Makale · 14.11.2026

Takibin Taliki ve İptali Talebi

Takibin taliki ve iptali için süreyi simgeleyen masadaki kum saati

Takibin taliki ve iptali, kesinleşmiş bir icra takibinde borcun sonradan ödendiği ya da alacaklının süre verdiği hallerde borçlunun icra mahkemesine başvurarak takibi durdurmasını veya ortadan kaldırmasını sağlayan yoldur. Dayanağı 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu md. 71’dir ve en çok, icra dosyası dışında alacaklıya doğrudan ödeme yapan borçluların işine yarar.

Kesinleşmeden sonraki ödeme, mühlet ve ihtimalleri ilamsız takibin kesinleşmesi yazısında kısaca anılmıştı. Bu yazı, İİK md. 71 başvurusunu bütün yönleriyle ele alıyor: Hangi takiplerde uygulandığını, hangi belgenin yeterli sayıldığını, ilamlı takipteki icranın geri bırakılmasıyla farkını, başvurunun takibe etkisini ve ret halinde kalan yolları.

Önemli Çıkarımlar

  • Borçlu, takip kesinleştikten sonra borcun ödendiğini veya alacaklının mühlet verdiğini belgeyle ispat ederse takibin iptalini veya talikini her zaman isteyebilir (İİK md. 71/1).
  • Belge, noterden tasdikli ya da imzası alacaklı tarafından ikrar edilmiş olmalıdır.
  • Kesinleşmeden sonra dolan zamanaşımında İİK md. 33/a kıyasen uygulanır (İİK md. 71/2).
  • İlamlı takipte aynı ihtiyaç İİK md. 33’teki icranın geri bırakılmasıyla karşılanır; icra emrinin tebliğinden itibaren süre 7 gündür.
  • Başvuru tek başına takibi durdurmaz; şikâyette olduğu gibi icra mahkemesinin ayrıca karar vermesi gerekir (İİK md. 22 kıyasen).
  • Belgesi kanundaki nitelikte olmayan borçlu için genel mahkemede menfi tespit ve istirdat yolu açıktır (İİK md. 72).

Takibin Taliki ve İptali Nedir, Hangi Durumda İstenir?

2004 s. İİK md. 71/1 uyarınca borçlu, takibin kesinleşmesinden sonraki dönemde borcun ve fer’ilerinin itfa edildiğini ya da alacaklının kendisine mühlet verdiğini noterden tasdikli veya imzası ikrar edilmiş bir belgeyle ispat ederse, takibin iptalini veya talikini her zaman icra mahkemesinden isteyebilir. Başvuru bir süreye bağlı değildir.

Bu yolun mantığı basittir: Takip kesinleştikten sonra borçlunun ödeme emrine itiraz hakkı kalmamıştır. Ancak kesinleşmeden sonra gerçekleşen bir ödeme veya erteleme anlaşması, takibin devamını haksız hale getirir. Kanun koyucu borçluyu uzun bir genel mahkeme davasına mahkûm etmemek için icra mahkemesinde hızlı bir inceleme imkânı tanır; karşılığında da belgenin güçlü olmasını şart koşar.

Takibin iptali ile takibin taliki farkı

Takibin iptali, borcun tamamen sona erdiği hallerde istenir. İtfa kavramı, borcun ödeme başta olmak üzere ibra gibi sebeplerle sona ermesini ifade eder ve kabul edilirse takip ortadan kalkar. Takibin taliki ise alacaklının borçluya süre tanıdığı hallerde istenir; takip ortadan kalkmaz, verilen mühlet boyunca ertelenir ve mühlet dolduğunda alacaklı kaldığı yerden devam edebilir. Borcun yalnızca bir kısmı ödenmişse iptal de o kısımla sınırlı istenir; kalan miktar için takip sürer.

Alacaklının verdiği mühleti simgeleyen beyaz masadaki kum saati

İİK 71 Hangi Takiplerde ve Hangi Aşamada Uygulanır?

