İzmir Bölge İdare Mahkemesi ve İdari İstinaf

İzmir Bölge İdare Mahkemesi, İzmir ve çevre illerdeki idare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı yapılan istinaf başvurularını inceleyen idari yargı merciidir. Belediyenin yıkım kararı, imar para cezası, vergi tarhiyatı veya memur disiplin cezası gibi bir davada İzmir İdare Mahkemesi aleyhinize karar verdiyse, dosyanın gideceği yer burasıdır.

Bu yazıda İzmir BİM’in resmi belgelerle doğrulanan yargı çevresini, dava dairelerini, idari istinafın 30 günlük süresini, 2026 yılı kesinlik sınırını, dosyanın hangi daireye düştüğünü ve 7589 s. Kanunla değişen karar türlerini anlatıyoruz. İdari davanın açılma süresi gibi genel konular için ilgili yazılarımıza yönlendiriyoruz.

İzmir Bölge İdare Mahkemesi Hangi İllere Bakar?

İzmir Bölge İdare Mahkemesinin 2025 yılı faaliyet raporuna göre yargı çevresinde İzmir ile birlikte Aydın, Denizli, Manisa, Muğla ve Uşak olmak üzere altı il bulunur. 2025 yılında istinaf incelemesini sekiz idari ve üç vergi dava dairesi yürütmüş, ilk derece yargılaması ise 19 idare ve 8 vergi mahkemesince yapılmıştır.

Yargı çevresi adli yargıdan farklıdır

Bu çevre, İzmir Bölge Adliye Mahkemesinin çevresiyle aynı değildir. Muğla ve Uşak adli yargıda HSK’nın 2024 tarihli kararıyla Denizli BAM’a bağlanmışken, idari yargıda bu iller İzmir BİM’in 2025 raporunda çevre içinde gösterilmektedir. Adli yargıdaki istinaf süreci için İzmir Bölge Adliye Mahkemesi istinaf rehberimize bakılabilir. İdari yargı çevreleri HSK kararıyla değişebileceğinden güncel durum dosya açılırken teyit edilmelidir.

Mahkemenin adresi ve İzmir’deki ilk derece mahkemeleri

İzmir BİM, Çınarlı Mahallesi Fatih Caddesi Ali Telli (1559) Sokak No:2 Konak adresindeki yerleşkededir (izmirbim.adalet.gov.tr iletişim). İzmir 1. ilâ 8. İdare Mahkemeleri ile İzmir 1. ilâ 4. Vergi Mahkemeleri de aynı yerleşkede bulunur. Aynı alanda İzmir Bölge Adliye Mahkemesi de yer aldığından, hangi bloğa gidileceği önceden kontrol edilmelidir.

İdari İstinaf Süresi Nedir, Dilekçe Nereye Verilir?

2577 s. İYUK md. 45/1 uyarınca idare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, kararın tebliğinden itibaren 30 gün içinde mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine istinaf yoluna başvurulabilir. Süre, İYUK md. 8/1 gereği tebliği izleyen günden başlar; son gün tatile rastlarsa izleyen ilk iş günü biter.

İdari istinaf dilekçesi nereye verilir?

İYUK md. 45/2’ye göre istinaf, temyizin şekil ve usullerine tabidir. Bu nedenle dilekçe kararı veren mahkemeye veya md. 4’te sayılan mercilere verilebilir: başka bir idare ya da vergi mahkemesi, bu mahkemelerin bulunmadığı yerlerde asliye hukuk hâkimliği, yurt dışında Türk konsoloslukları. Dilekçedeki hitaptan bağımsız olarak dosya bölge idare mahkemesine gönderilir.

Uygulamada avukatlar dilekçeyi UYAP üzerinden gönderir. Ödemiş, Bergama veya Çeşme’de yaşayan biri İzmir İdare Mahkemesinin kararına karşı dilekçesini kendi ilçesindeki asliye hukuk mahkemesine verebilir; çünkü bu ilçelerde idare mahkemesi bulunmaz. Dilekçenin hangi tarihte kayda girdiği alındı belgesiyle mutlaka belgelenmelidir.

Karşı tarafın cevabı ve cevapla istinaf

İYUK md. 48/3 uyarınca dilekçe karşı tarafa tebliğ edilir ve karşı taraf 30 gün içinde cevap verebilir. Kararı süresinde istinaf etmemiş olan taraf, cevap dilekçesinde kendisi de istinaf isteminde bulunabilir; bu dilekçe istinaf dilekçesi yerine geçer. Süreyi kaçıran taraf için bu yol önemli bir imkândır.

