İzmir’de Haciz İşlemi: Ev ve İşyeri Haczi

İzmir’de haciz işlemi, takip kesinleştikten sonra alacaklının talebiyle icra dairesinin borçlunun evine veya işyerine giderek mallarını tespit etmesi ve kayda almasıdır. Kanun bu işlemi sıkı kurallara bağlar: evde haciz için icra mahkemesi onayı gerekir, bazı eşyalar hiç haczedilemez, üçüncü kişilerin malları için ayrı bir yol işler.

Aşağıda fiili haczin İzmir’de nasıl yürüdüğünü, borçlunun ve aynı evde ya da işyerinde bulunan üçüncü kişilerin haklarını, haczedilen malların nerede tutulduğunu ve hacizden sonra işleyen süreleri 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun güncel metnine göre anlatıyoruz.

İzmir’de Haciz İşlemi Ne Zaman Talep Edilebilir?

İzmir’de haciz işlemi, ödeme emrindeki süre geçtikten ve borçlu itiraz etmişse itiraz kaldırıldıktan sonra istenebilir (2004 s. İİK md. 78). Haciz isteme hakkı ödeme emrinin tebliğinden itibaren 1 yıl geçmekle düşer; itiraz ve dava süreleri bu süreye eklenmez. İcra dairesi talepten itibaren en geç 3 gün içinde haczi yapar (md. 79).

Takibin kesinleşmesi ve sonrasındaki genel adımlar icra takibinin kesinleşmesi yazımızda, takibin İzmir’de nasıl açıldığı ise İzmir’de icra takibinin başlatılması yazısında anlatılmıştır. Banka hesapları, araç ve taşınmaz gibi sicile kayıtlı mallar çoğu zaman UYAP üzerinden elektronik olarak haczedilir; fiili haciz ise bu yollarla sonuç alınamadığında ya da evde veya işyerinde değerli taşınır mal bulunduğu düşünüldüğünde gündeme gelir.

Haciz talebi, masraf avansı ve randevu

Fiili haciz için alacaklı, haciz adresini ve masraf avansını içeren bir talepte bulunur; masraf peşin alınmadan haciz işlemi yapılmaz (İİK md. 59). İzmir Adliyesi’nin resmi iletişim sayfasında, Banka Alacakları İcra Dairesi için ayrı bir “Haciz Randevu / Görevlendirme” birimi ile ayrı bir haciz işlemleri bürosu listelenir (İzmir icra daireleri iletişim sayfası). Haciz gününün belirlenmesinde ilgili dairenin uygulaması önceden sorulmalıdır.

Evde Haciz İçin Neden Mahkeme Onayı Gerekir?

2023’te yürürlüğe giren düzenlemeyle konutta haciz ek bir güvenceye bağlandı. İİK md. 79/a uyarınca icra müdürü haciz yapılacak yerin konut olduğunu tespit ederse, haciz kararını derhal icra mahkemesinin onayına sunar. Mahkeme en geç 3 gün içinde dosya üzerinden inceler ve kararını kesin olarak verir. Onay gelmeden evde haciz yapılamaz.

Konutta haciz kararının İzmir’deki yolu

Takip İzmir merkez icra dairelerinden birindeyse onay talebi, Bölge Adliye Mahkemesi binasındaki icra mahkemelerine gider; Karşıyaka icra dairelerindeki dosyalarda Karşıyaka icra mahkemesi karar verir. Mahkeme, yerin konut olmadığı sonucuna varırsa kararı kaldırır ve icra müdürü haciz talebini yeniden değerlendirir. Onaya rağmen yerin konut olmadığı anlaşılırsa haciz sürer; konut olmadığı kabul edilen yerin konut olduğu haciz sırasında ortaya çıkar ve borçlu rıza göstermezse işlem durdurulur (İİK md. 79/a).

Bu kural ihtiyati hacizlerde uygulanmaz (İİK md. 79/a son fıkra). Uygulamada konutun aynı zamanda büro olarak kullanıldığı hâllerde tartışma çıkabilir; bu nedenle alacaklı haciz talebinde adresin niteliğini doğru belirtmeli, borçlu da adresin konut olduğunu gösteren kira sözleşmesi veya adres kaydı gibi belgeleri hazır tutmalıdır.

Haciz Hangi Gün ve Saatlerde Yapılabilir?

