Kargoda Kayıp ve Hasar: Taşıyıcının Sorumluluğu

Kargoda kayıp ve hasar, hem internetten alışveriş yapan tüketicinin hem de ürün gönderen işletmenin sık yaşadığı bir uyuşmazlıktır. Kutu ezik gelir, içindeki ürün kırıktır ya da gönderi hiç ulaşmaz; kargo şirketi ise çoğu zaman ambalajı veya sözleşmesindeki sorumluluk sınırını gerekçe gösterir.

Aşağıda taşıyıcının 6102 s. Türk Ticaret Kanunu’ndaki sorumluluğunu, tazminatın nasıl hesaplandığını, hasarın kaç gün içinde bildirilmesi gerektiğini, internetten alışverişte satıcının rolünü, PTT gönderilerindeki özel kuralları ve başvuru yollarını anlatıyoruz. Cayma hakkı ve iade kargosu gibi konular mesafeli satışta cayma hakkı yazımızda ayrıca ele alınmıştır.

Kargoda Kayıp ve Hasarda Taşıyıcı Ne Zaman Sorumludur?

Kargoda kayıp ve hasar durumunda taşıyıcının sorumluluğu, 6102 s. TTK md. 875 uyarınca eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından gönderilene teslim edilmesine kadar geçen süreyi kapsar. Bu süre içinde meydana gelen kayıp, hasar ve gecikmeden doğan zararlardan taşıyıcı sorumludur. Sorumluluk kusura değil, taşıyıcının gözetimi altındaki süreye bağlıdır.

Taşıma sözleşmesinin kurulması için ayrı bir yazılı belge şart değildir. TTK md. 856/2’ye göre taşıma senedi düzenlenmemiş olsa bile sözleşme kurulur ve eşyanın taşıyıcıya teslimi sözleşmenin varlığına karinedir. Kargo şubesinde verilen gönderi fişi veya takip numarası bu teslimi ispat eder. TTK md. 850/3 ayrıca taşıma işlerinin ticari işletme faaliyeti olduğunu belirtir.

Taşıyıcının sorumluluktan kurtulma hâlleri

TTK md. 876 uyarınca taşıyıcı, en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı sebeplerden doğan zarardan sorumlu değildir. TTK md. 878 ayrıca gönderen tarafından yapılan yetersiz ambalajlama, yetersiz etiketleme ve eşyanın kolay kırılma veya bozulma gibi doğal niteliğini kurtuluş sebebi sayar. Uygulamada kargo şirketlerinin en sık başvurduğu savunma yetersiz ambalajdır; bu nedenle gönderinin nasıl paketlendiği fotoğrafla kayda alınmalıdır.

Sorumluluğu azaltan sözleşme hükümleri geçerli mi?

TTK md. 854, Kanun’un taşıyıcıya yüklediği sorumlulukların önceden hafifletilmesi veya kaldırılması sonucunu doğuran tüm sözleşme hükümlerinin geçersiz olduğunu düzenler. Bu hüküm genel işlem şartlarında, gönderi fişlerinde ve tarifelerde yer alan kayıtlar için de geçerlidir. Gönderi fişine yazılan “şirketimiz en fazla şu kadar öder” türündeki bir kayıt, kanuni sınırın altında kalıyorsa gönderen aleyhine uygulanamaz.

Kargo Tazminatı Nasıl Hesaplanır?

TTK md. 880 uyarınca tazminat, eşyanın taşınmak üzere teslim alındığı yer ve zamandaki değerine göre hesaplanır. Hasarda hasarsız değer ile hasarlı değer arasındaki fark ödenir. Eşya teslimden hemen önce satılmışsa, faturadaki satış bedeli taşıma giderleri düşülerek piyasa fiyatı kabul edilir; bu karine e-ticaret gönderilerinde ispatı kolaylaştırır.