Hangi İdari Yargı Kararları İstinaf Edilemez?

İYUK md. 45/1’in ikinci cümlesine göre konusu kanunda 31.000 TL olarak yazılan sınırı geçmeyen vergi davaları, tam yargı davaları ve iptal davaları hakkındaki kararlar kesindir. Bu tutar İYUK ek md. 1 uyarınca her yıl yeniden değerleme oranıyla artırılır; 2026 yılında açılan davalar için sınır 55.000 TL’dir.

Kesinlik sınırı 2026: hangi tarih esas alınır?

2026 tutarı, VUK Genel Tebliği (Sıra No: 585) ile 2025 yılı için ilan edilen %25,49 yeniden değerleme oranıyla belirlenir; ek md. 1/1 gereği bin lirayı aşmayan kısımlar dikkate alınmaz. 7550 s. Kanunla değişen ek md. 1/2’ye göre kararın verildiği yıl değil, davanın açıldığı tarihteki parasal sınır esas alınır. 2025’te açılan bir davada 2025 tutarı uygulanır.

İvedi yargılama usulüne tabi davalarda (ihale işlemleri, acele kamulaştırma, 6306 s. Kanun kapsamındaki Cumhurbaşkanı kararları gibi) istinaf yolu yoktur (md. 45/8). Bu dosyalarda nihai karara karşı tebliğden itibaren 15 gün içinde doğrudan Danıştay’da temyiz yoluna gidilir (md. 20/A). Genel dava açma süreleri için idari işlemde iptal davası süresi yazımıza bakılabilir.

Dosya İzmir BİM’de Hangi Daireye Gider?

İzmir BİM’in iş bölümü kararı 22.12.2025 tarihinden itibaren uygulanır ve daireleri ihtisas alanlarına ayırır. Dosyanın daireye fiziken ulaştığı tarih değil, UYAP üzerinden gönderildiği tarih esas alınır. Böylece aynı türdeki uyuşmazlıklar kural olarak aynı daire tarafından incelenir ve dilekçede yazılan daire adı dosyanın yönünü değiştirmez.

İş bölümüne göre sık karşılaşılan dosyalar

Kararın ortak hükümlerine göre iptal davasıyla birlikte açılan tam yargı davaları ve yürütmenin durdurulması itirazları, uyuşmazlığın esasına bakmakla görevli daire tarafından incelenir. İdare ve vergi mahkemeleri arasındaki görev uyuşmazlıklarını 1. İdari Dava Dairesi çözer. İzmir’deki imar uyuşmazlıkları için İzmir’de imar planına itiraz yazımıza bakılabilir.

İzmir BİM İnceleme Sonunda Hangi Kararları Verebilir?

7589 s. Kanunla (RG 31.07.2026) yeniden düzenlenen İYUK md. 45/3’e göre BİM, kararı hukuka uygun bulursa, sonucu doğru olmakla birlikte gerekçeyi değiştirerek veya maddi yanlışlığı düzelterek istinaf başvurusunu reddeder. Kararı hukuka aykırı bulursa md. 45/4 uyarınca kararı kaldırır ve işin esası hakkında yeniden karar verir.

7589 s. Kanunla değişen geri gönderme hâlleri

İYUK md. 45/5, BİM’in kararı kaldırıp dosyayı ilk derece mahkemesine geri göndereceği hâlleri sınırlı olarak sayar: usule ilişkin nihai kararlara karşı haklı bulunan başvurular, görevsiz veya yetkisiz mahkemenin ya da reddedilmiş hâkimin davaya bakması, dilekçe reddi yerine esastan karar verilmesi, eksik veya yanlış hasım, eksik hüküm, yapılmayan keşif veya bilirkişi incelemesi ve yapılmayan duruşma.

Son iki hâlde BİM eksikliği kendisi giderip karar da verebilir. Sayılanlar dışında dosya geri gönderilemez. Bu düzenleme, İzmir İdare Mahkemesinde keşif yapılmadan karara bağlanan imar ve kamulaştırma dosyalarında BİM’in kendisinin keşif yaptırabilmesinin önünü açar.

Yürütmenin Durdurulması Kararına İzmir BİM’e İtiraz

İzmir’deki bir idare veya vergi mahkemesinin yürütmenin durdurulması istemi hakkında verdiği karara karşı, kararın tebliğini izleyen günden itibaren 7 gün içinde bir defaya mahsus olmak üzere bölge idare mahkemesine itiraz edilebilir (İYUK md. 27/7). İtiraz mercii, dosyanın gelişinden itibaren 7 gün içinde karar vermek zorundadır ve bu karar kesindir.

