
Bilişim sistemine girme suçu, bir bilgisayara, sunucuya, e-posta hesabına veya akıllı telefona yetkisiz olarak girilmesiyle ya da yetki sona erdiği hâlde orada kalınmasıyla oluşur. Eski çalışanın şirket sistemine şifresiyle girmeye devam etmesi, eşin telefonunun kilidinin açılıp mesajların okunması veya bir web sitesinin yönetim paneline izinsiz erişim, uygulamada en sık karşılaşılan örneklerdir.
Bu yazıda 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu md. 243’ün dört fıkrasını, suçun md. 244’teki sistemi bozma ve verileri değiştirme suçundan farkını, bilişim yoluyla hırsızlık ve dolandırıcılıkla ilişkisini ele alıyoruz. Ayrıca bu suçun neden şikâyete bağlı olmadığını, delillerin nasıl korunacağını ve şirketlerin hangi yükümlülüklerle karşılaştığını açıklıyoruz.
Önemli Çıkarımlar
- Bilişim sistemine hukuka aykırı olarak girmek veya orada kalmaya devam etmek TCK md. 243/1 uyarınca bir yıla kadar hapis veya adli para cezası gerektirir.
- Fiil sonucunda veriler yok olur veya değişirse ceza altı aydan iki yıla kadar hapis olur (md. 243/3); sisteme girmeden veri akışını izlemek ayrıca bir yıldan üç yıla kadar hapis gerektirir (md. 243/4).
- Suç şikâyete bağlı değildir; şikâyetten vazgeçme soruşturmayı durdurmaz ve uzlaştırma uygulanmaz.
- Verileri kasten silmek, değiştirmek veya sistemi çalışmaz hâle getirmek ayrı ve daha ağır bir suçtur (md. 244).
- Şifreyi bilmek tek başına girişe izin verildiği anlamına gelmez; belirleyici olan sistem sahibinin rızası ve yetkinin kapsamıdır.
Bilişim Sistemine Girme Suçu Nedir?
5237 s. TCK md. 243/1 uyarınca bir bilişim sisteminin bütününe veya bir kısmına hukuka aykırı olarak giren veya orada kalmaya devam eden kişiye bir yıla kadar hapis veya adli para cezası verilir. Bilişim sistemine girme suçu kastla işlenir; veri almak veya zarar vermek amacı aranmaz.
Kanun “bilişim sistemi” kavramını sınırlamamıştır. Bilgisayar, sunucu, bulut depolama hesabı, e-posta kutusu, sosyal medya hesabı, akıllı telefon ve kurumsal yazılım panelleri bu kapsamda değerlendirilir. Sistemin bütününe girmek şart değildir: yalnız bir klasöre veya bir uygulamanın yönetici bölümüne yetkisiz erişim de suçu tamamlar.
Girme ve kalmaya devam etme
Suçun iki hareketi vardır. Birincisi hiç yetkisi olmayan kişinin sisteme girmesidir. İkincisi ise başlangıçta yetkili olan kişinin, yetkisi sona erdiği hâlde sistemde kalmaya devam etmesidir. İş akdi sona eren çalışanın kapatılmamış hesabıyla şirket sistemine bağlanmayı sürdürmesi bu ikinci harekete örnektir; giriş anında yetkili olması sonradan oluşan sorumluluğu ortadan kaldırmaz.
Hukuka aykırılık ve yetki aşımı
“Hukuka aykırı olarak” ifadesi, sistem sahibinin rızasının veya kanuni bir yetkinin bulunmadığını anlatır. Şifrenin bilinmesi, örneğin eşlerin birbirinin telefon şifresini bilmesi, tek başına her zaman girişe izin verildiği anlamına gelmez. Rızanın kapsamı da önemlidir: bir dosyayı düzeltmek için verilen erişim, sistemin tamamının taranmasına izin anlamına gelmeyebilir.

TCK 243’ün Fıkraları Hangi Durumları Düzenler?