İİK md. 71, ilamsız genel yoluyla takibin “itirazın hükümden düşürülmesi” bölümünde yer alır ve takibin kesinleşmesinden sonraki dönemi kapsar. İİK md. 170/b uyarınca 62 ilâ 72. maddeler, kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takipte de bu fasla aykırı olmadıkça uygulanır. İlamlı takipte ise ayrı bir düzen vardır.

Zamanlama, hangi yolun seçileceğini belirler. Ödeme veya mühlet takip kesinleşmeden önce gerçekleşmişse borçlunun kullanacağı araç ödeme emrine itirazdır; bu aşamanın süreleri icra takibine itiraz süresi yazısında anlatılır. Kambiyo senetlerinde İİK md. 168/5 ve 169/a uyarınca borcun itfa edildiği, mehil verildiği veya zamanaşımı itirazları 5 gün içinde icra mahkemesine yapılır. Aşağıdaki tablo takip türüne göre yolları karşılaştırır.

Takip türü ve aşama Başvurulacak yol Süre Dayanak
İlamsız takip, kesinleşmeden önce Ödeme emrine itiraz Tebliğden itibaren 7 gün İİK md. 62
İlamsız takip, kesinleşmeden sonra Takibin iptali veya taliki Her zaman İİK md. 71/1
Kambiyo takibi, ." aria-label="ödeme emri — tanım">ödeme emri aşaması İcra mahkemesine borca itiraz Tebliğden itibaren 5 gün İİK md. 168/5, 169
Kambiyo takibi, kesinleşmeden sonra Takibin iptali veya taliki Her zaman İİK md. 170/b, 71
İlamlı takip, icra emri aşaması İcranın geri bırakılması Tebliğden itibaren 7 gün İİK md. 33/1
İlamlı takip, icra emri sonrası İcranın geri bırakılması Her zaman İİK md. 33/2

İlamlı takipte icranın geri bırakılması

İİK md. 33/1 uyarınca icra emrinin tebliği üzerine borçlu 7 gün içinde icra mahkemesine başvurarak borcun zamanaşımına uğradığını veya imhal ya da itfa edildiğini ileri sürebilir. İcra emrinin tebliğinden sonraki dönemde gerçekleşen itfa, imhal veya zamanaşımına dayanan istekler ise her zaman yapılabilir; ancak bu dönemde itfa ve imhal iddiası mutlaka noterlikçe re’sen yapılmış veya tasdik olunmuş belgelere ya da icra zaptına dayanmalıdır. Bu, İİK md. 71’e göre daha dar bir belge ölçütüdür.

Hangi Belgeler İİK 71 Kapsamında Kabul Edilir?

İİK md. 71/1 belge türünü iki kategoriyle sınırlar: noterden tasdikli belge veya imzası ikrar edilmiş belge. Alacaklının imzasını taşıyan ve imzasını inkâr etmediği bir ödeme makbuzu, ibraname ya da erteleme yazısı bu kapsama girer. Tanık beyanı veya imzasız yazışmalar ise bu yolda tek başına yeterli değildir.

“İmzası ikrar edilmiş” ifadesi, alacaklının belgedeki imzanın kendisine ait olduğunu kabul etmesini anlatır. Alacaklı yargılamada imzayı inkâr ederse belge bu niteliği kaybeder ve icra mahkemesinin dar inceleme yetkisi içinde borçlu lehine sonuç doğurması zorlaşır. Bu nedenle ödeme sırasında alacaklıdan imzalı tahsil beyanı alınması, mümkünse bu beyanın noterde düzenlenmesi veya onaylatılması, sonradan çıkabilecek tartışmaları baştan önler.

Banka dekontu ve haricen ödeme

Uygulamada borçluların önemli bir kısmı, icra dosyasına değil alacaklının banka hesabına ödeme yapar; buna haricen ödeme denir. Dekont alacaklının imzasını taşımadığından, İİK md. 71’deki belge niteliğini taşıyıp taşımadığı icra mahkemesince somut olayın özelliklerine göre değerlendirilir. Dekontta dosya numarası veya borcun kaynağı yazmıyorsa ödemenin hangi borca ait olduğu da tartışma konusu olur. En güvenli yol, ödemeyi doğrudan icra dosyasına yapmaktır: Dosyaya yatırılan para icra dairesinin kayıtlarında görüneceğinden ayrıca İİK md. 71 başvurusuna gerek kalmaz. Dosya bakiyesi icra dosyası sorgulama ve ödeme yolları yazısındaki yöntemlerle kontrol edilebilir.

