
İzmir’de son tutanağı, arabuluculuk bürosu dosyasının kapandığını gösteren ve davanın kaderini belirleyen belgedir. Anlaşma olup olmadığı, kimin ilk toplantıya gelmediği ve görüşmenin hangi tarihte bittiği bu tutanakta yazar. Dava açılacaksa tutanağın aslı ya da arabulucunun onayladığı örneği dava dilekçesine eklenir (6325 s. HUAK md. 18/A/2).
Büroya nasıl başvurulduğunu, arabulucunun nasıl atandığını ve görüşmenin süresini İzmir Arabuluculuk Bürosuna başvuru yazımızda anlattık. Bu yazı sürecin bittiği ana odaklanır: tutanağın türleri, davaya etkisi, süre hesabı ve anlaşma belgesinin İzmir’de hangi mahkemede icra edilebilir hâle getirildiği.
Önemli Çıkarımlar
- Arabulucu; anlaşma, anlaşamama, taraflara ulaşılamaması veya katılım olmaması hâllerinde faaliyeti bitirir ve son tutanağı düzenleyerek büroya bildirir (HUAK md. 18/A/10).
- Son tutanak dava dilekçesine eklenmezse mahkeme 1 haftalık kesin süre verir; süre kaçarsa dava, dilekçe karşı tarafa tebliğ edilmeden usulden reddedilir (md. 18/A/2).
- Başvurudan son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar durur, işlemez (md. 18/A/15).
- İşe iade talebinde anlaşma olmazsa dava, son tutanak tarihinden itibaren 2 hafta içinde iş mahkemesinde açılır (4857 s. İş K. md. 20/1).
- Dava öncesi anlaşmada icra edilebilirlik şerhi arabulucunun görev yaptığı yer sulh hukuk mahkemesinden istenir; İzmir Adliyesi bakımından bu mahkemeler Gültekinler Plaza ek binasındadır.
İzmir’de Arabuluculuk Son Tutanağı Nedir, Kim Düzenler?
İzmir’de arabuluculuk son tutanağı, arabulucunun faaliyeti sona erdirdiğinde düzenlediği ve sonucu belgeleyen tutanaktır. 6325 s. HUAK md. 17/2 uyarınca belgeyi arabulucu, taraflar, kanuni temsilcileri veya avukatları imzalar. Taraflar imzalamazsa arabulucu sebebini yazarak tek başına imzalar; belge yine geçerlidir ve dava aşamasında kullanılabilir.
arabuluculukta tutanak düzenlenir düzenlenmez durum büroya bildirilir (md. 18/A/10). İzmir Adliyesi çevresindeki dosyalarda bu büro, Bayraklı’daki Gültekinler Plaza ek hizmet binasında çalışan İzmir Arabuluculuk Bürosudur. Karşıyaka Adliyesi’nin bürosu Çiğli Ek Hizmet Binasında, Kemalpaşa’nın bürosu ise Kemalpaşa Adliyesi’ndedir. Büro kurulmayan yerlerde aynı işi komisyonun görevlendirdiği sulh hukuk mahkemesi yazı işleri müdürlüğü yürütür (md. 18/A/3-4).
Tutanağın bir örneği taraflara verilir; avukatla takip edilen dosyalarda belge çoğunlukla UYAP üzerinden de görülebilir. Dava açacak tarafın, imzalı aslı ya da arabulucunun “aslı gibidir” onayını taşıyan örneği elinde tutması gerekir. Taranmış ve onaysız bir kopya, mahkemenin ek süre vermesine yol açabilir. Birden fazla davalı veya birden fazla dava söz konusuysa her dosya için ayrı onaylı örnek istemek pratik bir çözümdür.
Son Tutanak Hangi Sonuçlarla Düzenlenir?
Son tutanak beş farklı sonuçla kapanabilir ve her birinin davaya etkisi farklıdır. HUAK md. 17/1 sona erme hâllerini, md. 18/A/10 ise dava şartı arabuluculukta tutanağın düzenlendiği durumları sayar: anlaşma, anlaşamama, taraflara ulaşılamaması, katılım olmaması ve uyuşmazlığın arabuluculuğa elverişli olmaması. Tutanaktaki sonuç, dava yolunun açık olup olmadığını doğrudan gösterir.