TCK md. 243 dört fıkradan oluşur ve her biri farklı bir haksızlığı karşılar. Birinci fıkra temel hâli, ikinci fıkra bedeli karşılığı yararlanılabilen sistemlerde indirimli hâli, üçüncü fıkra verilerin yok olması veya değişmesi neticesini, dördüncü fıkra ise 6698 sayılı Kanunla eklenen veri nakillerinin izlenmesini düzenler.
| Fıkra | Fiil | Ceza |
|---|---|---|
| 243/1 | Sisteme hukuka aykırı girmek veya kalmaya devam etmek | 1 yıla kadar hapis veya adli para cezası |
| 243/2 | Aynı fiilin bedeli karşılığı yararlanılabilen sistemlerde işlenmesi | Ceza yarı oranına kadar indirilir |
| 243/3 | Giriş nedeniyle sistemdeki verilerin yok olması veya değişmesi | 6 ay – 2 yıl hapis |
| 243/4 | Sisteme girmeden veri nakillerini teknik araçlarla izlemek | 1 – 3 yıl hapis |
Bedeli karşılığı yararlanılabilen sistemler
Md. 243/2, ücretli üyelik veya abonelikle kullanılan sistemlere yetkisiz girişte cezanın yarıya kadar indirilmesini öngörür. Kanun koyucu burada asıl zararın ödenmeyen bedel olduğunu kabul etmiştir. Ancak bu hâlde dahi giriş yöntemine göre karşılıksız yararlanma veya yasak cihaz ve programlar (md. 245/A) gibi başka suçlar ayrıca gündeme gelebilir.
Veri nakillerini izleme
Md. 243/4, sisteme hiç girmeden, örneğin ortak kablosuz ağ üzerinde trafiği dinleyen bir yazılımla başkalarının veri akışını izleyen kişiyi cezalandırır. Ceza temel hâlden ağırdır: bir yıldan üç yıla kadar hapis. Bu düzenleme, girişi gerektirmeyen modern izleme yöntemlerindeki boşluğu kapatmak için eklenmiştir.
Bilişim Sistemine Girme ile Verileri Değiştirme Suçu Arasındaki Fark
TCK md. 244 sistemin işleyişini engelleyen veya bozan kişiye bir yıldan beş yıla, verileri bozan, yok eden, değiştiren, erişilmez kılan, sisteme veri yerleştiren veya verileri başka yere gönderen kişiye altı aydan üç yıla kadar hapis öngörür. Banka, kredi kurumu veya kamu kurumuna ait sistemlerde ceza yarı oranında artırılır.
Verilerin yok olması: md. 243/3 mü, md. 244/2 mi?
Uygulamada en çok karıştırılan nokta budur. Md. 243/3’te fail sisteme girer ve bu giriş nedeniyle, failin amacı olmaksızın veriler yok olur veya değişir. Md. 244/2’de ise fail verileri kasten siler, değiştirir veya başka yere gönderir. Eski çalışanın şirket sunucusuna girip müşteri listesini kendi e-postasına göndermesi bu nedenle yalnız md. 243 değil, md. 244/2 bakımından da değerlendirilir.
Md. 244/4 ise bu fiillerle haksız çıkar sağlanmasını, başka bir suç oluşturmaması kaydıyla iki yıldan altı yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıyla karşılar. Sisteme girmek için kullanılan şifre kırma araçlarının veya zararlı yazılımların imal edilmesi, satılması ya da bulundurulması ise md. 245/A uyarınca bir yıldan üç yıla kadar hapis gerektirir.

Bilişim Yoluyla Hırsızlık ve Dolandırıcılıktan Farkı Nedir?
Sisteme girmek çoğu zaman bir araçtır. Girişin ardından başkasının hesabından para aktarılırsa TCK md. 142/2-e’deki bilişim yoluyla nitelikli hırsızlık, mağdur aldatılarak para gönderdirilirse md. 158/1-f’deki bilişim yoluyla nitelikli dolandırıcılık gündeme gelir. Hırsızlıkta ceza beş yıldan on yıla kadar hapis; bilişim yoluyla dolandırıcılıkta ise md. 158/1 uyarınca alt sınırı dört yıldan az olmayan, on yıla kadar hapis ve adli para cezasıdır.
