Makale · 14.11.2026

Miras Taksim Sözleşmesi Nasıl Yapılır

Bu yazıyı dinleyin
0:00 / –:––
Mirasçıların masada belge imzalaması: miras taksim sözleşmesi hazırlığı

Miras taksim sözleşmesi, mirasçıların terekeyi mahkemeye gitmeden kendi aralarında paylaştırdıkları sözleşmedir. Mirasbırakanın ölümüyle mirasçılar terekeye elbirliğiyle sahip olur; hiçbir mirasçı tek başına bir daireyi satamaz, bir hesabı kapatamaz. Taksim sözleşmesi bu ortaklığı sona erdirmenin en hızlı ve en az masraflı yoludur, ancak şekli, içeriği ve tapuya yansıtılması doğru kurgulanmazsa yeni bir davanın kapısını açar.

Aşağıda sözleşmenin hangi şekilde yapılacağını, imzadan önce tamamlanması gereken adımları, sözleşmeye yazılması gereken maddeleri, tapu işlemlerini ve sözleşmenin sonradan bozulabileceği hâlleri adım adım anlatıyoruz. Anlaşma sağlanamazsa başvurulacak dava yolu ise ortaklığın giderilmesi davası yazımızda ayrıntılı ele alınmıştır.

Önemli Çıkarımlar

  • 4721 s. TMK md. 676/3 uyarınca paylaşma sözleşmesinin geçerliliği yazılı şekle bağlıdır; noter düzenlemesi zorunlu değildir, taşınmazlar için de yazılı şekil yeterlidir.
  • Bir mirasçının payını üçüncü kişiye devretmesi ise noterlikçe düzenlenmeyi gerektirir (md. 677/2); açılmamış miras hakkında yapılan sözleşmeler kural olarak geçersizdir (md. 678).
  • Vesayet altındaki mirasçı için paylaşma sözleşmesi vesayet makamının iznine tabidir (md. 462/9); veli ile çocuk arasında menfaat çatışması varsa kayyım atanır (md. 426/2).
  • Taksimden sonra da mirasçılar, alacaklının rıza göstermediği borçlarından 5 yıl müteselsilen sorumlu kalır (md. 681).
  • Yanılma, aldatma veya korkutma iddiası 1 yıl içinde (6098 s. TBK md. 39), aşırı yararlanma iddiası 1 yıl ve her hâlde 5 yıl içinde ileri sürülmelidir (TBK md. 28).

Miras Taksim Sözleşmesi Nedir, Hangi Şekilde Yapılır?

Miras taksim sözleşmesi, TMK md. 676’da “paylaşma sözleşmesi” olarak düzenlenen ve mirasçıları bağlayan sözleşmedir. Geçerliliği yazılı şekle bağlıdır: Tüm mirasçıların imzaladığı yazılı bir metin yeterlidir. Noter onayı geçerlilik şartı değildir, ancak imzaların inkârını önlemek için ispat kolaylığı sağlar. Sözleşmenin her sayfasının paraflanması da önerilir.

Burada sık atlanan bir nokta vardır. TMK md. 706, taşınmaz mülkiyetinin devrini amaçlayan sözleşmeler için resmî şekil arar. Miras paylaşmasında ise özel hüküm olan md. 676/3 uygulanır; bu nedenle tereke taşınmazlarının bir mirasçıya bırakılmasını öngören adi yazılı taksim sözleşmesi de kural olarak geçerlidir. Farklı işlemlerin şekil şartları aşağıdaki tabloda karşılaştırılmıştır.

İşlem Gereken şekil Dayanak
Mirasçılar arasında paylaşma sözleşmesi Yazılı şekil TMK md. 676/3
Mirasçılar arasında miras payının devri Yazılı şekil TMK md. 677/1
Mirasçının payını üçüncü kişiye devri Noterlikçe düzenleme TMK md. 677/2
Henüz açılmamış miras hakkında sözleşme Mirasbırakan katılmadıkça geçersiz TMK md. 678
Mirasbırakanla yapılan mirastan feragat Resmî vasiyetname şekli TMK md. 528, 545

Fiilî paylaşma da bağlayıcı olabilir mi?

