Makale · 14.11.2026

Kira Sözleşmesinin Devri ve Alt Kira

Bu yazıyı dinleyin
0:00 / –:––
Kira sözleşmesinin devri için yazılı rıza belgesinin imzalanması

Kira sözleşmesinin devri, kiracının sözleşmedeki yerini bütün hak ve borçlarıyla bir başkasına bırakmasıdır. Alt kira ise kiracının sözleşmede kalmaya devam ederek kiralananın tamamını veya bir kısmını üçüncü bir kişiye kiraya vermesidir. Günlük dilde çoğu zaman aynı şeymiş gibi anılsalar da, 6098 s. Türk Borçlar Kanunu bu iki işlemi farklı maddelerde ve farklı sonuçlarla düzenler.

Dükkânını devretmek isteyen esnaf, evinin bir odasını kiraya vermek isteyen kiracı veya izinsiz bir alt kiracıyla karşılaşan ev sahibi için doğru başlangıç, işlemin hangisi olduğunu tespit etmektir. Kira ilişkisine dair diğer yazılarımızı kira ve tahliye hukuku sayfasında topladık.

Önemli Çıkarımlar

  • Konut ve çatılı işyerinde alt kira ve kullanım hakkının devri, kiraya verenin yazılı rızasına bağlıdır (TBK md. 322/2).
  • Kira ilişkisinin devri her kira türünde yazılı rıza ister; işyerinde kiraya veren haklı sebep olmadıkça rızadan kaçınamaz (TBK md. 323/1).
  • Devirle devralan kiracının yerine geçer; işyerinde devreden, sözleşme bitimine kadar ve en fazla iki yıl müteselsilen sorumludur (TBK md. 323/3).
  • Alt kirada asıl kiracı sözleşmede kalır ve alt kiracının aykırı kullanımından kiraya verene karşı sorumlu olur (TBK md. 322/3).
  • Rızasız alt kira, uygulamada sözleşmeye aykırılık olarak değerlendirilir ve ihtarlı yolunu açabilir (TBK md. 316).

Kira Sözleşmesinin Devri ile Alt Kira Arasındaki Fark Nedir?

Kira sözleşmesinin devrinde kiracı değişir: TBK md. 323/2’ye göre yazılı rızayla kira ilişkisi devredilen kişi kiracının yerine geçer ve devreden kiracı kiraya verene karşı borçlarından kurtulur. Alt kirada ise TBK md. 322 uyarınca asıl kiracı sözleşmede kalır, yanına ikinci bir kira ilişkisi kurulur.

Kanun bir üçüncü yapı daha tanır: kullanım hakkının devri. Bu durumda kiracı sözleşmede kalır, kiralananı kullanma yetkisini bedelli veya bedelsiz olarak başkasına bırakır. Örneğin kiracının, kendisi başka şehre taşınırken evi kira almadan bir yakınının kullanımına bırakması bu kapsamdadır. Üç yapının sonuçları aşağıdaki tabloda özetlenmiştir; madde metinleri 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu sayfasında yer alır.

Konu Alt kira Kullanım hakkının devri Kira ilişkisinin devri
Kanuni dayanak TBK md. 322 TBK md. 322 TBK md. 323
Asıl kiracı sözleşmede kalır mı? Evet Evet Hayır, devralan yerine geçer
Konut ve çatılı işyerinde rıza Yazılı rıza şart Yazılı rıza şart Yazılı rıza şart
Kiraya verenin rızayı reddetmesi Serbest Serbest İşyerinde ancak haklı sebeple
Kiraya verene karşı sorumluluk Asıl kiracı sorumlu kalır Kiracı sorumlu kalır Devreden kurtulur; işyerinde en fazla 2 yıl müteselsil

Alt Kira Hangi Şartlarla Mümkündür?

TBK md. 322/1’e göre kiracı, kiraya verene zarar verecek bir değişikliğe yol açmamak koşuluyla kiralananı tamamen veya kısmen başkasına kiraya verebilir. Ancak md. 322/2, konut ve çatılı işyeri kiralarında bu imkânı kiraya verenin yazılı rızasına bağlar. Uygulamadaki kiraların büyük kısmı bu ikinci kurala tabidir.

Yazılı rıza nasıl alınmalı?

