Makale · 15.11.2026

Yabancıya Çalışma İzni Alma Süreci

Yabancıya çalışma izni için işverenin aday belgelerini incelediği görüşme

Yabancıya çalışma izni alma süreci, kâğıt üzerinde yabancının değil, çoğu durumda işverenin yürüttüğü bir idari işlemdir. 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu md. 6/2 uyarınca kapsamdaki yabancıların izinsiz çalışması da çalıştırılması da yasaktır; başvurunun sistemde tamamlanması, sürelerin takibi ve izin sonrası bildirimler büyük ölçüde işverenin sorumluluğundadır.

Bu yazı, işverenin bakış açısından başvurunun hangi sırayla ve hangi sürelere uyularak yürütüleceğini anlatıyor. Değerlendirme kriterlerinin ayrıntısı, ret sebepleri, itiraz ve izinsiz çalıştırma cezaları yabancı çalışma izni başvurusu, ret ve itiraz yazısında ele alınmıştır; burada yalnızca kısaca anılıyor.

Önemli Çıkarımlar

  • Yurt dışındaki yabancı önce Türk dış temsilciliğine çalışma vizesi için başvurur; işveren, verilen referans numarasıyla başvuruyu 30 gün içinde sistemde tamamlar (Uygulama Yönetmeliği md. 17).
  • Yurt içinden başvuru için yabancının kural olarak en az 6 ay geçerli ikamet izni bulunmalıdır (Yönetmelik md. 15/4).
  • Belgeleri tam başvurular 30 gün içinde sonuçlanır; eksik belge için verilen süre 30 günü aşamaz (6735 s. K. md. 7/7-8).
  • Harç ve değerli kâğıt bedeli, ödeme bildiriminden itibaren 30 gün içinde ödenmezse başvuru reddedilir (Yönetmelik md. 23/1-j).
  • İşveren, çalışmanın başlamasını ve sona ermesini 15 gün içinde Bakanlığa bildirmekle yükümlüdür (6735 s. K. md. 22/1).

Yabancıya Çalışma İzni Alma Süreci Kimin Sorumluluğundadır?

Yabancıya çalışma izni, 6735 s. K. md. 6/1 uyarınca Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca uluslararası işgücü politikasına göre verilir. Bir işverene bağlı izinlerde başvuruyu sistemde tamamlayan ve onaylayan taraf işverendir (Uygulama Yönetmeliği md. 17). Başvuru, md. 7/2 uyarınca yetkili aracı kurum eliyle de yapılabilir.

Uygulamada en sık hata, sürecin yabancıya bırakılmasıdır. Yabancı konsolosluğa başvurup referans numarasını aldıktan sonra işveren süresinde sistemde onay vermezse başvuru tamamlanmaz. İzin verildikten sonraki sigorta girişi ve bildirimler de işverene aittir. Bu nedenle insan kaynakları biriminde tek bir sorumlu belirlenmesi ve aşağıdaki sürelerin bir takvime işlenmesi önerilir.

Aşama Kim yapar Dayanak
Çalışma vizesi başvurusu (yurt dışı) Yabancı, dış temsilcilikte Yönetmelik md. 17/1-a
Başvurunun sistemde tamamlanması İşveren, referans numarasıyla Yönetmelik md. 17/1-a, 17/2
Eksik belgenin tamamlanması İşveren veya yabancı 6735 s. K. md. 7/7; Yönetmelik md. 19
Harç ve değerli kâğıt bedelinin ödenmesi İşlemi talep eden Yönetmelik md. 58/10
İşe başlatma, SGK ve 15 günlük bildirimler İşveren 6735 s. K. md. 22; Yönetmelik md. 25, 61

Kimler bu süreçten muaftır?

6735 s. K. md. 6/3, diğer kanunlarda veya Türkiye’nin taraf olduğu anlaşmalarda izinsiz çalışabileceği belirtilen yabancıları ayrık tutar. Md. 6/4 ise 5901 s. Türk Vatandaşlığı K. md. 28 kapsamındaki Mavi Kart sahiplerinin çalışma hakkını saklı tutar. Bu kişiler için izin süreci işletilmez; ancak işe girişte durumun belgelenmesi gerekir. Mavi Kartın hukuki niteliği vatandaşlıktan çıkma ve Mavi Kart yazısında anlatılacaktır.

