İzmir’de Maaş Haczi ve Kaldırma Yolu

İzmir’de maaş haczi, borçlunun maaşına icra dairesinin işverene gönderdiği bir haciz yazısıyla uygulanır. Bordroda kesinti görülen çalışan için ilk sorular hep aynıdır: Yazıyı hangi daire gönderdi, kesinti hukuka uygun mu, itiraz nereye yapılır ve haciz nasıl kaldırılır? Bu sorulara verilecek cevap, dosyanın hangi icra dairesinde olduğuna göre değişir.

Bu yazı maaşın ne kadarının haczedilebileceğini değil, İzmir’de haciz yazısının izlediği yolu, işverenin yükümlülüklerini ve haczi kaldırmanın usulünü anlatır. Haciz oranları ve hesap örnekleri için maaşın ne kadarının haczedilebileceğini anlatan yazımıza bakılabilir.

İzmir’de Maaş Haczi Yazısını Hangi Daire Gönderir?

İzmir’de maaş haczi yazısını, borçlu hakkındaki takibi yürüten icra dairesi gönderir. 2004 s. İİK md. 359 icra memurlarının yaptıkları işlemlerden dolayı her daire ve makamla doğrudan yazışabileceğini belirtir. Bu nedenle Ankara’daki bir dosya için İzmir’deki işverene yazı doğrudan gelebilir; işverenin bulunduğu yerin icra dairesine ayrıca talimat yazılması gerekmez.

Maaş haczi müzekkeresi nasıl gelir?

Uygulamada icra dairesinin işverene gönderdiği bu yazıya maaş haczi müzekkeresi denir. Yazıda dosya numarası, borç miktarı, kesintinin yatırılacağı daire hesabı ve uygulanacak kesinti yer alır. Takip kesinleştikten sonra alacaklı UYAP üzerinden borçlunun mal, hak ve alacaklarını sorgulayabilir ve sonuca göre haciz isteyebilir (İİK md. 78/1). Maaş haczi talebinde borçlunun çalıştığı işyeri ve işverenin unvanı gösterilir.

Dosya İzmir merkez icra dairelerinden birindeyse yazı Konak’taki Bölge Adliye Mahkemesi binasında bulunan daireden, Karşıyaka icra dairelerindeyse Karşıyaka Çarşı Ek-1 Hizmet Binası’ndan çıkar. Kemalpaşa, Menderes, Seferihisar ve Urla gibi ilçelerdeki takipler o ilçelerin icra dairelerinde yürür. Dairelerin listesi için İzmir icra müdürlükleri rehberine bakılabilir.

İşveren Haciz Yazısı Gelince Ne Yapmak Zorundadır?

İİK md. 355 işvereni, haczin yapıldığını ve borçlunun maaş ve ücret miktarını en geç 1 hafta içinde icra dairesine bildirmek, borç bitene kadar haczedilen miktarı kesip hemen daireye göndermekle yükümlü tutar. Kamu kurumlarında bu yükümlülük ödeme yapan birime ve daire amirine, özel şirketlerde kanuni temsilcilere aittir.

İşverenin bildirim yükümlülüğü ve sorumluluğu

Borçlunun maaşında, görevinde veya işyerinde değişiklik olursa ya da iş ilişkisi sona ererse, işveren bunu derhal icra dairesine bildirmek zorundadır (İİK md. 355/2). Kesinti yapmayan veya parayı ilk fırsatta göndermeyen işverenden bu tutar, ayrıca mahkeme kararı alınmasına gerek olmadan icra dairesince tahsil edilir; işverenin borçluya rücu hakkı saklıdır (md. 356). Tebliğ ve emirleri geçerli bir sebep olmadan yerine getirmeyenler hakkında Cumhuriyet savcılığınca doğrudan işlem yapılır (md. 357).

Bordro uygulamasında birden fazla haciz yazısı geldiğinde hangisinin önce kesileceği ve kesinti tutarının hesabı ayrı bir konudur. Kanun birden fazla haczin sıraya konacağını ve öndeki haczin kesintisi bitmeden sonrakine geçilemeyeceğini söyler (İİK md. 83); hesap örnekleri canlı yazımızda yer alır.

Maaş Haczine Karşı Şikâyet Hangi Mahkemeye Yapılır?

İcra dairesinin kanuna aykırı veya olaya uygun olmayan işlemlerine karşı icra mahkemesine şikâyet yoluna gidilir (İİK md. 16). Süre, işlemin öğrenildiği tarihten itibaren 7 gündür. Maaş haczi yazısını takibi yürüten daire gönderdiği için şikâyet, o dairenin bağlı olduğu icra mahkemesinde incelenir; işyerinin İzmir’de olması tek başına mahkemeyi değiştirmez.