Alacaklının verdiği mühlet ve taksit protokolü

Alacaklı ile borçlunun icra dairesi dışında imzaladığı bir taksit protokolü, alacaklının mühlet verdiğini gösterir ve imzası ikrar edildiğinde takibin talikine dayanak olabilir. İcra dairesinde yapılan taksit taahhütleri ise İİK md. 111 kapsamında ayrı bir düzene tabidir ve satış isteme sürelerini etkiler. İcra dairesinde verilen taahhüdün ihlali ayrıca cezai sonuç doğurabilir; konu icra takibinde taahhüdü ihlal suçu yazısında ele alınmaktadır.

Haricen ödeme belgesinin incelenmesini simgeleyen gözlük ve kum saati

Kesinleşmeden Sonra Zamanaşımı Nasıl İleri Sürülür?

İİK md. 71/2 uyarınca borçlu, takibin kesinleşmesinden sonraki dönemde borcun zamanaşımına uğradığını ileri sürerse İİK md. 33/a kıyasen uygulanır. Buna göre icra mahkemesi zamanaşımı iddiasını resmi belgelere dayanarak inceler ve icranın geri bırakılmasına ya da devamına karar verir. Bu istem de belirli bir başvuru süresine bağlı değildir.

Kesinleşmeden sonra zamanaşımı itirazı

Bu yol, takip dosyasının uzun süre işlemsiz kaldığı hallerde gündeme gelir. İcra mahkemesi, dosyadaki son işlem tarihlerini inceleyerek zamanaşımının dolup dolmadığını belirler. İİK md. 33/a/2 uyarınca geri bırakma kararı kesinleşirse alacaklı, bunun kendisine tebliğinden itibaren 7 gün içinde genel mahkemede zamanaşımının gerçekleşmediğini ispat için dava açabilir; açmazsa zamanaşımı kesin hüküm oluşturur. Hangi işlemlerin zamanaşımını kestiği ve dosyanın düşmesiyle ilişkisi icra dosyasının düşmesi ve zamanaşımı yazısında, kambiyo senetlerine özgü kısa süreler ise kambiyo senedinde zamanaşımı yazısında ayrıntılı olarak anlatılmıştır. Ön hesap için zamanaşımı hesaplama aracı kullanılabilir.

Başvuru Nasıl Yapılır, İcra Mahkemesi Nasıl Karar Verir?

Başvuru, takibin yapıldığı yerdeki icra mahkemesine dilekçeyle yapılır. İİK md. 18 uyarınca icra mahkemesine arz edilen işler ivedi sayılır ve basit yargılama usulü uygulanır; talepler dilekçeyle yapılabileceği gibi mahkemeye beyan tutanağa geçirilerek de yapılabilir. Mahkeme duruşma yapılıp yapılmayacağını takdir eder.

Dilekçede icra dosyasının numarası, kesinleşme tarihi, ödeme veya mühletin tarihi ve tutarı açıkça yazılmalı, belgenin aslı ya da onaylı örneği eklenmelidir. Duruşma yapılmayan işlerde icra mahkemesi, işin kendisine geldiği tarihten itibaren en geç 10 gün içinde karar verir; duruşmalar ise ancak zorunluluk halinde ve 30 günü geçmemek üzere ertelenebilir. İcra hukuk mahkemesi ile icra ceza mahkemesinin görev ayrımı için icra hukuk ve icra ceza mahkemesi farkı yazısına bakılabilir.

Başvuru takibi kendiliğinden durdurur mu?

Hayır. İİK md. 71 başvurunun takibi kendiliğinden durduracağına dair bir hüküm içermez. Şikâyet için İİK md. 22’de açıkça yazıldığı gibi, icra mahkemesi aksine karar vermedikçe icra işlemleri devam eder. Bu nedenle satış aşamasına gelmiş dosyalarda borçlunun dilekçesinde takibin geçici olarak durdurulmasını da açıkça istemesi ve belgenin gücünü ilk anda ortaya koyması önem taşır.