Başvurudan Önce İşveren Hangi Hazırlığı Yapmalı?

Başvurudan önce işveren üç şeyi netleştirmelidir: elektronik adresinin bulunup bulunmadığı, işyerinin Bakanlık değerlendirme kriterlerini karşılayıp karşılamadığı ve iş sözleşmesinin süresi. Yönetmelik md. 16, işverene bağlı izinlerde işverenin elektronik tebligat adresini zorunlu tutar; 6735 s. K. md. 10/1 ise izni sözleşme süresiyle sınırlar.

İzin ilk başvuruda en çok bir yıl için ve iş sözleşmesinin süresini aşmamak kaydıyla verilir. Bir yıldan kısa süreli bir sözleşme sunulursa izin de o süreyle sınırlı kalır ve kısa sürede uzatma yükümlülüğü doğar. Sözleşmede beyan edilen ücret de önemlidir: Yönetmelik md. 60/1’e göre sosyal güvenlik yükümlülükleri başvuruda beyan edilen ücret ve çalışma şekline göre yerine getirilir. Beyan edilen ücretle bordrodaki ücretin farklı olması, sonraki denetimlerde sorun yaratır.

Aydınlık ofiste iş görüşmesi ve iş sözleşmesi süresinin belirlenmesi

Değerlendirme kriterleri ön kontrolü

Bakanlığın çalışma izni değerlendirme kriterleri sayfasına göre bilanço esasına tabi işyerlerinde, izin istenen her yabancı için en az beş Türk vatandaşının istihdamı esastır; mali yeterlilik ve ücret ölçütleri de aranır. Kriterler sektörlere göre istisnalar içerir ve dönem dönem güncellenir. Bu nedenle başvurudan önce işyerindeki sigortalı Türk vatandaşı sayısı, sermaye veya net satış rakamları ve önerilen ücret kriter sayfasının güncel hâliyle karşılaştırılmalıdır. Kriterlerin ayrıntılı tablosu canlı yazımızda yer aldığı için burada tekrar edilmiyor. Kriteri karşılamayan küçük bir işyerinin, sektörüne özgü bir istisna bulunup bulunmadığını incelemeden başvuru yapması, ciddi zaman kaybına yol açan en yaygın hatalardan biridir.

Yurt Dışından Başvuru Adım Adım Nasıl İşler?

6735 s. K. md. 7/1’e göre yurt dışındaki başvuru, yabancının vatandaşı olduğu veya yasal olarak bulunduğu ülkedeki Türk büyükelçiliği veya başkonsolosluğuna yapılır. Yönetmelik md. 17’ye göre yabancı çalışma vizesi için başvurur, aldığı referans numarasını işverene iletir ve işveren başvuruyu 30 gün içinde sistemde onaylayarak tamamlar.

Adım Süre Dayanak
Yabancının dış temsilciliğe çalışma vizesi başvurusu Başlangıç 6735 s. K. md. 7/1
İşverenin referans numarasıyla sistemde onayı Vize başvurusundan itibaren 30 gün Yönetmelik md. 17/2
Bakanlık değerlendirmesi Belgeler tamsa 30 gün 6735 s. K. md. 7/8; Yönetmelik md. 21/2
Türkiye’ye giriş İzin başlangıcından itibaren 6 ay Yönetmelik md. 56/1-a
Adres kayıt sistemine kayıt Girişten itibaren 20 iş günü 6458 s. YUKK md. 26/2
İşe başlama Girişten itibaren 1 ay ve izin başlangıcından en geç 6 ay Yönetmelik md. 25/2

Çalışma vizesi ile çalışma izni arasındaki bağ

Çalışma vizesi, izin başvurusunun yurt dışındaki giriş kapısıdır; kendi başına çalışma hakkı vermez. İzin çıktıktan sonra yabancı Türkiye’ye girer ve geçerli çalışma izni YUKK md. 27/1 uyarınca ikamet izni sayılır. Bu nedenle ayrıca ikamet izni alınmaz. Ancak YUKK md. 26/2’deki 20 iş günlük adres kaydı yükümlülüğü atlanmamalıdır. Yabancının izin başlangıcından itibaren 6 ay içinde Türkiye’ye gelmemesi, Yönetmelik md. 56/1-a uyarınca iznin iptal sebebidir.

