Makale · 14.11.2026

Ecrimisil Nedir, Haksız Kullanım Bedeli Nasıl İstenir

Bu yazıyı dinleyin
0:00 / –:––
Geniş bahçeli müstakil ev: ecrimisil en çok paylı ve miras kalan konutlarda istenir

, başkasına ait bir taşınmazı hukuki dayanak olmadan kullanan kişiden, malikin ya da paydaşın talep edebildiği haksız kullanım bedelidir. Kanunda bu adla değil, kötüniyetli zilyedin tazminat yükümlülüğü olarak düzenlenir; uygulamada ise işgal tazminatı, haksız işgal bedeli gibi adlarla anılır.

Ecrimisil talepleri en çok üç senaryoda karşımıza çıkar: miras kalan evde mirasçılardan birinin oturması, paylı tarlayı ya da dükkânı tek paydaşın kullanması ve Hazine taşınmazlarının izinsiz kullanımı. Her birinde şartlar ve izlenecek yol farklıdır.

Önemli Çıkarımlar

  • Ecrimisilin dayanağı kötüniyetli zilyedin tazminat borcudur (4721 s. TMK md. 995); iyiniyetli zilyet kural olarak ödeme yapmaz (md. 993).
  • Paydaşlar arasında ecrimisil, Yargıtay uygulamasına göre kural olarak intifadan men koşuluna bağlıdır ve talep eden paydaşın payı oranında istenir.
  • Hazine taşınmazlarında idari ecrimisil için idarenin zarara uğraması ve işgalcinin kusuru aranmaz; itiraz edilmezse bedel yüzde yirmi azaltılır (2886 s. DİK md. 75).
  • Belirsiz alacak davası 7589 s. Kanunla kaldırıldığından ecrimisil davaları kısmi dava olarak açılıp bir defaya mahsus artırılabilir (HMK md. 109/4).
  • Noter ihtarnamesi, hem kötüniyetin başlangıcını hem de paydaşlar arasında intifadan men tarihini ispatlamanın en güvenli yoludur.

Ecrimisil Nedir ve Hangi Durumlarda İstenir?

Ecrimisil, 4721 s. TMK md. 995 uyarınca iyiniyetli olmayan zilyedin, şeyi haksız alıkoyması yüzünden hak sahibine verdiği zararlar ile elde ettiği veya elde etmeyi ihmal ettiği ürünler karşılığında ödediği tazminattır. Üç unsur aranır: talep edenin malik veya hak sahibi olması, karşı tarafın haksız kullanımı ve kullanıcının kötüniyeti.

Hükmün tam metni Türk Medeni Kanunu’nun zilyetlik bölümünde yer alır. Aynı Kanunun md. 993 hükmü, şeyi iyiniyetle ve karineyle mevcut hakkına uygun şekilde kullanan zilyedin tazminat ödemek zorunda olmadığını belirtir. Bu nedenle ecrimisil taleplerinde ilk tartışma, kullanıcının hangi tarihten itibaren kötüniyetli sayılacağıdır.

Kullanım durumu Ecrimisil istenebilir mi? Dayanak
Kira sözleşmesi devam ederken kiracının kullanımı Hayır, kira bedeli istenir 6098 s. TBK md. 299 vd.
Sözleşmesi sona ermiş ve çıkmayan eski kiracı Evet, sona erme tarihinden itibaren 4721 s. TMK md. 995
Hiçbir izne dayanmadan taşınmaza giren kişi Evet, işgal başlangıcından itibaren 4721 s. TMK md. 995
Paylı taşınmazı tek başına kullanan paydaş Kural olarak intifadan men sonrası, pay oranında 4721 s. TMK md. 688, 693 ve Yargıtay uygulaması
Hazine veya mazbut vakıf taşınmazını işgal eden kişi Evet, idari ecrimisil; zarar ve aranmaz 2886 s. DİK md. 75
İyiniyetli zilyet (geri isteme bildiriminden önce) Hayır 4721 s. TMK md. 993

Ecrimisilin kira bedelinden farkı

Kira bedeli bir sözleşmenin karşılığıdır; ecrimisil ise sözleşme olmadan yapılan kullanımın tazminatıdır. Bu nedenle kira sözleşmesi devam ederken kiracıdan ecrimisil istenemez. Sözleşme sona erdiği hâlde çıkmayan kiracı ise sona erme tarihinden itibaren haksız kullanıcı konumuna düşer. Sözleşmesiz oturan kiracının tahliyesi ve bu durumdaki ecrimisil hesabı sözleşmesiz kiracı ve ecrimisil yazımızda ayrıntılı olarak anlatılmıştır.