Yürütmenin durdurulması için idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması ve uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zarar doğması şartları birlikte aranır (md. 27/2). Aynı sebeplerle ikinci kez istemde bulunulamaz (md. 27/10). Vergi ve idari para cezalarındaki uygulama için vergi ve idari para cezasına karşı dava yazımız yol gösterir.

İzmir BİM Kararına Karşı Danıştay’a Temyiz Mümkün mü?

İYUK md. 46/1, BİM kararlarından yalnızca sayılan davalara ilişkin olanları Danıştay temyizine açar: düzenleyici işlemler, imar planları ve parselasyon, maden ve orman mevzuatı, kamu görevinden çıkarma gibi. Konusu kanunda 920.000 TL olarak yazılan ve her yıl güncellenen tutarı aşan vergi, tam yargı ve iptal davaları da temyize açıktır.

Kaldırma kararı üzerine yeni temyiz imkânı

7589 s. Kanunla eklenen md. 46/2’ye göre, 46/1 kapsamında olmayan davalarda BİM’in ilk derece kararını kaldırıp yeniden verdiği kararlar 30 gün içinde temyiz edilebilir. Tek hâkimle görülen davalar, 6458 s. Kanundan doğan davalar, 3091 ve 4081 s. Kanunlardan doğan davalar, farkı istinaf sınırını geçmeyen kararlar ve yalnızca vekâlet ücreti ile yargılama giderine ilişkin kararlar bu imkânın dışındadır.

Temyize açık olmayan BİM kararları kesindir ve dosyayla birlikte ilk derece mahkemesine gönderilir; o mahkeme kararı 7 gün içinde tebliğe çıkarır (İYUK md. 45/6). Bu nedenle kesin bir BİM kararının tebliği çoğu zaman İzmir’deki ilk derece mahkemesi üzerinden gelir. Kesinleşmeden sonra hak ihlali iddiası için Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yolu değerlendirilebilir.

Örnek Dosya Akışı: İzmir’de Bir Yıkım Kararı Nasıl İlerler?

Bu örnek temsilidir. Buca’da oturan bir kişi hakkında belediye, ruhsatsız ek yapı gerekçesiyle 3194 s. İmar Kanunu md. 32 uyarınca yıkım kararı verir. Kişi 60 günlük dava süresi içinde İzmir İdare Mahkemesinde iptal davası açar ve mahkeme davayı reddeder. Gerekçeli karar e-tebligatla tebliğ edilir ve 30 günlük istinaf süresi başlar.

Para cezası içermeyen bir yıkım kararının iptali istemi parasal sınırdan etkilenmediği için karar istinafa açıktır. Dilekçe UYAP üzerinden İzmir İdare Mahkemesine gönderilir; mahkeme dilekçeyi belediyeye tebliğ eder, 30 günlük cevap süresinin ardından dosyayı BİM’e yollar. İş bölümüne göre imar uygulaması dosyası 3. İdari Dava Dairesine düşer. Daire mahkemenin keşif yapmadan karar verdiğini saptarsa, 7589 s. Kanundan sonra keşfi kendisi yaptırıp karar verebilir.

Yıkım kararı İYUK md. 46/1’de sayılan konular arasında olmadığından, BİM’in istinafı reddeden kararı kesindir. BİM ilk derece kararını kaldırıp yeniden karar verirse md. 46/2 uyarınca Danıştay temyizi gündeme gelir; tek hâkimle görülen davalarda ise bu imkân yoktur. Yapı ruhsatı uyuşmazlıklarının dava aşaması için İzmir’de yapı ruhsatı ve iskân uyuşmazlıkları yazımıza bakılabilir.

İzmir BİM’e Başvurmadan Önce Hangi Belgeler Hazırlanmalı?

İdari istinafta en sık hata, sürenin dava açma süresiyle karıştırılması ve davanın açıldığı yılın parasal sınırının gözden kaçırılmasıdır. Ayrıca çalışmaya ara verme döneminde (20 Temmuz ile 31 Ağustos) biten sürelerin İYUK md. 8/3 uyarınca 7 gün uzayacağı unutulmamalıdır; ayrıntılar İzmir’de adli tatil ve süreler yazımızdadır.