TMK md. 676/1 yalnızca paylaşma sözleşmesini değil, mirasçılar arasında payların oluşturulması ve fiilen alınmasını da bağlayıcı sayar. Örneğin mirasçıların yıllardır her birinin ayrı bir tarlayı kullanması, belirli koşullarda fiilî paylaşma olarak tartışılabilir. Ancak fiilî paylaşmanın ispatı zordur ve tapuya yansıtılması için çoğu zaman dava gerekir. Bu nedenle uygulamada, mutabakatın yazılı bir taksim sözleşmesine dökülmesi en güvenli yoldur.

Taksim Sözleşmesinden Önce Hangi Adımlar Tamamlanmalı?

İmzadan önce mirasçılık belgesi alınmalı, terekenin tam listesi ve değerleri çıkarılmalı, borçlar tespit edilmeli ve denkleştirmeye tabi kazandırmalar belirlenmelidir. TMK md. 649/3 uyarınca her mirasçı, tereke borçlarının paylaşmadan önce ödenmesini veya güvenceye bağlanmasını isteyebilir. Bu adımlar atlanırsa sözleşme eksik bir tabloya dayanır.

  1. Mirasçılık belgesi: Kimlerin hangi oranda mirasçı olduğu bu belgeyle kesinleşir. Nasıl alınacağı mirasçılık belgesi nasıl alınır yazısında anlatılmıştır.
  2. Tereke listesi: Tapu kayıtları, banka hesapları, araçlar, şirket payları ve alacaklar çıkarılır. Terekenin içeriği tartışmalıysa önce terekenin tespiti yoluna gidilebilir.
  3. Değerleme: TMK md. 657 uyarınca taşınmazlar paylaşma zamanındaki gerçek değerleri esas alınarak özgülenir; tarımsal taşınmazlarda gelir değeri, diğerlerinde sürüm değeri esastır.
  4. Borçlar: Kredi, kart, vergi ve kefalet borçları listelenir.
  5. Denkleştirme: Mirasbırakanın sağlığında bazı mirasçılara yaptığı kazandırmalar md. 669 vd. uyarınca hesaba katılır; ayrıntı mirasta denkleştirme ve iade yükümlülüğü yazısındadır.
  6. Vasiyet ve paylaştırma kuralları: Mirasbırakanın md. 647’ye göre koyduğu kurallar mirasçıları bağlar.

Eşin aile konutu üzerindeki hakkı

TMK md. 652 uyarınca sağ kalan eş, birlikte yaşanan konut ve ev eşyası üzerinde, miras hakkına mahsuben kendisine mülkiyet hakkı tanınmasını isteyebilir. Haklı sebep varsa mülkiyet yerine intifa veya oturma hakkı tanınması da mümkündür. Taksim görüşmelerinde bu hak çoğu zaman pazarlığın merkezine oturur; sözleşmede eşin bu talebi kullanıp kullanmadığı açıkça yazılmalıdır.

Bahçe içinde eski bir müstakil ev, mirasçılar arasında paylaşılacak taşınmaz

Taksim Sözleşmesinde Hangi Maddeler Bulunmalı?

İyi bir miras taksim sözleşmesi; tarafları, mirasçılık belgesini, terekenin tam listesini, her malın kime özgülendiğini, değer farkları için ödenecek denkleştirme bedelini, borçların kimin tarafından ödeneceğini ve tapu işlemlerinin takvimini içerir. TMK md. 646/2 uyarınca mirasçılar paylaşmanın nasıl yapılacağını serbestçe kararlaştırabilir; eşit pay zorunluluğu yoktur.

