Makale · 15.11.2026

Konkordato Sürecinde Alacaklının Durumu

Bu yazıyı dinleyin
0:00 / –:––
Konkordatoda alacaklının durumu için alacak tutarını ve grafikleri inceleyen hesap tablosu

Konkordatoda alacaklının durumu, borçlunun mühlet aldığı gün ile tasdik kararı arasında birkaç kez değişir: takip hakkı durur, faiz işlemez, oy hakkı ve itiraz süreleri doğar, mühlet sırasında yapılan yeni işler ise farklı kurallara bağlanır. 2004 s. İİK md. 285 ila 308/h arasındaki hükümler, her aşamada alacaklıya kısa ve çoğu zaman kesin süreler tanır.

Başvuru şartlarını, mühlet türlerini ve tasdikin genel çerçevesini konkordato başvurusu ve mühlet yazımızda anlattık. Bu yazı ise alacaklının hangi tarihte hangi adımı atması gerektiğine, mühlet içinde borçluyla çalışmaya devam eden tedarikçinin korunmasına, rehin ve leasing alacaklısının ertelemeye karşı haklarına ve konkordato başarısız olursa izlenecek yola odaklanıyor.

Önemli Çıkarımlar

  • Geçici mühlet ilanından itibaren 7 günlük kesin süre içinde mühlete itiraz edilebilir (İİK md. 288/2); mühlet kararlarına ayrıca kanun yolu yoktur.
  • Mühlet içinde komiserin izniyle doğan alacaklar konkordatoya tabi değildir, temerrütte takip edilebilir ve rehinli alacaklardan hemen sonra ödenir (İİK md. 308/c).
  • Takasta geçici mühletin ilan tarihi esas alınır (İİK md. 294/4); bu tarihten sonra edinilen alacakla takas sınırlanır.
  • Rehinli malın satışı ve leasing konusu malın iadesi, tasdik kararında en çok 1 yıl ertelenebilir (İİK md. 307).
  • Proje uyarınca ödeme almayan alacaklı, tasdik eden mahkemeden konkordatonun kendisi bakımından feshini isteyebilir (İİK md. 308/e).

Konkordatoda Alacaklının Durumu Hangi Aşamada Değişir?

Konkordatoda alacaklının durumu geçici mühlet kararıyla değişmeye başlar. 2004 s. İİK md. 288/1 uyarınca geçici mühlet, kesin mühletin sonuçlarını doğurur; yani alacaklı daha ilk günden md. 294’teki takip yasağıyla karşılaşır. Aşağıdaki tablo, alacaklının her aşamada yapması gerekenleri ve kanuni süreleri gösterir.

Aşama Alacaklının yapması gereken Süre ve dayanak
Geçici mühlet ilanı Mühlete itiraz; delilleriyle talebin reddini istemek İlandan itibaren 7 gün, kesin süre (md. 288/2)
Alacak bildirimi daveti Alacağı belgeleriyle komisere bildirmek İlandan itibaren 15 gün (md. 299)
Rehinli mal kıymet takdiri Yeniden kıymet takdiri istemek 7 gün içinde, masraf önceden verilerek (md. 298/3)
Alacaklılar toplantısı ilanı Belgeleri incelemek, oy kararını vermek Toplantıdan önceki 7 gün inceleme; toplantı ilandan en az 15 gün sonra (md. 301)
Toplantı sonrası Toplantıya katılmayan alacaklı katılım beyanı (iltihak) Toplantının bitiminden itibaren 7 gün (md. 302)
Tasdik duruşması İtiraz sebeplerini yazılı bildirmek Duruşmadan en az 3 gün önce (md. 304/1)
Tasdik kararı İstinaf (itiraz eden alacaklı için) İlandan itibaren 2 hafta (md. 308/a)
Alacak itiraza uğradıysa Çekişmeli alacak davası açmak Tasdik ilanından itibaren 1 ay (md. 308/b)

Tablodaki sürelerin çoğu ilan tarihinden başlar; beklemek hak kaybına yol açabilir. Kararlar Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi ile Basın İlan Kurumu’nun resmî ilan portalında yayımlandığından (md. 288/2), alacaklı borçlu firmaları düzenli olarak bu kaynaklardan takip etmelidir. Yetkili mahkemenin tespiti için İzmir’de konkordato başvurusu ve yetkili mahkeme yazısına bakılabilir.

Geçici Mühlet İlanından Sonra İlk Günlerde Ne Yapılmalı?

