Makale · 15.11.2026

Yabancı Mahkeme Kararının Tenfizi

Bu yazıyı dinleyin
0:00 / –:––
Yabancı karar tenfizi: yabancı ülkedeki adalet sarayının sütunlu cephesi

Yabancı karar tenfizi davası, yabancı bir mahkemenin verdiği kesinleşmiş hükmün Türkiye’de icra edilebilmesi için açılır ve 5718 sayılı MÖHUK md. 50-59 hükümlerine tabidir. Davanın süresini çoğu zaman hukuki tartışmalar değil, eksik belge, karşılıklılığın ispatı ve yurt dışındaki davalıya gibi usul işleri belirler.

Bu yazı, tenfiz dosyasının adım adım nasıl hazırlanacağına ve yargılamanın pratikte nerede uzadığına odaklanıyor. Tenfiz kavramı, şartların genel çerçevesi ve hakem kararları yabancı mahkeme ve hakem kararlarının tenfizi yazısında, boşanma kararlarına özgü tanıma süreci ise yabancı boşanma kararının tanınması yazısında anlatılmıştır.

Önemli Çıkarımlar

  • Dilekçeye yabancı ilamın onanmış aslı veya örneği ile kesinleştiğini gösteren onanmış belge ve her ikisinin onanmış tercümesi eklenir (5718 s. MÖHUK md. 53).
  • Karşılıklılık; anlaşma, kanun hükmü veya fiilî uygulamayla ispatlanır (md. 54/1-a); yalnızca tanıma isteniyorsa bu şart aranmaz (md. 58/1).
  • Türk mahkemesinde dava açan yabancı gerçek ve tüzel kişiler, karşılıklılık esasına göre muaf tutulmadıkça teminat gösterir (md. 48).
  • Tenfiz dilekçesi duruşma günüyle birlikte karşı tarafa tebliğ edilir (md. 55/1); davalı yurt dışındaysa tebligat davanın en uzun aşaması olabilir.
  • Tenfiz kararına karşı kanun yoluna başvurulması yerine getirmeyi durdurur (md. 57/2).

Yabancı Karar Tenfizi Dosyası Hangi Sırayla Hazırlanır?

Yabancı karar tenfizi dosyası, 5718 s. MÖHUK md. 52 ve 53’teki dilekçe ve belge şartlarına göre geriye doğru planlanır: önce kararın o ülke hukukuna göre kesinleştiği belgelenir, sonra onay ve tercüme yapılır, ardından karşılıklılık ve tebligat delilleri toplanır. Dilekçe en son yazılır; çünkü içeriği bu belgelere dayanır.

Sıra İş Dayanak veya amaç
1 Kararın kesinleştiğinin teyidi Kesinleşmemiş tenfiz edilemez (md. 50/1)
2 Onanmış ilam ve kesinleşme belgesinin temini md. 53/1-a, b
3 Apostil veya konsolosluk onayı Belgelerin usulen onanması
4 Onanmış Türkçe tercüme md. 53/1
5 Karşılıklılık delilleri md. 54/1-a
6 Yabancı davadaki davetiye ve tebliğ belgeleri md. 54/1-ç itirazına karşı
7 Davalının güncel adresi ve teminat hazırlığı md. 48, 55/1
8 Dilekçe, istenen kısım ve karşı taraf sayısı kadar örnek md. 52

Görevli ve yetkili mahkeme nasıl belirlenir?

MÖHUK md. 51/1 görevli mahkemeyi asliye mahkemesi olarak belirler; uygulamada kararın konusuna göre ticari uyuşmazlıklarda asliye ticaret, aile hukukuna ilişkin kararlarda aile mahkemesi görevli kabul edilir. Yetkili mahkeme, aleyhine tenfiz istenen kişinin Türkiye’deki yerleşim yeri, yoksa sâkin olduğu yerdir; ikisi de yoksa Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden biri seçilebilir (md. 51/2). Davalının Türkiye’deki mal varlığı nerede ise takip de orada kolaylaşacağı için seçim bu açıdan da düşünülmelidir.

Yabancı İlam ve Kesinleşme Belgesi Nasıl Temin Edilir?