| Tutanaktaki sonuç | Dayanak | Davaya etkisi |
|---|---|---|
| Tam anlaşma | HUAK md. 18/1, 18/5 | Anlaşılan konularda dava açılamaz; belge şerhle veya md. 18/4 şartlarıyla niteliği kazanır |
| Kısmi anlaşma | HUAK md. 18/1, 18/5 | Anlaşılan kalem için dava yolu kapanır, kalan kalemler için dava şartı yerine gelmiş olur |
| Anlaşamama | HUAK md. 18/A/10 | Tutanak dava dilekçesine eklenerek dava açılır |
| Katılmama (bir taraf) | HUAK md. 18/A/11 | Gelmeyen taraf tutanakta yazılır; davada haklı çıksa bile gider ve vekâlet ücreti yaptırımı uygulanır |
| Ulaşılamama | HUAK md. 18/A/10, 18/A/13 | Süreç kapanır, tutanak eklenerek dava açılabilir; iki saatlik ücret Bakanlık bütçesinden karşılanır |
| Arabuluculuğa elverişli değil | HUAK md. 17/1-d | Örneğin aile içi şiddet iddiası olan uyuşmazlıklar (md. 1/2); dava doğrudan açılır |
Kısmi anlaşma tutanağında nelere dikkat edilir?
Kısmi anlaşmada tutanak, hangi kalemde uzlaşıldığını ve hangi kalemlerin açık kaldığını ayrı ayrı göstermelidir. Örneğin bir kira uyuşmazlığında birikmiş kira borcunda anlaşılıp konusunda anlaşılamamışsa, iki konu aynı cümlede birleştirilmemelidir. Md. 18/5 uyarınca anlaşılan hususta dava açılamayacağı için belirsiz bir ifade, ileride hangi talebin dava edilebileceği konusunda gereksiz bir tartışma doğurur.

Son Tutanak Dava Dilekçesine Nasıl Eklenir?
Son tutanağın aslı veya arabulucunun onayladığı örneği, dava dilekçesinin zorunlu ekidir. HUAK md. 18/A/2 ve iş davaları için 7036 s. İş Mahkemeleri K. md. 3/2 aynı kuralı koyar: ek yoksa mahkeme 1 haftalık kesin süre verir, sunulmazsa dava usulden reddedilir.
Bu süre, mahkemenin gönderdiği ihtarlı davetiyenin tebliğinden başlar ve kesin süredir; uzatılamaz. İhtara rağmen tutanak sunulmazsa dilekçe karşı tarafa tebliğe bile çıkarılmadan ret kararı verilir. Hiç arabulucuya gidilmeden dava açıldığı anlaşılırsa ek süre de verilmez; dava doğrudan dava şartı yokluğundan reddedilir.
Son tutanak dava dilekçesine eklenmezse ne kaybedilir?
Usulden ret, alacağı ortadan kaldırmaz ama zaman ve masraf kaybettirir. Harç ve gider avansı yeniden yatırılır, karşı taraf lehine yargılama gideri doğabilir. Asıl risk süreli işlerdedir: gibi kısa süreye bağlı taleplerde yeni dava açılana kadar süre dolabilir. İzmir’de dava UYAP üzerinden açılıyorsa tutanağın PDF hâli dilekçeyle aynı gönderimde eklenmeli, ön bürodan açılıyorsa onaylı örnek fiziken verilmelidir.
Son Tutanaktaki Taraf ve Talepler Davayı Nasıl Sınırlar?
Dava şartı, son tutanakta yer alan taraflar ve talepler için yerine gelmiş sayılır. HUAK md. 18/A/2 yalnızca “anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanak” arar; bu nedenle davada ileri sürülen her alacak kalemi ve her davalı, arabuluculuk başvurusunda da bulunmalıdır. Aksi hâlde o kalem bakımından dava şartı eksik kalabilir.
Uygulamada en sık sorun, başvuruda yalnız şirketin gösterilip davada asıl işveren ile alt işverenin, ya da şahıs işletmesi sahibinin birlikte dava edilmesidir. Benzer şekilde başvuruda istenip dava dilekçesine fazla çalışma ve yıllık izin ücretinin eklenmesi tartışma doğurur. İşçi alacaklarında karşı tarafın doğru belirlenmesi Konak işçi alacağı başvurusu yazısında ayrıntılıdır.
Tutanağa yazılan teklifler davada delil olur mu?
Olmaz. HUAK md. 5 uyarınca görüşmede ileri sürülen teklifler, öneriler ve bir vakıanın kabulü sonraki davada delil olarak kullanılamaz; sunulsa bile hükme esas alınamaz. Taraflar md. 17/3 uyarınca tutanağa sonuç dışında neyin yazılacağına kendileri karar verir. Bu nedenle “işveren 50.000 TL teklif etti” gibi notlar dava için bir avantaj sağlamaz; tutanağın sade tutulması çoğu zaman daha güvenlidir.