  • Tüm mirasçıların kimlik bilgileri ve mirasçılık belgesine atıf.
  • Tereke malları: tapu ada, parsel ve bağımsız bölüm bilgileri, plaka, hesap ve şirket payı bilgileri.
  • Her malın hangi mirasçıya tam mülkiyetle, hangisinin paylı mülkiyetle bırakıldığı.
  • Değer farkı için ödenecek bedel, ödeme tarihi ve ödenmezse sonucu.
  • Tereke borçlarının hangi mirasçı tarafından üstlenildiği ve alacaklıların rızasının alınıp alınmayacağı.
  • Tapu ve araç devirleri için tarih, masrafların paylaşımı ve vekâlet yetkileri.
  • Kira gelirleri ve giderlerin paylaşma tarihine kadar nasıl hesaplanacağı.
  • Sözleşmenin tüm mirasçılarca imzalandığı tarih ve imzalar.

Rehinli tereke malı ve kredi borcu

TMK md. 655 uyarınca paylaşmada kendisine, mirasbırakanın borcu için rehnedilmiş bir tereke malı düşen mirasçı, o malın güvence altına aldığı borcu üstlenmiş olur. İpotekli bir daireyi alan mirasçı, kredinin kalanını da üstlenir. Bu nedenle ipotekli malın değeri, kalan borç düşülerek hesaplanmalıdır. Ancak borcun mirasçılar arasında bu şekilde dağıtılması, alacaklı banka rıza göstermedikçe ona karşı ileri sürülemez.

Mirasbırakanın mirasçıdaki alacağı

TMK md. 654’e göre mirasbırakanın bir mirasçıdan alacağı, paylaşma sırasında o mirasçının payına mahsup edilir. Sağlığında çocuğuna borç veren bir babanın terekesinde bu alacak, sözleşmede ayrı bir kalem olarak gösterilmelidir. Aksi hâlde borçlu mirasçının payı fazla hesaplanır ve diğer mirasçılar aleyhine bir dengesizlik doğar.

Elbirliği Mülkiyeti Taksimle Nasıl Sona Erer?

TMK md. 640 uyarınca paylaşmaya kadar mirasçılar terekeye elbirliğiyle sahiptir ve birlikte tasarruf eder. Taksim sözleşmesiyle bu ortaklık ya malların tek tek mirasçılara özgülenmesiyle tamamen sona erer ya da md. 676/2 uyarınca bazı mallar üzerinde paylı mülkiyete dönüştürülür. Hangi seçeneğin yazıldığı, sonraki yıllardaki tasarruf serbestisini belirler.

Seçenek Sonuç Sonraki risk
Malın bir mirasçıya özgülenmesi O mirasçı tek malik olur, tek başına satabilir Değer farkı ödenmezse uyuşmazlık
Paylı mülkiyete dönüştürme Her mirasçı kendi payını tek başına devredebilir Paydaşlar arasında yeniden ortaklığın giderilmesi davası
Satıp bedeli paylaşma Ortaklık parayla sona erer Satış bedeli ve tarihinde anlaşmazlık
Elbirliğinin sürdürülmesi Ortaklık devam eder Her işlemde tüm mirasçıların imzası gerekir

Paylı mülkiyete geçiş ile aynen paylaşma farkı

Paylı mülkiyete geçiş gerçek bir paylaşma değildir; yalnızca elbirliğini paylı mülkiyete çevirir. Her mirasçı payını satabilir veya haczettirebilir, ama mal hâlâ ortaktır ve ileride bir paydaş ortaklığın giderilmesini isteyebilir. Bir mirasçı sözleşme yapılmadan da sulh hâkiminden md. 644 uyarınca bu dönüştürmeyi isteyebilir. Aynen paylaşmada ise her mirasçı belirli bir malın tek maliki olur. Ortaklığı kalıcı olarak bitirmek isteyen mirasçılar için özgüleme, bekleyen bir uyuşmazlığı ertelemek isteyenler için paylı mülkiyet tercih edilir.

Geleneksel evlerin bulunduğu bir sokak, tapuda paylaşılacak eski yapılar

Taşınmazlarda Tapu Tescili Nasıl Yapılır?

