
Bornova öğrenci kiraları, Ege Üniversitesi’nin bulunduğu ilçede her akademik yıl başında yoğunlaşan bir sözleşme trafiği yaratır. Ancak öğrencinin kaldığı yer her zaman bir “kiralık ev” değildir: aynı sokakta öğrenci evi, “apart” adıyla işletilen özel yurt ve devlet yurdu yan yana bulunabilir. Hangi kuralın uygulanacağı ve uyuşmazlığın nereye götürüleceği, bu ayrıma göre tamamen değişir.
Bu yazı, Bornova’da barınan öğrencinin ve ailesinin karşılaştığı para ve sözleşme sorunlarını bu ayrım üzerinden ele alır. Ev arkadaşının kiradan sorumluluğu, veli kefaleti, dönem ortasında evden çıkış ve eşyalı evde arıza gibi konular İzmir’de öğrenci evi kiralamada yaygın uyuşmazlıklar yazısında ayrıntılı olarak anlatılmıştır; burada tekrar edilmez.
Önemli Çıkarımlar
- Öğrenci evi kira sözleşmesidir: uyuşmazlık sulh hukuk mahkemesinde görülür (HMK md. 4/1-a) ve dava öncesi zorunludur (HUAK md. 18/B).
- “Apart” adı tek başına bir şey ifade etmez: özel barınma hizmeti veren her yer, adı ne olursa olsun Yükseköğrenim Özel Barınma Hizmetleri Yönetmeliği kapsamındadır.
- Özel yurtta depozito bir aylık ücreti aşamaz (Yönetmelik md. 37/9); öğrenci evinde güvence üst sınırı üç aylık kiradır (TBK md. 342).
- Kaydını donduran, yatay geçiş yapan veya değişim programına katılan öğrencinin özel yurtta peşin ödediği tutardan kalan kısım bir ay içinde iade edilir (md. 37/11-b).
- Bornova’daki kira ve tüketici uyuşmazlıkları için arabuluculuk bürosu, sulh hukuk ve tüketici mahkemeleri İzmir Adliyesi’nin Gültekinler Plaza ek hizmet binasındadır.
Bornova Öğrenci Kiralarında Hangi Sözleşme Türleri Var?
Bornova öğrenci kiralarında üç ayrı hukuki ilişki vardır: öğrenci evinde kira sözleşmesi (TBK), özel yurt veya özel barınma kurumunda hizmet sunum taahhütnamesi (Yükseköğrenim Özel Barınma Hizmetleri Yönetmeliği) ve devlet yurdunda idari ilişki. Ege Üniversitesi’nin resmi adresi Gençlik Caddesi No:12 Bornova olduğundan ilçe bu üç türün yoğun görüldüğü yerdir.
| Barınma türü | Uygulanan kurallar | Uyuşmazlıkta ilk adım ve merci |
|---|---|---|
| Öğrenci evi (daire kiralama) | 6098 s. TBK md. 299 vd. | Arabuluculuk (HUAK 18/B), sonra sulh hukuk mahkemesi (HMK 4/1-a) |
| Özel yurt veya özel barınma kurumu (“apart” adıyla da olabilir) | Yükseköğrenim Özel Barınma Hizmetleri Yönetmeliği, hizmet sunum taahhütnamesi | Gençlik ve spor il müdürlüğüne şikâyet; para uyuşmazlığında sözleşmenin niteliğine göre tüketici hakem heyeti veya mahkeme |
| Devlet yurdu (Gençlik ve Spor Bakanlığı) | Bakanlık yurt mevzuatı, idari işlem | Yönetmelikteki itiraz yolu ve idare mahkemesi (İYUK md. 7) |
Apart adı neden yeterli değil?
Yükseköğrenim Özel Barınma Hizmetleri Yönetmeliği (RG 09.09.2022, 31948) md. 4/1-i, kurumu “her ne ad altında olursa olsun bu Yönetmelik hükümlerine göre barınma hizmeti veren yer” olarak tanımlar. Bu nedenle Bornova’da “apart”, “rezidans” veya “öğrenci evi” adıyla işletilen bir yer kurum açma izni almış özel barınma kurumuysa yönetmelik uygulanır; izinsiz olarak tek tek daire kiralayan bir işletmeyse ilişki kira sözleşmesi olarak değerlendirilir. Sözleşme imzalanmadan önce işletmenin kurum açma izni bulunup bulunmadığı sorulmalıdır.