İlk yedi gün alacaklı açısından en dar zaman aralığıdır. İİK md. 288/2 uyarınca alacaklı, ilandan itibaren yedi günlük kesin süre içinde mühlet verilmesini gerektiren bir hal bulunmadığını delilleriyle ileri sürebilir. Md. 287 son fıkrası geçici mühlete karşı kanun yolunu kapattığından, bu itiraz mahkemenin dikkatini çekmenin başlıca aracıdır.

Etkili bir itiraz, genel ifadeler yerine somut tutarsızlıklara dayanmalıdır: bağımsız denetim raporundaki varlıkların gerçekte bulunmaması, başvurudan kısa süre önce yapılan şüpheli devirler, ilişkili şirketlere aktarılan stoklar veya ön projede alacaklı listesinin eksik gösterilmesi gibi. Mahkeme, kesin mühlet kararını verirken itiraz eden alacaklıların ileri sürdüğü sebepleri dikkate almak zorundadır (md. 289/2). Aynı günlerde alacağın tutarını gösteren faturalar, cari hesap ekstresi ve mutabakatlar da bildirim için hazırlanmalıdır; mutabakat sorunları için cari hesap mutabakatı ve ispat yükü yazısı yol gösterir.

Takas hakkı hangi tarihe göre değerlendirilir?

Borçluya hem borcu hem de ondan alacağı olan tacirler için takas, konkordatoda en etkili korunma yollarından biridir. İİK md. 294/4 uyarınca takas, iflasa ilişkin md. 200 ve 201’e tabidir ve bu maddelerin uygulanmasında geçici mühletin ilan tarihi esas alınır. Pratikte bu, ilan tarihinden önce karşılıklı hale gelmiş alacak ve borçların takas edilebileceği, ilandan sonra edinilen veya devralınan alacaklarla takasın ise sınırlandığı anlamına gelir. Takas beyanının yazılı ve tarihli yapılması ispat açısından önemlidir.

Konkordato projesini görüşmek için toplanan alacaklılar ve borçlu temsilcileri

Mühlet Sırasında Borçluyla Çalışmaya Devam Eden Alacaklı Korunur mu?

Evet, ancak belirli şartlarla. İİK md. 296/1 uyarınca işletmenin faaliyeti için önem arz eden sözleşmelerin devamı esastır ve bu sözleşmelerden mühlet süresince doğan edimler karşılıklı olarak ifa edilir. Md. 308/c ise mühlet içinde komiserin izniyle akdedilmiş borçları adi konkordatonun şartlarına tabi tutmaz.

Bu hükümler, mühlet sırasında mal veya hizmet vermeye devam eden tedarikçiyi korumak için konmuştur. Komiser izniyle doğan alacaklar halinde mühlet sırasında dahi icra takibine konu edilebilir, İİK md. 206 sıralamasında rehinli alacaklardan hemen sonra, diğer bütün alacaklardan önce ödenir ve sonraki bir iflasta md. 248 anlamında masa borcu sayılır. Aynı kural, komiserin izniyle karşı edimin ifasını kabul eden borçlunun sürekli borç ilişkilerindeki karşı edimler için de geçerlidir.

Alacağın doğduğu zaman Konkordatoya tabi mi? Mühlette takip Dayanak
Konkordato talebinden önce Evet (istisnalar hariç) Yapılamaz, başlamış takip durur İİK md. 294/1, 308/c/2
Mühlet içinde, komiser izni olmadan Evet Yapılamaz İİK md. 308/c/2
Mühlet içinde, komiser izniyle Hayır Temerrütte yapılabilir İİK md. 308/c/4
Komiser izniyle devam eden sürekli ilişkideki karşı edim Hayır Temerrütte yapılabilir İİK md. 308/c/4

Tedarikçi mühlette mal verirken nelere dikkat etmeli?

Korumanın anahtarı komiser iznidir. Tedarikçi, mühlet içindeki her yeni siparişte veya en azından çerçeve ilişkide komiserin izninin yazılı olarak bulunduğundan emin olmalıdır. İzin belgelenmezse, mühlette doğan alacak da konkordatoya tabi hale gelebilir ve projede öngörülen oranda tahsil edilir. Ayrıca mühletten önceki bakiye ile mühlet sonrası teslimatların ayrı cari hesaplarda izlenmesi, hangi alacağın hangi rejime tabi olduğunun ispatını kolaylaştırır.