Yurt İçinden Başvuru Hangi Şartlara Bağlıdır?

Yurt içinden başvuru için Yönetmelik md. 15/4 uyarınca yabancının kural olarak en az 6 ay geçerli ikamet izni bulunmalıdır; Genel Müdürlüğün belirlediği gruplar bu şarttan ayrık tutulabilir. Md. 16 yabancı kimlik numarasını arar. Md. 15/6 ise insan ticaretine açık sektörlerde yurt içinden başvuruyu yasaklayarak dış temsilcilik yolunu zorunlu kılar.

Altı aylık ikamet izni şartı nasıl hesaplanır?

Altı aylık süre, kalan geçerlilik süresi olarak değerlendirilir; başvuru tarihinde ikamet izninin bitmesine altı aydan az kalmışsa yurt içinden başvuru kural olarak mümkün olmaz. Bu durumda önce ikamet izninin uzatılması veya yurt dışı başvurusu düşünülür. Kısa dönem ikamet izninin şartları kısa dönem ikamet izni başvurusu yazısında anlatılmıştır. Yurt içi başvuruda yabancı, izin başlangıç tarihinden itibaren 1 ay içinde işe başlamak zorundadır (Yönetmelik md. 25/1).

Ön İzin Gerektiren Meslekler Hangileridir?

6735 s. K. md. 8 ve Yönetmelik md. 20 uyarınca mesleki yeterlilik gerektiren sağlık ve eğitim hizmetlerinde ve 2547 s. K. md. 34 kapsamındaki yabancı öğretim elemanlarında ilgili kurumdan ön izin alınır. Sağlıkta Sağlık Bakanlığı, eğitimde Millî Eğitim Bakanlığı, öğretim elemanlarında Yükseköğretim Kurulu yetkilidir; talep sistem üzerinden iletilir.

Ön izin ve kurum görüşü süresi

Ön izin, çalışma izninin yerine geçmez; yalnızca mesleki yeterliliği teyit eder. Ön izin olmadan bu alanlarda yapılan başvuru değerlendirilmez. Yönetmelik md. 18/3’e göre Bakanlığın diğer kurumlardan istediği görüşler 15 gün içinde verilir; süresinde cevap verilmezse görüş olumlu kabul edilir. Diploma denkliği veya mesleki belge gerektiren işlerde bu belgelerin başvuru öncesinde hazırlanması, değerlendirme süresini kısaltan en etkili adımdır.

Toplantı masasında çalışma izni başvuru evrakının imzalanması

Başvuru Ne Kadar Sürede Sonuçlanır?

6735 s. K. md. 7/8 uyarınca usulüne uygun ve belgeleri tam başvurular 30 gün içinde değerlendirilir. Yönetmelik md. 21/2’ye göre bu süre, başvurunun sistemde tamamlandığı veya istenen eksik belgelerin yüklendiği tarihten başlar. Eksik belge için verilen süre, resmî makamca belgelenmiş mücbir sebep dışında 30 günü aşamaz (md. 7/7).

Aşama Süre Süre kaçarsa
Eksik belge tamamlama En fazla 30 gün Başvuru reddedilir (md. 7/7)
Kurum görüşü 15 gün Görüş olumlu sayılır (Yön. md. 18/3)
Değerlendirme 30 gün Süre eksik belge yüklemesiyle yeniden başlar
Harç ve değerli kâğıt bedeli ödemesi Bildirimden itibaren 30 gün Başvuru reddedilir (Yön. md. 23/1-j)

Harç ve değerli kâğıt bedeli ne zaman ödenir?

Yönetmelik md. 58’e göre çalışma izinleri 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca harca ve 210 sayılı Değerli Kâğıtlar Kanunu uyarınca belge bedeline tabidir. Ödeme, olumlu değerlendirme sonrası yapılan bildirim üzerine yapılır ve bildirimden itibaren 30 gün içinde ödenmeyen başvuru reddedilir. Bu, uygulamada en kolay önlenebilen ret sebebidir. Tutarlar her takvim yılı için yeniden belirlendiğinden, ödeme günü Bakanlığın güncel duyurusu esas alınmalıdır.