Zarar şartı aranır mı?

Özel kişiler arasındaki ecrimisilde malik, taşınmazı gerçekten kiraya vereceğini veya somut bir zarara uğradığını ayrıca ispatlamak zorunda değildir; md. 995’teki “elde etmeyi ihmal ettiği ürünler” ifadesi, kullanımın piyasa değerinin istenebilmesine imkân verir. Hazine taşınmazlarında ise 2886 s. DİK md. 75 zarar ve kusur aranmayacağını açıkça yazar.

Paydaş Diğer Paydaştan Ecrimisil İsteyebilir mi?

Evet, ancak sınırlı şartlarla. 4721 s. TMK md. 693 uyarınca her paydaş, diğerlerinin haklarıyla bağdaştığı ölçüde paylı maldan yararlanabilir. Bu yüzden bir paydaşın taşınmazı kullanması tek başına haksız değildir. Yargıtay uygulamasında paydaşlar arası ecrimisil, kural olarak diğer paydaşın kullanımdan men edilmesine, yani intifadan men koşuluna bağlanır.

İntifadan men koşulu

İntifadan men, taşınmazı kullanan paydaşın diğer paydaşları yararlanmaktan alıkoymasıdır. Uygulamada bu durum çoğunlukla noter ihtarnamesiyle ortaya konulur: talep eden paydaş, taşınmazın ortak kullanıma açılmasını veya payına düşen kullanım bedelinin ödenmesini ister. İhtarnameye rağmen kullanım aynı şekilde sürdürülürse, tebliğ tarihinden itibaren ecrimisil istenebilir. Elatmanın önlenmesi davası açılmış olması da bu iradeyi gösteren bir olgu olarak değerlendirilir.

İntifadan men aranmayan haller

Yargıtay uygulamasında bazı durumlarda intifadan men koşulu aranmaz. Paylı taşınmazın bir paydaş tarafından kiraya verilip kira gelirinin paylaşılmaması, taşınmazın bağ, bahçe, zeytinlik gibi kendiliğinden ürün veren bir yer olması ve paydaşın taşınmaz üzerine yapı yaparak kullanım biçimini değiştirmesi bunların başında gelir. Bu hâllerde ecrimisil, ihtar beklenmeden ilgili dönem için talep edilebilir. Hangi istisnanın somut taşınmaza uyduğu, kullanım biçimini gösteren fotoğraf, kira sözleşmesi ve ürün kayıtlarıyla ortaya konulmalıdır.

Modern iki katlı konut ve avlu; paydaşlar arasında kullanım uyuşmazlığına konu olabilir

Miras Kalan Evde Oturan Mirasçıdan Bedel İstenebilir mi?

Miras bırakanın ölümüyle birlikte 4721 s. TMK md. 640 uyarınca mirasçılar terekeye elbirliğiyle malik olur. Mirasçılardan birinin miras kalan evde oturması, diğerleri itiraz etmedikçe olağan bir kullanım sayılır. Diğer mirasçılar ihtarla kullanım bedeli talep ettikten sonra oturmaya devam edilirse ecrimisil gündeme gelir.

Miras kalan evde oturan mirasçı

paylaşılmadan önce açılacak ecrimisil davasında, elbirliği mülkiyetinin özelliği nedeniyle davanın bütün mirasçılar adına açılması veya terekeye temsilci atanması gündeme gelebilir. Paylaşma yapılmışsa ya da elbirliği mülkiyeti paylı mülkiyete dönüştürülmüşse, her paydaş kendi payı oranında talepte bulunabilir. Uzun süren bu tür uyuşmazlıklar çoğu zaman ortaklığın giderilmesi davası ile birlikte çözülür; çünkü ortaklık sona ermedikçe kullanım tartışması yeniden doğar.

Pratikte en sık hata, ihtarname gönderilmeden geçmiş yıllar için bedel istenmesidir. Oturan mirasçının bakım, vergi ve onarım giderlerini karşılamış olması da hesapta dikkate alınabilecek bir savunma olarak karşımıza çıkar.

