Makale · 14.11.2026

Kasten Yaralamada Uzlaştırma ve Ceza

Bu yazıyı dinleyin
0:00 / –:––
Kasten yaralamada uzlaştırma öncesi elini sargıyla tedavi ettiren kişi

Kasten yaralamada uzlaştırma, kavga, trafik tartışması veya komşu kavgası gibi olaylardan doğan dosyaların büyük kısmının mahkemeye gitmeden kapanmasını sağlayan yoldur. 5271 s. CMK md. 253, TCK md. 86 kapsamındaki kasten yaralamayı, üçüncü fıkradaki nitelikli hâller hariç, şikâyete bağlı olsun olmasın uzlaştırma kapsamına alır. Ancak hangi yaralamanın kapsamda kaldığı, edimi yerine getirilmezse ne olacağı ve uzlaşma sağlanamazsa verilecek ceza, dosyadan dosyaya değişir.

Bu yazı kasten yaralamaya özgü uzlaştırma kurallarını ele alır: kapsamın sınırları, birlikte işlenen suçların etkisi, karşılıklı yaralamalar, edimin taksitlendirilmesinin sonuçları ve uzlaşmanın tazminat hakkına etkisi. Suçun unsurları ve nitelikli hâlleri kasten yaralama suçu ve nitelikli hâlleri yazımızda, uzlaştırma bürosunun genel işleyişi ise ayrı yazılarda anlatılmıştır.

Önemli Çıkarımlar

  • TCK md. 86/1 ve 86/2’deki kasten yaralama ile md. 88’deki ihmali davranışla yaralama uzlaştırma kapsamındadır; md. 86/3’teki nitelikli hâller kapsam dışıdır (CMK md. 253/1-b-1).
  • Uzlaşma teklifine 7 gün içinde cevap verilmezse teklif reddedilmiş sayılır (CMK md. 253/4).
  • Edim tek seferde yerine getirilirse kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir; taksitli edimde kamu davasının açılması ertelenir (CMK md. 253/19).
  • Uzlaşma sağlanırsa, sonradan ortaya çıkan zararlar hariç, aynı suç nedeniyle tazminat davası açılamaz.
  • Uzlaşma sağlanamazsa temel yaralamada ceza 1 yıl 6 aydan 3 yıla kadar hapistir (TCK md. 86/1).

Kasten Yaralamada Uzlaştırma Hangi Hâllerde Uygulanır?

Kasten yaralamada uzlaştırma, yaralamanın TCK md. 86’nın birinci veya ikinci fıkrasına girdiği ya da md. 88’deki ihmali davranışla işlendiği hâllerde uygulanır. 5271 s. CMK md. 253/1-b-1 bu suçları şikâyete bağlı olup olmadığına bakmaksızın kapsama alır. Üçüncü fıkradaki aile bireyine, silahla veya kamu görevlisine karşı işlenen yaralamalar kapsam dışıdır.

Yaralama türü Şikâyet Uzlaştırma Uzlaşma yoksa ceza
Temel kasten yaralama (TCK md. 86/1) Aranmaz Var 1 yıl 6 ay – 3 yıl hapis
Basit tıbbi müdahaleyle giderilebilen yaralama (md. 86/2) Var, 6 ay Var 6 ay – 1 yıl 6 ay hapis veya adli para cezası; kadına karşı alt sınır 9 ay
Nitelikli hâller: aile bireyi, savunamayacak kişi, kamu görevi, silah, canavarca his (md. 86/3) Aranmaz Yok Ceza yarı oranında, canavarca histe bir kat artırılır
İhmali davranışla kasten yaralama (md. 88) Temel fiile göre Var Ceza üçte ikisine kadar indirilebilir
Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama (md. 87) Kural olarak aranmaz Listede ayrıca sayılmamış; tartışmalı Neticeye göre artırılmış ceza
Taksirle yaralama (md. 89), karşılaştırma için Kural olarak var Var 4 ay – 2 yıl hapis veya adli para cezası

Uzlaştırma kapsamı adli rapora göre nasıl belirlenir?

Dosyanın uzlaştırmaya gidip gitmeyeceğini çoğu zaman olay yeri değil, hastanenin veya Adli Tıp’ın düzenlediği rapor belirler. Raporda “basit tıbbi müdahaleyle giderilebilir” ifadesi bulunursa olay md. 86/2’ye, bulunmazsa md. 86/1’e girer; her iki hâlde de uzlaştırma mümkündür. Raporda kemik kırığı, yüzde sabit iz veya hayati tehlike tespiti varsa TCK md. 87 gündeme gelir. Md. 87 CMK listesinde ayrıca sayılmadığından bu dosyalarda uzlaştırmanın uygulanıp uygulanmayacağı tartışmalıdır ve somut dosyada değerlendirilir.