| Olay | Değerlendirilen suç | Dayanak |
|---|---|---|
| Yetkisiz olarak e-posta veya bulut hesabına girmek | Bilişim sistemine girme | TCK md. 243/1 |
| Girdikten sonra dosyaları silmek veya başka yere göndermek | Verileri yok etme, değiştirme veya gönderme | TCK md. 244/2 |
| İnternet bankacılığına girip başkasının parasını aktarmak | Bilişim yoluyla nitelikli hırsızlık | TCK md. 142/2-e |
| Sahte site veya mesajla mağdurun kendisine para gönderttirmek | Bilişim yoluyla nitelikli dolandırıcılık | TCK md. 158/1-f |
| Başkasının kartıyla internetten alışveriş yapmak | Banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması | TCK md. 245/1 |
| Telefondaki özel fotoğrafları alıp paylaşmak | Özel hayatın gizliliğini ihlal, verileri ele geçirme veya yayma | TCK md. 134, 136 |
Hırsızlık ayrımının ayrıntıları hırsızlıkta nitelikli haller yazımızda, dolandırıcılık ayrımı ise bilişim yoluyla nitelikli dolandırıcılık yazımızda yer alır. Özel fotoğraf ve konuşmaların ele geçirilmesi bakımından özel hayatın gizliliğini ihlal suçu ayrıca incelenmelidir.

Şikâyet Gerekli mi, Uzlaşma Mümkün mü?
Bilişim sistemine girme suçu şikâyete bağlı değildir; Cumhuriyet savcılığı suçu öğrendiğinde re’sen soruşturur. CMK md. 253/1 şikâyete bağlı suçları ve sayılan TCK maddelerini uzlaştırma kapsamına alır; md. 243 bu listede yoktur. Bu nedenle tarafların anlaşması veya şikâyetten vazgeçme dosyayı kapatmaz.
Bu kural, özellikle aile içi olaylarda önemlidir. Eşinin telefonunu karıştıran kişi hakkında şikâyetten sonra barışma gerçekleşse bile soruşturma devam eder. Önödeme de uygulanamaz, çünkü TCK md. 75 hapis cezasının üst sınırı altı ayı aşmayan suçlara uygulanır; md. 243/1’in üst sınırı ise bir yıldır.
Zamanaşımı ve görevli mahkeme
TCK md. 243 ve md. 244/1-2’deki suçlar için üst sınır beş yılı aşmadığından dava TCK md. 66/1-e uyarınca sekiz yıldır. Md. 244/4’te üst sınır altı yıl olduğundan süre on beş yıla çıkar. Bu suçların tamamı asliye ceza mahkemesinde görülür. Şikâyetin nereye yapılacağı için suç duyurusu nereye yapılır yazısına bakılabilir.
İşyerinde ve Aile İçinde Sık Görülen Olaylar
Bilişim sistemine girme iddialarının önemli bir kısmı iş ilişkisi ve aile ilişkisi içinde doğar. Her iki alanda da sorunun özü yetkinin kapsamıdır: işverenin kurumsal sistemleri denetleme yetkisi ile çalışanın kişisel hesabı, eşlerin ortak kullandığı cihaz ile kişisel hesap birbirinden ayrılmalıdır.
İşveren ve eski çalışan
Ayrılan çalışanın hesabının kapatılmaması, yetkisiz girişi hukuka uygun hâle getirmez; ancak işverenin erişim yönetimindeki eksiklik ayrıca KVKK bakımından sorun yaratabilir. İşverenin kurumsal e-postayı incelemesinin sınırları için çalışan e-postasının incelenmesi, ayrılan çalışanın veri götürmesi için ticari sır ve çalışan ayrılışı yazılarına bakılabilir.
Eşin telefonu ve hesapları
Boşanma sürecinde eşin telefonuna veya sosyal medya hesabına girilerek elde edilen yazışmalar, hem md. 243 hem de özel hayatın gizliliği yönünden ceza riski doğurur ve delil olarak kullanılması tartışmalı hâle gelir. Bu delillerin hukuk davasındaki değeri boşanmada dijital delillerin değeri başlığında ele alınmıştır. Hesabı ele geçirilen kişinin hesabı geri alma adımları ise sosyal medya hesabının ele geçirilmesi yazısının konusudur.