İzin Çıktıktan Sonra İşverenin Yükümlülükleri Nelerdir?

İzin çıktıktan sonra işveren, yabancıyı süresinde işe başlatmalı, sigorta girişini yapmalı ve 6735 s. K. md. 22/1 uyarınca çalışmanın başlaması ile sona ermesini ve iznin iptalini gerektiren halleri 15 gün içinde Bakanlığa bildirmelidir. Yönetmelik md. 61/2’ye göre SGK’ya yapılan işe giriş ve çıkış bildirimleri Genel Müdürlüğe yapılmış sayılır.

SGK bildirimi ve izin belgesindeki işyeri

Yönetmelik md. 25/3, izin belgesinin tebliğ tarihi ile izin başlangıç tarihinin farklı olduğu durumlarda, tebliğden itibaren 1 ay içinde yapılan SGK bildirimini süresinde kabul eder. İşverene bağlı izin, Yönetmelik md. 57/4 uyarınca yalnızca izin belgesinde gösterilen işyeri ve adres için geçerlidir. Yabancıyı başka bir şubede veya grup şirketinde çalıştırmak yeni bir izin gerektirebilir. Çıkışta kullanılacak kodun sonuçları SGK işten çıkış kodları yazısında anlatılmıştır; yabancı işçinin iş sözleşmesi de genel iş hukuku kurallarına tabidir ve iş hukuku çalışma alanı sayfasında ilgili yazılara ulaşılabilir.

Dizüstü bilgisayarda çevrim içi bildirim ekranı ve SGK işlemleri

Süre Uzatma Başvurusu Ne Zaman Yapılır?

6735 s. K. md. 7/3’e göre süre uzatma başvurusu, izin süresinin dolmasına 60 gün kalmasından itibaren ve her durumda süre dolmadan yapılır; süre dolduktan sonra yapılan başvuru reddedilir. Aynı işverene bağlı ilk uzatmada en çok 2 yıl, sonraki uzatmalarda en çok 3 yıl izin verilir (md. 10/2). Farklı işveren için başvuru ilk başvuru gibi değerlendirilir.

Süre uzatma sürecinde çalışmaya devam edilebilir mi?

Yönetmelik md. 27/5’e göre süresinde uzatma başvurusu yapılmış yabancı, iş ve işyeri aynı kalmak kaydıyla izin süresi bittikten sonra da değerlendirme süresince en fazla 90 gün çalışmaya devam edebilir. Bu imkân yalnızca süresinde yapılmış uzatma başvurusu için geçerlidir. Uzatma takvimi, izin başlangıcında insan kaynakları sistemine işlenmelidir; 60 günlük pencerenin ilk haftasında başvuru yapılması, eksik belge çıkması hâlinde güvenli bir marj bırakır.

Ofiste işveren temsilcisinin çalışanla süre uzatma takvimini görüşmesi

Başvuru Reddedilirse veya Eksik Kalırsa Ne Yapılmalı?

6735 s. K. md. 9, uluslararası işgücü politikasına uygunsuzluk, yanıltıcı belge, yetersiz gerekçe, Türk vatandaşlarına ayrılmış meslekler, kriterlerin karşılanmaması ve süresinde tamamlanmayan başvurular gibi ret sebeplerini sayar. Md. 21/2’ye göre karara tebliğden itibaren 30 gün içinde Bakanlığa itiraz edilebilir; itiraz reddedilirse idari yargı yolu açıktır.

Ret gerekçesi bir belge eksikliği veya ödeme gecikmesiyse çoğu zaman en hızlı yol, eksiği gidererek yeni başvuru yapmaktır. Gerekçe kriterlerin karşılanmaması veya yabancının niteliğiyse itiraz dilekçesinin somut belgelere dayanması gerekir. İtirazın içeriği ve dava yolu çalışma izni reddine itiraz süreci yazısında, yabancı ortaklı şirketlerin ek yükümlülükleri ise yabancının şirket kurması ve yükümlülükleri yazısında anlatılmıştır.