İtfa edilen borcu ve geçen zamanı simgeleyen para kuleleri ve kum saati

Kararın Sonuçları ve Kanun Yolu Nelerdir?

İptal kararıyla takip ortadan kalkar ve dosyadaki hacizlerin kaldırılması istenebilir; talik kararında ise takip, mühlet süresince durur. İİK md. 363 uyarınca icra mahkemesi kararlarına karşı, kanundaki parasal sınırı aşan uyuşmazlıklarda, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde yoluna başvurulabilir. Parasal sınır her yıl güncellendiğinden başvuru tarihindeki tutar kontrol edilmelidir.

Talebin reddi, borçlunun haklarını tamamen ortadan kaldırmaz. İcra mahkemesinin incelemesi belgeyle sınırlı olduğundan, red kararı borcun gerçekten ödenip ödenmediği konusunda genel mahkemeyi bağlamaz. Borçlu bu durumda İİK md. 72 uyarınca menfi tespit davası açabilir; ödemek zorunda kaldığı parayı ise istirdat davasıyla geri isteyebilir. İki davanın şartları menfi tespit ve istirdat davası yazısında açıklanmıştır.

İİK 71, Şikâyet ve Menfi Tespit Arasında Nasıl Seçim Yapılır?

Üç yol sıkça karıştırılır, oysa her biri farklı bir soruna cevap verir. İİK md. 16’daki şikâyet, icra müdürlüğünün işleminin usule veya kanuna aykırılığına yöneliktir. İİK md. 71 kesinleşmeden sonra gerçekleşen ve belgeyle ispatlanan ödeme veya mühlete, İİK md. 72 ise borcun hiç doğmadığı veya belgesiz ödenmiş olduğu iddiasına yöneliktir.

Yol Neye karşı Süre İspat Merci
Şikâyet İcra müdürlüğünün işlemi Kural olarak 7 gün; bazı hallerde süresiz Usule aykırılık İcra mahkemesi (İİK md. 16)
Takibin iptali veya taliki Kesinleşme sonrası ödeme veya mühlet Her zaman Noter onaylı veya imzası ikrar edilmiş belge İcra mahkemesi (İİK md. 71)
Menfi tespit veya istirdat Borcun varlığı veya ödenen fazla para Menfi tespit takipten önce veya takip sırasında; istirdat ödemeden itibaren 1 yıl Genel ispat kuralları Genel mahkeme (İİK md. 72)

Şikâyetin ayrıntıları için icra memuru işlemine şikâyet yazısı yol gösterir. Seçim yapılırken belgenin niteliği belirleyicidir: Elinde imzalı tahsil beyanı bulunan borçlu için İİK md. 71 hızlı ve masrafı daha düşük bir yoldur; belgesi zayıf olan borçlu ise icra mahkemesinde zaman kaybetmek yerine doğrudan genel mahkemede dava açmayı değerlendirebilir. Somut durumunuzun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir.

Başvurudan Önce Hangi Belgeler Hazırlanmalı?

İİK md. 71 başvurusunun sonucu büyük ölçüde başvuru anında sunulan belgelere bağlıdır; icra mahkemesi geniş bir delil incelemesi yapmaz. Bu nedenle başvurudan önce takibin kesinleşme tarihi ile ödeme veya mühlet tarihinin karşılaştırılması ve belgenin kanundaki niteliği taşıyıp taşımadığının kontrol edilmesi gerekir.

  • İcra dosyası bilgileri: Dosya numarası, ödeme emrinin tebliğ ve kesinleşme tarihleri, güncel bakiye.
  • Ödeme belgesi: Alacaklının imzalı tahsil beyanı, ibraname veya noter onaylı belge.
  • Mühlet belgesi: İmzalı taksit protokolü veya erteleme yazısı, ödeme planı.
  • Destekleyici kayıtlar: Dekontlar, yazışmalar; menfi tespit ihtimaline karşı saklanmalı.
  • Zamanaşımı iddiası varsa: Dosyadaki son işlem tarihlerini gösteren UYAP dökümü.
İcra mahkemesi başvurusu için hazırlanan dosya ve belgeler