Temsili Olay: Ayrılan Yöneticinin Panel Erişimi
Bu örnek temsilidir. Bir e-ticaret şirketinde çalışan D, iş sözleşmesi sona erdikten sonra kapatılmayan yönetici hesabıyla iki hafta boyunca şirketin sipariş paneline girer. Bu süre içinde müşteri listesini dışa aktarıp kişisel e-posta adresine gönderir ve bazı ürün kayıtlarını siler. Şirket olayı sunucu kayıtlarıyla fark eder.
D’nin yetkisi sözleşmenin sona ermesiyle bittiğinden panelde kalmaya ve yeniden girmeye devam etmesi md. 243/1 kapsamındadır. Müşteri listesinin gönderilmesi ve kayıtların silinmesi kasten yapıldığından ayrıca md. 244/2 değerlendirilir; listedeki kişisel veriler bakımından TCK md. 136 da gündeme gelebilir. Şirket ise kişisel verilerin yetkisiz kişilerce elde edildiğini öğrendiği için KVKK md. 12/5 uyarınca bildirim yükümlülüğünü ayrıca değerlendirmek zorundadır. Hesabın zamanında kapatılmamış olması D’nin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz, ancak şirketin veri güvenliği tedbirleri bakımından eleştiriye açık bir noktadır.
Şirketler Bir Siber Saldırıdan Sonra Ne Yapmalı?
Sistemine yetkisiz giriş yapılan şirket, bir yandan suç duyurusunda bulunma hakkına, diğer yandan veri sorumlusu olarak yükümlülüklere sahiptir. 6698 s. KVKK md. 12/5 uyarınca işlenen kişisel verilerin kanuni olmayan yollarla başkalarınca elde edilmesi hâlinde veri sorumlusu bu durumu en kısa sürede ilgilisine ve Kurula bildirir.
Bildirim süresine ilişkin uygulama için KVKK veri ihlali bildirimi ve 72 saat kuralı yazısı incelenebilir. Ceza soruşturması ile KVKK süreci birbirinden bağımsızdır: suç duyurusu yapılması bildirim yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Saldırının hangi hesap, hangi IP adresi ve hangi saatte gerçekleştiğine ilişkin kayıtlar her iki süreçte de aynı delil setini oluşturur. Kurumsal tarafta yükümlülüklerin genel çerçevesi bilişim hukuku ve KVKK alanında ele alınmaktadır.
Delil Nasıl Korunur, Şikâyet Öncesi Neler Yapılmalı?
Bilişim suçlarında deliller kolayca silinir veya üzerine yazılır. Bu nedenle ilk ve en önemli adım, giriş kayıtlarının (log), hesap hareketlerinin ve bildirim e-postalarının değiştirilmeden saklanmasıdır. Şüphelinin bilgisayarında arama ve kayıtlarından kopya alınmasına ise CMK md. 134 uyarınca hâkim, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısı karar verir.
- Kayıtları dondurun: e-posta ve sosyal medya hizmetlerindeki “son oturumlar” ve “güvenlik etkinliği” ekranlarının tarih ve saatli ekran görüntülerini alın; mümkünse kayıtları dışa aktarın.
- Cihazı sıfırlamayın: şüpheli bir yazılım bulunan cihazı biçimlendirmek, uzman incelemesinde ihtiyaç duyulacak izleri yok edebilir.
- Şifreleri değiştirin, iki aşamalı doğrulamayı açın: bunu yaparken eski oturumların listesini önceden kaydedin.
- Kurumsal olaylarda: erişim yetki matrisini, çalışanın görev tanımını ve hesabın kapatılma tarihini gösteren belgeleri hazırlayın.
- Şüpheli konumundaysanız: girişe izin verildiğini gösteren yazışmaları, ortak kullanılan cihaza ilişkin olguları ve yetkinin kapsamını belgeleyin.
Ceza hukuku alanındaki çalışmalarımız kapsamında Av. Yahya Köse tarafından hazırlanan bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuzun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir.