İİK md. 51 gece vakti, yani güneşin batmasından bir saat sonra ile doğmasından bir saat önceye kadarki dönemde ve tatil günlerinde takip işlemi yapılmasını yasaklar. Ancak tatil günlerinde haciz ve tebligat yapılabilir, muhafaza tedbirleri alınabilir; borçlunun mal kaçırdığı anlaşılırsa gece de haciz yapılabilir.

Borçlu yoksa veya kapıyı açmazsa

Borçlu haciz sırasında malın bulunduğu yerde değilse ve hemen bulundurulamıyorsa haciz gıyabında yapılır. Talep hâlinde borçlu kilitli yerleri ve dolapları açmak zorundadır; gerekirse bu yerler zorla açtırılır (İİK md. 80). Zor kullanılması gerektiğinde kolluk görevlileri icra memurunun yazılı başvurusu üzerine yardım etmekle yükümlüdür (md. 81). Tutanak tutulurken borçlu veya tebellüğe yetkili biri yoksa, borçlu tutanağı incelemek için 3 gün içinde icra dairesine davet edilir (md. 103).

Evde Hangi Eşyalar Haczedilemez?

İİK md. 82/1-3 para, kıymetli evrak, altın, gümüş, değerli taş, antika ve süs eşyası gibi kıymetli şeyler hariç, borçlu ve aynı çatı altında yaşayan aile bireylerine ait kişisel eşya ile ailenin ortak kullanımına hizmet eden tüm ev eşyasının haczedilemeyeceğini belirtir. Bu metin 28.03.2023 tarihli 7445 sayılı Kanunla bugünkü hâlini almıştır.

Haczedilemezlik bazı bentlerde borcun o eşyanın bedelinden doğmamasına bağlıdır; örneğin meslek eşyası veya haline münasip ev için borç bu malın kendi bedelinden doğmuşsa istisna uygulanmaz (İİK md. 82). Ayrıca alacağı, faiz ve masrafları aşacak miktarda haciz yapılamaz (md. 85). İcra memuru haczi istenen malın haczinin caiz olup olmadığını kendisi değerlendirir ve talebi kabul ya da reddeder.

Haczedilmezlik şikâyeti nereye yapılır?

Haczedilemeyen bir mal haczedildiyse borçlu, işlemi öğrendiği tarihten itibaren 7 gün içinde icra mahkemesine şikâyette bulunabilir (İİK md. 16). Şikâyet kendiliğinden icrayı durdurmaz; satış yakınsa durdurma ayrıca istenmelidir (md. 22). Haciz başka bir yerin icra dairesine yazılan talimatla yapıldıysa, şikâyeti talimatı yerine getiren dairenin bağlı olduğu icra mahkemesi inceler (md. 79/2). Şikâyetin genel kuralları için icra memuru işlemine şikâyet yazısına bakılabilir.

İşyeri Haczinde Üçüncü Kişinin Malları Nasıl Korunur?

İşyerlerinde borçlunun malı ile ortağın, kiraya verenin veya başka bir şirketin malı çoğu zaman aynı yerde bulunur. İİK md. 97/a taşınırı elinde bulunduranı malik sayar ve borçlu ile üçüncü kişinin birlikte elinde bulunan malı borçlunun elinde kabul eder. Aksini ispat yükü, malın kendisine ait olduğunu söyleyen kişidedir.

İstihkak iddiası ve 7 günlük süreler

Borçlu veya üçüncü kişi, malın başkasına ait olduğunu haciz sırasında tutanağa geçirtmelidir (İİK md. 85/2). Mal borçlunun elindeyse icra dairesi alacaklı ve borçluya 3 günlük süre verir; itiraz edilirse dosya icra mahkemesine gider ve mahkeme takibin devamına veya ertelenmesine karar verir (md. 96, 97). Hacizden haberdar olduktan sonra 7 gün içinde iddiada bulunmayan, aynı takipte bu hakkını kaybeder. Mal üçüncü kişinin elindeyse ve yedieminliği kabul ederse, alacaklıya istihkak davası açması için 7 gün verilir (md. 99).

Örnek (temsilidir): Bayraklı’daki bir ofiste, borçlu şirketle aynı katı paylaşan başka bir şirketin bilgisayarları haczedilmek istensin. Diğer şirketin yetkilisi faturalarını göstererek malın kendilerine ait olduğunu tutanağa yazdırır. Alacaklı itiraz ederse dosya icra mahkemesine gider ve mahkeme takibin bu mallar bakımından devamına veya ertelenmesine karar verir. Bu örnek temsilidir.