Aile içi yaralamada neden uzlaştırma yoktur?

Üstsoy, altsoy, eş, boşanılan eş veya kardeşe karşı işlenen yaralama, etkisi hafif olsa bile TCK md. 86/3-a kapsamında nitelikli hâldir. CMK md. 253/1-b-1 üçüncü fıkrayı kapsam dışında bıraktığından bu dosyalarda uzlaştırma yapılmaz ve şikâyetten vazgeçme de soruşturmayı sona erdirmez. Bu durumlarda koruma tedbirleri için 6284 sayılı Kanun kapsamındaki koruma kararı ayrıca değerlendirilir.

Sağlık görevlisinin yaralanan bir kişinin koluna sargı sarması

Yaralamayla Birlikte Başka Suç İşlenmişse Uzlaştırma Olur mu?

Birlikte işlenen suçun türüne bağlıdır. 5271 s. CMK md. 253/3 uyarınca uzlaştırma kapsamındaki bir suç, kapsama girmeyen başka bir suçla birlikte aynı mağdura karşı işlenmişse uzlaşma hükümleri uygulanmaz. 7571 s. Kanunla eklenen cümleye göre ise önödeme kapsamındaki bir suçla birlikte işlenen yaralamada uzlaştırma devam eder.

Uygulamada en sık görülen üç kombinasyon şunlardır. Yaralama ile birlikte silahla tehdit (TCK md. 106/2) varsa, nitelikli tehdit uzlaştırma dışında olduğundan yaralama için de uzlaştırma yapılmaz. Yaralamaya hakaret eşlik ediyorsa, hakaret artık önödeme kapsamında olduğundan yaralama uzlaştırmaya gider, hakaret ise ayrı yürür; ayrıntısı hakaret suçu unsurları ve şikâyet süresi yazısındadır. Yaralamayla birlikte basit tehdit varsa iki suç birlikte uzlaştırılabilir.

Uzlaştırma kapsamı ve tehdit ayrımı

Kavga sırasında söylenen “seni öldürürüm” sözü TCK md. 106/1’deki basit tehdit olarak kalırsa uzlaştırma kapsamındadır; bıçak veya sopa gösterilerek söylenmişse md. 106/2’ye girer ve tüm dosyanın uzlaştırma imkânını ortadan kaldırabilir. Bu nedenle ifadede olayın nasıl anlatıldığı sonuç doğurur. İki suç arasındaki sınır tehdit ve şantaj farkı yazısında tablolarla anlatılmıştır.

Kasten Yaralamada Uzlaşma Teklifi Nasıl Yapılır?

Soruşturma konusu yaralama uzlaştırma kapsamındaysa ve kamu davası açılması için yeterli şüphe varsa dosya uzlaştırma bürosuna gönderilir. 5271 s. CMK md. 253/4 uyarınca uzlaştırmacı şüpheliye ve mağdura uzlaşma teklifinde bulunur; teklife 7 gün içinde cevap verilmezse reddedilmiş sayılır. Bu süre 7531 s. Kanunla üç günden yediye çıkarılmıştır.

Uzlaştırmacı, kendisine dosya belgeleri verildikten itibaren en geç 30 gün içinde işlemleri sonuçlandırır; büro bu süreyi her defasında 20 günü geçmemek üzere en fazla iki kez uzatabilir (CMK md. 253/12). Müzakereler gizlidir ve müzakere sırasında yapılan açıklamalar hiçbir soruşturmada delil olarak kullanılamaz (CMK md. 253/20). İzmir’deki büro uygulaması İzmir’de uzlaştırma bürosu süreci yazısında anlatılmıştır.

Uzlaşma teklifi reddedildikten sonra anlaşılırsa ne olur?

Uzlaştırma bir kez sonuçsuz kalırsa tekrar uzlaştırma yoluna gidilemez (CMK md. 253/18). Ancak taraflar teklifi reddettikten sonra kendi aralarında anlaşırsa, bunu gösteren belgeyle en geç iddianamenin düzenlendiği tarihe kadar Cumhuriyet savcısına başvurabilir (CMK md. 253/16). Bu imkân, kavganın sıcaklığı geçtikten sonra barışan taraflar için önemli bir kapıdır.