Hazine Taşınmazında İdari Ecrimisil Nasıl İşler?

2886 s. Devlet İhale Kanunu md. 75, Hazinenin özel mülkiyetindeki veya Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazlar ile mazbut vakıf taşınmazlarının işgalinde, uzman üç kişilik komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere ecrimisil belirlenmesini öngörür. Bu ecrimisil mahkeme kararı olmadan idarece tahakkuk ettirilir.

Aynı madde birkaç önemli sonuç bağlar: ecrimisile itiraz edilmezse bedel yüzde yirmi, ayrıca peşin ödenirse yüzde on beş oranında azaltılır; rızaen ödenmeyen ecrimisil 6183 s. Kanun hükümlerine göre tahsil edilir; işgal edilen taşınmaz, idarenin talebiyle mülki amirce en geç on beş gün içinde ettirilir. Hükmün güncel metni Devlet İhale Kanunu’nda okunabilir.

İdari ecrimisile itiraz

Ecrimisil ihbarnamesini alan kişinin önce kanuni azaltım ile itiraz hakkı arasında seçim yapması gerekir; itiraz edildiğinde yüzde yirmilik azaltımdan yararlanılamaz. Kullanımın hiç olmadığı, taşınmazın Hazineye ait olmadığı veya bedelin fahiş belirlendiği gibi esaslı itirazlar için uygulamada adli yargıda borçlu olmadığının tespiti istenmektedir. Bu yolun genel işleyişi menfi tespit ve istirdat davası yazısında anlatılmıştır.

Masada dosyalar ve adalet heykeli; ihbarname ve dava belgelerinin incelenmesi

Haksız Kullanım Bedeli Nasıl İstenir?

Özel kişiler arasındaki ecrimisil talebi dava yoluyla ileri sürülür ve genel görevli mahkeme, 6100 s. HMK md. 2 uyarınca asliye hukuk mahkemesidir. Talep çoğunlukla 4721 s. TMK md. 683’teki elatmanın önlenmesi davasıyla birlikte açılır. Dava öncesinde ihtarname, emsal araştırması ve gerekiyorsa aşamalarının tamamlanması süreci hızlandırır.

Adım Ne yapılır? Neden önemli?
1. Tapu ve pay durumu Güncel tapu kaydı, paylı ise pay oranları alınır Talep pay oranıyla sınırlıdır
2. İhtarname Kullanıcıya noter aracılığıyla taşınmazın boşaltılması veya ortak kullanıma açılması bildirilir İyiniyetin sona erdiği ve intifadan men tarihini belgeler
3. Emsal araştırması Bölgedeki benzer taşınmazların kira ilanları ve sözleşmeleri toplanır hesabına dayanak olur
4. Arabuluculuk kontrolü Uyuşmazlığın kira ilişkisinden doğup doğmadığı değerlendirilir 6325 s. HUAK md. 18/B kapsamındaysa dava şartıdır
5. Dava Ecrimisil, gerekiyorsa elatmanın önlenmesiyle birlikte istenir Taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinde birlikte görülebilir
6. ve bilirkişi Mahkeme taşınmazı yerinde inceler, dönemsel bedel hesaplanır Talep bu rapora göre artırılabilir

Ecrimisil davasında kısmi dava

Ecrimisil miktarı ancak keşif ve bilirkişi incelemesiyle netleştiğinden, bu davalar uzun süre belirsiz alacak davası olarak açılıyordu. 6100 s. HMK md. 107, 16.07.2026 tarihli 7589 s. Kanunla yürürlükten kaldırıldı. Aynı Kanunla eklenen md. 109/4 uyarınca alacağın bir kısmı dava edildiğinde, talep tahkikat sona erene kadar bir defaya mahsus artırılabilir ve artırılan kısım için dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır. Değişikliklerin tamamı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun güncel metninde görülebilir.

Arabuluculuk ve görev

6325 s. HUAK md. 18/B, kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmayı yapar. Sözleşmesi sona ermiş kiracıdan istenen bedelin bu kapsamda değerlendirilme ihtimali bulunduğundan, böyle bir dosyada arabuluculuk aşamasının atlanmaması ihtiyatlı olur. Paydaşlar arası veya izinsiz işgale dayalı ecrimisil ise bu listede açıkça sayılmamıştır.

