İzmir’de Haksız Rekabet Davası

İzmir’de haksız rekabet davası, taraflar tacir olsun ya da olmasın, kural olarak asliye ticaret mahkemesinde görülen bir ticari davadır (6102 s. TTK md. 4/1-a). Davanın hangi İzmir mahkemesinde açılacağı ise iki soruya bağlıdır: istem yalnızca Türk Ticaret Kanunu’na mı dayanıyor, yoksa tescilli bir marka veya tasarım da işin içinde mi; ve haksız rekabetin zararı nerede ortaya çıkıyor.

Hangi davranışların haksız rekabet sayıldığı, ticari itibarın nasıl zedelendiği ve açılabilecek davaların türleri haksız rekabet ve ticari itibarın korunması yazısında anlatılmıştır. Bu yazı, İzmir’de faaliyet gösteren bir işletmenin rakibine karşı izleyeceği yolu sırasıyla ele alır: mahkeme, yetki, arabuluculuk, delil tespiti, tedbir, süreler ve ceza şikâyeti.

İzmir’de Haksız Rekabet Davası Hangi Mahkemede Açılır?

İzmir’de haksız rekabet davası, TTK’da düzenlendiği için tarafların sıfatına bakılmaksızın ticari davadır ve asliye ticaret mahkemesinde açılır (TTK md. 4/1-a ve 5/1). İzmir Adliyesi’nin 2025 faaliyet raporuna göre 31.12.2025 itibarıyla 7 asliye ticaret mahkemesi, Stadyum Metro karşısındaki BAM ek hizmet binasında bulunuyordu.

İstem bir sınaî mülkiyet hakkına da dayanıyorsa tablo değişir. SMK’da öngörülen davalarda görevli mahkeme fikrî ve sınaî haklar hukuk mahkemesidir (6769 s. SMK md. 156/1). Aynı rapora göre İzmir Adliyesi ana binasında 1 fikrî ve sınaî haklar hukuk mahkemesi ile 1 fikrî ve sınaî haklar ceza mahkemesi vardı. Taklit ambalaj gibi bir olayda hem marka tecavüzüne hem haksız rekabete dayanılacaksa, dilekçenin hukuki dayanakları görevli mahkemeyi doğrudan belirler. Bu mahkemenin görev alanı İzmir fikrî ve sınaî haklar mahkemesinin görev alanı yazısında ayrıca incelenmektedir.

Haksız rekabet uyuşmazlığında hangi istem nereye gider?

Rakip Başka Şehirdeyse Dava İzmir’de Açılabilir mi?

Evet. Haksız rekabet bir haksız fiil türüdür ve haksız fiilden doğan davalarda fiilin işlendiği, zararın meydana geldiği veya gelme ihtimalinin bulunduğu yer ile zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir (6100 s. HMK md. 16). Merkezi İzmir’de olan bir işletme, İstanbul’daki rakibine karşı davayı İzmir’de açabilir.

Bu kural özellikle internet üzerinden işlenen haksız rekabette önemlidir. Rakibin web sitesindeki kötüleyici karşılaştırma veya sosyal medya reklamı İzmir’deki müşterilere ulaşıyorsa, zararın İzmir’de meydana geldiği kolayca gösterilir. Bu örnek temsilidir: Bornova’da zeytinyağı üreten bir şirket, Ankara’daki bir rakibinin e-ticaret sitesinde ürünlerini gerçeğe aykırı biçimde kötülediğini tespit eder. Şirket, kendi yerleşim yeri mahkemesi olan İzmir asliye ticaret mahkemesinde dava açar; davalının “Ankara mahkemeleri yetkilidir” itirazı, HMK md. 16’daki seçimlik yetki karşısında sonuç vermez.

Yetki sözleşmesi ve yetki itirazı

Taraflar arasında bayilik, distribütörlük veya tedarik sözleşmesi varsa, sözleşmedeki yetki şartı da incelenmelidir. Tacirler arasında yazılı olarak yapılan ve uyuşmazlığın kaynaklandığı hukuki ilişkiyi belirleyen yetki sözleşmesi geçerlidir (HMK md. 17-18/2); haksız rekabetin bu sözleşme ilişkisinden doğup doğmadığı, şartın kapsamını belirler. Yetki kesin olmadığından davalı yetki itirazını cevap dilekçesinde ileri sürmeli ve yetkili saydığı mahkemeyi göstermelidir; aksi hâlde itiraz dikkate alınmaz (HMK md. 19/2).