Karşılıklı Yaralamada ve Birden Çok Kişide Uzlaşma Nasıl Olur?

Karşılıklı kavgalarda her taraf hem şüpheli hem mağdurdur ve her biri için ayrı uzlaştırma değerlendirmesi yapılır. 5271 s. CMK md. 253/7 uyarınca bir suç birden fazla kişiyi mağdur etmişse uzlaştırma için mağdurların hepsinin kabulü gerekir. CMK md. 255 uyarınca birden çok fail varsa yalnızca uzlaşan kişi uzlaşmadan yararlanır.

Örnek (temsilidir): Bir park yeri tartışmasında A ile B birbirini yumruklar ve raporlar basit tıbbi müdahaleyle giderilebilir yaralanma gösterir. Her iki dosya da md. 86/2 kapsamında uzlaştırmaya gider. A, B ile uzlaşıp B, A’nın teklifini reddederse, A hakkındaki dosya kapanırken B hakkındaki soruşturma devam eder. Kavgaya katılan üçüncü bir kişi C uzlaşmamışsa, onun dosyası da ayrıca yürür.

Uzlaşma müzakeresinde masa etrafında görüşen taraflar

Şikâyetten Vazgeçme Uzlaşmanın Yerini Tutar mı?

Yalnızca şikâyete bağlı yaralamada tutar. 5237 s. TCK md. 73/4 uyarınca şikâyete bağlı suçlarda vazgeçme davayı düşürür; bu kural md. 86/2’deki basit tıbbi müdahaleyle giderilebilen yaralama için geçerlidir. Md. 86/1’deki temel yaralama şikâyete bağlı olmadığından, mağdurun “şikâyetçi değilim” demesi soruşturmayı sona erdirmez; dosyayı kapatacak yol uzlaşmadır.

Bu ayrım uygulamada sık karıştırılır. Karakolda “şikâyetçi değilim” beyanı veren mağdur, raporda basit tıbbi müdahale ifadesi yoksa dosyanın yine de uzlaştırma bürosuna ve oradan kamu davasına gidebileceğini görür. Vazgeçme ile uzlaşma arasındaki bir diğer fark tazminattır: vazgeçmede yalnızca şahsi haklardan da açıkça vazgeçilmişse dava hakkı düşer (TCK md. 73/7); uzlaşmada ise tazminat davası kural olarak kendiliğinden engellenir.

Taraflara ulaşılamazsa uzlaştırma ne olur?

CMK md. 253/6 uyarınca resmî mercilere bildirilen adreste bulunmama, yurt dışında olma veya başka bir nedenle taraflara ulaşılamazsa, uzlaştırma yoluna gidilmeksizin soruşturma sonuçlandırılır. Adres değişikliğini bildirmeyen taraf, uzlaşma imkânını bu nedenle kaybedebilir. Ayrıca ilk uzlaşma teklifinden uzlaştırmacının raporunu teslim ettiği tarihe kadar dava işlemez (CMK md. 253/21).

Uzlaşma Edimi Yerine Getirilmezse Ne Olur?

Sonuç, edimin biçimine göre değişir. 5271 s. CMK md. 253/19 uyarınca şüpheli edimini tek seferde yerine getirirse kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir. Edim ileri tarihe bırakılmış, taksitlendirilmiş veya süreklilik arz ediyorsa kamu davasının açılması ertelenir; edim yerine getirilmezse kamu davası açılır ve erteleme süresince zamanaşımı işlemez.

Aşama ve edim Karar Edim yerine getirilmezse Dayanak
Soruşturma, edim tek seferde Kovuşturmaya yer olmadığı Söz konusu değil CMK md. 253/19
Soruşturma, taksitli veya ileri tarihli edim Kamu davasının açılmasının ertelenmesi Kamu davası açılır CMK md. 253/19
Kovuşturma, edim tek seferde Davanın düşmesi Söz konusu değil CMK md. 254/2
Kovuşturma, taksitli veya ileri tarihli edim Durma kararı Yargılamaya kaldığı yerden devam edilir CMK md. 254/2

Uzlaşma edimi neler olabilir?