Delillerin toplanması

Ecrimisil davasında belirleyici deliller tapu kaydı, kullanımın başlangıcını gösteren tanık beyanları, ihtarname ve tebliğ şerhi, emsal kira sözleşmeleri ve fotoğraflardır. Mahkeme genellikle keşif yaparak bilirkişiden dönemsel bedel raporu alır. Rapora itiraz usulü için bilirkişi raporuna itiraz yazımıza bakılabilir.

Ecrimisil Hangi Dönem İçin İstenebilir?

Özel kişiler arasındaki ecrimisilde Yargıtay uygulaması, içtihadı birleştirme kararına dayanarak beş yıllık zamanaşımını esas alır; talep dava tarihinden geriye en fazla beş yılı kapsar. Hazine taşınmazlarında da 2886 s. DİK md. 75 uyarınca tespit tarihinden geriye beş yılı geçmeyen dönem için ecrimisil istenir.

Beş yıllık tavanın yanında başlangıç tarihi de önemlidir: izinsiz işgalde işgalin başladığı gün, eski kiracıda sözleşmenin sona erdiği gün, paydaşlar arasında ise kural olarak intifadan men tarihi esas alınır. Zamanaşımının her dönem için ayrı işlediği ve def’i olarak ileri sürülmesi gerektiği gibi ayrıntılar sözleşmesiz kiracı yazımızda örnekle açıklanmıştır. Süre kontrolü için zamanaşımı hesaplama aracını, faiz başlangıcı için yasal faiz hesaplama aracını kullanabilirsiniz.

Tadilat hâlindeki boş oda; haksız kullanıcının yaptığı giderlerin mahsubu tartışılabilir

Haksız Kullanıcı Hangi Savunmaları Yapabilir?

Ecrimisil talep edilen kişinin en güçlü savunması iyiniyettir. 4721 s. TMK md. 3 uyarınca kanunun iyiniyete sonuç bağladığı durumlarda asıl olan iyiniyetin varlığıdır; kötüniyeti ispat yükü talep edene düşer. Bunun yanında kira ilişkisinin varlığı, zamanaşımı ve giderlerin mahsubu da sık başvurulan savunmalardır.

  • Kullanıma izin veya kira ilişkisi: Sözlü kira veya karşılıksız kullanım izni varsa, izin geri alınana kadar ecrimisil istenemez.
  • Payı oranında kullanım: Paydaş, kendi payını aşmayan kullanımın haksız olmadığını ve intifadan men bulunmadığını ileri sürebilir.
  • Gider mahsubu: 4721 s. TMK md. 995 uyarınca iyiniyetli olmayan zilyet bile hak sahibi için zorunlu olan giderlerin tazminini isteyebilir; iyiniyetli zilyet md. 994 gereği zorunlu ve yararlı giderleri isteyebilir.
  • Zamanaşımı: Beş yılı aşan dönemler için zamanaşımı def’i ileri sürülmelidir; mahkeme bunu kendiliğinden gözetmez.
  • Fahiş hesap: Emsallerin taşınmazla karşılaştırılabilir olmadığı, yaş, durum ve kullanım biçimi farkları bilirkişi raporuna itirazla ortaya konulabilir.

Dava Açmadan Önce Hangi Belgeler Hazırlanmalı?

Ecrimisil dosyasının gücü, kullanımın başlangıcını ve kötüniyetin doğduğu tarihi gösteren belgelere bağlıdır. 4721 s. TMK md. 995’teki tazminat, haksız alıkoyma dönemine göre hesaplandığından, tarihleri ispat edemeyen taraf hesap döneminde kayba uğrar. Aşağıdaki liste, dava öncesi hazırlığı kolaylaştırır ve keşif sırasında bilirkişiye sunulacak bilgileri de baştan toplar.

  1. Güncel tapu kaydı ve paylı taşınmazlarda pay oranlarını gösteren belge.
  2. Mirasla geçen taşınmazlarda mirasçılık belgesi.
  3. Noter ihtarnamesi ve tebliğ şerhi; paydaşlar arasında intifadan men bildirimi.
  4. Kullanımın başlangıcını gösteren fotoğraf, abonelik kaydı, tanık bilgileri.
  5. Bölgedeki emsal kira ilanları ve sözleşmeleri.
  6. Kira ilişkisinden kaynaklanıyorsa arabuluculuk son tutanağı.
Siyah beyaz çok katlı bina; işgal tazminatı talebinde emsal araştırması yapılır

Haksız kullanımın yanında tapu kaydının kendisi tartışmalıysa önce mülkiyet sorunu çözülmelidir; bu durumda tapu iptal ve tescil davasının hangi hallerde açıldığını incelemek yararlı olur. Ortak alanların işgali gibi kat mülkiyetine özgü sorunlar ortak alana müdahalenin önlenmesi başlığı altında ele alınacaktır. Harç ve yargılama giderleri için dava harcı hesaplama aracından ön bilgi edinilebilir.