Rıza, kira sözleşmesine “kiracı kiralananı alt kiraya verebilir” şeklinde bir madde konularak baştan verilebileceği gibi, sonradan ayrı bir yazıyla da verilebilir. Önemli olan yazılı olması ve kapsamının açık olmasıdır: tamamı mı, bir bölümü mü, belirli bir kişiye mi, belirli bir süre için mi? Bilgi kazanımı olarak şunu belirtelim: “kiraya verenin haberi vardı, sesini çıkarmadı” savunması, yazılı rıza şartı karşısında çoğu zaman zayıf kalır. Sözlü onay veya fiilen göz yumma, ispat bakımından risklidir.

Kullanım hakkının devri ve aile içi kullanım

Kullanım hakkının devri de aynı yazılı rıza kuralına tabidir. Kiracının birlikte yaşadığı eşi ve çocuklarının kiralananı kullanması ise bir devir değil, sözleşmenin olağan kapsamındaki kullanımdır. Sınır, kiracının konutu kendisi terk ederek başkasına bırakmasıyla aşılır. Bu ayrım özellikle öğrenci evlerinde ve oda paylaşımlarında önem kazanır; ayrıntılar için öğrenci evi kiralamada yaygın uyuşmazlıklar yazımıza bakabilirsiniz.

Kira ilişkisi devredilmek istenen boş işyeri ve depo alanı

Alt Kirada Kim Kime Karşı Sorumludur?

Alt kirada iki ayrı sözleşme vardır: kiraya veren ile asıl kiracı arasındaki sözleşme ve asıl kiracı ile alt kiracı arasındaki sözleşme. TBK md. 322/3’e göre alt kiracı kiralananı kiracıya tanınandan başka biçimde kullanırsa kiracı, kiraya verene karşı sorumlu olur. Kiraya veren, kiracısına karşı sahip olduğu hakları alt kiracıya karşı da kullanabilir.

Kira bedelini kiraya verene ödemekle yükümlü olan, asıl kiracıdır. Alt kiracının asıl kiracıya ödediği bedelin daha yüksek olması kiraya verene doğrudan bir alacak hakkı vermez; ancak sözleşmede bu konuda bir düzenleme yapılmışsa ona bakılır. TBK md. 336/2’ye göre kiraya verenin hapis hakkı, alt kiracının asıl kiracıya olan kira borcunu aşmamak üzere, alt kiracının kiralanana getirdiği taşınırları da kapsar. Bu ayrıntı, kira borcu birikmiş işyerlerinde alt kiracının eşyası bakımından sürpriz bir sonuç doğurabilir.

Asıl kira sona erince alt kiracının durumu

Alt kiracının kullanım hakkı asıl kiracının hakkından türer. Asıl kira sözleşmesi sona erdiğinde alt kiracı, kiraya verene karşı kiralananda kalma hakkını kural olarak asıl kiracıya dayanarak ileri süremez. Alt kiracının bu nedenle uğradığı zarar, onu kiraya veren asıl kiracıyla arasındaki sözleşmeye göre değerlendirilir. Alt kiracı olarak bir yer tutacaksanız, asıl kira sözleşmesinin süresini ve kiraya verenin yazılı rızasını mutlaka görün.

Kiraya Veren Rızasız Alt Kira Karşısında Ne Yapabilir?

Rızasız alt kira veya kullanım devri, uygulamada kiracının sözleşmeye uygun kullanma borcuna aykırılık olarak değerlendirilir. TBK md. 316/2’ye göre konut ve çatılı işyerinde kiraya veren, en az otuz gün süre vererek aykırılığın giderilmesini, aksi hâlde sözleşmeyi feshedeceğini yazılı olarak ihtar eder.

Süre içinde alt kiracı çıkarılmaz ve aykırılık sürerse, kiraya veren feshe dayanarak davası açabilir. TBK md. 316/3’teki ağır hâllerde, örneğin aykırılığın komşular bakımından çekilmez hâle gelmesinde, ihtar beklemeksizin yazılı bildirimle hemen fesih de mümkündür. İhtarname, alt kiracının kim olduğunu ve hangi tarihten beri kullandığını açıkça belirtmelidir. Hiçbir sözleşmeye dayanmadan oturan kişiler için sözleşmesiz kiracının tahliyesi ve ecrimisil yazımız farklı bir senaryoyu ele alır.