TMK md. 705/2 uyarınca mirasçılar mülkiyeti ölümle, tescilden önce kazanır; ancak tasarruf için tapuya tescil gerekir. Taksim sözleşmesine göre tescil, tüm mirasçıların tapu müdürlüğüne birlikte başvurusuyla yapılabilir. Bir mirasçı tapuya gelmekten kaçınırsa, yazılı sözleşmeye dayanılarak md. 716 uyarınca mahkemeden tescil istenebilir.

Uygulamada tapu müdürlüğünde önce mirasçılık belgesiyle intikal yapılır, ardından mirasçıların birlikte imzalayacağı resmî senetle taksim, paylı mülkiyete geçiş veya bir mirasçı adına tescil işlemi gerçekleştirilir. Bu aşamada harç ve döner sermaye ücreti doğabilir; işlem türüne göre değişen tutarlar için tapu harcı hesaplama aracı fikir verebilir. Tarımsal arazilerde bölünme sınırları ayrıca kontrol edilmelidir; bu konu tarım arazisinin mirasla bölünmesi yazısında anlatılmıştır.

Bir mirasçı tapuya gelmezse ne olur?

Yazılı taksim sözleşmesini imzalayan bir mirasçı, sonradan tapuda imza vermekten kaçınırsa sözleşme ortadan kalkmaz. Diğer mirasçı, sözleşmeye dayanarak davası açabilir; davada sözleşmenin geçerliliği, imzanın aidiyeti ve karşı edimin (örneğin denkleştirme bedelinin) ödenip ödenmediği incelenir. Bu nedenle sözleşmede bedelin ödendiğini gösteren banka dekontlarının saklanması önemlidir. Dava yolunun genel çerçevesi tapu iptali ve tescil davası yazısında yer alır.

Küçük, Kısıtlı veya Yurt Dışındaki Mirasçı Varsa Ne Yapılır?

Vesayet altındaki bir mirasçı için mirasın paylaştırılması ve miras payının devri sözleşmeleri, TMK md. 462/9 uyarınca vesayet makamının iznine bağlıdır. altındaki küçük mirasçının velisi de aynı terekede mirasçıysa menfaat çatışması doğar ve md. 426/2 uyarınca çocuğu temsil etmek üzere kayyım atanması gerekir.

Uygulamada en sık görülen tablo, babanın ölümü üzerine anne ile küçük çocukların birlikte mirasçı olmasıdır. Annenin kendi adına ve çocukları adına aynı sözleşmeyi imzalaması, çocukların aleyhine sonuç doğurabilecek bir menfaat çatışmasıdır. Sulh hukuk mahkemesi kayyım atar ve sözleşmenin çocuğun yararına olup olmadığını denetler. Bu süreç zaman alacağından, taksim takvimi buna göre planlanmalıdır. Vesayet ve kayyımlık süreçleri vesayet ve kayyım atanması yazısında açıklanmıştır.

Yurt dışındaki mirasçı nasıl imza atar?

Yurt dışında yaşayan mirasçı, sözleşmeyi bulunduğu ülkedeki Türk konsolosluğunda ya da yabancı noterde imzalayıp gerekli onaylarla gönderebilir veya taksim ve tapu işlemleri için özel yetkili vekâletname verebilir. Vekâletnamede “miras paylaşma sözleşmesi yapma, tapuda taksim ve devir” yetkilerinin açıkça yazılması gerekir. Ayrıntılar yurt dışındaki mirasçının vekâletle takibi yazısındadır.

Pencere önünde belgeleri inceleyen kişi, taksim sözleşmesi taslağını gözden geçiriyor

Taksim Sözleşmesi Sonradan Bozulabilir mi?

TMK md. 680 uyarınca Borçlar Kanunu’nun geçersizliğe ilişkin genel hükümleri paylaşma sözleşmelerine de uygulanır. Yanılma, aldatma veya korkutma hâlinde 6098 s. TBK md. 39’daki 1 yıllık süre, aşırı yararlanmada TBK md. 28’deki 1 yıl ve her hâlde 5 yıllık süre işler. Süre kaçırılırsa sözleşme onanmış sayılabilir.