Haczedilen Mallar Nerede Muhafaza Edilir?

Para, kıymetli evrak, altın ve benzeri değerli şeyleri icra dairesi kendisi muhafaza eder; diğer taşınırlar masrafı alacaklıdan peşin alınarak muhafaza altına alınır (İİK md. 88). Haczedilen mallar Adalet Bakanlığı’nın yetki verdiği lisanslı yediemin depolarında tutulur ve muhafaza ücretleri Bakanlık tarifesiyle belirlenir.

Malın borçlunun yanında yediemin olarak bırakılması

Alacaklı kabul ederse mal, istendiğinde teslim edilmek şartıyla borçlunun veya bir üçüncü kişinin yanında yediemin olarak bırakılabilir (İİK md. 88). Bu durumda borçlu, alacaklının ve icra memurunun izni olmadan haczedilen mal üzerinde tasarruf edemez; memur bu yasağa aykırılığın cezai sorumluluk doğuracağını borçluya ihtar eder (md. 86). Haczedilmiş ancak muhafaza altına alınmamış mallar, satış istendiğinde muhafazaya alınır veya alıcıya teslime hazır hâle getirilir; aksi hâlde satış yapılamaz.

Mal Başka Bir İlçedeyse Haciz Nasıl Yapılır?

Haczedilecek mallar takibin yapıldığı yerden başka bir yerdeyse, icra dairesi o yerin icra dairesine hemen yazarak haczi talimatla yaptırır (İİK md. 79/2). Bu hâlde hacizle ilgili şikâyetleri, talimatı yerine getiren dairenin bağlı olduğu icra mahkemesi çözer. Sicile kayıtlı mallar ise takip dairesince doğrudan haczedilebilir.

İlçelerin hangi icra dairesine bağlı olduğu İzmir icra müdürlükleri rehberinde ayrıca gösterilmiştir. Bornova’daki uygulamaya özgü sorular için Bornova’da icra takibi yazısı hazırlanmaktadır.

Hacizden Sonra Hangi Süreler İşler?

Hacizden sonra en önemli süre satış isteme süresidir. İİK md. 106 alacaklı veya borçlunun hacizden itibaren 1 yıl içinde malın satışını isteyebileceğini, satış talebiyle birlikte kıymet takdiri ve satış giderlerinin peşin yatırılmasını öngörür. Süresinde satış istenmezse o mal üzerindeki haciz kalkar (md. 110).

Borçlu, satış talebinden önce borcunu aylık taksitlerle ödemeyi taahhüt edip ilk taksiti hemen verirse ve yeterli mal haczedilmişse icra işlemi durur; her taksit borcun dörtte birinden az olamaz ve süre üç ayı geçemez (İİK md. 111). Taşınmazların haczi ve satışı için taşınmaz haczi ve satış süreci, İzmir’deki ihale uygulaması için İzmir’de icra ihalesi ve taşınmaz satışı yazılarına bakılabilir. Maaş ve banka hesapları için ise İzmir’de maaş haczi ve kaldırma yolu ile e-haciz ve banka blokesi yazıları ayrı konulardır.

Haciz Öncesi Hangi Belgeler Hazır Tutulmalı?

Fiili haciz sırasında tartışmaların çoğu, malın kime ait olduğu ve yerin konut olup olmadığı üzerine çıkar. İİK md. 97/a ispat yükünü malın kendisine ait olduğunu iddia edene yüklediğinden, belgelerin haciz anında, gösterilebilecek bir yerde hazır olması gerekir. Somut durumunuzun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir.

• Borçlu için: adres kaydı, kira sözleşmesi ve evin konut olarak kullanıldığını gösteren belgeler.
• Aynı yerde bulunan üçüncü kişi için: faturalar, satış sözleşmeleri, leasing veya kira sözleşmeleri.
• İşyerinde: şirketler arası kira ve kullanım sözleşmeleri, demirbaş listeleri.
• Alacaklı için: kesinleşmiş takip, haciz adresi, masraf avansı ve gerekiyorsa muhafaza için depo bilgisi.
• Her iki taraf için: haciz tutanağının bir örneği; şikâyet süresi tutanağın öğrenildiği tarihten işler.