Rehin ve Leasing Alacaklısı Nelere Dikkat Etmeli?

Rehinli alacaklı mühlette rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takibe başlayabilir veya devam edebilir, ancak muhafaza ve satış yapılamaz (İİK md. 295/1). Alacaklının oy gücü ise rehinli malın kıymetine bağlıdır: md. 302 uyarınca rehinli alacak, md. 298’e göre takdir edilen kıymet sonucunda teminatsız kalan kısmı için hesaba katılır.

Bu nedenle komiserin yaptığı kıymet takdiri, rehinli alacaklının hem oy gücünü hem de konkordato projesine tabi kalacak kısmını belirler. Md. 298/2 uyarınca takdir kararı toplantıdan önce rehinli alacaklılara yazılı bildirilir; md. 298/3 gereği ilgililer yedi gün içinde ve masrafını önceden vererek mahkemeden yeniden kıymet takdiri isteyebilir. Yeni takdirde kıymet kayda değer şekilde değişirse, alacaklı masraflarını borçludan isteyebilir. Mühletten önceki takip aşamaları için rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yazısına bakılabilir.

Rehinli malın satışı ve leasing iadesinin ertelenmesi

İİK md. 307, borçlunun talebi üzerine tasdik kararında rehinli malın muhafazası ve satışının karardan itibaren en çok bir yıl ertelenebileceğini düzenler. Şartlar: alacağın konkordato talebinden önce doğmuş olması, talep tarihine kadar ödenmemiş faiz bulunmaması ve malın işletme için zorunlu olduğunun yaklaşık olarak ispatı. Finansal kiralama konusu malların iadesi için ise ayrıca borçlunun sözleşmenin aynen ifasını üstlenmesi, ödenmemiş kira borcunun üç aylık tutarı aşmaması ve değer kaybına karşı teminat gösterilmesi aranır.

Rehinli ve leasing alacaklıları, tasdik duruşmasından önce yazılı görüş sunmaya davet edilir ve duruşmaya çağrılır. Erteleme verilse bile, borçlunun malı rızasıyla devretmesi, iflası veya ölümü halinde erteleme kendiliğinden hükümsüz olur; borçlunun ertelemeyi yanlış bilgiyle elde ettiği veya mali durumunun düzeldiği yaklaşık olarak ispat edilirse alacaklının talebiyle erteleme kaldırılır. Leasing ilişkisinin genel kuralları leasing sözleşmesinde temerrüt ve malın iadesi yazısında yer alıyor.

Rehinli alacağın teminatsız kalan kısmını hesaplamak için kullanılan belgeler

Alacaklılar Kurulu ve Komiser Karşısında Hangi Haklar Kullanılabilir?

İİK md. 289/4 uyarınca mahkeme, yedi alacaklıyı geçmeyen, herhangi bir ücret takdir edilmeyen ve tek sayıda üyeden oluşan bir alacaklılar kurulu oluşturabilir; farklı alacaklı sınıfları ve rehinli alacaklılar kurulda hakkaniyete uygun biçimde temsil edilir. Kurul, komiseri denetler ve gerekirse gerekçeli raporla komiserin değiştirilmesini isteyebilir.

Kurulda yer almayan alacaklı da pasif değildir. Komiser, md. 290/2-f uyarınca talepte bulunan alacaklılara konkordatonun seyri ve borçlunun güncel mali durumu hakkında bilgi vermekle görevlidir. Komiserin konkordatoya ilişkin işlemlerine karşı şikâyet yolu açıktır ve bu şikâyetler asliye ticaret mahkemesince kesin olarak karara bağlanır (md. 290/4). Bilgi taleplerinin yazılı yapılması, ileride tasdike itiraz edilirken dayanak oluşturur.

Borçlu mühlette mal kaçırıyorsa ne yapılabilir?

Md. 297/2 uyarınca borçlu, mahkemenin izni olmadan mühlet kararından itibaren rehin tesis edemez, kefil olamaz, ivazsız tasarrufta bulunamaz; taşınmazını ve işletme için önemli taşınırlarını devredemez veya takyit edemez. Aksi halde yapılan işlemler hükümsüzdür. Alacaklı böyle bir işlemi öğrendiğinde belgeleriyle komisere ve mahkemeye bildirmelidir. Mahkeme borçlunun tasarruf yetkisini kaldırabilir veya iflasa tabi borçlu bakımından md. 292 uyarınca kesin mühleti kaldırarak iflasa karar verebilir.