Özel Yurttan Ayrılan Öğrenci Ne Kadar Öder?
Özel yurttan ayrılmanın bedeli yönetmelikle sınırlandırılmıştır. Md. 37/10’a göre 15 Eylül’e kadar ayrılan öğrenciden taahhütnamedeki bir aylık ücret alınır. 15 Eylül’den sonra ayrılan öğrenciden ise kaldığı aylar ile içinde bulunulan ayın ücreti ve kalan ayların ücretinin en fazla yüzde 50’si istenebilir.
Bakanlık yurtlarından birine kaydını belgeleyen öğrenci için bu oran en fazla yüzde 40’tır; kurumdan çıkarma cezası alan öğrenci için ise en fazla yüzde 60’tır. Hesaplamada taahhütnamede öğrenciye özel belirlenen aylık ücret esas alınır. Peşin ödeme yapılmışsa bu hesapla mahsup edilen tutar düşüldükten sonra kalan kısım ve depozito bir ay içinde iade edilir ve taahhütname feshedilir. Bu sistem, öğrenci evindeki “makul süre” kuralından (TBK md. 325) belirgin biçimde farklıdır.
Erasmus ve yatay geçişte özel yurt iadesi
Md. 37/11-b, yükseköğretim kurumundaki kaydını sildiren veya donduran, 30.10.2024 tarihli değişiklikle eklenen ifadeyle yatay geçiş yapan ya da yurt içi veya yurt dışı öğrenci değişim programına katılan öğrenciyi ayrı bir gruba alır. Birinci derece yakını vefat eden, en az bir dönem tedavi göreceğini belgeleyen veya tabii afetten zarar gören öğrenci de bu gruptadır. Bu öğrencilerden yalnızca kaldıkları ayların ücreti mahsup edilir, kalan tutar bir ay içinde iade edilir. Değişim programına kabul belgesi bu nedenle yurda yazılı olarak verilmelidir.
Özel Yurtta Depozito ve Ücret Artışı Nasıl Sınırlanır?
Özel barınma kurumu, barınma ücretinin bir aylık kısmına karşılık gelen tutarda depozito alabilir (md. 37/9). Depozitodan yalnızca öğrencinin kuruma verdiği zarar ile ödenmeden bırakılan barınma ücreti mahsup edilebilir. Ayrıca kurum, barınma hizmetine ilişkin başka ad altında ücret talep edemez (md. 37/2).
Ücret artışı da sınırlıdır. Kurum, yeni yıl için ilk kez barınacak öğrencilere uygulayacağı ücreti her yıl temmuz sonuna kadar il müdürlüğüne bildirir ve bildirilen ücretin üzerinde ücret alınamaz (md. 37/3, 37/5). Kurumda kayıtlı öğrencinin yeni dönem ücretine yapılacak artış, on iki aylık ortalama Yİ-ÜFE ile TÜFE toplamının yarısına beş puan eklenerek bulunan oranı geçemez (md. 37/6). Bu sınırdan yararlanmak için kayıt yenileme başvurusu ders yılı bitmeden yapılmalıdır (md. 37/7).
| Konu | Öğrenci evi (kira) | Özel yurt (özel barınma kurumu) |
|---|---|---|
| Güvence veya depozito üst sınırı | Üç aylık kira (TBK md. 342) | Bir aylık barınma ücreti (Yönetmelik md. 37/9) |
| Erken ayrılma | Makul süre kadar kira, yeni kiracı bulunursa sona erer (TBK md. 325) | 15 Eylül öncesi bir aylık ücret, sonrası kalan ayların en fazla yüzde 50’si (md. 37/10) |
| Yıllık artış | Sözleşme ve TBK md. 344 kuralları | Kayıtlı öğrenci için md. 37/6 formülü |
| İlk merci | Arabuluculuk bürosu, sonra sulh hukuk | İl müdürlüğü ve sözleşmenin niteliğine göre tüketici yolları |
Öğrenci evinde depozitonun bankaya yatırılması ve iadesi ayrı kurallara bağlıdır; bu konu kiracının depozito iadesi ve yasal sınırı ile İzmir’de depozito iadesi uyuşmazlığı yazılarında anlatılmıştır. Kira artış oranının kontrolü için kira artış oranı hesaplama aracı kullanılabilir.