UYAP üzerinden dosya hareketlerinin nasıl izleneceği UYAP’tan dosya takibi yazısında anlatılmıştır. Takip ve icra mahkemesi uyuşmazlıkları icra ve iflas hukuku alanında ele alınır; yazarın mesleki bilgileri Av. Yahya Köse sayfasında yer alır. Hükümlerin güncel metni için 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, ibra ve ödemeye ilişkin genel kurallar için 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu incelenebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Takibin taliki ve iptali konusunda borçluların en sık sorduğu konular; başvurunun süresi, elden yapılan ödemeler, kısmi ödeme, talik kararından sonra ne olacağı ve başvurunun nereye yapılacağıdır. Aşağıdaki kısa yanıtlar genel çerçeveyi verir; her dosyada kesinleşme tarihi ve belgenin niteliği ayrıca kontrol edilmelidir.

Takibin iptali için süre var mı?

Hayır. İİK md. 71/1, borçlunun takibin iptalini veya talikini her zaman icra mahkemesinden isteyebileceğini düzenler. Ancak süresizlik, gecikmenin zararsız olduğu anlamına gelmez: Başvuru yapılmadığı sürece haciz ve satış işlemleri devam edebilir. Bu nedenle belge elde edilir edilmez başvurulması yerinde olur.

Borcu alacaklıya elden ödedim, ne yapmalıyım?

Ödeme sırasında alacaklıdan imzalı bir tahsil beyanı alınmışsa bu belgeyle icra mahkemesinden İİK md. 71 uyarınca takibin iptali istenebilir. Belge yoksa veya alacaklı imzayı inkâr ediyorsa genel mahkemede menfi tespit ya da istirdat davası gündeme gelir. Elden ödemelerde imzalı belge alınması bu nedenle önemlidir.

Alacaklı takibi kendisi kapatabilir mi?

Evet. Alacaklı, borcun ödendiğini icra dairesine bildirerek veya takipten feragat ederek dosyanın kapatılmasını sağlayabilir. Bu durumda borçlunun icra mahkemesine başvurmasına gerek kalmaz. Alacaklı bu işlemi yapmıyorsa borçlu İİK md. 71 yoluna başvurabilir; dosyanın kapanmasıyla ilgili harç ve masraf konuları ayrıca değerlendirilir.

Takibin taliki kararından sonra mühlet dolarsa ne olur?

Talik kararı takibi ortadan kaldırmaz, yalnızca alacaklının verdiği mühlet süresince erteler. Mühlet dolduğunda ve borç ödenmemişse alacaklı takibe kaldığı yerden devam edebilir. Taksitli mühletlerde taksitlerden birinin ödenmemesi, protokoldeki şartlara göre takibin yeniden işlemesine yol açabilir.

Kısmi ödeme yaptıysam takibin tamamı iptal edilir mi?

Hayır. İİK md. 71/1 borcun ve fer’ilerinin itfasından söz eder; borcun yalnızca bir kısmı ödenmişse icra mahkemesi takibin ancak ödenen kısım yönünden iptaline karar verir. Kalan asıl alacak, faiz ve masraflar için takip devam eder. Ödemenin önce faiz ve masraflara mahsup edilip edilmediği de ayrıca kontrol edilmelidir.

İİK 71 başvurusunu icra müdürlüğüne yapabilir miyim?

Hayır. Kanun takibin iptali veya taliki yetkisini icra mahkemesine verir. İcra müdürlüğü belgeyi değerlendirip takibi kendiliğinden iptal edemez; ancak ödeme doğrudan icra dosyasına yapılmışsa müdürlük bu ödemeyi dosyada işler. Başvuru, takibin yapıldığı yerdeki icra mahkemesine dilekçeyle yapılır.

Kaynaklar

İlgili yazılar

Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için dosyanızın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Bu yazı 15.11.2026 tarihli mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.

Yazar: Av. Yahya Köse, Avukat
Çalışma alanları: İcra ve İflas Hukuku, Gayrimenkul Hukuku, Kira ve Hukuku, Ceza Hukuku, Uyuşmazlık Çözümü, Önleyici Hukuk