Oylamada Alacaklının Pazarlık Gücü Nereden Gelir?

Proje, md. 302’deki alacaklı ve alacak çoğunluğuyla kabul edilir; büyük alacaklılar bu nedenle sonuca doğrudan etki eder. Ancak pazarlık gücü sınırsız değildir: İİK md. 308/d uyarınca borçlunun bir alacaklıya projede öngörülenden fazla olarak yaptığı vaatler hükümsüzdür. Gizli yan anlaşmalarla ek ödeme almaya çalışmak bu nedenle hukuki güvence sağlamaz.

Çekişmeli, geciktirici şarta bağlı veya vadesi belirsiz alacakların oylamada hesaba katılıp katılmayacağına ve hangi oranda katılacağına mahkeme karar verir; bu iddialar hakkında ileride verilecek hükümler saklıdır (md. 302). Alacağı borçlu tarafından itiraza uğrayan alacaklı, tasdik ilanından itibaren bir ay içinde dava açmazsa projeye göre ayrılan paydan ödeme isteyemez (md. 308/b).

Kefile karşı hakları korumak için olumlu oydan önce yapılacaklar

Konkordatoya muvafakat etmeyen alacaklı, borçtan birlikte sorumlu olanlara karşı bütün haklarını korur (md. 303/1). Olumlu oy verecek alacaklı ise bu korumadan yararlanmak için, alacağını ödeme karşılığında kefil ve müşterek borçlulara devretmeyi teklif etmeli ve toplantıların günü ile yerini onlara en az on gün önceden haber vermelidir (md. 303/2). Bu bildirim yapılmadan verilen olumlu oy, kefile başvuru imkânını tartışmalı hale getirebilir. Kefilin takipteki konumu için kefilin icra takibindeki konumu yazısı da yararlı olacaktır.

Alacaklılar kurulu toplantısının yapılacağı boş toplantı salonu

Konkordato Başarısız Olursa Alacaklı Ne Yapar?

Konkordato tasdik edilmezse mahkeme talebi reddeder; borçlu iflasa tabiyse ve doğrudan iflas sebeplerinden biri varsa iflasına resen karar verir (İİK md. 308/1). Süreç iflasla sonuçlanırsa mahkeme tasfiyenin basit veya adi usulle yapılmasına ve gerektiğinde adi tasfiyenin komiserlerce yürütülmesine karar verir (md. 308/2).

İflasa geçişte işçi ve alacakları gibi birinci sıra imtiyazlı alacaklar bakımından önemli bir ayrıntı vardır: md. 206’daki bir yıllık sürelerin hesabında, iflastan önce mühlet dahil geçirilen konkordato süresi hesaba katılmaz. Böylece uzun süren konkordato, imtiyazlı alacakların kapsamını daraltmaz. İflas sürecinin işleyişi iflas davası ve depo kararı, alacakların sıralaması ise sıra cetveline itiraz yazılarında ele alınmaktadır.

Tasdik edilen konkordatonun feshi

Konkordato tasdik edilmiş ama borçlu projeye göre ödeme yapmıyorsa, kendisine karşı ifada bulunulmayan alacaklı konkordato ile kazandığı yeni hakları koruyarak, tasdik eden mahkemeden konkordatonun kendisi bakımından feshini isteyebilir (md. 308/e). Bu kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde yoluna başvurulabilir. Konkordato kötüniyetle sakatlanmışsa her alacaklı md. 308/f uyarınca tamamen feshini isteyebilir; bu halde md. 308 hükmü uygulanarak iflas gündeme gelebilir.

Tasdik edilen konkordato projesindeki ödemelerin takibi için hesap ve not alma

Alacaklı Konkordato Dosyasını Nasıl Hazırlamalı?

Konkordatoda süreler kısa ve büyük ölçüde ilana bağlı olduğundan, alacaklının dosyası mühlet haberini aldığı gün hazır olmalıdır; sonradan toplanan belgeler çoğu zaman bir süreyi kaçırmanın telafisine yetmez. Aşağıdaki liste, alacak bildiriminden tasdik sonrası takibe kadar ihtiyaç duyulacak belgeleri ve kontrolleri bir arada gösterir.