İddia Süre Dayanak
Yanılma veya aldatma Öğrenmeden itibaren 1 yıl TBK md. 39
Korkutma Etkinin kalkmasından itibaren 1 yıl TBK md. 39
Aşırı yararlanma (gabin) 1 yıl, her hâlde sözleşmeden itibaren 5 yıl TBK md. 28
Özgülenen alacağın yokluğu veya borçlunun ödeme gücü Paylaşmadan (veya muacceliyetten) itibaren 1 yıl TMK md. 679/3
Şekle aykırılık (yazılı değil) Kesin hükümsüzlük, süreye bağlı değil TMK md. 676/3

Mirasçıların paylaşmadan sonra birbirine karşı sorumluluğu

TMK md. 679 uyarınca paylaşmanın tamamlanmasından sonra mirasçılar, paylarına düşen mallar için birbirlerine karşı satım hükümlerine göre sorumludur. Özgülenen bir alacağın varlığından birbirlerine karşı sorumludurlar ve borsaya kayıtlı kıymetli evrak dışında, borçlunun ödeme gücünden adi kefil gibi sorumlu olurlar. Alacağın varlığına ve kefalete dayanan bu davalar, md. 679/3 uyarınca paylaşma tarihinden veya sonradan muaccel olan alacaklarda muacceliyetten itibaren 1 yılda zamanaşımına uğrar; özgülenen eşyanın ayıbı ise satım hükümlerine tabidir. Sözleşmede alacakların tahsil edilebilirliğine ilişkin bir açıklama bulunması, bu tartışmayı azaltır.

Taksimden Sonra Tereke Borçlarından Kim Sorumlu Olur?

TMK md. 681 uyarınca mirasçılar, alacaklının bölünmesine veya nakline açık ya da örtülü rıza göstermediği tereke borçlarından paylaşmadan sonra da bütün malvarlıklarıyla müteselsilen sorumludur. Teselsül, paylaşma tarihinden ya da daha sonra muaccel olan borçlarda muacceliyetten itibaren 5 yıl geçmekle sona erer.

Bu kural, taksim sözleşmesinin yalnızca mirasçılar arasında hüküm doğurduğunu gösterir. Sözleşmede kredi borcunu bir kardeşin üstlenmesi, banka onay vermedikçe diğer kardeşleri bankaya karşı kurtarmaz. Ödeyen mirasçı ise md. 682 uyarınca önce borcu sözleşmeyle üstlenen mirasçıya, diğer hâllerde miras payları oranında diğerlerine eder. Mirasçının borç sorumluluğunun tüm boyutları mirasçının tereke borçlarından sorumluluğu yazısında anlatılmıştır.

Elinde hesap belgeleri tutan kişi, tereke borçlarının dökümünü inceliyor

Anlaşma Sağlanamazsa Hangi Yol İzlenir?

TMK md. 642 uyarınca her mirasçı, sözleşme veya kanun gereği ortaklığı sürdürmekle yükümlü olmadıkça her zaman paylaşmayı isteyebilir. Mirasçılardan biri bile imzadan kaçınırsa taksim sözleşmesi kurulamaz; bu durumda sulh hukuk mahkemesinden malların aynen, olanak yoksa satış yoluyla paylaştırılması istenir. Bu yol, anlaşmaya göre hem daha uzun hem daha masraflıdır.

Ortaklığın giderilmesi davasından önceki zorunlu aşaması ve dava sürecinin işleyişi İzmir’de ortaklığın giderilmesi davası yazısında anlatılmıştır. Arabuluculukta varılan anlaşma, çoğu zaman yazılı bir taksim sözleşmesi niteliği taşır ve aynı özenle hazırlanmalıdır. Mirasçıların yasal pay oranlarını önceden görmek için miras payı oranları aracı kullanılabilir.