Kilogram başına 8,33 Özel Çekme Hakkı sınırı

TTK md. 882’ye göre gönderinin tamamen kaybı veya hasarında ödenecek tazminat, gönderinin brüt ağırlığının her kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkı (ÖÇH) ile sınırlıdır. ÖÇH, eşyanın taşıyıcıya teslim edildiği tarihteki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası değeri üzerinden Türk lirasına çevrilir. Gecikmeden doğan sorumluluk ise taşıma ücretinin üç katını aşamaz.

Bu sınır, hafif ama değerli gönderilerde tazminatı ciddi biçimde düşürebilir. Örneğin yarım kilogramlık bir telefonun kaybında ağırlık esaslı sınır, cihazın değerinin çok altında kalabilir. Bu nedenle değerli gönderilerde değer beyanı veya sigorta seçeneği ayrıca değerlendirilmelidir. Sınırın aşılabildiği tek genel durum, aşağıda açıklanan ağır kusur hâlidir.

Tazminat hesabında sık yapılan hatalar

Tazminat talebinde en sık yapılan hata, ürünün yeni alım bedelinin veya tahmini değerinin istenmesidir. Kanun, eşyanın taşıyıcıya teslim edildiği yer ve zamandaki değerini esas alır; ikinci el bir eşyada bu değer yeni fiyatın altındadır. İkinci hata, kısmi hasarda tamamen kayıp gibi hesap yapılmasıdır. Kısmi hasarda yalnızca hasarsız ve hasarlı değer arasındaki fark istenebilir; onarım masrafının bu farkı karşıladığı kabul edilir (TTK md. 880/2).

Üçüncü sık hata, ağırlık sınırının gönderinin tamamı yerine yalnızca hasarlı parça için hesaplanıp hesaplanmayacağının gözden kaçırılmasıdır. TTK md. 882/2 uyarınca gönderinin bir kısmı değerini kaybetmişse sınır yalnızca o kısmın ağırlığına, gönderinin tamamı değerini kaybetmişse tüm gönderinin ağırlığına göre hesaplanır. Birden fazla parçadan oluşan bir makine gönderisinde bu ayrım tazminatı doğrudan etkiler. Zararın saptanması için zorunlu giderler de TTK md. 881 uyarınca tazminata dahildir; ancak md. 882’deki sınır bu giderleri de kapsar.

Kast ve pervasızca davranışta sınırsız sorumluluk

TTK md. 886 uyarınca zararın taşıyıcının kastından veya pervasızca bir davranışla ve zararın meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fiilinden doğduğu ispat edilirse, taşıyıcı sorumluluk sınırlarından ve kurtuluş sebeplerinden yararlanamaz. Gönderinin şubede açılıp içeriğinin alınması veya takip kayıtlarının açıkça özensiz işlendiğini gösteren durumlar bu kapsamda tartışılır.

Hasar Kaç Gün İçinde Bildirilmelidir?

TTK md. 889 uyarınca kayıp veya hasar açıkça görülüyorsa en geç teslim anında bildirilmelidir. Dışarıdan görünmeyen hasar teslimden itibaren 7 gün, teslim süresinin aşılması ise 21 gün içinde bildirilmezse eşyanın sözleşmeye uygun teslim edildiği varsayılır veya gecikmeye dayalı haklar sona erer.

Teslimde hasar tespit tutanağı

Kutu ezik, ıslak veya yırtık teslim ediliyorsa gönderi kurye önünde açılmalı ve hasar tespit tutanağı tutulması istenmelidir. Tutanağa zararın ne olduğu açıkça yazılmalıdır; kanun, bildirimde zararın gerekli açıklıkla belirtilmesini şart koşar. Kurye tutanak tutmayı reddederse durum fotoğraf ve video ile kayda alınmalı, aynı gün yazılı başvuru yapılmalıdır. Teslim sırasında yapılan bildirimin eşyayı teslim edene yapılması yeterlidir.