Ev Arkadaşı Payını Ödemezse Diğerleri Ne Yapabilir?
Ev arkadaşları kira sözleşmesini birlikte imzalamış ve kabul etmişse, ev sahibi kiranın tamamını içlerinden birinden isteyebilir. Bu dış ilişkidir. Payından fazlasını ödeyen öğrencinin, örneğin dönem ortasında evden ayrılan arkadaşının payını üstlenenin, diğerlerine dönmesi ise iç ilişki meselesidir ve TBK md. 167 ile düzenlenir.
Md. 167’ye göre aksi kararlaştırılmadıkça müteselsil borçlular birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludur; payından fazla ödeyen, fazlayı diğerlerinden payları oranında isteyebilir. Borçlulardan birinden alınamayan miktarı diğerleri eşit olarak üstlenir. Ödeyen ev arkadaşı, ödediği oranda ev sahibinin haklarına da halef olur (md. 168). Odaların büyüklüğü farklıysa ve kira eşit bölünmeyecekse, bu durum ev arkadaşları arasında yazılı bir paylaşım notuyla belgelenmelidir; aksi hâlde eşit pay karinesi uygulanır.
Ev arkadaşı değişirken dikkat edilecek nokta
Evden ayrılan öğrencinin yerine yeni biri geçecekse, kira sözleşmesinin devri ile alt kira farklı sonuçlar doğurur. Devirde ayrılan kiracının sorumluluğu sınırlı bir süre devam edebilir; alt kirada ise asıl kiracı sözleşmenin tarafı olarak kalır. Bu iki kurumun farkı kira sözleşmesinin devri ve alt kira yazısında ele alınacaktır.
Aidat ve Faturalardan Öğrenci Kiracı Sorumlu mu?
TBK md. 341 uyarınca kiracı, sözleşmede aksi öngörülmemişse veya aksine yerel âdet yoksa ısıtma, aydınlatma ve su gibi kullanma giderlerine katlanır. Giderlere katlanan taraf, istem üzerine belgelerin birer örneğini diğer tarafa vermek zorundadır. Bornova’daki site ve apartmanlarda aidat konusu ise ayrıca Kat Mülkiyeti Kanunu’na tabidir.
Aidat ödeyen kiracı kiradan mahsup edebilir mi?
634 s. KMK md. 22, bağımsız bölümde kira sözleşmesine dayanarak sürekli oturan kişiyi, kat malikinin ortak gider ve avans borcundan malikle birlikte müteselsilen sorumlu tutar. Ancak kiracının sorumluluğu ödemekle yükümlü olduğu kira miktarıyla sınırlıdır ve yaptığı ödeme kira borcundan düşülür. Yani yöneticinin talebi üzerine aidatı ödeyen öğrenci, bu tutarı ev sahibine ödeyeceği kiradan mahsup edebilir. Ödeme dekontunun açıklamasına daire numarası ve dönem yazılmalıdır. Aidat alacağının tahsil yolları İzmir’de aidat alacağının tahsili yazısında anlatılmıştır.

Devlet Yurdu Kararlarına Karşı Hangi Yol İzlenir?
Gençlik ve Spor Bakanlığı’na bağlı devlet yurtlarında yurttan çıkarma veya disiplin cezası gibi kararlar idari işlemdir ve kira hukuku kurallarına tabi değildir. Bu kararlara karşı önce yurt mevzuatındaki itiraz yolu izlenir; idari dava açma süresi ise 2577 s. İYUK md. 7 uyarınca kural olarak 60 gündür.
Bornova’da kalan öğrencinin bu tür bir kararla ilgili davası, işlemi yapan idarenin bulunduğu yere göre belirlenen idare mahkemesinde görülür; İzmir idare mahkemeleri Konak’taki İzmir Bölge İdare Mahkemesi yerleşkesindedir. İdari dava süresinin tebliğden itibaren nasıl hesaplanacağı ve itirazın süreye etkisi idari işleme karşı iptal davası süresi yazısında açıklanmıştır.
Bornova’daki Uyuşmazlık Hangi Binada Çözülür?