Edim, tarafların özgür iradesine dayanmalı ve hukuka uygun olmalıdır; Cumhuriyet savcısı bunu denetler (CMK md. 253/17). Kasten yaralama dosyalarında edim çoğunlukla tedavi giderlerinin karşılanması, belirli bir miktar paranın ödenmesi veya özür dilenmesi şeklinde kararlaştırılır. Edim yerine getirilmezse uzlaşma raporu, 2004 s. İİK md. 38 anlamında niteliğinde belge sayılır ve doğrudan icra takibine konu edilebilir.

Uzlaşma tazminat davasını engeller mi?

Kural olarak evet. CMK md. 253/19 uyarınca uzlaşma sağlanırsa, uzlaşma anında tespit edilemeyen veya uzlaşmadan sonra ortaya çıkan zararlar hariç, aynı suç nedeniyle tazminat davası açılamaz; açılmış dava varsa feragat edilmiş sayılır. Bu nedenle mağdurun tedavi süreci tamamlanmadan, ileride doğabilecek ameliyat veya iş göremezlik zararlarını hesaba katmadan uzlaşması önemli bir risktir.

Uzlaşma Sağlanamazsa Kasten Yaralamanın Cezası Nedir?

Uzlaşma sağlanamazsa soruşturma devam eder. 5237 s. TCK md. 86 uyarınca temel kasten yaralamanın cezası 1 yıl 6 aydan 3 yıla kadar hapis, basit tıbbi müdahaleyle giderilebilen yaralamanın cezası ise 6 aydan 1 yıl 6 aya kadar hapis veya adli para cezasıdır. Bu sınırlar 7550 s. Kanunla yükseltilmiştir.

Değişiklik md. 86/1’de alt sınırı, md. 86/2’de ise hem alt hem üst sınırı artırmıştır; olay tarihi 7550 s. Kanundan önceyse karşılaştırması yapılır.

Yargılamada haksız tahrik (TCK md. 29) veya meşru savunmanın sınırının aşılması gibi hâller cezayı önemli ölçüde etkileyebilir; ayrıntısı meşru savunma ve sınırın aşılması yazısındadır. Mahkûmiyet hâlinde hükmün açıklanmasının geri bırakılması ihtimali HAGB şartları ve denetim süresi yazısında, cezanın infaz süresinin ön hesabı ise infaz hesaplama aracı ile incelenebilir.

Taksirle yaralama ile karşılaştırma

Trafik kazası veya iş kazası gibi dikkatsizlikten doğan yaralamalar kasten değil taksirle yaralamadır (TCK md. 89). Bu suç da uzlaştırma kapsamındadır; ancak TCK md. 89/5 uyarınca kural olarak şikâyete bağlıdır ve birinci fıkra dışındaki bilinçli taksir hâllerinde şikâyet aranmaz. Trafik kazalarındaki soruşturma süreci İzmir’de trafik kazasında ceza soruşturması yazısında ele alınmıştır.

Uzlaşmanın ardından belgeler üzerinde el sıkışan taraflar

Uzlaştırma Görüşmesinden Önce Neler Değerlendirilmeli?

Uzlaşma kesin sonuç doğuran bir anlaşmadır ve aynı dosyada ikinci kez uzlaştırma yapılamaz. 5271 s. CMK md. 253/18 ve 253/19 birlikte okunduğunda, hem şüpheli hem mağdur için görüşmeye hazırlıklı gitmek gerekir. Uzlaştırmanın giderleri, uzlaşma gerçekleşirse CMK md. 253/22 uyarınca Devlet Hazinesi tarafından karşılanır.

  • Mağdur için tedavi durumu: İyileşme tamamlanmadan uzlaşılıyorsa, ileride doğabilecek zararların açıkça saklı tutulması ve rapordaki iş göremezlik süresinin dikkate alınması gerekir.
  • Rapor ve vasıf kontrolü: Adli rapor md. 86/1 mi, 86/2 mi, md. 87 mi gösteriyor? Bu, hem uzlaştırma imkânını hem uzlaşmazlık hâlindeki cezayı belirler.
  • Edimin ödenebilirliği: Şüpheli, ödeyemeyeceği bir taksit planını kabul ederse kamu davasının açılması kaçınılmaz olur.
  • Karşı dosya: Karşılıklı yaralamada kendi şikâyetinizin akıbetini de birlikte düşünün; tek taraflı uzlaşma dengesiz sonuç doğurabilir.
  • Katılım: Müzakerelere şüpheli ve mağdurun yanında müdafi ve vekil de katılabilir; taraflardan birinin veya vekilinin müzakereye katılmaktan kaçınması, uzlaşmayı kabul etmemek sayılır (CMK md. 253/13).
  • Yazılı tutanak: Edimin miktarını, ödeme tarihlerini ve tazminat konusundaki saklı hakları uzlaşma raporuna açıkça yazdırın.