Gizli hasarda 7 günlük süre

Kutu sağlam görünse de içindeki ürün kırık çıkabilir. Bu durumda teslimden sonraki 7 gün içinde taşıyıcıya yazılı bildirim yapılmalıdır. TTK md. 889/4 bildirimin telekomünikasyon araçlarıyla da yapılabileceğini ve sürenin korunması için bildirimin zamanında gönderilmesinin yeterli olduğunu belirtir. Kargo şirketinin internet sitesindeki şikâyet formu, e-posta veya kayıtlı elektronik posta bu amaçla kullanılabilir; gönderim kaydı saklanmalıdır.

İnternetten Alışverişte Hasardan Satıcı mı, Kargo mu Sorumlu?

Tüketici açısından en önemli kural, Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği md. 17’dedir: satıcı, mal tüketiciye veya tüketicinin taşıyıcı dışında belirleyeceği üçüncü kişiye teslim edilene kadar oluşan kayıp ve hasarlardan sorumludur. Yönetmelik md. 9/4 ayrıca malın satıcı tarafından taşıyıcıya tesliminin tüketiciye teslim sayılmayacağını açıkça belirtir.

Bu nedenle internetten alınan ürün kargoda kaybolur veya hasar görürse tüketici, kargo şirketiyle uğraşmak zorunda değildir; muhatabı satıcıdır. Satıcı ürünü yeniden göndermeli veya bedeli iade etmeli, ardından kargo şirketine karşı kendi taşıma sözleşmesine dayanarak rücu etmelidir. Yalnızca tüketici, satıcının belirlediği taşıyıcı dışında başka bir taşıyıcıyla gönderim istemişse, o taşıyıcıya teslimden sonraki kayıp ve hasardan satıcı sorumlu olmaz.

Pazaryeri alışverişlerinde aracı hizmet sağlayıcı

Pazaryeri üzerinden yapılan alışverişlerde bedeli tahsil eden aracı hizmet sağlayıcı, belirli durumlarda iade yükümlülüğünden satıcıyla birlikte müteselsilen sorumludur. Bu kurallar Yönetmelik md. 12’de düzenlenmiştir. Elektronik ticaretteki diğer yükümlülükler için e-ticarette ETBİS ve yaptırımlar yazımıza bakabilirsiniz.

Tüketici olmayan alıcıda hasar ne zaman geçer?

İki işletme arasındaki satışta ise 6098 s. TBK md. 208 uygulanır. Satıcı, alıcının isteği üzerine satılanı ifa yerinden başka bir yere gönderirse yarar ve hasar, satılanın taşıyıcıya teslim edildiği anda alıcıya geçer. Bu durumda kargoda hasar gören ürünün bedelini alıcı ödemeye devam eder ve tazminatı taşıyıcıdan ister; taraflar sözleşmeyle aksini kararlaştırabilir.

PTT Gönderilerinde Farklı Kurallar Var mı?

TTK md. 852, posta idaresine ilişkin özel hükümleri saklı tutar. 6475 s. Posta Hizmetleri Kanunu md. 29/3 uyarınca PTT hizmetleriyle ilgili talep ve dava hakkı, işlemin tesisi tarihinden itibaren bir yılın sonunda zamanaşımına uğrar; PTT’ye yapılan başvuru bu süreyi keser ve inceleme sonucunun bildirildiği tarihte süre yeniden başlar.

Aynı Kanun md. 3, “değer konulmuş veya sigortalı gönderi”yi kaybı, çalınması veya hasarı hâlinde göndericinin kabulde beyan ettiği değere kadar tazminat istenebilen gönderi olarak tanımlar. Değerli bir eşya PTT ile gönderilecekse bu seçenek, tazminat tutarını doğrudan belirler. Posta Hizmetleri Kanunu md. 29/2’ye göre talepte bulunma ve dava hakkı hizmetten yararlanana aittir.

Taşıyıcıya Karşı Zamanaşımı Süresi Nedir?