Mal beyanında bulunmayan borçlunun durumu için mal beyanında bulunmamanın yaptırımı, üçüncü kişilerdeki alacakların haczi için haciz ihbarnamesi yazısı yol gösterir. Masraf kalemleri için icra masrafı aracımız kullanılabilir. İcra ve iflas alanındaki diğer yazılarımıza icra ve iflas hukuku sayfamızdan ulaşabilirsiniz; bu yazı Av. Yahya Köse tarafından hazırlanmıştır.

Sıkça Sorulan Sorular

Haciz kapıya geldiğinde borçlular ve aynı evde ya da işyerinde bulunan kişiler en çok neyin alınabileceğini, kapının açılıp açılmayacağını ve itirazın nereye yapılacağını sorar. Aşağıdaki yanıtlar 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun güncel metnine dayanır; her dosyanın belgeleri ve adresin niteliği ayrıca değerlendirilmelidir.

Haciz için eve habersiz gelinebilir mi?

Haciz günü borçluya önceden bildirilmek zorunda değildir. Ancak takibin kesinleşmiş olması gerekir ve yer konutsa icra müdürünün kararı icra mahkemesince onaylanmadan haciz yapılamaz (İİK md. 79/a). Borçlu yoksa haciz gıyabında yapılır ve tutanak için davet edilir.

Kiracı olarak oturduğum evde ev sahibinin eşyası haczedilebilir mi?

Borçlunun elinde bulunan mal onun sayıldığından, ev sahibine ait eşya da haczedilebilir. Ev sahibi kira sözleşmesi ve demirbaş listesiyle malın kendisine ait olduğunu ileri sürmeli ve hacizden haberdar olduktan sonra 7 gün içinde istihkak iddiasında bulunmalıdır (İİK md. 96, 97/a).

Hafta sonu haciz yapılabilir mi?

Evet. İİK md. 51 tatil günlerinde takip işlemlerini yasaklasa da haciz, tebligat ve muhafaza tedbirlerini tatil günlerinde de mümkün kılar. Gece vakti ise kural olarak haciz yapılamaz; borçlunun mal kaçırdığı anlaşılırsa gece haciz de caizdir.

Evimdeki televizyon ve buzdolabı haczedilir mi?

Hayır. Güncel İİK md. 82/1-3, kıymetli şeyler dışında borçlu ve aynı çatı altındaki aile bireylerinin kişisel eşyası ile ailenin ortak kullanımına hizmet eden tüm ev eşyasını haczedilemez saymaktadır. Bu değişiklik yürürlüğe girmeden önce haczedilmiş eşyaya ise önceki hükümler uygulanır (İİK geçici md. 19).

Haczedilen arabam nerede tutulur?

Haczedilen ve muhafaza altına alınan taşınırlar, Adalet Bakanlığı’nın yetki verdiği lisanslı yediemin depolarında tutulur (İİK md. 88). Sicile kayıtlı araçlarda muhafaza, kıymet takdiri ve satış talebi birlikte yapılır ve giderlerin tamamı peşin yatırılır (md. 106).

Haciz sırasında borcu ödersem ne olur?

Borçlu haciz sırasında borcun, faizin ve masrafların tamamını icra dairesine öderse haciz yapılmaz veya yapılan haciz kaldırılır. Ödeme dairenin banka hesabına yapılabileceği gibi haciz sırasında makbuz karşılığında da yapılabilir (İİK md. 9). Kısmi ödemede ise haciz kalan borcu karşılayacak miktarla sınırlı olarak sürer (md. 85).

Haciz tutanağına itiraz süresi ne zaman başlar?

Hacze karşı şikâyet süresi işlemin öğrenildiği tarihten itibaren 7 gündür (İİK md. 16). Borçlu haciz sırasında oradaysa tutanak örneğinin kendisine verildiği gün, yoksa tutanağı incelemek için yapılan davetin tebliğiyle öğrenme gerçekleşmiş olur (md. 103).

Kaynaklar

• 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• İcra ve İflas Kanunu güncel metin, PDF (mevzuat.gov.tr)
• İzmir Adliyesi, İzmir İcra Daireleri İletişim
• İzmir Adliyesi, BAM Ek Hizmet Binası

İlgili yazılar

• İzmir'de İcra Takibine İtiraz: Süre ve Yol
• İzmir'de İhalenin Feshi Davası Nereye Açılır?
• İzmir'de Menfi Tespit Davası Süreci
• İzmir İcra Hukuk ve İcra Ceza Mahkemesi Farkı

Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için dosyanızın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Bu yazı 10.10.2026 tarihli mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.