Uzlaştırma kapsamındaki diğer suçlar ve kurumun genel sonuçları uzlaştırma kapsamındaki suçların listesi ile İzmir’de uzlaştırma kapsamındaki suçlar yazılarında anlatılmıştır. Bu yazı, ceza hukuku alanında çalışan Av. Yahya Köse tarafından hazırlanmıştır. Somut durumunuzun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir; genel çerçeve için ceza hukuku çalışma alanımız sayfasına bakılabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Kasten yaralamada uzlaştırma konusunda en çok sorulanlar; şikâyete bağlı olmayan yaralamanın neden uzlaştırmaya gittiği, teklife cevap verilmemesinin sonucu, aile içi yaralamada uzlaşma imkânı, tazminat hakkına etkisi ve ödenmeyen edimin akıbetidir. Cevaplar 5271 s. CMK md. 253-255 ve 5237 s. TCK md. 86-89 hükümlerine dayanır.

Kasten yaralama şikâyete bağlı değilse neden uzlaştırmaya gidiyor?

Uzlaştırma kapsamı yalnızca şikâyete bağlı suçlarla sınırlı değildir. CMK md. 253/1-b-1, TCK md. 86 kapsamındaki kasten yaralamayı üçüncü fıkra hariç, şikâyete bağlı olup olmadığına bakmaksızın uzlaştırma kapsamına almıştır. Bu nedenle şikâyete bağlı olmayan temel yaralama (md. 86/1) da uzlaştırma bürosuna gönderilir.

Uzlaşma teklifine cevap vermezsem ne olur?

Uzlaşma teklifinde bulunulduktan itibaren 7 gün içinde karar bildirilmezse teklif reddedilmiş sayılır (CMK md. 253/4). Uzlaştırma sonuçsuz kalır ve soruşturma kaldığı yerden devam eder. Bir kez sonuçsuz kalan uzlaştırma tekrarlanmaz; ancak taraflar iddianameye kadar anlaşırlarsa bunu savcılığa bildirebilir.

Eşime karşı yaralama dosyasında uzlaşabilir miyiz?

Hayır. Eşe veya boşanılan eşe karşı işlenen yaralama TCK md. 86/3-a kapsamında nitelikli hâldir ve CMK md. 253/1-b-1 bu fıkrayı uzlaştırma dışında bırakmıştır. Bu dosyalarda şikâyet de aranmaz; mağdurun şikâyetinden vazgeçmesi soruşturmayı sona erdirmez.

Uzlaştıktan sonra tazminat davası açabilir miyim?

Kural olarak hayır. Uzlaşma sağlandığında, uzlaşma anında tespit edilemeyen veya uzlaşmadan sonra ortaya çıkan zararlar hariç, aynı suç nedeniyle tazminat davası açılamaz (CMK md. 253/19). Tedavi devam ediyorsa ileride doğabilecek zararların saklı tutulması önem taşır.

Uzlaşmada kararlaştırılan para ödenmezse ne olur?

Taksitli veya ileri tarihli edimde kamu davasının açılması ertelenir; edim yerine getirilmezse dava açılır (CMK md. 253/19). Kovuşturma aşamasında ise yargılamaya kaldığı yerden devam edilir (CMK md. 254/2). Ayrıca uzlaşma raporu ilam niteliğinde belge sayıldığından icra takibine konu edilebilir.

Dava açıldıktan sonra kasten yaralamada uzlaşma mümkün mü?

Evet. Kamu davası açıldıktan sonra suçun uzlaştırma kapsamında olduğu anlaşılırsa dosya uzlaştırma bürosuna gönderilir (CMK md. 254/1). Uzlaşma sağlanır ve edim tek seferde yerine getirilirse davanın düşmesine, taksitli edimde durma kararına hükmedilir (CMK md. 254/2).

Kaynaklar

İlgili yazılar

Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için dosyanızın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Bu yazı 15.11.2026 tarihli mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.

Yazar: Av. Yahya Köse, Avukat
Çalışma alanları: İcra ve İflas Hukuku, Gayrimenkul Hukuku, Kira ve Hukuku, Ceza Hukuku, Uyuşmazlık Çözümü, Önleyici Hukuk