Rızasız alt kira ve günlük kiralama

Kiracının evi kısa süreli konaklama platformlarında günlük veya haftalık kiraya vermesi de bir alt kira biçimidir ve yazılı rıza gerektirir. Bunun yanında konutların turizm amaçlı kiralanması ayrıca idari izne tabidir. Rıza veya izin olmadan yapılan kiralama, hem kira ilişkisinde fesih hem de idari yaptırım riski taşır. İdari boyutunu turizm amaçlı konut kiralama izni yazımızda anlattık.

Kira İlişkisinin Devri Nasıl Yapılır?

TBK md. 323/1’e göre kiracı, kiraya verenin yazılı rızasını almadıkça kira ilişkisini başkasına devredemez. Bu kural konut, işyeri ve diğer bütün kiralar için geçerlidir. Devir genellikle üç taraflı bir belgeyle yapılır: devreden kiracı, devralan ve kiraya veren aynı metni imzalar.

Belgede devir tarihi, devralanın hangi tarihten itibaren kira borcunu üstlendiği, devreden kiracı döneminden kalan borçların akıbeti, güvence bedelinin devralana aktarılıp aktarılmadığı ve kiralananın o günkü durumu yer almalıdır. Kiralanan bir tutanakla devralana teslim edilmeli; sonradan çıkacak ayıp ve hasar tartışmalarında bu tutanak belirleyici olur. Güvence bedeline ilişkin kuralları kiracının depozito iadesi yazımızda bulabilirsiniz.

Belgede bulunması gerekenler Neden önemli?
Kiraya verenin açık ve yazılı rızası Rıza olmadan devir kiraya verene karşı sonuç doğurmaz (TBK md. 323/1)
Devir tarihi ve kira borcunun geçiş anı Hangi dönemin kirasından kimin sorumlu olduğunu belirler
Eski borçların durumu Devreden döneminden kalan kira ve yan giderlerin akıbeti
Güvence bedelinin aktarımı Tahliyede iadenin kime yapılacağını netleştirir
Kefaletin durumu Eski kefilin devralanın borçları için sorumlu olup olmayacağı ayrıca kararlaştırılmalıdır
Teslim tutanağı Kiralananın devir anındaki durumunu belgeler

İşyeri Kiralarında Kiraya Veren Rızayı Reddedebilir mi?

TBK md. 323/1’in ikinci cümlesine göre kiraya veren, işyeri kiralarında haklı sebep olmadıkça kira ilişkisinin devrine rıza vermekten kaçınamaz. Konut kiralarında böyle bir sınırlama yoktur; kiraya veren devre rıza verip vermemekte serbesttir. İşyerinde ise reddin gerekçesi önem kazanır ve tartışma konusu olabilir.

Haklı sebep ne olabilir?

Kanun haklı sebebi tanımlamaz; her olayın koşullarına göre değerlendirilir. Devralanın kira bedelini ödeme gücünün açıkça yetersiz olması, kiralananın niteliğine veya sözleşmedeki kullanım amacına aykırı bir faaliyetin planlanması, devralanın daha önce aynı kiraya verenle ciddi bir uyuşmazlık yaşamış olması gibi durumlar bu kapsamda tartışılabilir. Buna karşılık yalnızca daha yüksek kira almak veya yeri kendisi kullanmak istemek, tek başına haklı sebep olarak ileri sürüldüğünde zayıf kalabilir. Rızanın haksız biçimde esirgendiği iddiası, sonrasında sulh hukuk mahkemesinde ileri sürülür.

Alt kiracının taşındığı dairede yere dizilmiş taşınma kolileri

Devirden Sonra Eski Kiracının Sorumluluğu Devam Eder mi?

Konut kiralarında devreden kiracı, TBK md. 323/2 uyarınca devirle birlikte kiraya verene karşı borçlarından kurtulur. İşyeri kiralarında ise md. 323/3’e göre devreden kiracı, kira sözleşmesinin bitimine kadar ve en fazla iki yıl süreyle devralanla birlikte müteselsilen sorumlu olur. Bu fark, dükkân devirlerinde devreden esnaf için önemlidir.