MÖHUK md. 53/1-a uyarınca yabancı mahkeme ilamının o ülke makamlarınca usulen onanmış aslı veya ilamı veren yargı organınca onanmış örneği gerekir. Md. 53/1-b ise ilamın kesinleştiğini gösteren ve yine usulen onanmış bir yazı veya belge ister. Bu iki belge, kararı veren ülkedeki mahkeme kaleminden veya oradaki vekilden talep edilir.

İlamın yalnızca hüküm fıkrası değil, gerekçesiyle birlikte tam metni istenmelidir. Türk mahkemesi kamu düzeni ve savunma hakkı denetimini gerekçe ve yargılama tutanakları üzerinden yapar. Bazı ülkelerde karar ile kesinleşme bilgisi aynı belgede yer alırken bazılarında ayrı bir kesinleşme sertifikası düzenlenir. Hangi belgenin “kesinleşmeyi gösteren belge” olduğu, o ülkenin usul sistemine göre baştan netleştirilmelidir.

Neoklasik yabancı mahkeme binası ve kesinleşme belgesinin temini

Kesinleşme şerhi neden ayrı bir belge olarak istenir?

Tenfiz, MÖHUK md. 50/1 uyarınca yalnızca o devlet kanunlarına göre kesinleşmiş ilamlar için mümkündür. Kesinleşme şerhi, kanun yolunun kapandığını gösteren tek resmî kanıttır; kararın tarihi veya “nihai karar” ifadesi bunu tek başına ispat etmez. Kesinleşme belgesi eksik dosyada mahkeme eksikliğin tamamlanması için süre verir; bu süre içinde yabancı ülkeden belge getirtmek haftalar sürebilir. Bu nedenle kesinleşme şerhi, dava açılmadan önce apostil ve tercümesiyle birlikte hazır olmalıdır.

Apostil ve Tercüme Hangi Belgelerde Gerekir?

MÖHUK md. 53, hem ilamın hem kesinleşme belgesinin usulen onanmasını ve onanmış tercümesini ister. Belgeyi veren devlet 5 Ekim 1961 tarihli Lahey Apostil Sözleşmesine tarafsa apostil şerhi yeterlidir; taraf değilse o ülkedeki Türk dış temsilciliğinin onayı aranır. Tercümenin Türkiye’de yeminli tercümanca yapılıp noterce onaylanması uygulamada tereddüt yaratmaz.

Belge Onay Tercüme
Yabancı mahkeme ilamı (tam metin) Apostil veya konsolosluk onayı Zorunlu (md. 53/1-a)
Kesinleşme belgesi Apostil veya konsolosluk onayı Zorunlu (md. 53/1-b)
Yabancı davadaki tebliğ belgeleri Onaylı örnek önerilir Delil olarak sunulacaksa gerekli
Karşılıklılığı gösteren kanun metni veya karar Resmî kaynaktan onaylı örnek Delil olarak sunulacaksa gerekli
Vekâletname (yurt dışında düzenlenmişse) Apostil veya konsolosluk onayı Gerekli

Sık yapılan hata, apostilin yalnızca ilama konulup kesinleşme belgesinin onaysız bırakılmasıdır. İkinci yaygın hata ise tercümede isimlerin ve şirket unvanlarının farklı yazılmasıdır. Yabancı ilamdaki taraf adı ile tenfiz dilekçesindeki ad birebir aynı olmalıdır; aksi hâlde kimlik eşleştirmesi için ek belge istenir. Yurt dışında düzenlenecek vekâletnamede yetkilerin açık yazılması için vekâletname çıkarma rehberi yol gösterir.

Karşılıklılık Şartı Mahkemede Nasıl İspat Edilir?

MÖHUK md. 54/1-a karşılıklılığı üç yoldan biriyle kabul eder: Türkiye ile kararın verildiği devlet arasında karşılıklılığa dayanan bir anlaşma, o devlette Türk ilamlarının tenfizini mümkün kılan bir kanun hükmü veya fiilî uygulama. Md. 2/1 uyarınca hâkim yabancı hukuku resen uygular, ancak içeriğinin tespitinde tarafların yardımını isteyebilir.

Karşılıklılığın ispatı için hangi deliller sunulur?