• Kararın tebliğ tarihini gösteren e-tebligat kaydı veya tebliğ mazbatası.
• Davanın açıldığı tarihi gösteren dava dilekçesi kaydı (kesinlik sınırı için).
• İlk derece kararının gerekçeli tam metni ve itiraz edilecek noktaların listesi.
• Keşif, bilirkişi raporu ve ara karar tutanakları (md. 45/5 kapsamında usul eksikliği iddiası varsa).
• İstinaf harcı ve posta gideri ödendiğine ilişkin belge; dava harcı hesaplayıcı ön fikir verir.
• Tam yargı istemi varsa zararın kalemlerini gösteren belgeler; tam yargı davası yazımız bu konuda yardımcı olur.

Belediye işlemlerine karşı dava aşaması için İzmir’de belediye işlemine karşı iptal davası, kamu görevlileri için memur disiplin cezalarına itiraz yazılarımıza bakılabilir. Diğer içerikler idare ve vergi hukuku çalışma alanımız sayfasında yer alır. Somut durumunuzun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

İzmir Bölge İdare Mahkemesine yapılacak başvurularla ilgili sık sorulan soruları aşağıda topladık. Cevaplar 2577 s. İYUK’un güncel metnine ve mahkemenin resmi belgelerine dayanır. Parasal sınırlar her yıl değiştiği için davanın açıldığı yılın tutarı ayrıca kontrol edilmelidir. Daire iş bölümü de HSK kararıyla değişebilir.

İzmir Bölge İdare Mahkemesi nerede?

Resmi iletişim sayfasına göre adres Çınarlı Mahallesi Fatih Caddesi Ali Telli (1559) Sokak No:2 Konak/İzmir’dir. Yerleşke Stadyum Metro durağına yakındır ve İzmir idare ve vergi mahkemeleri de aynı alanda bulunur.

Muğla İdare Mahkemesi kararının istinafı nereye yapılır?

İzmir BİM’in 2025 faaliyet raporu Muğla’yı yargı çevresinde gösterir; bu nedenle Muğla idare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı istinaf İzmir BİM’e yapılır. Adli yargıda ise Muğla 2024’ten beri Denizli BAM çevresindedir; iki çevre karıştırılmamalıdır.

İdari istinaf süresi 30 gün mü, 15 gün mü?

Genel kural 30 gündür ve kararın tebliğini izleyen günden başlar (İYUK md. 45/1, md. 8/1). Yürütmenin durdurulması kararlarına itiraz ise 7 gündür (md. 27/7). Özel kanunlarda daha kısa süre öngörülen dava türleri ayrıca kontrol edilmelidir.

Kesinlik sınırının altındaki bir karara karşı hiçbir yol yok mu?

İYUK md. 45/1 uyarınca bu kararlar kesindir ve istinaf yolu kapalıdır. Ancak temel hak ihlali iddiası varsa, kanun yollarının tüketildiği tarihten itibaren 30 gün içinde Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yolu değerlendirilebilir. Başvurunun kabul edilebilirlik şartları dosya özelinde incelenmelidir.

İzmir BİM duruşma yapar mı?

İYUK md. 17/2 uyarınca istinafta duruşma yapılması, tarafların istemine ve bölge idare mahkemesinin kararına bağlıdır. Duruşma talebi dilekçe, cevap veya savunmada yapılabilir (md. 17/3). BİM, istem olmasa da kendiliğinden duruşma yapılmasına karar verebilir (md. 17/4).

İstinaf başvurusu idari işlemin uygulanmasını durdurur mu?

Hayır. Dava açılması ve kanun yoluna başvurulması kural olarak işlemin yürütülmesini durdurmaz (İYUK md. 27/1). İşlemin durdurulması için BİM’den yürütmenin durdurulması istenmeli ve md. 27/2’deki iki şartın birlikte varlığı gösterilmelidir.

Kaynaklar

• 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (mevzuat.gov.tr)
• 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun (mevzuat.gov.tr)
• İzmir Bölge İdare Mahkemesi 2025 Yılı Faaliyet Raporu (rayp.adalet.gov.tr)
• İzmir Bölge İdare Mahkemesi İş Bölümü Kararı (rayp.adalet.gov.tr)
• 7589 sayılı Kanun, Resmî Gazete 31.07.2026
• Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 585), Resmî Gazete 27.11.2025

İlgili yazılar

• Urla'da Zeytinlik Alan ve İmar Kısıtı
• Bergama'da Maden Faaliyeti ve Çevre Davaları
• İzmir'de Çevre Kirliliği ve İdari Para Cezasına İtiraz
• İzmir Körfezi'nde Kıyı Kanunu ve Yapılaşma Sınırı

Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için dosyanızın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Bu yazı 10.10.2026 tarihli mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.