  • Elektronik tebligat adresi ve sistem yetkisi hazır mı?
  • İş sözleşmesinin süresi ve ücreti başvuruyla uyumlu mu?
  • Ön izin gerektiren bir meslek mi?
  • Referans numarası alındıysa 30 günlük onay süresi takvime işlendi mi?
  • Harç bildirimi ve 15 günlük bildirimler için sorumlu belirlendi mi?

Örnek olay (temsilidir): Bir üretim şirketi, yurt dışındaki mühendis için referans numarasını alır, ancak insan kaynakları biriminin değişmesi nedeniyle sistem onayını 30 günden sonra vermek ister ve başvuruyu tamamlayamaz. Süreç yeniden başlar ve işe başlama tarihi aylarca kayar. Bu örnek temsilidir. Somut durumunuzun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir. Kanun metni için 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu ve Uluslararası İşgücü Kanunu Uygulama Yönetmeliği incelenebilir; diğer konular yabancılar ve göç hukuku sayfasında yer alır.

Sıkça Sorulan Sorular

İşverenlerin yabancı personel istihdamında en çok sorduğu konular; turist statüsündeki adaydan başvuru, ikamet izni ihtiyacı, başvuruyu kimin yapacağı, şube değişikliği, uzatma süresinin kaçırılması ve işten ayrılış bildirimidir. Yanıtlar 6735 sayılı Kanun ile 2022 tarihli Uygulama Yönetmeliğinin güncel metnine dayanır; sektörel istisnalar ayrıca kontrol edilmelidir.

Turist olarak Türkiye'de bulunan yabancı için çalışma izni başvurusu yapılabilir mi?

Yurt içinden başvuru için kural olarak en az 6 ay geçerli ikamet izni aranır (Yönetmelik md. 15/4). Vize veya vize muafiyetiyle bulunan yabancı için başvuru, Genel Müdürlüğün istisna tanıdığı haller dışında yurt dışındaki Türk dış temsilciliği üzerinden yapılır.

Çalışma izni çıkan yabancının ayrıca ikamet izni alması gerekir mi?

Hayır. 6458 s. YUKK md. 27/1 uyarınca geçerli çalışma izni ikamet izni sayılır. Ancak konsolosluktan izinle gelen yabancı, girişten itibaren 20 iş günü içinde adres kayıt sistemine kaydını yaptırmalıdır (md. 26/2).

Çalışma izni başvurusunu yabancının kendisi yapabilir mi?

İşverene bağlı izinlerde yabancı yurt dışında vize başvurusunu yapar, ancak başvuru işverenin sistemde onayıyla tamamlanır. Bağımsız çalışma izni gibi işverene bağlı olmayan türlerde başvuru yabancı tarafından yürütülür. Yetkili aracı kurum da başvuru yapabilir (6735 s. K. md. 7/2).

Yabancı işçi aynı şirketin başka şubesinde çalıştırılabilir mi?

İşverene bağlı çalışma izni, Yönetmelik md. 57/4 uyarınca yalnızca izin belgesinde gösterilen işyeri ve adres için geçerlidir. Başka bir şubede veya grup şirketinde çalıştırma, ayrı bir değerlendirme ve çoğu durumda yeni bir başvuru gerektirir.

Uzatma başvurusu süresi kaçırılırsa ne olur?

6735 s. K. md. 7/3’e göre süre dolduktan sonra yapılan uzatma başvurusu reddedilir. Bu durumda yeni bir ilk başvuru yapılması gerekir ve aradaki dönemde çalıştırma, izinsiz çalıştırma yaptırımlarını gündeme getirebilir.

Yabancının işten ayrılması nasıl bildirilir?

İşveren, çalışmanın sona ermesini 15 gün içinde Bakanlığa bildirmekle yükümlüdür (6735 s. K. md. 22/1). Yönetmelik md. 61/2’ye göre SGK’ya yapılan işten çıkış bildirimi Genel Müdürlüğe yapılmış sayılır; sigortadan muaf çalışanlarda ayrıca bildirim gerekir.

Kaynaklar

İlgili yazılar

Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için dosyanızın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Bu yazı 15.11.2026 tarihli mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.

Yazar: KCD Hukuk