İkili bir adli yardım anlaşması varsa, anlaşmanın Resmî Gazete’de yayımlanmış metni en güçlü delildir. Anlaşma yoksa, yabancı devletin yabancı kararların tanınması ve tenfizine ilişkin kanun hükümlerinin onaylı metni ve tercümesi sunulur. Fiilî uygulamada ise o ülke mahkemesinin bir Türk ilamını tenfiz ettiğini gösteren karar örneği aranır. Delil sunulurken kaynağın resmî niteliği önemlidir: internetten alınmış resmî olmayan bir çeviri yerine, o devletin resmî yayın organından alınmış metin ve onaylı tercümesi tercih edilmelidir. Mahkeme gerekli gördüğünde Adalet Bakanlığı aracılığıyla da bilgi isteyebilir; bu yol ise yargılamayı uzatır. Hangi yolun seçileceği ülkeye göre değişir; davayı açmadan önce bu delilin hazır olması, mahkemenin karşılıklılık araştırması için aylarca beklemesini önler. Yalnızca kararın kesin hüküm etkisi isteniyorsa, örneğin bir borcun bulunmadığının tespiti gibi, tanıma yolu seçilebilir; tanımada karşılıklılık aranmaz (md. 58/1).

Yabancı bir resmî dairenin masasındaki mühürler ve belge onay işlemi

Yabancı Davacı Teminat Göstermek Zorunda mı?

Evet, kural olarak. 5718 s. MÖHUK md. 48/1’e göre Türk mahkemesinde dava açan, davaya katılan veya icra takibinde bulunan yabancı gerçek ve tüzel kişiler, yargılama ve takip giderleriyle karşı tarafın zararını karşılamak üzere mahkemenin belirleyeceği teminatı göstermek zorundadır. Bu kural tenfiz davasında da uygulanır.

Yabancı davacı teminatından muafiyet nasıl sağlanır?

Md. 48/2’ye göre mahkeme, karşılıklılık esasına göre davacıyı teminattan muaf tutar. Türkiye’nin taraf olduğu çok taraflı veya ikili sözleşmeler de muafiyet doğurabilir. Muafiyet talebi dilekçede gerekçesiyle yazılmalı ve dayanılan sözleşme ya da karşılıklılık belgesi eklenmelidir. Muafiyet kabul edilmezse mahkemenin belirlediği tutarın nakit veya banka teminat mektubuyla yatırılması gerekir; teminat yatırılmadan yargılama ilerlemez. Teminat mektubunun niteliği için banka teminat mektubu yazısına bakılabilir. Davacı Türk vatandaşı ise md. 48 uygulanmaz.

Yurt Dışındaki Davalıya Tebligat Nasıl Yapılır?

MÖHUK md. 55/1’e göre tenfiz dilekçesi duruşma günüyle birlikte karşı tarafa tebliğ edilir. Davalı yurt dışındaysa 7201 s. Tebligat K. md. 25 uygulanır: yabancı ülkede tebliğ o ülkenin yetkili makamı aracılığıyla yapılır ve evrak ilgili Bakanlık kanalıyla Türk dış temsilciliğine gönderilir. Bu yol, yargılamanın en uzun aşaması olabilir.

Yurt dışına tebligat süreyi nasıl etkiler?

Muhatap Türk vatandaşıysa Tebligat K. md. 25/a ile daha hızlı bir yol açılır: tebliğ Türk büyükelçiliği veya konsolosluğu aracılığıyla yapılabilir ve muhatap kendisine ulaşan bildirim üzerine 30 gün içinde temsilciliğe başvurmazsa tebligat otuzuncu günün sonunda yapılmış sayılır. Yabancı uyruklu davalıda ise yabancı makamın işlemi beklenir. Davalının Türkiye’de bir adresi, şubesi veya temsilcisi varsa tebligatın oraya yapılması süreyi belirgin şekilde kısaltır; bu nedenle dava öncesi Türkiye’deki adres araştırması yapılmalıdır. Tebligat beklenirken dosya boş geçirilmemelidir. Bu sürede eksik tercümeler tamamlanabilir, karşılıklılık delilleri dosyaya eklenebilir ve Türkiye’deki mal varlığı araştırması yapılabilir. Böylece tebligat tamamlanıp duruşma günü geldiğinde dosya karar verilebilecek olgunlukta olur ve ikinci bir erteleme ihtiyacı doğmaz. Usulsüz tebligatın sonuçları için tebligat ve usulsüz tebliğ yazısı yol gösterir.