Maaş haczine şikâyette süre nasıl hesaplanır?

Yedi günlük süre, haczin öğrenildiği günden başlar. Haciz yazısı borçluya ayrıca tebliğ edilmediyse, öğrenme çoğu zaman ilk kesintinin görüldüğü bordro veya maaş ekstresiyle gerçekleşir. Bu belgenin tarihi saklanmalıdır. Şikâyet kendiliğinden kesintiyi durdurmaz; mahkemeden icranın geri bırakılması ayrıca istenmelidir (İİK md. 22). İcra mahkemesi basit yargılama usulüyle ve çoğu zaman dosya üzerinden karar verir (md. 18). Bir hakkın yerine getirilmemesi veya işin sebepsiz sürüncemede bırakılması hâlinde ise şikâyet her zaman yapılabilir (md. 16/2).

Şikâyet dilekçesinde nelere yer verilmeli?

Dilekçede takip dairesi ve dosya numarası, işverenin unvanı, ilk kesintinin tarihi ve tutarı, şikâyet sebebi ve istenen sonuç açıkça yazılmalıdır. Kesintinin durdurulması isteniyorsa bu talep ayrıca belirtilmelidir. Bordro, maaş ekstresi ve varsa haczedilemeyen gelire ilişkin belgeler dilekçeye eklenir. İcra mahkemesine yapılan başvurular dilekçeyle olabileceği gibi mahkemede ifade tutanağına geçirilerek de yapılabilir (İİK md. 18).

Hangi Hâllerde Maaş Haczi Hukuka Aykırıdır?

Maaş haczi ancak takip kesinleştikten sonra istenebilir; ödeme emrine süresinde itiraz edilmişse itiraz kaldırılmadan haciz konamaz (İİK md. 78). Ayrıca kanunun haczedilemez saydığı gelirlere ve önceden yapılmış ve haczedilemeyen gelirin haczine izin veren anlaşmalara dayanılarak da kesinti yapılamaz (md. 82, 83/a).

• Kesinleşmemiş takip: İtiraz süresi dolmadan veya itiraz kaldırılmadan gelen haciz yazısı şikâyet konusudur.
• Haczedilemeyen ödemeler: Öğrenci bursları ve vücut veya sağlık üzerine verilen zararlar için ödenen tazminatlar haczedilemez (İİK md. 82/1-11 ve 13).
• Emekli aylığı: Sosyal güvenlik kurumundan alınan aylıklar için 5510 sayılı Kanun ayrı bir koruma öngörür (5510 s. K. md. 93); ayrıntısı emekli maaşına haciz yazısındadır.
• Önceden verilen muvafakat: Kredi sözleşmesine konan ve haczedilemeyen gelirin haczine baştan izin veren hükümler geçerli değildir (İİK md. 83/a).
• Hatalı kesinti: Kanuni sınırı aşan veya sıraya uyulmadan yapılan kesinti şikâyet konusudur.

Ödeme emri hiç tebliğ edilmeden kesinti başladıysa

Uygulamada sık görülen durumlardan biri, borçlunun ödeme emrini hiç görmeden maaşından kesinti yapıldığını fark etmesidir. Bu durumda önce UYAP’tan tebligatın hangi adrese ve nasıl yapıldığı incelenir. Tebligat usulsüzse, usulsüzlüğün öğrenildiği tarihten itibaren 7 gün içinde icra mahkemesine şikâyet yoluyla tebliğ tarihinin düzeltilmesi istenir. Tebliğ tarihi düzeltilirse itiraz süresi yeniden işler ve süresinde yapılan itiraz takibi durdurur (İİK md. 16, 62, 66).

Maaş Haczi Hangi Yollarla Kaldırılır?

Maaş haczi kendiliğinden sona ermez; borç bitene kadar kesinti sürer (İİK md. 355). Haczin kaldırılması için borcun ödenmesi, alacaklının talebi, icra mahkemesinin kararı veya genel mahkemeden alınan bir hüküm gerekir. Hangi yolun uygun olduğu, borcun gerçekten var olup olmadığına ve haczin usulüne göre değişir.

Borçlu, takipten sonra menfi tespit davası açarsa mahkeme takibi durduramaz; ancak borçlu alacağın yüzde on beşinden az olmamak üzere teminat gösterirse, maaştan kesilip icra veznesinde biriken paranın alacaklıya ödenmemesine ihtiyati tedbirle karar verilebilir (İİK md. 72/3). Kesinti sürerken paranın alacaklıya geçmesini önlemenin yolu budur; dava borçlu lehine sonuçlanırsa takip durur ve icra eski hâline getirilir.