, kiraya verenin devralanın ödemediği kira bedelini doğrudan devreden kiracıdan da isteyebileceği anlamına gelir. İki sınır birlikte uygulanır: sözleşme bir yıl sonra bitiyorsa sorumluluk bir yılla, beş yıl sonra bitiyorsa iki yılla sınırlıdır. Bilgi kazanımı olarak, dükkânını devreden esnafın bu iki yıllık dönemde devralanın ödemelerini takip etmesi ve devir sözleşmesine devralanın ödemediği kiralar için ve teminat hükmü koyması yerinde olur. Kefilin konumu ise ayrıdır; kira sözleşmesinde kefilin sorumluluğu başlıklı yazımızda bu konu ele alınacaktır.

İşletme Devri, Şirket Değişikliği ve Erken Çıkış Kira Devri Sayılır mı?

Ticari işletmenin devri, kira sözleşmesini kendiliğinden devralana geçirmez; işletmenin bulunduğu yerin kiracılığı için TBK md. 323’teki yazılı rıza ayrıca gerekir. Kiracı şirketin ortaklık yapısının değişmesi ise kiracıyı değiştirmez, çünkü tüzel kişilik aynı kalır. Şahıs işletmesinin şirkete dönüştürülmesi ise kiracı değişikliğidir.

İşletme devrinin borç ve işçi boyutunu işyeri devri sözleşmesi ve devralanın sorumluluğu yazımızda ayrıntılı anlattık. Ortaklık payı devriyle ilgili usul için limited şirkette pay devri usulü yazımız ileride yol gösterecektir.

Devir yerine erken tahliye ve yeni kiracı gösterme

Kiracının amacı yalnızca sözleşmeden erken çıkmaksa, devir tek yol değildir. TBK md. 325’e göre kiracı kiralananı süresinden önce geri verirse, kira borcu kiralananın benzer koşullarla kiraya verilebileceği makul bir süre için devam eder. Kiracı bu süre dolmadan kiraya verenden kabul etmesi beklenebilecek, ödeme gücüne sahip ve kira ilişkisini devralmaya hazır yeni bir kiracı bulursa borçları sona erer. Bu yol, rızaya bağlı devirden farklı olarak kiraya verenin makul bir adayı reddetmesini sonuçsuz bırakabilir.

Devir ve Alt Kira Uyuşmazlığında Hangi Yol İzlenir?

Kira ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda, ilamsız icra yoluyla tahliye hariç, dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (6325 s. HUAK md. 18/B/1-a). Bu kural devir, alt kira ve tahliye tartışmalarının hepsinde geçerlidir. Arabuluculukta anlaşılamazsa görevli mahkeme, değere bakılmaksızın sulh hukuk mahkemesidir (6100 s. HMK md. 4/1-a).

Kiraya veren açısından tipik yol; rızasız alt kirayı belgelemek, TBK md. 316 ihtarını göndermek ve sonuç alınamazsa arabuluculuk ve tahliye davasıdır. Kiracı açısından ise işyeri devrine haklı sebep olmadan rıza verilmemesi hâlinde yazışmaları saklamak, devralanın mali durumunu gösteren belgeleri hazırlamak ve arabuluculuğa başvurmaktır. Usul hükümleri 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ile düzenlenmiştir. Tahliye yollarının genel görünümü için kiracı tahliyesinin hukuki yolları yazımıza, işyerinin satılması hâlindeki durum için işyeri kirasında tahliye ve yeni malik yazımıza bakabilirsiniz.

Erken tahliye sonrası yeni kiracının taşındığı evde koliler

Devir veya Alt Kira Öncesinde Hangi Belgeler Hazırlanmalı?

Hazırlığın merkezinde kiraya verenin yazılı rızası vardır; TBK md. 322/2 ve md. 323/1 bu şartı açıkça arar. Rıza belgesinin yanında asıl kira sözleşmesi, teslim tutanağı ve tarafların kimlik ve iletişim bilgileri dosyada bulunmalıdır. Aşağıdaki kontrol listesi her iki işlem için de kullanılabilir.