Bina cephesinde terazili adalet heykeli ve yurt dışı tebligat süreci

Davalı Hangi İtirazları İleri Sürebilir, Nasıl Hazırlanılır?

MÖHUK md. 55/2’ye göre karşı taraf yalnızca tenfiz şartlarının bulunmadığını veya ilamın kısmen ya da tamamen yerine getirildiğini yahut yerine getirilmesine engel bir sebep doğduğunu ileri sürebilir. En sık itiraz, md. 54/1-ç’deki usulüne uygun çağrılmama ve savunma hakkının kısıtlanmasıdır; bu itiraz ancak davalı ileri sürerse incelenir.

Bu itiraza karşı en etkili hazırlık, yabancı davadaki dava dilekçesinin ve davetiyenin davalıya nasıl tebliğ edildiğini gösteren belgelerdir. Gıyabi verilmiş bir yabancı kararda bu belgeler yoksa, savunma hakkı itirazı ciddi bir risk hâline gelir. Ödeme veya takas yapılmışsa, davacının bunu baştan beyan etmesi de dürüst bir dosya kurgusu sağlar ve “kısmen yerine getirilmiş” itirazını boşa çıkarır.

Kısmi tenfiz ne zaman istenir?

MÖHUK md. 52/1-c dilekçede tenfizi istenen kısmın gösterilmesini, md. 56/1 ise mahkemenin ilamın kısmen veya tamamen tenfizine karar verebileceğini düzenler. Kararın bir bölümü Türk kamu düzeniyle açıkça çatışma riski taşıyorsa ya da bir kısmı zaten ödenmişse, yalnızca uyuşmazlık konusu olmayan kısmın tenfizini istemek davayı hızlandırabilir. Talep daraltılırken faiz ve yargılama giderleri kalemleri ayrıca değerlendirilmelidir.

Tenfiz Kararından Sonra Süreç Nasıl İlerler?

Mahkemenin kabul kararı, MÖHUK md. 56/1 uyarınca yabancı ilamın altına yazılır, hâkim tarafından mühürlenip imzalanır. Md. 57/1’e göre tenfizine karar verilen yabancı ilam Türk ilamı gibi icra olunur; ancak md. 57/2 uyarınca kanun yoluna başvurulması yerine getirmeyi durdurur. Kesin hüküm etkisi ise yabancı kararın kesinleştiği andan itibaren doğar (md. 59).

Kabul kararı yalnızca yabancı ilamın Türkiye’de icra edilebilirliğini sağlar; yabancı mahkemenin hükmettiği tutarı değiştirmez. Bu nedenle ilamdaki para birimi, faiz başlangıcı ve yargılama giderleri kalemleri takip talebine ilamla birebir uyumlu şekilde aktarılmalıdır. Tenfiz yargılamasının kendi yargılama giderleri ve vekâlet ücreti ise Türk mahkemesinin kararında ayrıca gösterilir. Kanun yolu süreleri için istinaf ve temyiz süreleri yazısına bakılabilir. Kanun yolu aşamasında borçlunun mal kaçırma riski varsa, şartları bulunduğunda ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir yolları değerlendirilir. Kesinleşmeden sonra başlatılır; döviz cinsinden alacaklarda faiz ilamdaki hükme göre işler ve Türk hukukundaki oranlar için yasal faiz hesaplama aracı fikir verebilir. Dava masrafı bütçesi için dava harcı hesaplama aracı kullanılabilir.

Eski belgeler ve ahşap mühür ile tenfiz dosyasının belge zinciri

Dava Açmadan Önce Hangi Kontroller Yapılmalı?

Dava açmadan önce, MÖHUK md. 53 ve 54’e göre dosyada kesinleşme belgesi, apostil, onaylı tercüme, karşılıklılık delili ve yabancı davadaki tebliğ belgelerinin bulunduğu, davalının Türkiye’deki adresinin araştırıldığı ve md. 48 teminatı için muafiyet dayanağının hazırlandığı kontrol edilmelidir. Bu altı kontrol, yargılamanın en uzun bekleme noktalarını önceden kapatır.