İlk Toplantıya Katılmayan Taraf Son Tutanakta Nasıl Gösterilir?
Geçerli mazereti olmadan ilk toplantıya gelmeyen taraf son tutanakta adıyla belirtilir. HUAK md. 18/A/11 ve 7036 s. K. md. 3/12 (7531 s. K. ile değişik) uyarınca bu taraf davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile karşı tarafın ödemesi gereken yargılama giderlerinin yarısından sorumlu tutulur ve vekâlet ücretinin yarısına hükmedilir.
Yaptırımın uygulanması için tutanaktaki kaydın açık olması gerekir: davetin hangi kanalla yapıldığı ve tarafın gelmediği yazılmalıdır. Arabulucu davet işlemlerini belgeye bağlamak zorundadır (md. 18/A/7). İki taraf da gelmemişse giderler kendi üzerlerinde kalır. Tüketici uyuşmazlıklarında bu yaptırım 6502 s. TKHK md. 73/A/2 uyarınca tüketici aleyhine uygulanmaz. Giderlerin genel paylaşımı için yargılama giderlerinin kime yükleneceği yazısına bakılabilir.

Son Tutanaktan Sonra Dava Açma Süreleri Nasıl Hesaplanır?
Süre hesabında iki kural birlikte uygulanır. HUAK md. 18/A/15 uyarınca başvurudan son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez. Bazı özel düzenlemeler ise son tutanak tarihinden başlayan yeni ve kısa süreler koyar; işe iadede bu süre 2 haftadır (İş K. md. 20/1).
| Durum | Kural | Son tutanaktan sonra |
|---|---|---|
| Zamanaşımı ve hak düşürücü süreler | HUAK md. 18/A/15; 7036 md. 3/17 | Arabuluculukta geçen süre eklenmeden kalan süre işlemeye devam eder |
| İşe iade | 4857 s. İş K. md. 20/1 | Son tutanak tarihinden itibaren 2 hafta içinde iş mahkemesinde dava |
| Dava öncesi | HMK md. 397/1; HUAK md. 18/A/16 | 2 haftalık dava açma süresi arabuluculuk boyunca işlemez |
| Dava öncesi ." aria-label="ihtiyati haciz — tanım">ihtiyati haciz | İİK md. 264/1; HUAK md. 18/A/16 | 7 günlük süre arabuluculuk boyunca işlemez |
| Başvurudan sonra başlatılan icra takibi | HUAK md. 18/A/16 | Son tutanaktan itibaren 2 hafta içinde İİK md. 72 menfi tespit davası açılabilir |
İşe iade davasında iki haftalık süre nasıl sayılır?
Bir temsili örnek (temsilidir): bildirimi işçiye 2 Mart 2026’da tebliğ edilmiş, işçi 1 aylık süre içinde 20 Mart’ta arabuluculuk bürosuna başvurmuş, son tutanak 8 Nisan 2026’da düzenlenmiştir. İşe iade davası en geç 22 Nisan 2026’da açılmalıdır. Süre, tutanağın işçiye ulaştığı günden değil, tutanağın düzenlendiği tarihten başlar. Süreleri kontrol etmek için işe iade süreleri hesaplama aracı kullanılabilir; İzmir’e özgü akış İzmir işe iade davası süreci yazısındadır.
Anlaşma Belgesi İzmir’de Hangi Mahkemede Şerh Alır?
Dava açılmadan önce varılan anlaşmada icra edilebilirlik şerhi, arabulucunun görev yaptığı yer sulh hukuk mahkemesinden istenir; dava sırasında arabulucuya gidilmişse şerhi davanın görüldüğü mahkeme verir (HUAK md. 18/2). Şerh çekişmesiz yargı işidir, kural olarak dosya üzerinden incelenir ve maktu harca tabidir (md. 18/3).