Sınaî mülkiyet hakkına dayanılan davalarda benzer bir kural SMK md. 156/3’te yer alır: hak sahibi, kendi yerleşim yerinde veya fiilin gerçekleştiği ya da etkilerinin görüldüğü yerde dava açabilir. Taklit ürün ve marka tecavüzünün İzmir’deki yolu İzmir taklit ürün ve marka tecavüzü yazısında ele alınmaktadır.

Haksız Rekabet Davasından Önce Arabulucuya Gitmek Gerekir mi?

İstemin türüne bağlıdır. TTK md. 5/A, konusu bir miktar para olan alacak ve tazminat davalarında dava açılmadan önce arabulucuya başvurmayı dava şartı yapar (TTK md. 5/A). Haksız rekabetin tespiti ve men’i para istemi olmadığından bu şarta bağlı değildir; tazminat istemi ise bağlıdır.

Uygulamada tespit, men ve tazminat istemleri çoğu zaman aynı dilekçede birleştirilir. Bu durumda tazminat istemi için arabuluculuk son tutanağının dava dilekçesine eklenmesi gerekir; aksi hâlde o istem dava şartı yokluğundan reddedilebilir. Haksız rekabet devam ediyorsa beklemeden yalnızca tespit ve men davası açıp tedbir istemek, tazminatı arabuluculuk sonrasına bırakmak da bir seçenektir. İzmir Adliyesi çevresinde arabuluculuk bürosu Bayraklı’daki Gültekinler Plaza ek hizmet binasındadır; başvuru düzeni İzmir arabuluculuk bürosuna başvuru süreci, ticari arabuluculuğun sınırları ise ticari davalarda zorunlu arabuluculuk yazısında anlatılmıştır.

Haksız Rekabetin Delilleri İzmir’de Nasıl Tespit Ettirilir?

Dava açılmadan önce delil tespiti, esas davaya bakacak mahkemeden veya incelenecek şeyin bulunduğu ya da tanığın oturduğu yer sulh mahkemesinden istenir (HMK md. 401/1). Delilin kaybolma veya ispatının önemli ölçüde zorlaşma ihtimali hukuki yarar sayılır (HMK md. 400/2). Noterin vakıa tespiti de ayrıca kullanılabilir (md. 401/2).

Web sitesi, sosyal medya ve satış noktası delilleri

Kötüleme içeren bir internet ilanı veya taklit ambalajlı ürünün satıldığı bir mağaza vitrini kısa sürede değiştirilebilir. Bu nedenle içerik, yayından kaldırılmadan önce tarihli olarak tespit ettirilmelidir. İzmir Adliyesi çevresindeki sulh hukuk mahkemeleri Bayraklı’daki Gültekinler Plaza ek hizmet binasında çalışır; dava açıldıktan sonra ise delil tespiti yalnızca davaya bakan mahkemeden istenebilir (md. 401/4). Rakibin satış hacmi ve elde ettiği menfaat, tazminat hesabında belirleyicidir (TTK md. 56/1, son cümle); bunun ispatında ticari defterlerin ibrazı istenebilir. Bu konuda ticari defterlerin ispat gücü ve ibrazı yazısına bakılabilir.

İhtiyati Tedbirle Haksız Rekabet Nasıl Durdurulur?

Dava açma hakkı olan kişinin talebiyle mahkeme; mevcut durumun korunmasına, haksız rekabetin önlenmesine, yanlış veya yanıltıcı beyanların düzeltilmesine ve diğer tedbirlere ihtiyati tedbir hükümlerine göre karar verebilir (TTK md. 61/1). Tedbir kararının uygulanması, tebliğden itibaren 1 hafta içinde istenmelidir (HMK md. 393/1).

Dava açılmadan önce tedbir alınmışsa, uygulamanın istendiği tarihten itibaren 2 hafta içinde esas davanın açılması gerekir; aksi hâlde tedbir kendiliğinden kalkar (HMK md. 397/1). Tazminat istemi için arabuluculuk sürecinin bu 2 haftaya sığmayabileceği unutulmamalıdır; tedbirin ayakta kalması için tespit ve men davası süresinde açılmalıdır. Mahkeme, karşı tarafın uğrayabileceği zarar için kural olarak teminat ister.

Gümrükte el koyma ve 10 günlük süre

Cezayı gerektiren haksız rekabet konusu mallara, ithalat veya ihracat sırasında hak sahibinin talebi üzerine gümrük idarelerince ihtiyati tedbir niteliğinde el konulabilir (TTK md. 61/2). İzmir’deki gümrük idarelerinde verilen el koyma kararının tebliğinden itibaren 10 gün içinde esas hakkında dava açılmaz veya mahkemeden tedbir kararı alınmazsa el koyma kendiliğinden kalkar (md. 61/4). Bu süre kısa olduğundan, gümrük başvurusu yapılırken dava dilekçesi de hazır tutulmalıdır.