TTK md. 855 uyarınca eşya taşımasından doğan istemler bir yılda zamanaşımına uğrar. Süre eşyanın gönderilene teslimiyle, tamamen kaybolan eşyada ise teslim edilmesi gereken tarihte başlar. Zarar taşıyıcının kastından veya pervasızca davranışından doğmuşsa zamanaşımı süresi üç yıldır. Kısa süre, uyuşmazlığın hızlı takip edilmesini gerektirir.

TTK md. 855/4 önemli bir güvence daha tanır: gönderen veya gönderilen, taşıyıcıya karşı haklarını bir yıl içinde yazılı olarak istemişse, bu hakları def’i olarak her zaman ileri sürebilir. Örneğin kargo şirketi ödenmeyen taşıma ücreti için takip başlatırsa, süresinde bildirilen hasar tazminatı bu takibe karşı savunma olarak kullanılabilir. Sürelerin hesabında zamanaşımı hesaplama aracımızdan yararlanabilirsiniz.

Kargo Uyuşmazlığında Hangi Yola Başvurulur?

Gönderen veya alıcı tüketici ise uyuşmazlık tüketici işlemidir. 2026 yılı için değeri 186.000 TL’nin altındaki uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvuru zorunludur (6502 s. TKHK md. 68 ve 23.12.2025 tarihli tebliğ). Bu sınırın üzerindeki uyuşmazlıklarda TKHK md. 73/A uyarınca önce arabulucuya başvurulur, ardından tüketici mahkemesinde dava açılır.

Kargo uyuşmazlıklarının büyük kısmı hakem heyeti sınırının altında kaldığından, başvuru e-Devlet üzerinden yapılabilir. Başvuru usulü için tüketici hakem heyeti başvurusu yazımıza bakabilirsiniz. İki işletme arasındaki uyuşmazlıklar ise ticari dava niteliğindedir ve dava açılmadan önce arabuluculuk şartı bulunur; ayrıntılar ticari davalarda zorunlu arabuluculuk yazımızdadır.

Tazminata faiz işler mi?

Taşıyıcı, yazılı başvuruya rağmen ödeme yapmazsa temerrüde düşer ve tazminata faiz işler. Tacirler arasındaki ilişkide ticari faiz, tüketici ilişkisinde yasal faiz gündeme gelir. Faiz türleri arasındaki fark için yasal faiz ve temerrüt faizi yazımızı, tutar hesabı için yasal faiz hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.

Kargo Hasarında Hangi Belgeler Saklanmalı?

Kargo hasarında ispat yükü, eşyanın taşıyıcıya sağlam teslim edildiği ve zararın taşıma sırasında doğduğu konusunda talepte bulunana düşer. TTK md. 880/3 uyarınca fatura bedeli piyasa fiyatı karinesi oluşturduğundan fatura en değerli belgedir; bunu gönderi fişi, fotoğraflar ve teslim kayıtları tamamlar.

• Gönderi fişi, takip numarası ve takip sayfasının ekran görüntüleri.
• Ürünün satış faturası veya değerini gösteren diğer belgeler.
• Paketleme aşamasında ve teslim anında çekilmiş fotoğraf ve videolar.
• Hasar tespit tutanağı veya kuryenin tutanak tutmayı reddettiğini gösteren kayıtlar.
• Kargo şirketine yapılan yazılı başvurunun tarihi ve içeriği.
• Satıcıyla yapılan yazışmalar ve varsa pazaryeri destek kayıtları.

Belgeler bir araya getirildikten sonra önce muhatap doğru belirlenmelidir: internetten alışverişte satıcı, kendi gönderinizde kargo şirketi. Tüketici uyuşmazlıklarına ilişkin genel çerçeve için tüketici hukuku sayfamıza bakabilirsiniz. Somut durumunuzun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

Kargoda kayıp ve hasar konusunda en sık sorulanlar; kargo şirketinin yalnızca kargo ücretini iade etmek istemesi, kutu sağlam gelse de ürünün kırık çıkması, teslim edilmediği hâlde teslim edildi görünmesi, değer beyanının etkisi ve yurt dışı gönderiler üzerinedir. Kısa cevaplar aşağıda ilgili maddelerle birlikte yer almaktadır.