Sıkça Sorulan Sorular
Bilişim sistemine girme iddialarında en sık sorulanlar, şifresi bilinen bir cihaza girmenin suç olup olmadığı, cezanın ertelenip ertelenmeyeceği ve şirketlerin hangi haklara sahip olduğu üzerinedir. Aşağıdaki kısa cevaplar konunun genel hukuki çerçevesini gösterir; olayın teknik ayrıntıları suçun nitelendirilmesini doğrudan etkileyebilir.
Eşimin telefonuna şifresini bildiğim için girmem suç mu?
Şifreyi bilmek tek başına girişe rıza gösterildiği anlamına gelmez. Eşin açık veya örtülü bir izni yoksa telefona girmek TCK md. 243 kapsamında değerlendirilebilir; özel yazışma ve görüntüler alınırsa özel hayatın gizliliğini ihlal de gündeme gelir. Suç şikâyete bağlı olmadığından barışma dosyayı kapatmaz.
Bilişim sistemine girme suçunda ceza ertelenir mi?
Temel hâlde ceza bir yıla kadar hapis veya adli para cezası olduğundan, şartları varsa adli para cezasına çevirme, erteleme veya hükmün açıklanmasının geri bırakılması gündeme gelebilir. Mahkeme sanığın geçmişini ve zararın giderilip giderilmediğini birlikte değerlendirir.
Komşunun kablosuz internetini şifresini kırarak kullanmak hangi suçtur?
Şifrelenmiş bir ağa yetkisiz bağlanmak bilişim sistemine girme kapsamında tartışılır; ağın ücretli abonelikle kullanılması md. 243/2’deki indirimli hâli gündeme getirebilir. Şifre kırma programı kullanılması ayrıca md. 245/A bakımından değerlendirilir. Somut nitelendirme olayın teknik ayrıntılarına bağlıdır.
Bilişim suçlarında şikâyet süresi var mı?
TCK md. 243 ve 244 şikâyete bağlı olmadığından altı aylık şikâyet süresi uygulanmaz; suç dava zamanaşımı içinde her zaman ihbar edilebilir. Yine de kayıtların silinmemesi için olayın fark edilmesinden hemen sonra başvuru yapılması delil bakımından önem taşır.
Şirket sistemine giren eski çalışandan tazminat istenebilir mi?
Evet. Ceza soruşturmasından bağımsız olarak, girişin yol açtığı zarar (veri kurtarma masrafı, iş kaybı, sır niteliğindeki bilgilerin kullanılması) haksız fiil hükümlerine göre talep edilebilir. Zararın ve illiyet bağının teknik raporla belgelenmesi gerekir.
Bilişim sistemine girme suçunu tüzel kişi işleyebilir mi?
Ceza sorumluluğu gerçek kişilere aittir. Ancak TCK md. 246 uyarınca bu bölümdeki suçların işlenmesiyle yararına haksız menfaat sağlanan tüzel kişiler hakkında, bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur. Şirket yöneticilerinin kişisel sorumluluğu ayrıca değerlendirilir.
Sisteme girip hiçbir veri almamak da suç mudur?
Evet. TCK md. 243/1 için veri almak, değiştirmek veya zarar vermek gerekmez; yetkisiz giriş ya da yetki sona erdikten sonra sistemde kalmaya devam etmek suçu tamamlar. Veri alınması, silinmesi veya başkasına gönderilmesi ise md. 244 ve kişisel veriler bakımından md. 136 gibi ek suçları gündeme getirir.
Kaynaklar
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (mevzuat.gov.tr)
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (mevzuat.gov.tr)
- 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (mevzuat.gov.tr)
İlgili yazılar
- Zimmet ve Görevi Kötüye Kullanma Ayrımı
- Kişisel Verilerin Hukuka Aykırı Kaydedilmesi
- Mala Zarar Verme Suçu ve Tazmin
- İfade ve Sorguda Şüphelinin Hakları
Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için dosyanızın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Bu yazı 15.11.2026 tarihli mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.
Yazar: Av. Yahya Köse, Avukat
Çalışma alanları: İcra ve İflas Hukuku, Gayrimenkul Hukuku, Kira ve Hukuku, Ceza Hukuku, Uyuşmazlık Çözümü, Önleyici Hukuk