  • Alacağı gösteren sözleşme, fatura, irsaliye, cari hesap ekstresi ve varsa mutabakat yazıları; vadeleri ve faiz başlangıçlarıyla birlikte.
  • Teminat belgeleri: ipotek ve rehin kayıtları, kefalet sözleşmeleri, çek ve senet asılları.
  • Mühlet öncesi ve sonrası teslimatlar için ayrı cari hesap ve komiser izinlerinin yazılı kopyaları.
  • Takas yapılabilecek karşı borçların listesi ve geçici mühlet ilan tarihi.
  • Borçlunun şüpheli tasarruflarına ilişkin tapu, sicil veya ticari yazışma kayıtları.
  • Kefil ve müşterek borçlulara gönderilecek devir teklifi ve toplantı bildirimi taslağı.

Mühlet kalktıktan sonra yeniden başlayacak takipler için ticari alacağın tahsili yazısı, mühletten önce alınmış tedbirlerin akıbeti için ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir farkı yazısı tamamlayıcıdır. Takip masraflarını önceden görmek için icra masrafı hesaplama aracı kullanılabilir. İcra ve iflas hukuku alanındaki uyuşmazlıklar Av. Muhammed Çakmak’ın çalışma alanları arasında yer alır; somut durumunuzun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

Konkordatoda alacaklının durumu hakkında en sık sorulanlar; mühlet ilan edilen firmayla ticarete devam edilip edilmeyeceği, alacak bildirilmezse ne olacağı, faizin durumu, ret oyunun etkisi ve kamu alacaklarının konumudur. Aşağıdaki kısa cevaplar İİK’nın güncel metnine dayanır; her dosyada ilan tarihleri ayrıca kontrol edilmelidir.

Konkordato ilan edilen firmaya mal satmaya devam etmeli miyim?

Bu ticari bir karardır, ancak hukuki risk komiser iznine bağlıdır. İİK md. 308/c uyarınca mühlet içinde komiserin izniyle doğan alacaklar konkordatoya tabi değildir ve temerrütte takip edilebilir. İzin yazılı alınmazsa yeni alacak da projedeki oranla sınırlı kalabilir.

Konkordatoda alacağımı bildirmezsem ne olur?

İİK md. 299 uyarınca alacaklılar ilandan itibaren 15 gün içinde alacaklarını bildirmeye davet edilir. Bildirmeyen alacaklı, alacağı borçlunun bilançosunda kayıtlı değilse proje müzakerelerine kabul edilmez ve oy kullanamaz. Ancak tasdik edilen konkordato, kural olarak bu alacaklıyı da bağlar.

Konkordato sürecinde alacağıma faiz işler mi?

Tasdik edilen proje aksini öngörmedikçe, İİK md. 294/3 uyarınca kesin mühlet tarihinden itibaren rehinle teminat altına alınmamış her türlü alacağa faiz işlemesi durur. Rehinli alacaklarda bu kural uygulanmaz. Projede faiz öngörülüp öngörülmediği oylamadan önce kontrol edilmelidir.

Konkordato projesine ret oyu verirsem yine de bağlanır mıyım?

Evet, tasdik edilen konkordato İİK md. 308/c uyarınca talepten önce doğan alacaklar için ret oyu veren alacaklıları da bağlar. Ret oyunun etkisi, kefil ve müşterek borçlulara karşı hakların korunmasında (md. 303/1) ve tasdike itiraz ile istinaf hakkının kullanılmasında görülür.

Kamu alacakları konkordatodan etkilenir mi?

Mühlet içinde 6183 sayılı Kanuna göre yapılan takipler de durur (İİK md. 294/1). Ancak İİK md. 308/c uyarınca 6183 s. Kanun kapsamındaki amme alacakları, birinci sıra imtiyazlı alacaklar ve rehinle karşılanan alacaklar tasdik edilen konkordatonun bağlayıcılığı dışında kalır.

Komiserin işlemine karşı nereye başvurulur?

İİK md. 290/4 uyarınca komiserin konkordatoya ilişkin işlemleriyle ilgili şikâyetler asliye ticaret mahkemesine yapılır ve mahkeme şikâyeti kesin olarak karara bağlar. Alacaklılar kurulu oluşturulmuşsa, komiserin faaliyetlerini yetersiz bulan kurul gerekçeli raporla komiserin değiştirilmesini de isteyebilir.

Kaynaklar

İlgili yazılar

Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için dosyanızın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Bu yazı 15.11.2026 tarihli mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.

Yazar: Av. Muhammed Çakmak, Avukat
Çalışma alanları: Bankacılık ve Finans Hukuku, Faktoring Hukuku, İcra ve İflas Hukuku, Ticaret Hukuku, Ticari Alacakların Tahsili