Taşınmaz uyuşmazlıklarındaki genel çalışma alanımız gayrimenkul hukuku sayfasında yer alır; ecrimisil dosyalarını Av. Yahya Köse’nin profilinde belirtilen çalışma alanları çerçevesinde değerlendiriyoruz. Somut durumunuzun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

Ecrimisil uyuşmazlıklarında sorular çoğunlukla aile içi kullanım, paydaşlar arasındaki ilişki ve Hazineden gelen ihbarnameler etrafında toplanır. Aşağıdaki kısa yanıtlar TMK md. 993-995, 2886 s. DİK md. 75 ve HMK hükümlerine dayanır; her taşınmazın tapu, pay ve fiili kullanım durumu ayrıca incelenmelidir.

Ecrimisil ile kira bedeli aynı şey mi?

Hayır. Kira bedeli geçerli bir kira sözleşmesinin karşılığıdır; ecrimisil ise sözleşme olmadan yapılan haksız kullanımın tazminatıdır. Kira sözleşmesi sürerken ecrimisil istenemez. Miktar belirlenirken emsal kira bedellerinden yararlanılması, iki kavramı aynı hukuki niteliğe kavuşturmaz.

Kardeşim annemden kalan evde oturuyor, kira isteyebilir miyim?

Tereke paylaşılana kadar mirasçılar elbirliğiyle maliktir ve bir mirasçının oturması tek başına haksız sayılmaz. Noter ihtarnamesiyle kullanım bedeli veya ortak kullanım talep ettikten sonra oturma sürerse, ihtarın tebliğinden itibaren payınız oranında ecrimisil gündeme gelir. Paylaşma için ortaklığın giderilmesi de değerlendirilmelidir.

Ecrimisil davası hangi mahkemede açılır?

Özel kişiler arasındaki ecrimisil davasında genel görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir (HMK md. 2). Talep elatmanın önlenmesiyle birlikte ileri sürüldüğünde taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinde görülür. Kira ilişkisinden kaynaklanan durumlarda görev ve arabuluculuk şartı ayrıca değerlendirilmelidir.

Hazineden gelen ecrimisil ihbarnamesine itiraz etmeli miyim?

İtiraz edilmezse 2886 s. DİK md. 75 uyarınca bedel yüzde yirmi, peşin ödemede ayrıca yüzde on beş oranında azaltılır. Kullanımın olmadığı veya bedelin fahiş olduğu gibi esaslı bir itirazınız varsa bu azaltımdan vazgeçmek anlamlı olabilir. Karar, ihbarnamedeki tespit ve dönem bilgileri incelenerek verilmelidir.

Ecrimisil için faiz istenebilir mi?

Evet. Ecrimisil bir para alacağı olduğundan talep edilmesi hâlinde yasal faiz işletilir. Faizin başlangıcı, her dönem için ayrı veya dava tarihinden itibaren olmak üzere talebin şekline göre değişir. Faiz talebi dava dilekçesinde açıkça belirtilmelidir.

Kiracı tahliye kararından sonra da çıkmazsa ne istenir?

Kira sözleşmesi sona erdikten sonraki kullanım için kira bedeli yerine ecrimisil istenir; ayrıca tahliye kararı icra yoluyla yerine getirilir. Bu dönemdeki bedelin hesaplanması ve kiracının kötüniyetinin başlangıcı, sona erme tarihi esas alınarak belirlenir.

Kaynaklar

İlgili yazılar

Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için dosyanızın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Bu yazı 15.11.2026 tarihli mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.

Yazar: Av. Yahya Köse, Avukat
Çalışma alanları: İcra ve İflas Hukuku, Gayrimenkul Hukuku, Kira ve Tahliye Hukuku, Ceza Hukuku, Uyuşmazlık Çözümü, Önleyici Hukuk