Kargo şirketi sadece kargo ücretini iade etmek istiyor, kabul etmek zorunda mıyım?

Hayır. TTK md. 880 ve 882 uyarınca tazminat eşyanın değerine göre, kilogram başına 8,33 ÖÇH sınırı içinde hesaplanır. Yalnızca taşıma ücretinin iadesini öngören kayıtlar, TTK md. 854 uyarınca kanuni sorumluluğu önceden hafiflettiği ölçüde geçersizdir.

Kutu sağlam geldi ama içindeki ürün kırık, ne yapmalıyım?

Bu gizli hasardır. TTK md. 889/2 uyarınca teslimden itibaren 7 gün içinde taşıyıcıya yazılı bildirim yapılmalıdır. İnternetten alışverişte ayrıca satıcıya başvurulmalıdır; satıcı ürün teslim edilene kadar oluşan hasardan Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği md. 17 uyarınca sorumludur.

Kargo teslim edildi görünüyor ama bana ulaşmadı, kim sorumlu?

Teslimi ispat yükü taşıyıcıdadır. Teslim imzası, teslim alan kişinin kimliği veya teslim kaydı gösterilemezse gönderi kaybolmuş sayılır. İnternetten alışverişte satıcıya, kendi gönderinizde kargo şirketine yazılı başvuru yapılmalı ve takip ekran görüntüleri saklanmalıdır.

Değerli bir eşya gönderirken nelere dikkat etmeliyim?

Ağırlık esaslı tazminat sınırı hafif ve değerli eşyada yetersiz kalabilir. Değer beyanı veya sigortalı gönderi seçilmesi, fatura ve paketleme fotoğraflarının saklanması önerilir. PTT’de değer konulmuş gönderide beyan edilen değere kadar tazminat istenebilir (6475 s. K. md. 3).

Kargo şirketi yetersiz ambalaj diyerek ödemeyi reddediyor, ne olur?

TTK md. 878 yetersiz ambalajı kurtuluş sebebi sayar, ancak zararın bu sebepten doğduğunun hâl ve şartlara göre muhtemel olması gerekir. Paketleme fotoğrafları, ürünün orijinal kutusu ve hasarın niteliği bu savunmayı çürütmek için kullanılabilir.

Kargo şirketi başvuruma cevap vermiyor, ne yapabilirim?

Yazılı başvurunun tarihini ve içeriğini saklayın. Tüketiciyseniz 2026 için 186.000 TL’nin altındaki uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvurabilirsiniz. Süreç boyunca TTK md. 855’teki bir yıllık zamanaşımı süresi ayrıca gözetilmelidir.

Yurt dışına gönderilen kargoda hangi kurallar uygulanır?

Uluslararası taşımalarda Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler ve taşıma türüne göre özel hükümler önceliklidir; TTK md. 852 deniz, demir ve hava yoluyla taşımaya ilişkin özel hükümleri saklı tutar. Sorumluluk sınırları ve süreler bu nedenle farklılaşabilir.

Kaynaklar

• 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği (mevzuat.gov.tr)
• 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (mevzuat.gov.tr)
• Tüketici hakem heyeti parasal sınırları tebliği, Resmî Gazete 23.12.2025

İlgili yazılar

• Araç Kilometresinin Düşürülmesi: Ayıp, Hile ve Dava Yolu
• Abonelik Sözleşmelerinin Feshi ve Cayma Bedeli
• Emlakçı Komisyonu Hangi Hallerde Ödenir?

Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için dosyanızın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Bu yazı 27.09.2026 tarihli mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.