüştürülmesiyle ilerler. Hastanenin kamu mu özel mi olduğu, dosyanın idare mahkemesine mi yoksa adliyeye mi gideceğini belirler.

Tıbbi kusurun genel olarak nasıl ispatlandığı tıbbi malpraktiste kusurun ispatı yazısında ayrıca anlatıldı. Bu yazıda odak, İzmir’de dosyanın hangi kapıdan girdiği, Adli Tıp Kurumu ve bilirkişi incelemesinin nasıl yürüdüğü ve hangi sürelerin kaçırılmaması gerektiğidir.

İzmir’de Malpraktis İddiasında İlk Adım Ne Olmalı?

İzmir’de malpraktis iddiasında ilk adım, tedaviye ait bütün kayıtları eksiksiz toplamaktır; dava ya da şikâyet ondan sonra gelir. Tazminat talebi 6098 s. TBK md. 72 uyarınca zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren 2 yıl, her hâlde olaydan itibaren 10 yıl içinde ileri sürülmelidir.

Kayıtların erken toplanması iki nedenle önemlidir. Birincisi, bilirkişi ya da Adli Tıp Kurumu incelemesi yalnızca dosyada bulunan belgeler üzerinden yapılır; eksik bir epikriz veya ameliyat notu, kusur değerlendirmesini doğrudan zayıflatır. İkincisi, hangi hastanede hangi hekimin hangi tarihte müdahale ettiği belli olmadan doğru davalıyı ve doğru yargı yolunu seçmek mümkün değildir.

Hasta dosyası ve e-Nabız kayıtları

Hasta dosyasının onaylı bir örneği hastaneden yazılı dilekçeyle istenmelidir. Dosyada genellikle yatış ve taburcu belgeleri, epikriz, ameliyat ve anestezi notları, hemşire gözlem formları, onam formları, laboratuvar ve görüntüleme sonuçları bulunur. e-Nabız üzerinden görülen kayıtlar faydalıdır ancak çoğu zaman hasta dosyasının tamamını içermez. Görüntüleme sonuçlarının (MR, tomografi) dijital kopyaları ayrıca alınmalıdır.

Kamu Hastanesi mi, Özel Hastane mi: Yargı Yolu Nasıl Belirlenir?

Yargı yolu, müdahalenin yapıldığı sağlık kuruluşunun hukuki niteliğine göre belirlenir. Devlet hastanesi, eğitim ve araştırma hastanesi veya devlet üniversitesi hastanesindeki müdahalede idari yargı yolu açıktır (2577 s. İYUK md. 2/1-b); özel hastane ve muayenehanedeki müdahalede ise uyuşmazlık adli yargıda çözülür.

Kamu hastanesinde tam yargı davası

657 s. Devlet Memurları Kanunu md. 13’e göre kişiler, kamu görevinin yürütülmesi sırasında uğradıkları zarar için görevli personele değil, ilgili kuruma karşı dava açar. Bu nedenle kamu hastanesinde çalışan hekim doğrudan davalı gösterilmez; dava hizmet kusuru iddiasıyla idareye yöneltilir. Kurumun ödediği tazminat için hekime rücu hakkı saklıdır. İdarenin sorumluluğuna ilişkin genel çerçeve idarenin verdiği zararın tazmini için tam yargı davası yazısında yer alıyor; İzmir’e özgü usul için İzmir’de tam yargı davası rehberi de incelenebilir.

Özel hastane ve muayenehanede adli yargı

Özel hastanede hasta ile kuruluş arasındaki ilişki sözleşmeye dayanır ve hekimin özen borcu TBK md. 506 uyarınca “basiretli bir vekilin göstermesi gereken davranış” ölçüsüyle değerlendirilir. Uygulamada özel sağlık hizmetine ilişkin davaların tüketici mahkemesinde mi yoksa asliye hukuk mahkemesinde mi görüleceği tartışılmıştır. İlişki tüketici işlemi sayılırsa 6502 s. TKHK md. 73 tüketici mahkemesini görevli kılar ve md. 73/A uyarınca dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartı olur. Yanlış mahkemede açılan davada görevsizlik kararından sonra dosyanın gönderilmesi için HMK md. 20’deki 2 haftalık süre izlenmelidir.

Tam Yargı Davasından Önce İdareye Başvuru Nasıl Yapılır?

Kamu hastanesindeki bir müdahale idari eylem niteliğindedir; bu yüzden doğrudan dava açılamaz. İYUK md. 13 uyarınca zarar görenin, eylemi öğrendiği tarihten itibaren 1 yıl ve her hâlde eylem tarihinden itibaren 5 yıl içinde ilgili idareye yazılı başvurarak zararın giderilmesini istemesi gerekir.