| Anlaşma türü | Şerh zorunlu mu? | Şerhi veren mahkeme | İzmir uygulaması |
|---|---|---|---|
| Genel alacak, işçi alacağı | Hayır, taraflar ve avukatlar ile arabulucu birlikte imzaladıysa (md. 18/4) | Arabulucunun görev yaptığı yer sulh hukuk | İzmir Adliyesi: Gültekinler Plaza; Karşıyaka: Çiğli Ek Hizmet Binası |
| Ticari uyuşmazlık | Avukatlar ile arabulucu imzaladıysa hayır (md. 18/4) | Arabulucunun görev yaptığı yer sulh hukuk | Aynı binalar |
| Kira, kat mülkiyeti, komşu hakkı (taşınmaz dışı belge) | Evet (md. 18/B/3) | Arabulucunun görev yaptığı yer sulh hukuk | Aynı binalar |
| Taşınmazla ilgili belge, ortaklığın giderilmesi | Evet (md. 18/B/3, 17/B/4) | Taşınmazın bulunduğu yer sulh hukuk | Taşınmaz Çeşme’deyse Çeşme Adliyesi sulh hukuk mahkemesi |
Anlaşma belgesine icra edilebilirlik şerhi hangi denetimden geçer?
Mahkeme anlaşmanın içeriğini yeniden yargılamaz; yalnız arabuluculuğa ve cebri icraya elverişli olup olmadığına bakar. Arabuluculuğa elverişli aile hukuku uyuşmazlıklarında inceleme duruşmalı yapılır (md. 18/3). Taşınmaz devrine ilişkin anlaşmalarda mahkeme ayrıca kanuni sınırlamaları denetler; şerhten sonra tapu müdürlüğü resmî senet düzenlemeden tescil yapar (md. 17/B/6, 18/B/5). Ortaklığın giderilmesindeki uygulama İzmir ortaklığın giderilmesi davası yazısında anlatılmıştır.

Anlaşma Belgesine Uyulmazsa Ne Yapılır?
Şerhli veya md. 18/4 şartlarını taşıyan anlaşma belgesi ilam niteliğinde belgedir; borçlu ödemezse yeni bir dava açılmaz, doğrudan ilamlı icra takibi başlatılır. HUAK md. 18/5 uyarınca üzerinde anlaşılan hususlarda dava açılamayacağı için alacaklının yolu dava değil icradır. Bu da belgenin baştan doğru yazılmasını zorunlu kılar.
İzmir merkezindeki takipler, Stadyum Metro karşısındaki BAM binasında bulunan İzmir icra dairelerinden birinde açılabilir; Karşıyaka icra daireleri Çarşı Ek-1 Hizmet Binasındadır. Hangi dosyanın hangi İzmir icra dairesinde yürüdüğü İzmir icra müdürlükleri rehberi yazısında yer alır. Belgede taksit planı varsa bir taksitte gecikmenin tüm borcu muaccel kılıp kılmadığı açıkça yazılmalıdır; bu kayıt yoksa alacaklı yalnız vadesi gelen taksit için takip yapabilir.
Son Tutanağı İmzalamadan Önce Neler Kontrol Edilmeli?
İmzadan önce birkaç dakikalık kontrol, sonraki davada aylar sürebilecek bir usul tartışmasını önler. Son tutanak HUAK md. 17/2 uyarınca imzalandığı anda dosyayı kapatır ve md. 18/A/15 uyarınca süreler o tarihten itibaren yeniden işlemeye başlar; bu yüzden tarih, taraf ve talep bilgisi doğru olmalıdır.
- Tarafların adı veya ticaret unvanı, vergi ya da T.C. kimlik numarası başvurudaki bilgilerle aynı mı?
- Uyuşmazlık konusu talepler tek tek ve mümkünse tutarlarıyla yazılmış mı; kısmi anlaşmada açık kalan kalemler ayrıca gösterilmiş mi?
- Tutanak tarihi doğru mu? İşe iade ve diğer kısa süreler bu tarihten başlar.
- İlk toplantıya katılmayan taraf varsa adı ve davet şekli tutanakta yer alıyor mu?
- Anlaşmada ödeme tarihi, IBAN, taksit ve muacceliyet kaydı ile hangi tarafın hangi masrafı üstlendiği açık mı?
- İmzalı asıl veya arabulucu onaylı örnek alındı mı?
Son tutanaktan sonra açılacak davanın hangi İzmir mahkemesinde görüleceği uyuşmazlığın türüne göre değişir: asliye hukuk davaları 01.09.2026’dan beri Halkapınar Ek Hizmet Binasında, ticari davalar BAM binasındaki asliye ticaret mahkemelerinde, iş ve tüketici davaları Gültekinler Plaza’da görülür. Ticari uyuşmazlıklar için ticari davalarda zorunlu arabuluculuk, icra takibine yapılan itiraz sonrası dava için İzmir’de itirazın iptali davası yazılarına bakılabilir. Somut durumunuzun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir; uyuşmazlık çözümü çalışma alanı ve Av. Yahya Köse sayfaları genel bilgi sunar.