Haczin kaldırılması yazısı işverene nasıl ulaşır?

Borç ödendiğinde veya mahkeme haczi kaldırdığında, icra dairesi işverene haczin kaldırıldığını bildiren bir yazı gönderir. Bu yazı işverene ulaşmadıkça bordro sistemi kesintiye devam edebilir. İzmir Adliyesi’nin resmi listesinde Banka Alacakları İcra Dairesi için ayrı bir “Mali İşlemler / Dosya Kapatma Bürosu” gösterilir (İzmir icra daireleri iletişim sayfası). Dosya kapatıldıktan sonra yazının çıkıp çıkmadığı UYAP kaydından ve işverenin insan kaynakları biriminden teyit edilmelidir.

Borç Bittiği Hâlde Kesinti Sürüyorsa Ne Yapılmalı?

Borç bittiği hâlde kesinti sürüyorsa önce dosya hesabı kontrol edilmeli, ardından icra dairesinden haczin kaldırılması yazısının gönderilmesi istenmelidir. İİK md. 361 borçludan fazla para tahsil edilip alacaklıya verildiği anlaşılırsa bu paranın ayrıca hüküm gerekmeksizin o kişiden geri alınacağını öngörür. İşin sürüncemede bırakılmasına karşı süresiz şikâyet de mümkündür.

Kesintinin devam etmesinin sebebi bazen aynı borçlu hakkında sırada bekleyen başka bir haciz yazısıdır. Bu durumda işveren, öndeki dosyanın kapanmasıyla sıradaki dosya için kesintiye geçer ve bu hukuka aykırı değildir. Bordroda hangi dosya numarası için kesinti yapıldığının yazılması istenirse karışıklık önlenir; işverenden kesinti dökümü almak da çalışanın hakkını korumanın en pratik yoludur. Borçlunun tüm dosyalarını görmek için İzmir’de icra dosyası sorgulama yazısı hazırlanmaktadır; maaşın yattığı banka hesabına konulan blokeler ise e-haciz ve banka blokesi yazısının konusudur.

Örnek (temsilidir): Buca’da oturan ve Karşıyaka’daki bir şirkette çalışan bir borçlu, İzmir’deki bir icra dairesinde bulunan dosyanın borcunu ödeyip dosyayı kapattırır, ancak iki ay daha kesinti yapılır. Borçlu UYAP’ta haczin kaldırılması yazısının gönderilmediğini görür ve daireden yazının çıkarılmasını ister. Fazla kesilen tutarın iadesi için de İİK md. 361’e dayanır. Bu örnek temsilidir.

İş Değişikliği veya İşten Ayrılma Haczi Nasıl Etkiler?

Maaş haczi, yazının gönderildiği işverendeki ücret alacağına bağlıdır. İİK md. 355/2 iş ilişkisi sona erdiğinde veya borçlu başka bir birime geçtiğinde işverenin durumu icra dairesine derhal bildirmesini ister. Yeni işverende kesinti için alacaklının yeni bir haciz talebinde bulunması gerekir; eski yazı kendiliğinden yeni işyerine geçmez.

İşten ayrılan çalışanın kıdem tazminatı gibi son ödemelerine de haciz uygulanıp uygulanamayacağı ve bunun oranı ayrı bir değerlendirme gerektirir; bu konu canlı yazımızda ele alınmıştır. Kamu görevlilerinde yazının muhatabı maaşı ödeyen birim ve daire amiridir; görev yeri değişen memurun yeni birimine haczin bildirilmesi de eski birimin yükümlülüğündedir (İİK md. 355/2).

Başvurudan Önce Hangi Belgeler Toplanmalı?

Şikâyet de, haczin kaldırılması talebi de belgeye dayanır. İİK md. 16 süreyi öğrenmeye bağladığı için ilk kesintinin tarihi, md. 71 ise ödemenin noter onaylı veya imzası ikrar edilmiş belgeyle ispatını istediği için ödeme belgeleri önemlidir. Somut durumunuzun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir.

• İlk kesintinin göründüğü bordro ve maaş hesap ekstresi.
• İşverenden alınacak, haciz yazısının tarihi ve dosya numarasını gösteren bilgi.
• UYAP’tan alınan dosya hesabı ve ödeme dekontları.
• Alacaklıyla yapılan anlaşma varsa imzalı protokol veya feragat dilekçesi.
• Haczedilemeyen bir gelir söz konusuysa burs, tazminat veya aylık belgesi.