Bornova’nın ayrı bir adliyesi yoktur; ilçe, Konak, Buca ve Karabağlar gibi İzmir Adliyesi’nin yargı çevresindedir. Öğrenci evine ilişkin kira uyuşmazlıklarında, depozito ve kira alacağı dahil, dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (HUAK md. 18/B). İzmir Adliyesi Arabuluculuk Bürosu, sulh hukuk mahkemeleri ve tüketici mahkemeleri Bayraklı’daki Gültekinler Plaza ek hizmet binasındadır.
Özel yurtla para uyuşmazlığı tüketici işlemi niteliği taşıyorsa, 2026’da başvurulan uyuşmazlıklarda değeri 186.000 TL’nin altında kalanlar için tüketici hakem heyetine başvuru zorunludur (6502 s. TKHK md. 68). Başvuru tüketicinin yerleşim yerindeki veya işlemin yapıldığı yerdeki hakem heyetine yapılır; İzmir İl Tüketici Hakem Heyeti Konak Alsancak’taki Ticaret İl Müdürlüğü binasındadır. Bu sınırın üzerindeki uyuşmazlıklarda tüketici mahkemesinde dava açmadan önce arabuluculuk aranır (md. 73/A). Bornova’dan açılacak davalarda bina ve yetki ayrıntıları için Bornova’da dava süreci rehberi ile İzmir’de tüketici hakem heyetine başvuru yazılarına bakılabilir.

Bornova’da Kiralamadan Önce Hangi Belgeler İstenmeli?
Bornova’da barınma yeri seçerken belgeler, ileride çıkabilecek uyuşmazlığın hangi yoldan çözüleceğini de belirler. Bu yüzden sözleşme türü, işletmenin izni, ödemelerin dayanağı ve teslim durumu imzadan önce yazılı hâle getirilmelidir. Aşağıdaki liste, ilk kez şehir dışından gelen öğrenci ve veli için imzadan önce yapılması gereken asgari kontrolleri içerir.
- Özel yurt veya apart için kurum açma izni ve hizmet sunum taahhütnamesinin bir örneği (md. 23).
- Öğrenci evi için yazılı kira sözleşmesi, tüm ev arkadaşlarının imzası ve müteselsil sorumluluk kaydı.
- Depozito ödemesinin banka dekontu ve depozitonun hangi hesapta tutulduğu bilgisi.
- Aidat ve faturaların kime ait olduğunu gösteren sözleşme maddesi ve abonelik bilgileri.
- Ev arkadaşları arasında kira ve gider paylaşımını gösteren yazılı not.
- Teslim anında eşya listesi ve fotoğraflı durum tespiti; değişim programı veya yatay geçiş belgeleri.
Veli kefaletinin şekil şartları için kefilin sorumluluğu ve şekil şartı yazısı incelenebilir; kira sözleşmelerindeki kefalet ayrıca kira sözleşmesinde kefilin sorumluluğu yazısında ele alınacaktır. Kira hukukuna ilişkin diğer konular kira ve tahliye çalışma alanı sayfasında yer alır; yazıyı hazırlayan Av. Yahya Köse kira ve gayrimenkul hukuku alanlarında çalışmaktadır. Somut durumunuzun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir.
Sıkça Sorulan Sorular
Bornova’da barınan öğrencilerin ve velilerin soruları çoğunlukla özel yurt ile apart arasındaki farka, yurttan ayrılınca ödenecek tutara, depozitoya ve ev arkadaşları arasındaki para paylaşımına ilişkindir. Aşağıdaki kısa cevaplar yalnızca genel bilgi niteliğindedir; sözleşme metni, işletmenin izni ve ödeme belgeleri her dosyada ayrıca incelenmelidir.
Bornova'da apart dairede kalıyorum; kira hukuku mu, yurt kuralları mı uygulanır?
İşletme Gençlik ve Spor Bakanlığı mevzuatına göre kurum açma izni almış bir özel barınma kurumuysa, adı “apart” olsa bile Yükseköğrenim Özel Barınma Hizmetleri Yönetmeliği uygulanır (md. 4/1-i). Daireyi doğrudan ev sahibinden kiraladıysanız ilişki TBK’ya tabi bir kira sözleşmesidir. Sözleşmenin başlığı ve işletmenin izni kontrol edilmelidir.
Özel yurttan Ekim ayında ayrılırsam tüm yılın ücretini öder miyim?