İdare 30 gün içinde cevap vermezse istek reddedilmiş sayılır; açık ya da zımni ret tarihinden itibaren İYUK md. 7’deki 60 günlük dava süresi işler. Başvuru dilekçesinde olay tarihi, hastane, yapılan müdahale, iddia edilen kusur ve talep edilen maddi ve manevi tazminat kalemleri açıkça yazılmalıdır. Başvurunun hangi tarihte yapıldığını gösteren evrak kaydı mutlaka saklanmalıdır, çünkü sürelerin hesabı bu tarihe bağlıdır.

Yetki bakımından İYUK md. 36/b, zarar bir hizmetten doğmuşsa hizmetin görüldüğü yer idare mahkemesini yetkili kılar. İzmir’deki bir hastanede gerçekleşen müdahale için dava İzmir İdare Mahkemelerinde açılır; bu mahkemeler Konak Çınarlı’daki İzmir Bölge İdare Mahkemesi yerleşkesinde bulunur. Bedensel zararın hesabında TBK md. 55’in idari eylemlerden doğan zararlara da uygulanacağı aynı maddede açıkça yazılıdır.

Savcılığa Şikâyet ve Ceza Soruşturması Tazminatı Nasıl Etkiler?

Ceza soruşturması, tazminat davasının ön şartı değildir; ancak sonuçları tazminat dosyasını etkileyebilir. Taksirle yaralama suçunun soruşturulması 5237 s. TCK md. 89/5 uyarınca kural olarak şikâyete bağlıdır ve şikâyet TCK md. 73/1 gereğince fiil ile failin öğrenilmesinden itibaren 6 ay içinde yapılmalıdır.

Hastanın ölümü hâlinde taksirle öldürme (TCK md. 85) şikâyete bağlı değildir ve soruşturma resen yürütülür. İzmir Adliyesi yargı çevresindeki olaylarda şikâyet, Konak Çınarlı’daki ana binada bulunan İzmir Cumhuriyet Başsavcılığına yapılır. Soruşturmada savcılık çoğu zaman Adli Tıp Kurumundan görüş ister. Bu rapor, hukuk ya da idare mahkemesinde de delil olarak değerlendirilebilir; fakat mahkemeyi bağlamaz.

Ceza dosyasının bir başka etkisi zamanaşımıdır. TBK md. 72’ye göre tazminat, ceza kanunlarının daha uzun zamanaşımı öngördüğü bir suçtan doğmuşsa o uzun süre uygulanır. Yine de bu kurala güvenip beklemek risklidir; suç vasfı ileride farklı belirlenebilir. Şikâyet sürecinin İzmir’deki işleyişi için İzmir Cumhuriyet Başsavcılığına şikâyet yazısına bakılabilir.

Adli Tıp Kurumu ve Bilirkişi İncelemesi İzmir’de Nasıl Yürür?

Malpraktis dosyasının merkezinde tıbbi bilirkişi incelemesi vardır. 6100 s. HMK md. 266, çözümü özel veya teknik bilgi gerektiren konularda mahkemenin bilirkişi görüşü almasını öngörür; tıbbi müdahalenin standarda uygun olup olmadığı tam olarak böyle bir konudur ve hâkimin kendi bilgisiyle çözülemez.

İzmir Adliyesi birimleri arasında Adli Tıp Kurumu İzmir Grup Başkanlığına bağlı bir adliye şube müdürlüğü bulunur; Karşıyaka, Bergama ve Ödemiş adliyelerinde de adli tıp şube müdürlükleri vardır. Ancak tıbbi kusur değerlendirmesi çoğu dosyada şube düzeyinde değil, Adli Tıp Kurumunun uzman kurullarında veya mahkemenin belirlediği üniversite hastanesi kurullarında yapılır. Bölgedeki bilirkişiler ise İzmir Bilirkişilik Bölge Kurulu listesinden seçilir; bu kurulun çevresi İzmir, Aydın ve Manisa’dır.

Adli Tıp Kurumu raporu ve üniversite kurulları

Mahkeme, raporun hangi kuruldan alınacağını belirlerken müdahalenin yapıldığı uzmanlık dalını gözetir. Bir doğum komplikasyonunda kadın hastalıkları ve doğum uzmanlarından, bir ortopedi ameliyatında ortopedi uzmanlarından oluşan heyet beklenir. Raporun, müdahalenin tıp biliminin kabul ettiği standartlara uygun olup olmadığını, zarar ile müdahale arasındaki illiyet bağını ve varsa komplikasyonun önlenebilir olup olmadığını ayrı ayrı cevaplaması gerekir. Bu üç sorudan biri cevapsız kalmışsa rapora itiraz edilmesi için güçlü bir neden vardır.