Borcun hiç doğmadığı iddiası için menfi tespit ve istirdat davası yazısına, İzmir’deki dava yolu için İzmir’de menfi tespit davası süreci yazısına bakılabilir. Şikâyetin genel usulü icra memuru işlemine şikâyet, icra hukuk ve icra ceza mahkemelerinin farkı ise İzmir icra hukuk ve icra ceza mahkemesi farkı yazısında anlatılır. Ev ve işyerinde yapılan haciz için İzmir’de haciz işlemi yazısına, diğer içeriklere icra ve iflas hukuku sayfamızdan ulaşabilirsiniz. Yazı Av. Yahya Köse tarafından hazırlanmıştır.

Sıkça Sorulan Sorular

Maaşından kesinti yapılan çalışanlar en çok yazının nereden geldiğini, işverenin ne yapması gerektiğini ve haczin nasıl sona erdirileceğini sorar. Aşağıdaki yanıtlar 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun güncel metnine dayanır; kesinti oranlarına ilişkin sorular ise ayrı yazımızda ayrıntılı olarak yanıtlanmıştır.

Maaş haczi için borçluya önceden bildirim yapılır mı?

Maaş haczinden önce borçluya ödeme emri tebliğ edilmiş ve takip kesinleşmiş olmalıdır (İİK md. 78). Haciz yazısının ayrıca borçluya tebliği her durumda yapılmayabilir; bu nedenle borçlu çoğu zaman haczi ilk kesintili bordroyla öğrenir ve şikâyet süresi o tarihten işler.

İşverenim haciz yazısına rağmen kesinti yapmazsa ne olur?

Kesinti yapmayan veya kesilen parayı göndermeyen işverenden bu tutar, ayrıca mahkeme kararı gerekmeden icra dairesince alınır; işveren ödediği tutar için borçluya rücu edebilir (İİK md. 356). Bu durum borçlunun borcunu ortadan kaldırmaz.

Başka şehirdeki dosya için İzmir'de şikâyet yapabilir miyim?

Şikâyeti inceleyecek mahkeme, takip dairesinin bağlı olduğu icra mahkemesidir; işyerinin İzmir’de olması bunu değiştirmez. Başvuru o mahkemeye yapılmalıdır; UYAP üzerinden elektronik başvuru imkânları, şehir değiştirmeden işlem yapmayı kolaylaştırır.

Taksit anlaşması yapınca maaş haczi kalkar mı?

Taksit anlaşması kendiliğinden haczi kaldırmaz. Alacaklı ile anlaşılırsa alacaklının haczin kaldırılmasını talep etmesi gerekir. İcra dairesinde yapılan taksit sözleşmesi tutanağa bağlanır ve sözleşme sürdükçe satış isteme süreleri işlemez (İİK md. 111).

Haczin kaldırılması ne kadar sürer?

Kanun bu yazı için ayrı bir gün sayısı öngörmez; ancak işin sebepsiz sürüncemede bırakılmasına karşı her zaman şikâyet yapılabilir (İİK md. 16/2). Ödemenin dosyaya yansıması, dosyanın kapatılması ve yazının işverene ulaşması ayrı ayrı takip edilmelidir.

Maaş haczine karşı itiraz mı, şikâyet mi yapılır?

Borcun varlığına veya miktarına karşı çıkmak itirazdır ve ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde icra dairesine yapılır (İİK md. 62). Haciz yazısının veya kesintinin kanuna aykırı olduğu iddiası ise şikâyettir ve öğrenmeden itibaren 7 gün içinde icra mahkemesine yapılır (md. 16).

Maaşımın yattığı banka hesabına da haciz konabilir mi?

Banka hesabına uygulanan haciz, işverene gönderilen maaş haczinden ayrı bir işlemdir ve genellikle elektronik haciz yoluyla yapılır. Hesaba yatan maaşın durumu ve blokenin kaldırılması için e-haciz ve banka blokesi yazımıza bakılabilir.

Kaynaklar

• 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• İzmir Adliyesi, İzmir İcra Daireleri İletişim
• Karşıyaka Adliyesi, Çarşı Ek-1 Hizmet Binası

İlgili yazılar

• İzmir'de İcra İhalesi ve Taşınmaz Satışı
• İzmir'de İhalenin Feshi Davası Nereye Açılır?
• İzmir'de İcra Takibine İtiraz: Süre ve Yol
• İzmir'de İcra Takibi Nasıl Başlatılır?

Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için dosyanızın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Bu yazı 10.10.2026 tarihli mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.