Hayır. Yönetmelik md. 37/10’a göre 15 Eylül’den sonra ayrılan öğrenciden kaldığı aylar ile içinde bulunulan ayın ücreti ve kalan ayların ücretinin en fazla yüzde 50’si alınabilir. Bakanlık yurduna kaydını belgeleyen öğrenci için bu oran en fazla yüzde 40’tır.
Erasmus'a kabul edildim; özel yurda ödediğim ücreti geri alabilir miyim?
Yurt içi veya yurt dışı öğrenci değişim programına katılan öğrenciden yalnızca kaldığı ayların ücreti mahsup edilir; peşin ödenen tutardan kalan kısım ve depozito bir ay içinde iade edilir (md. 37/11-b, 30.10.2024 değişikliği). Kabul belgesinin yurda yazılı olarak verilmesi gerekir.
Özel yurt kaç aylık depozito isteyebilir?
Özel barınma kurumu, barınma ücretinin bir aylık kısmına karşılık gelen tutarda depozito alabilir (md. 37/9). Depozitodan yalnızca öğrencinin verdiği zarar ve ödenmeyen barınma ücreti mahsup edilebilir. Öğrenci evinde ise kira sözleşmesindeki güvence üç aylık kirayı aşamaz (TBK md. 342).
Yönetici aidatı benden istiyor; ödersem kiradan düşebilir miyim?
Evet. 634 s. KMK md. 22 uyarınca kiracı, kat malikinin aidat borcundan malikle birlikte sorumludur; ancak sorumluluğu ödemekle yükümlü olduğu kira miktarıyla sınırlıdır ve yaptığı ödeme kira borcundan düşülür. Dekontta daire ve dönem bilgisi yazılmalıdır.
Ev arkadaşımın payını ben ödedim; ondan nasıl isterim?
Aksi kararlaştırılmadıkça müteselsil borçlular birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludur ve payından fazla ödeyen, fazlayı diğerlerinden payları oranında isteyebilir (TBK md. 167). Ödeyen kişi bu oranda ev sahibinin haklarına da halef olur (md. 168). Ödeme dekontları ve yazışmalar saklanmalıdır.
Özel yurt yeni dönemde ücreti istediği kadar artırabilir mi?
Kurumda kayıtlı öğrencinin yeni dönem ücretine yapılacak artış, on iki aylık ortalama Yİ-ÜFE ile TÜFE toplamının yarısına beş puan eklenerek bulunan oranı geçemez (md. 37/6). Bu sınırdan yararlanmak için kayıt yenileme başvurusu ders yılı bitmeden yapılmalıdır (md. 37/7). İlk kez kaydolacak öğrenciler için ise il müdürlüğüne bildirilen ücret uygulanır.
Özel yurtla anlaşmazlık için hangi kuruma başvurulur?
Yönetmelik ihlalleri için gençlik ve spor il müdürlüğüne şikâyette bulunulabilir; il müdürlüğü kurumları denetlemekle görevlidir. Para iadesi uyuşmazlığı tüketici işlemi niteliğindeyse, 2026’da 186.000 TL’nin altındaki başvurular için tüketici hakem heyetine başvuru zorunludur (TKHK md. 68).
Kaynaklar
- Yükseköğrenim Özel Barınma Hizmetleri Yönetmeliği, RG 09.09.2022/31948
- Yükseköğrenim Özel Barınma Hizmetleri Yönetmeliğinde Değişiklik, RG 30.10.2024/32707
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (mevzuat.gov.tr)
- 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu (mevzuat.gov.tr)
- 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (mevzuat.gov.tr)
- TKHK md. 68 parasal sınır tebliği (2026), RG 23.12.2025/33116
İlgili yazılar
- Konak'ta Ticari Kira ve Tahliye
- Karşıyaka'da Kira Tespit Davası
- Çiğli'de Sanayi Sitesi Kira Uyuşmazlıkları
- İzmir'de Tahliye Taahhütnamesine Dayalı İcra
Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için dosyanızın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Bu yazı 15.11.2026 tarihli mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.
Yazar: Av. Yahya Köse, Avukat
Çalışma alanları: İcra ve İflas Hukuku, Gayrimenkul Hukuku, Kira ve Hukuku, Ceza Hukuku, Uyuşmazlık Çözümü, Önleyici Hukuk