Haksız Rekabet Davası Hangi Süreler İçinde Açılmalı?

TTK md. 56’daki davalar, hak sahibinin haklarının doğumunu öğrendiği günden itibaren 1 yıl ve her hâlde doğumlarından itibaren 3 yıl geçmekle zamanaşımına uğrar (TTK md. 60). Fiil aynı zamanda daha uzun ceza zamanaşımına tabi bir suçsa, o süre hukuk davası için de geçerlidir.

Sürekli devam eden bir haksız rekabette, örneğin taklit ambalajlı ürünün aylarca satılmasında, 1 yıllık sürenin ne zaman başladığı tartışmalı hâle gelebilir. Bu belirsizliğe güvenmek yerine, fiilin ilk tespit edildiği tarihten itibaren hareket etmek daha güvenlidir. Genel zamanaşımı hesapları için zamanaşımı hesaplama aracı yol gösterebilir.

Haksız Rekabet İçin İzmir’de Ceza Şikâyeti Nasıl Yapılır?

TTK md. 55’teki haksız rekabet fiillerini kasten işleyenler, hukuk davası açma hakkı olanlardan birinin şikâyeti üzerine 2 yıla kadar hapis veya adli para cezasıyla cezalandırılır (TTK md. 62). Şikâyet, fiil ve failin öğrenildiği günden itibaren 6 ay içinde yapılmalıdır (5237 s. TCK md. 73).

Şikâyet, İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı’na veya şüphelinin bulunduğu yer savcılığına yapılabilir. Fiil bir tüzel kişinin faaliyeti sırasında işlenmişse ceza hükmü, tüzel kişi adına hareket eden organ üyeleri veya ortaklar hakkında uygulanır (TTK md. 63). Suç şikâyete bağlı olduğundan kural olarak uzlaştırma kapsamındadır (5271 s. CMK md. 253/1-a); İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı bünyesinde bir uzlaştırma bürosu bulunur. Ceza yolu, hukuk davasının yerini tutmaz: tazminat ve men için ayrıca dava açılması gerekir. Marka tecavüzüne dayanan suçlarda ise kovuşturma fikrî ve sınaî haklar ceza mahkemesinde yürür.

Odalar, Müşteriler ve İşverenler Davada Hangi Konumdadır?

Ticaret ve sanayi odaları, esnaf odaları, borsalar ve üyelerinin ekonomik menfaatlerini korumaya yetkili meslek birlikleri, haksız rekabetin tespiti, men’i ve sonuçlarının ortadan kaldırılması davalarını açabilir (TTK md. 56/3). Bu kuruluşlar tazminat isteyemez. Ekonomik çıkarı zarar gören müşteriler de dava açabilir, ancak araç ve malların imhasını isteyemez (md. 56/2).

Haksız rekabet bir çalışan tarafından işini görürken işlenmişse tespit, men ve eski hâle getirme davaları işverene karşı da açılabilir (TTK md. 57/1). Ayrılan çalışanın müşteri portföyünü ve ticari sırları rakibe taşıması sık görülen bir örnektir; bu durumun iş hukuku boyutu ticari sır ve çalışan ayrılışı ve rekabet yasağı sözleşmesinin geçerliliği yazılarında ele alınmıştır. İnternet aracılığıyla işlenen haksız rekabette, iletimi başlatmayan ve içeriği seçmeyen hizmet sağlayıcıya karşı kural olarak dava açılamaz (md. 58/4). Esnaf odalarının üyeleriyle yaşadığı uyuşmazlıklar ise ayrı bir konudur ve İzmir esnaf ve oda uyuşmazlıkları yazısında incelenmektedir.

Dava Açmadan Önce Hangi Belgeler Hazırlanmalı?

Haksız rekabet davasında ispat yükü kural olarak davacıdadır ve zarar, fiilin tekrarlanma tehlikesiyle birlikte gösterilmelidir. Tespit ve men davasında İzmir’de karar verilirse istinaf incelemesi, HSK iş bölümüne göre İzmir BAM 11. Hukuk Dairesi ile ikizi 20. Hukuk Dairesi tarafından yapılır (HSK İzmir BAM iş bölümü kararı). Somut durumunuzun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir.