Bilirkişi raporuna itiraz ve uzman görüşü

HMK md. 281 uyarınca taraflar raporun tebliğinden itibaren 2 hafta içinde eksikliklerin tamamlattırılmasını, belirsizliklerin açıklattırılmasını veya yeni bilirkişi atanmasını isteyebilir. Talep teknik bir çalışma gerektiriyorsa aynı süre içinde başvurularak bir defaya mahsus 2 haftalık ek süre istenebilir. Taraf ayrıca HMK md. 293’e göre uzmanından bilimsel mütalaa alıp dosyaya sunabilir. Genel itiraz usulü için bilirkişi raporuna itiraz ve yeni rapor talebi, İzmir’deki uygulama için İzmir’de bilirkişi raporu süreci yazıları incelenebilir.

Malpraktis Dosyasında Hangi Süreler Kaçırılmamalı?

Malpraktis dosyasında süreler, seçilen yola göre değişir ve bir yolun süresi diğerini korumaz. İdari yargıda İYUK md. 13’teki 1 yıllık başvuru süresi, adli yargıda TBK md. 72’deki 2 yıllık süre, ceza tarafında TCK md. 73’teki 6 aylık şikâyet süresi birbirinden bağımsız işler.

Sık yapılan bir hata, kamu hastanesindeki olay için önce adliyede dava açıp görevsizlik kararıyla zaman kaybetmektir. İYUK md. 13/2 bu durumda idareye başvuru şartını aramaz; ancak dava süresinin ve zamanaşımının ayrıca kontrol edilmesi gerekir. Süreleri tarih bazında kontrol etmek için zamanaşımı hesaplama aracı yardımcı olabilir.

İzmir’de Dosya Hangi Binada ve Hangi Mahkemede Görülür?

İzmir’de tıbbi müdahaleden doğan uyuşmazlıklar, davanın türüne göre farklı binalarda görülür. İzmir Adliyesi asliye hukuk mahkemelerinin tamamı 01.09.2026 tarihinden beri Halkapınar Ek Hizmet Binasındadır; tüketici mahkemeleri Bayraklı’daki Gültekinler Plaza ek binasında, idare mahkemeleri ise BİM yerleşkesindedir. Bu nedenle dilekçenin verileceği yer ve duruşma adresi seçilen yola göre değişir.

Zorunlu mali sorumluluk sigortası ve davaya katılım

1219 s. Kanun ek md. 12, kamu ve özel sağlık kuruluşlarında çalışan hekimlerin tıbbi kötü uygulama nedeniyle doğabilecek zararlar ve rücu talepleri için sigorta yaptırmasını zorunlu tutar. Özel hastaneye karşı açılan davada, hastane veya hekim davayı sigortacısına ihbar edebilir. Bu durum hastanın talebini doğrudan değiştirmez; ancak uzlaşma görüşmelerinde ve tahsil aşamasında sigortacı da masaya gelir. Tazminatın kalemleri ve manevi tazminatın ölçüsü için manevi tazminat miktarının ölçütleri yazısı yol gösterir.

Malpraktis İddiası İçin Hangi Belgeler Hazırlanmalı?

Dava veya başvuru öncesinde hazırlanacak dosya, bilirkişinin cevaplayacağı soruları önceden görünür kılmalıdır. TBK md. 72’deki 2 yıllık süre işlerken belgelerin eksiksiz toplanması, hem idareye başvurunun hem de dava dilekçesinin somut ve denetlenebilir olmasını sağlar. Eksik belgeyle açılan dosyada bilirkişi incelemesi gecikir ve ek rapor ihtiyacı doğar.

• Hasta dosyasının onaylı örneği: epikriz, ameliyat ve anestezi notları, hemşire gözlem formları.
• İmzalı aydınlatılmış onam formları ve müdahaleden önce verilen bilgilendirme belgeleri.
• Görüntüleme sonuçlarının dijital kopyaları ve raporları.
• Sonraki tedavilere ait kayıtlar, başka hastanede alınan ikinci görüşler.
• Gelir kaybını gösteren bordro, vergi kaydı veya SGK hizmet dökümü.
• Tedavi, ilaç, yol ve bakım giderlerine ait faturalar.
• Kamu hastanesi için idareye yapılan başvurunun tarih ve sayısını gösteren evrak.

Temsilî bir örnek vermek gerekirse (temsilidir): Bornova’da oturan bir hasta, İzmir’deki bir devlet hastanesinde geçirdiği ameliyattan sonra kalıcı sinir hasarı yaşıyor. Hasta önce hasta dosyasını alıyor, Sağlık Bakanlığı teşkilatına İYUK md. 13 kapsamında başvuruyor, 30 gün cevap gelmeyince 60 gün içinde İzmir İdare Mahkemesinde tam yargı davası açıyor. Mahkeme Adli Tıp Kurumundan rapor alıyor; rapor illiyet bağını açıklamadığı için hasta 2 hafta içinde ek rapor istiyor. Bu örnek temsilidir; her dosyanın tıbbi ve hukuki koşulları farklıdır.