Temsilî bir örnek: Üç kardeş, annelerinden kalan iki daire ve bir banka hesabını paylaşıyor. Büyük kardeş değeri yüksek daireyi alıp diğer iki kardeşe değer farkını havaleyle ödüyor; küçük kardeş ikinci daireyi, ortanca kardeş hesaptaki parayı alıyor. Sözleşme yazılı yapılıyor, havale dekontları ekleniyor ve aynı hafta tapuda devirler tamamlanıyor. Annenin kredi kartı borcu ise sözleşmede büyük kardeşe yükleniyor; ancak banka rıza vermediği için diğer kardeşler 5 yıl boyunca bankaya karşı müteselsil sorumlu kalıyor. (Bu örnek temsilidir.)

Somut durumunuzun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir. Miras hukukundaki diğer yazılar miras hukuku çalışma alanı sayfasında yer alır. Kanun metinleri için Türk Medeni Kanunu md. 640-682 ve Türk Borçlar Kanunu md. 28 ve 39 esas alınmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Miras taksim sözleşmesiyle ilgili sorular çoğunlukla noter şartı, tapu devri, eşit pay zorunluluğu, mirasbırakan hayattayken yapılan paylaşım, borçlar ve imzadan sonra vazgeçme üzerinde toplanır. Aşağıdaki kısa cevaplar 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu hükümlerine dayanır.

Miras taksim sözleşmesi noterde mi yapılmalı?

Zorunlu değildir. TMK md. 676/3 uyarınca paylaşma sözleşmesi tüm mirasçıların imzaladığı yazılı bir metinle geçerli olur. Noter onayı imzaların inkârını önler ve ispatı kolaylaştırır. Ancak mirasçının payını üçüncü kişiye devretmesi md. 677/2 uyarınca noterlikçe düzenlenmelidir.

Adi yazılı taksim sözleşmesiyle tapu devri yapılabilir mi?

Sözleşme geçerlidir, ancak tapu müdürlüğü yalnızca bu belgeye dayanarak tescil yapmaz; tüm mirasçıların tapuda birlikte işlem yapması gerekir. Bir mirasçı kaçınırsa, diğer mirasçı yazılı sözleşmeye dayanıp TMK md. 716 uyarınca mahkemeden tescil isteyebilir.

Taksim sözleşmesinde paylar eşit olmak zorunda mı?

Hayır. TMK md. 646/2 uyarınca mirasçılar paylaşmanın nasıl yapılacağını serbestçe kararlaştırır. Bir mirasçının yasal payından az mal almayı kabul etmesi geçerlidir; ancak bu irade yanılma, aldatma, korkutma veya aşırı yararlanmayla sakatlanmışsa TBK hükümlerine göre süresi içinde itiraz edilebilir.

Annem hayattayken kardeşlerle miras paylaşımı yapabilir miyiz?

Kural olarak hayır. TMK md. 678 uyarınca mirasbırakanın katılması veya izni olmaksızın henüz açılmamış bir miras hakkında mirasçılar arasında yapılan sözleşmeler geçersizdir. Mirasbırakanın katıldığı düzenlemeler ise miras sözleşmesi veya mirastan feragat gibi resmî şekle tabi işlemlerle yapılabilir.

Taksimden sonra ortaya çıkan borçtan kim sorumlu?

Mirasbırakanın borcu ise alacaklı borcun bölünmesine rıza göstermedikçe tüm mirasçılar TMK md. 681 uyarınca paylaşmadan sonra 5 yıl müteselsilen sorumludur. Ödeyen mirasçı md. 682 uyarınca önce borcu sözleşmeyle üstlenen mirasçıya, diğer hâllerde miras payları oranında diğerlerine rücu eder.

Taksim sözleşmesi imzalandıktan sonra bir mirasçı vazgeçebilir mi?

Tek taraflı vazgeçme mümkün değildir; TMK md. 676/1 uyarınca sözleşme mirasçıları bağlar. Vazgeçmek isteyen mirasçı ancak yanılma, aldatma, korkutma veya aşırı yararlanma gibi bir geçersizlik sebebine dayanabilir ve bunu TBK md. 28 ile 39’daki süreler içinde ileri sürmelidir.

Kaynaklar

İlgili yazılar

Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için dosyanızın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Bu yazı 15.11.2026 tarihli mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.

Yazar: KCD Hukuk