• Haksız rekabet oluşturan içeriğin tarihli tespiti: noter tespiti, mahkeme delil tespiti veya ekran kayıtları.
• Taklit edilen ürün, ambalaj veya tanıtım malzemesi ile kendi ürününüzün karşılaştırmalı örnekleri.
• Varsa marka, tasarım veya patent tescil belgeleri (görevli mahkemeyi belirler).
• Müşteri kaybı ve satış düşüşünü gösteren muhasebe kayıtları, faturalar ve cari hesap ekstreleri.
• Rakibe gönderilen ihtarname ve cevabı; ihtarın içeriği sonradan kötüniyet tartışmasında önem taşır.
• Tazminat istenecekse arabuluculuk son tutanağı (TTK md. 5/A).

Kararın kesinleşmesinden sonra ilan edilmesi de istenebilir; ilanın şeklini ve kapsamını mahkeme belirler ve gideri haksız çıkan taraftan alınır (TTK md. 59). Ticaret hukukundaki diğer başlıklar ticaret hukuku çalışma alanı sayfasında, bu alandaki çalışmalar Av. Muhammed Çakmak profilinde yer alır. İzmir asliye ticaret mahkemelerinin genel yapısı için İzmir asliye ticaret mahkemeleri rehberi yazısına bakılabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

İzmir’de bir rakibin haksız rekabetiyle karşılaşan işletmelerin en sık sorduğu sorular aşağıda kısa cevaplarla toplanmıştır. Cevaplar Türk Ticaret Kanunu, Sınai Mülkiyet Kanunu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun güncel metnine dayanır; somut uyuşmazlıkta süreler, yetki ve görevli mahkeme dosyadaki belgelere göre ayrıca kontrol edilmelidir.

Haksız rekabet davası tacir olmayan kişiye karşı da açılabilir mi?

Evet. TTK md. 4/1-a uyarınca TTK’da düzenlenen konulardan doğan davalar, tarafların tacir olup olmadığına bakılmaksızın ticari davadır. Haksız rekabet fiilini işleyen kişi tacir olmasa da dava asliye ticaret mahkemesinde görülür.

İzmir'de haksız rekabet davasına kaç ayda karar verilir?

Kanunda bir karar süresi öngörülmemiştir; süre, delil tespiti, bilirkişi incelemesi ve tarafların sayısına göre değişir. Tedbir talebi ise esastan bağımsız olarak daha kısa sürede incelenir ve haksız rekabetin dava sürerken devam etmesini önleyebilir.

Rakip firma internetten kötüleme yaparsa nereye başvurulur?

İçerik önce tarihli olarak tespit ettirilmelidir. Ardından HMK md. 16 uyarınca zarar görenin yerleşim yeri olan İzmir’de tespit ve men davası açılabilir ve TTK md. 61 uyarınca içeriğin yayından kaldırılması tedbir olarak istenebilir.

Haksız rekabet tazminatı nasıl belirlenir?

Kusur varsa uğranılan zarar istenebilir; mahkeme ayrıca davalının haksız rekabet sonucunda elde etmesi mümkün görülen menfaatin karşılığına da karar verebilir (TTK md. 56/1-d). Şartları varsa manevi tazminat da istenebilir (md. 56/1-e).

Haksız rekabet ile marka tecavüzü aynı dava mıdır?

Hayır. Marka tecavüzü 6769 s. SMK’ya, haksız rekabet TTK md. 54-63’e dayanır. Tescilli bir markaya dayanılıyorsa görevli mahkeme fikrî ve sınaî haklar hukuk mahkemesidir (SMK md. 156/1); yalnızca haksız rekabet iddiasında asliye ticaret mahkemesi görevlidir.

Esnaf odası üyesi adına haksız rekabet davası açabilir mi?

Esnaf odaları ve ticaret odaları, üyelerinin ekonomik menfaatlerini korumak amacıyla haksız rekabetin tespiti, men’i ve sonuçlarının ortadan kaldırılması davalarını açabilir (TTK md. 56/3). Tazminat davası ise zarar gören işletme tarafından açılır.

Kaynaklar

• 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• HSK, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi İş Bölümü Kararı (01.09.2026)

İlgili yazılar

• İzmir'de Karşılıksız Çek Şikâyeti
• İzmir'de Ticari Alacak Davası ve Arabuluculuk
• İzmir'de Fuar ve Etkinlik Sözleşmelerinde İptal
• İzmir'de İşyeri Devri Sözleşmesi ve Devralanın Sorumluluğu

Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için dosyanızın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Bu yazı 10.10.2026 tarihli mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.