Kalıcı bir zarar söz konusuysa maluliyet oranının nasıl belirleneceği ayrı bir konudur ve İzmir’de iş göremezlik ve maluliyet tespiti yazısında ele alınıyor. Estetik müdahalelerde sonuç taahhüdünün etkisi için estetik operasyonlarda hekimin sorumluluğu yazısına bakılabilir. Tazminat hukukuna ilişkin diğer konular tazminat hukuku çalışma alanı sayfasında, yazının hazırlanmasında katkısı bulunan Av. Mehmet İlker Dinç ise ekip sayfasında yer alıyor. Somut durumunuzun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

İzmir’de malpraktis iddiasıyla ilgili en çok sorulan sorular; davalının kim olacağı, savcılık şikâyetinin gerekip gerekmediği, Adli Tıp Kurumu raporunun bağlayıcılığı ve sürelerin ne zaman başladığı üzerinde toplanıyor. Aşağıdaki cevaplar genel bilgi niteliğindedir ve her dosyanın kendi belgeleriyle birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Kamu hastanesindeki hekime doğrudan dava açılabilir mi?

Hayır. 657 s. Kanun md. 13 uyarınca kamu görevinden doğan zarar için dava görevli personele değil ilgili kuruma karşı açılır. Kamu hastanesindeki müdahalede bu nedenle idareye karşı tam yargı davası yoluna gidilir; idarenin ödediği tazminat için hekime rücu hakkı saklıdır.

Malpraktis davası açmak için önce savcılığa şikâyet şart mı?

Şart değildir. Tazminat davası ya da idareye başvuru, ceza soruşturmasından bağımsız yürütülebilir. Ancak taksirle yaralama için şikâyet süresi 6 aydır (TCK md. 73/1); bu süre geçerse ceza yolu kapanabilir. Ceza dosyasında alınan Adli Tıp Kurumu raporu hukuk dosyasında da delil olarak kullanılabilir.

Adli Tıp Kurumu raporu mahkemeyi bağlar mı?

Bağlamaz. Rapor bir bilirkişi görüşüdür ve hâkim tarafından diğer delillerle birlikte değerlendirilir. Raporda eksiklik veya çelişki varsa taraf, tebliğden itibaren 2 hafta içinde ek rapor ya da yeni bilirkişi isteyebilir (HMK md. 281). Uzman görüşü de dosyaya sunulabilir (HMK md. 293).

Özel hastaneye karşı dava tüketici mahkemesinde mi açılır?

Bu konu uygulamada tartışmalı olmuştur. Hasta ile özel hastane arasındaki ilişki tüketici işlemi kabul edilirse tüketici mahkemesi görevli olur ve önce arabuluculuğa başvurmak gerekir (TKHK md. 73, 73/A). Aksi hâlde asliye hukuk mahkemesi görevlidir. Görevsizlik kararı verilirse dosya 2 hafta içinde gönderilmelidir.

Hastane hasta dosyasını vermezse ne yapılabilir?

Önce yazılı ve tarihli bir dilekçeyle onaylı örnek istenmelidir. Talep karşılanmazsa dava açıldıktan sonra mahkemeden kayıtların hastaneden getirtilmesi talep edilebilir. Kamu hastanesinde ayrıca bilgi edinme başvurusu da gündeme gelebilir. Kayıtların eksiksiz olması bilirkişi incelemesinin sağlıklı yapılması için gereklidir.

Malpraktis tazminatında zamanaşımı ne zaman başlar?

Adli yargıda süre, zararın ve sorumlunun öğrenildiği tarihten başlar ve 2 yıldır; her hâlde olaydan itibaren 10 yıl geçmişse talep zamanaşımına uğrar (TBK md. 72). Zararın ortaya çıkması zaman alıyorsa öğrenme tarihinin belgelenmesi önem taşır. Kamu hastanesinde ise İYUK md. 13’teki 1 yıl ve 5 yıllık süreler uygulanır.

Kaynaklar

• 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• İzmir Adliyesi: Asliye hukuk mahkemelerinin Halkapınar Ek Hizmet Binasına taşınması

İlgili yazılar

• İzmir'de Destekten Yoksun Kalma Tazminatı
• İzmir'de Manevi Tazminat Davası Nereye Açılır?
• İzmir'de Hayvan Saldırısı ve İdarenin Sorumluluğu
• İzmir'de Trafik Kazası Sonrası Tazminat Süreci

Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için dosyanızın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Bu yazı 10.10.2026 tarihli mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.