Sıkça Sorulan Sorular
Arabuluculuk dosyası kapandıktan sonra en çok sorulan konular; tutanağın kaybolması, tarihin önemi, katılmama kaydına itiraz, dava açılmazsa ne olacağı ve şerhin zorunlu olup olmadığıdır. Cevaplar 6325 s. HUAK md. 5, 17, 18, 18/A ve 18/B ile 6502 s. TKHK md. 73/A hükümlerine dayanır.
Son tutanağın aslı kaybolursa dava açılabilir mi?
Açılabilir. HUAK md. 18/A/2 aslın yanında arabulucu tarafından onaylanmış bir örneği de kabul eder. Arabulucu dosyayı ve tutanağı beş yıl saklamak zorunda olduğundan (md. 17/4) onaylı örnek arabulucudan istenebilir; dosya bilgisi için büroya da başvurulabilir.
Son tutanak hangi tarihte düzenlenmiş sayılır?
Tutanak üzerinde yazan düzenleme tarihi esas alınır. Süreler, tutanağın taraflara gönderildiği veya UYAP’ta görüldüğü günden değil, arabulucunun faaliyeti sona erdirip tutanağı düzenlediği tarihten başlar. Uzaktan yürütülen görüşmelerde bu tarih ayrıca kontrol edilmelidir.
Arabulucu ilk toplantıya gelmediğimi yanlış yazdıysa ne yapılır?
Davette usulsüzlük veya geçerli mazeret varsa bu durum davada ileri sürülür ve belgelenir. Yaptırım, geçerli mazeret olmaksızın katılmama hâlinde uygulanır (HUAK md. 18/A/11). Davet kayıtları, e-posta ve telefon kayıtları mahkemeye sunulabilir.
Anlaşamama tutanağından sonra dava açmazsam ne olur?
Tutanak tek başına bir hak kaybı doğurmaz; ancak durmuş olan zamanaşımı ve hak düşürücü süreler son tutanak tarihinden itibaren kaldığı yerden işlemeye devam eder (HUAK md. 18/A/15). İşe iade gibi kısa süreli taleplerde 2 hafta geçerse dava hakkı kaybedilir.
Anlaşma belgesi için şerh almak zorunlu mu?
Genel kural olarak hayır: taraflar ve avukatları ile arabulucunun birlikte imzaladığı belge şerhsiz ilam niteliğindedir (HUAK md. 18/4). Kira, ortaklığın giderilmesi, kat mülkiyeti ve komşu hakkı uyuşmazlıklarında ise şerh zorunludur (md. 18/B/3).
Karşıyaka'daki bir arabuluculuk dosyasında şerh nereden alınır?
Dava öncesi anlaşmada şerh, arabulucunun görev yaptığı yer sulh hukuk mahkemesinden istenir (HUAK md. 18/2). Karşıyaka Adliyesi’nin sulh hukuk mahkemeleri Çiğli Ek Hizmet Binasındadır. Taşınmazla ilgili belgelerde ise taşınmazın bulunduğu yerin sulh hukuk mahkemesi yetkilidir.
Tüketici ilk toplantıya katılmazsa yargılama gideri yaptırımı uygulanır mı?
Uygulanmaz. 6502 s. TKHK md. 73/A/2, HUAK md. 18/A/11’deki katılmama yaptırımının tüketici aleyhine uygulanmayacağını düzenler. Satıcı veya sağlayıcı gelmezse yaptırım onun hakkında işletilebilir; tüketicinin ödeyeceği arabuluculuk ücreti ise md. 73/A/3 uyarınca Bakanlık bütçesinden karşılanır.
Kaynaklar
- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu (mevzuat.gov.tr)
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu (mevzuat.gov.tr)
- 4857 sayılı İş Kanunu (mevzuat.gov.tr)
- 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (mevzuat.gov.tr)
- İzmir Adliyesi Ek Hizmet Binası iletişim bilgileri (izmir.adalet.gov.tr)
- Karşıyaka Adliyesi Çiğli Ek Hizmet Binası (karsiyaka.adalet.gov.tr)
Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için dosyanızın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Bu yazı 15.11.2026 tarihli mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.
Yazar: Av. Yahya Köse, Avukat
Çalışma alanları: İcra ve İflas Hukuku, Gayrimenkul Hukuku, Kira ve Tahliye Hukuku, Ceza Hukuku, Uyuşmazlık Çözümü, Önleyici Hukuk