  • İlamın tam metni ve kesinleşme belgesi aynı onay zincirinden geçti mi?
  • Tercümelerde taraf adları ve unvanlar ilamla birebir aynı mı?
  • Karşılıklılık hangi yolla ispatlanacak: anlaşma, kanun hükmü mü, fiilî uygulama mı?
  • Yalnızca tanıma yeterli mi, yoksa icra için tenfiz mi gerekiyor?
  • Davalının Türkiye’de adresi, şubesi veya mal varlığı var mı?
  • Kararın bir kısmı ödendi mi, kısmi tenfiz mi istenecek?

Örnek olay (temsilidir): Yurt dışında bir alacak kararı alan bir şirket, Türkiye’deki borçlu aleyhine tenfiz davası açar. Dosyada kesinleşme belgesi apostilsiz, karşılıklılık için de hiçbir delil yoktur ve borçlunun Türkiye adresi yerine yabancı adresi gösterilmiştir. Mahkeme eksiklik için süre verir, tebligat yurt dışında aylarca sürer. Aynı belgeler dava öncesinde hazırlansaydı yargılama çok daha kısa sürebilirdi. Bu örnek temsilidir. Somut durumunuzun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir. Kanun metinleri için 5718 sayılı MÖHUK ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu incelenebilir; diğer konular için yabancılar ve göç hukuku sayfası ile uyuşmazlık çözümü çalışma alanı incelenebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Tenfiz davası hazırlığında en sık sorulanlar; Türkiye’ye gelme zorunluluğu, kesinleşme belgesinin eksikliği, kararın esastan incelenip incelenmeyeceği, yabancı şirketin teminat yükümlülüğü, kesin hüküm etkisinin başlangıcı ve adresi bilinmeyen davalıyla ilgilidir. Yanıtlar 5718 sayılı MÖHUK ile 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine dayanır.

Yabancı mahkeme kararının tenfizi için Türkiye'ye gelmek gerekir mi?

Gerekmez. Dava, usulüne uygun düzenlenmiş vekâletnameyle vekil eliyle açılıp takip edilebilir. Yurt dışında düzenlenen vekâletnamenin apostil veya konsolosluk onayı ve Türkçe tercümesi bulunmalıdır; yetkiler tenfiz davası ve takibi kapsayacak şekilde açık yazılmalıdır.

Kesinleşme belgesi yoksa tenfiz davası açılabilir mi?

Açılabilir ama sonuç alınamaz. MÖHUK md. 50/1 yalnızca kesinleşmiş ilamların tenfizine izin verir ve md. 53/1-b kesinleşmeyi gösteren onanmış belgeyi zorunlu tutar. Mahkeme eksiklik için süre verir; belge sunulmazsa istem reddedilir.

Tenfiz davasında yabancı karar yeniden esastan incelenir mi?

Hayır. Türk mahkemesi yalnızca md. 54’teki şartları, yani karşılıklılık, münhasır yetki, kamu düzeni ve savunma hakkını denetler. Davalı, yabancı mahkemede tartışılan esasa ilişkin savunmalarını tenfiz davasında yeniden ileri süremez (md. 55/2).

Yabancı şirket davacı olursa teminat yatırmak zorunda mı?

Kural olarak evet. MÖHUK md. 48/1 yabancı gerçek ve tüzel kişilere teminat yükler; mahkeme karşılıklılık esasına göre muafiyet tanıyabilir (md. 48/2). Muafiyet istenecekse dayanılan sözleşme veya karşılıklılık belgesi dilekçeye eklenmelidir.

Yabancı karar Türkiye'de ne zamandan itibaren kesin hüküm sayılır?

MÖHUK md. 59’a göre tanınan veya tenfiz edilen yabancı ilamın kesin hüküm ve kesin delil etkisi, yabancı mahkeme kararının kesinleştiği andan itibaren hüküm ifade eder. İcra edilebilirlik ise Türk mahkemesinin tenfiz kararına bağlıdır.

Davalının adresi bilinmiyorsa ne yapılır?

Önce Türkiye’deki adres, şube veya temsilci araştırılmalıdır; yurt içi tebligat yurt dışı yoluna göre çok daha hızlıdır. Adres tamamen bilinmiyorsa genel tebligat hükümlerine göre adres araştırması ve gerekirse ilanen tebliğ şartları mahkemece değerlendirilir.

Kaynaklar

İlgili yazılar

Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için dosyanızın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Bu yazı 15.11.2026 tarihli mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.

Yazar: KCD Hukuk