  • Asıl kira sözleşmesi ve varsa ek protokoller; alt kira veya devre ilişkin özel maddeler
  • Kiraya verenin kapsamı belirli yazılı rızası (kime, ne kadar süre, tamamı mı bir bölümü mü)
  • Üç taraflı devir protokolü veya alt kira sözleşmesi
  • Kiralananın durumunu gösteren tarihli teslim tutanağı ve fotoğraflar
  • Güvence bedeli ve kefaletin akıbetine ilişkin yazılı düzenleme
  • Kira ödemelerinin banka kayıtları ve devir tarihindeki borç durumu
  • İşyerinde devralanın faaliyetine ilişkin ruhsat ve izin bilgileri

İşyeri kiralarında devirle birlikte kira bedelinin güncellenmesi de gündeme gelebilir; bu ayrı bir konudur ve işyeri kira bedelinin tespiti davası kapsamında değerlendirilir. Kira hukukuna ilişkin dosyalarda Av. Yahya Köse tarafından da değerlendirme yapılmaktadır. Somut durumunuzun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

Kira sözleşmesinin devri ve alt kira konusunda en sık sorulanlar; oda kiralamanın mümkün olup olmadığı, dükkân devrinde ev sahibinin izninin gerekip gerekmediği ve devirden sonra eski kiracının sorumluluğudur. Aşağıdaki yanıtlar genel çerçeveyi çizer; sözleşmedeki özel maddeler sonucu değiştirebileceğinden belgelerin birlikte incelenmesi gerekir.

Kiracı evin bir odasını başkasına kiraya verebilir mi?

Konut kiralarında kiracı, kiraya verenin yazılı rızası olmadıkça kiralananı kısmen de olsa başkasına kiraya veremez (TBK md. 322/2). Rıza varsa oda kiralaması bir alt kira ilişkisidir ve asıl kiracı kiraya verene karşı sorumlu kalmaya devam eder.

Dükkânı devretmek için ev sahibinin izni şart mı?

Evet. Kira ilişkisinin devri her durumda kiraya verenin yazılı rızasını gerektirir (TBK md. 323/1). Ancak işyeri kiralarında kiraya veren, haklı sebep olmadıkça bu rızayı vermekten kaçınamaz. Rıza olmadan yapılan devir kiraya verene karşı sonuç doğurmaz.

Devirden sonra eski kiracı kira borcundan sorumlu olur mu?

Konut kirasında devreden kiracı devirle borçlarından kurtulur. İşyeri kirasında ise kira sözleşmesinin bitimine kadar ve en fazla iki yıl süreyle devralanla birlikte müteselsilen sorumlu olur (TBK md. 323/3). Kiraya veren bu dönemde ödenmeyen kirayı her ikisinden de isteyebilir.

İzinsiz alt kiraya veren kiracı hemen tahliye edilebilir mi?

Kural olarak hayır. Konut ve çatılı işyerinde kiraya veren önce en az otuz gün süre vererek aykırılığın giderilmesini yazılı olarak ihtar eder (TBK md. 316/2). Süre sonuçsuz kalırsa sözleşmeyi fesheder ve tahliye için arabuluculuk sonrasında dava açar.

Alt kiracı ile ev sahibi arasında doğrudan sözleşme var mıdır?

Hayır. Alt kiracının sözleşmesi asıl kiracıyladır. Bununla birlikte TBK md. 322/3 uyarınca alt kiracı kiralananı kiracıya tanınandan başka biçimde kullanırsa, kiraya veren kiracısına karşı sahip olduğu hakları alt kiracıya karşı da kullanabilir.

Kira sözleşmesinin devrinde yeni kira sözleşmesi yapmak gerekir mi?

Gerekmez. Devirde mevcut sözleşme aynı koşullarla devam eder, yalnızca kiracı değişir (TBK md. 323/2). Bu nedenle kira bedeli, süre ve diğer koşullar devralan bakımından da aynen geçerli olur. Taraflar isterse yeni bir sözleşme de yapabilir; bu ayrı bir tercihtir.

Kiracı ölürse kira sözleşmesi mirasçılara geçer mi?

TBK md. 356’ya göre ölen kiracı ile aynı konutta oturanlar ve işyerinde ortakları veya aynı meslek ve sanatı yürüten mirasçıları, sözleşmeye ve kanuna uydukları sürece kira sözleşmesini taraf olarak sürdürebilir. Bu bir devir değil, kanundan doğan bir devam imkânıdır.

Kaynaklar

İlgili yazılar

Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için dosyanızın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Bu yazı 15.11.2026 tarihli mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.

Yazar: Av. Yahya Köse, Avukat
Çalışma alanları: İcra ve İflas Hukuku, Gayrimenkul Hukuku, Kira ve Tahliye Hukuku, Ceza Hukuku, Uyuşmazlık Çözümü, Önleyici Hukuk